Warszawa, 23 marca 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wir.058.6.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 15684 w sprawie w sprawie wpływu importu produktów
rolnych spoza Unii Europejskiej na sytuację ekonomiczną polskich gospodarstw
Rolnych.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15684 z dnia 4 marca 2026 r., złożoną przez Pana
Wiesława Krajewskiego, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekazuję
odpowiedzi na przedstawione w niej pytania.
1. Jakie były wielkości importu produktów rolnych spoza Unii Europejskiej w latach
2020–2025 z podziałem na główne grupy produktów (zboża, mięso, owoce,
warzywa, produkty przetworzone)?
Zestawienie danych dotyczące importu (wolumen i wartość) artykułów rolno-
spożywczych do Polski z państw spoza Unii Europejskiej (UE) w latach 2020-2025
znajduje się w załączniku nr 1.
2. Jakie kraje stanowią obecnie największe źródła importu produktów rolnych do
Polski spoza Unii Europejskiej?
W 2025 roku, spośród państw spoza Unii Europejskiej, najwięcej artykułów rolno-
spożywczych było importowane do Polski z: Norwegii, Ukrainy, Brazylii, USA, Chin,
Wielkiej Brytanii, Argentyny, Wietnamu, Turcji, Indii, Ekwadoru oraz Wyb. Kości Słon.
Łącznie udział tych Państw stanowił około 70% wartości importu z państw spoza UE
a jednocześnie ponad 23% wartości importu rolno-spożywczego ogółem.

-- 1 of 14 --

2
3. Czy Ministerstwo prowadzi analizy wpływu importu produktów rolnych
spoza UE na ceny skupu w Polsce? Jeśli tak, jakie są wnioski z tych analiz?
Odpowiedź na analogiczne pytanie została już udzielona w odpowiedzi na Pana
interpelację nr 15139 z dnia 5 lutego 2026 r.
4. Jakie działania kontrolne prowadzone są w celu weryfikacji jakości oraz
bezpieczeństwa produktów rolnych importowanych spoza UE?
Odpowiedź na analogiczne pytanie została już udzielona w odpowiedzi na Pana
interpelację nr 15139 z dnia 5 lutego 2026 r.
5. Ile partii produktów rolnych importowanych spoza UE zostało
zakwestionowanych przez służby kontrolne w latach 2020–2025 oraz jakie
były przyczyny tych decyzji?
a) Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Dane dotyczące przesyłek zakwestionowanych w latach 2020-2025 oraz przyczyn
tych zakwestionowań w odniesieniu do roślin, produktów roślinnych i innych
przedmiotów podlegających granicznej kontroli fitosanitarnej.
Rok
Ilość wydanych
decyzji
zakazujących
wprowadzenia
przesyłki na
terytorium UE.
Przyczyny zakwestionowania
2020 83
- wykrycie obecności agrofagów,
- brak świadectwa fitosanitarnego lub świadectwo
nieprawidłowe,
- niezgodność z wymogami szczególnymi, określanymi
w przepisach UE,
- niezgodność drewnianego materiału
opakowaniowego ze standardem ISMP 15,
- zawartość w przesyłce towarów zabronionych.
2021 331
- wykrycie obecności agrofagów,
- brak świadectwa fitosanitarnego lub świadectwo
nieprawidłowe,
- brak rejestracji odbiorcy w systemie TRACES NT,
- niezgodność z wymogami szczególnymi, określanymi
w przepisach UE,
- niezgodność drewnianego materiału
opakowaniowego ze standardem ISMP 15,
- zawartość w przesyłce towarów zabronionych.

-- 2 of 14 --

3
Rok
Ilość wydanych
decyzji
zakazujących
wprowadzenia
przesyłki na
terytorium UE.
Przyczyny zakwestionowania
2022 456
- wykrycie obecności agrofagów,
- brak świadectwa fitosanitarnego lub świadectwo
nieprawidłowe,
- brak rejestracji odbiorcy w systemie TRACES NT,
- niezgodność z wymogami szczególnymi, określanymi
w przepisach UE,
- niezgodność drewnianego materiału
opakowaniowego ze standardem ISMP 15,
- zawartość w przesyłce towarów zakazanych.
2023 428
- wykrycie obecności agrofagów,
- brak świadectwa fitosanitarnego lub świadectwo
nieprawidłowe, w tym sfałszowane świadectwa
fitosanitarne z Kirgistanu oraz Uzbekistanu,
- brak rejestracji odbiorcy w systemie TRACES NT,
- niezgodność drewnianego materiału
opakowaniowego ze standardem ISMP 15,
- zawartość w przesyłce towarów zakazanych.
2024 422
- wykrycie obecności agrofagów,
- brak świadectwa fitosanitarnego lub nieprawidłowe
świadectwo,
- brak rejestracji odbiorcy w systemie TRACES NT,
- niezgodność drewnianego materiału
opakowaniowego ze standardem ISMP 15,
- zawartość w przesyłce towarów zakazanych.
2025 317
- wykrycie obecności agrofagów,
- brak świadectwa fitosanitarnego lub nieprawidłowe
świadectwo,
- niezgodność drewnianego materiału
opakowaniowego ze standardem ISMP 15,
- brak rejestracji odbiorcy w systemie TRACES NT,
- zawartość w przesyłce towarów zakazanych.

-- 3 of 14 --

4
b) Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
W 2020 r. wydano łącznie 53 decyzje zakazujące wprowadzenia do obrotu
165 partii artykułów rolno-spożywczych pochodzących z krajów trzecich.
Najczęściej kwestionowano artykuły pochodzące z: Armenii, Turcji, Chin,
Ukrainy, Wietnamu.
Najczęściej kwestionowano: przetwory z owoców lub warzyw, wyroby
ciastkarskie, nektary, wyroby cukiernicze, napoje bezalkoholowe, miód.
Nieprawidłowości dotyczyły głównie: błędnego znakowania, nieprawidłowości
w wynikach badań laboratoryjnych (np. zawyżonej zawartości cukru,
niespełnienia wymagań dla masy netto, zawyżona zawartość ekstraktu,
zaniżonego pH), obecności niedozwolonych substancji czynnych środków
ochrony roślin, obecności szkodników.
W przypadku świeżych owoców i warzyw objętych normami UE wydano
10 protokołów niezgodności z normami handlowymi UE dla świeżych owoców
i warzyw dotyczące 11 partii, pochodzących głównie z: Chin, Uzbekistanu,
Serbii.
Najczęściej kwestionowano: cebulę, pomelo, ananasy.
Niezgodności dotyczyły głównie: błędnego znakowania, wymagań minimalnych,
niespełnienia wymagań dotyczących jednorodności i deklarowanej klasy jakości.
W 2021 r. wydano łącznie 71 decyzji zakazujących wprowadzenia do obrotu
108 partii artykułów rolno-spożywczych pochodzących z krajów trzecich.
Najczęściej kwestionowano artykuły pochodzące z: Turcji, Myanmaru, Ukrainy,
Chin, Tajlandii, Ekwadoru, Mozambiku, Pakistanu.
Najczęściej kwestionowano: ryż biały, napoje bezalkoholowe, miód, nektar
owocowy, przetwory owocowe, proso, przetwory rybne.
Nieprawidłowości dotyczyły głównie: błędnego znakowania, obecności
szkodników, niewłaściwych cechy organoleptycznych, nieprawidłowych
wyników badań laboratoryjnych (np. zaniżonej liczby diastazowej).
W przypadku świeżych owoców i warzyw objętych normami UE wydano
4 protokoły niezgodności z normami handlowymi UE dla świeżych owoców
i warzyw dotyczące 5 partii, pochodzących z: Egiptu, Bośni i Hercegowiny,
Macedonii.
Kwestionowano: borówki, pomarańcze, kapustę białą.
Niezgodności dotyczyły głównie: błędnego znakowania, wymagań minimalnych.

-- 4 of 14 --

5
W 2022 r. wydano łącznie 384 decyzje zakazujące wprowadzenia do obrotu 390 partii
artykułów rolno spożywczych pochodzących z krajów trzecich.
Najczęściej kwestionowano artykuły pochodzące z: Ukrainy, Myanmaru, Malezji,
Kazachstanu, Egiptu, Korei Południowej, Chile.
Najczęściej kwestionowano: rzepak, kukurydzę, jęczmień, pszenicę, soję.
Nieprawidłowości dotyczyły głównie: błędnego znakowania, obecności szkodników,
obecności pleśni.
W przypadku świeżych owoców i warzyw objętych normami UE wydano 6 protokołów
niezgodności z normami handlowymi UE dla świeżych owoców i warzyw dotyczących
6 partii, pochodzących z: Wielkiej Brytanii, Turcji, Serbii, Rosji.
Kwestionowano: pomidory, pieczarki, kapustę włoską, ogórki.
Niezgodności dotyczyły głównie: błędnego znakowania, wymagań minimalnych,
niespełnienie wymagań deklarowanej klasy jakości.
W 2023 r. wydano łącznie 303 decyzje zakazujące wprowadzenia do obrotu 336 partii
artykułów rolno-spożywczych pochodzących z krajów trzecich.
Najczęściej kwestionowano artykuły pochodzące z: Ukrainy, Chin, Brazylii, Macedonii,
Rosji, Tajlandii, Myanmaru, Wietnamu, Turcji.
Najczęściej kwestionowano: rzepak, soję, wyroby ciastkarskie, zboża, cukier, owoce
mrożone.
Nieprawidłowości dotyczyły głównie: błędnego znakowania, obecności szkodników,
występowania owoców z objawami chorób z widoczną pleśnią i o nietypowej barwie
(dot. owoców mrożonych), nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
(np. zaniżonej zawartości białka, zawyżonej wilgotności).
W przypadku świeżych owoców i warzyw objętych normami UE wydano
27 protokołów niezgodności z normami handlowymi UE dla świeżych owoców i warzyw
dotyczących 30 partii, pochodzących głownie z: Turcji, Rosji, Chin, Egiptu, Macedonii.
Kwestionowano: cebulę, ogórki, pomelo.
Niezgodności dotyczyły głównie: błędnego znakowania, wymagań minimalnych,
niespełnienia wymagań dotyczących dojrzałości oraz wielkości, niespełnienie wymagań
deklarowanej klasy jakości, braku informacji w dokumentach towarzyszących.
W 2024 r. wydano łącznie 264 decyzje zakazujące wprowadzenia do obrotu 332 partii
artykułów rolno-spożywczych pochodzących z krajów trzecich.
Najczęściej kwestionowano artykuły pochodzące z: Ukrainy, Chin, Myanmaru, Wielkiej
Brytanii, Serbii, Tajlandii i Mołdawii.

-- 5 of 14 --

6
Najczęściej kwestionowano: soki i nektary, artykuły mleczne, owoce mrożone,
ryż, zboża, wyroby ciastkarskie, przetwory rybne, napoje bezalkoholowe, len (nas.).
Nieprawidłowości dotyczyły głównie: błędnego znakowania, obecności
szkodników, objawów zepsucia, przekroczenia daty minimalnej trwałości,
nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych (np. zaniżonej zawartości
białka, tłuszczu, cukrów, zawyżonej wilgotność).
W przypadku świeżych owoców i warzyw objętych normami UE wydano
20 protokołów niezgodności z normami handlowymi UE dla świeżych owoców
i warzyw
dotyczących 22 partii, pochodzących głównie z: Rosji, Kazachstanu, Mołdawii,
Turcji, Kenii.
Najczęściej kwestionowano: cebulę, śliwki, ogórki, żurawinę, awokado.
Niezgodności dotyczyły głównie: błędnego znakowania, wymagań minimalnych,
niespełnienia wymagań dotyczących wielkości, niespełnienia wymagań
deklarowanej klasy jakości.
W 2025 r. wydano łącznie 95 decyzji zakazujących wprowadzenia do obrotu
121 partii artykułów rolno-spożywczych pochodzących z krajów trzecich.
Najczęściej kwestionowano artykuły pochodzące z: Ukrainy, Chin, Turcji, Egiptu,
Wielkiej Brytanii, Wietnamu, Indii, Ekwadoru, Rosji, Filipin, Pakistanu.
Najczęściej kwestionowano: przetwory warzywne, przetwory rybne, przyprawy
i zioła, soki i nektary, napoje bezalkoholowe, owoce morza, wyroby ciastkarskie,
przetwory owocowe, ryby, owoce mrożone.
Nieprawidłowości dotyczyły głównie: błędnego znakowania, niespełnienia
wymagań określonych dla produktów rolnictwa ekologicznego, obecności
szkodników, objawów zepsucia i pleśni, nieprawidłowości w wynikach badań
laboratoryjnych (np. zaniżonej zawartości tłuszczu, zawyżonej wilgotności, HMF),
nieprawidłowych cech organoleptycznych.
W przypadku świeżych owoców i warzyw objętych normami UE wydano
21 protokołów niezgodności z normami handlowymi UE dla świeżych owoców
i warzyw dotyczących 22 partii, pochodzących głównie z: Rosji, Turcji, Iranu.
Najczęściej kwestionowano: marchew, cebulę, paprykę, natkę pietruszki oraz
czosnek.
Niezgodności dotyczyły głównie: błędnego znakowania, wymagań minimalnych,
niespełnienia wymagań dotyczących wielkości, niespełnienie wymagań
deklarowanej klasy jakości.

-- 6 of 14 --

7
c) Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
W odniesieniu do przesyłek produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do
spożycia przez ludzi oraz przesyłek pasz i pasz leczniczych wyniki
przeprowadzonych kontroli wskazują, że rocznie kwestionowanych/odrzuconych jest
mniej niż 1% takich przesyłek.
Najczęstsze przyczyny odrzucenia przesyłek produktów pochodzenia zwierzęcego
przeznaczonych do spożycia przez ludzi, stwierdzane w wyniku kontroli urzędowej
w punktach kontroli granicznej, to:
- nieprawidłowości w dokumentacji,
- niezgodności w identyfikacji towaru,
- nieprawidłowe cechy organoleptyczne,
- niezadowalające wyniki badań przesyłek zatrzymanych na granicy ze względu na
nałożoną na zakład kontrolę wzmożoną, podejrzenie bądź nałożone przez Komisję
Europejską na kraj środki nadzwyczajne,
- niezatwierdzony do eksportu do UE kraj bądź zakład pochodzenia.
Szczegółowe dane prezentuje poniższa tabela:
Rok Wszystkie przesyłki Przesyłki
odrzucone
Odsetek przesyłek
odrzuconych
2020 10 970 55 0,50%
2021 11 953 84 0,70%
2022 16 545 50 0,30%
2023 11 237 50 0,44%
2024 9 601 73 0,76%
2025 11 983 82 0,68%
Najczęstszymi powodami odrzucenia przesyłek pasz niezawierających tkanek
pochodzenia zwierzęcego są m.in.:
- zapleśnienie lub zawilgocenie materiału paszowego,
- niezgodności w identyfikacji;
- błędne oznakowanie towaru lub brak oznakowania towaru.

-- 7 of 14 --

8
Szczegółowe dane prezentuje poniższa tabela:
Rok Wszystkie
przesyłki
Przesyłki
odrzucone
Odsetek przesyłek
odrzuconych
2020 17 711 13 0,07%
2021 16 433 12 0,07%
2022 25 898 21 0,08%
2023 21 065 124 0,59%
2024 9 743 67 0,69%
2025 12 742 30 0,24%
6. Czy Ministerstwo prowadzi analizy porównawcze dotyczące standardów
produkcji rolnej obowiązujących w Polsce i Unii Europejskiej oraz w krajach
będących głównymi eksporterami żywności do Polski?
Odpowiedź na analogiczne pytanie została już udzielona w odpowiedzi na Pana
interpelację nr 15139 z dnia 5 lutego 2026 r.
7. Jakie działania podejmuje Ministerstwo na forum Unii Europejskiej w celu
zapewnienia równych warunków konkurencji dla polskich rolników?
Odpowiedź na analogiczne pytanie została już udzielona w odpowiedzi na Pana
interpelację nr 15139 z dnia 5 lutego 2026 r.
8. Czy Ministerstwo przewiduje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów
ochronnych w przypadku gwałtownego wzrostu importu produktów rolnych
powodującego destabilizację rynku krajowego?
Jeśli chodzi o instrumenty ochronne handlowe, to zakres dostępnych
instrumentów wynika z zawartych umów międzynarodowych oraz przepisów UE.
Podejmowanie na ich podstawie działań ochronnych zasadniczo wymaga podjęcia
decyzji na poziomie UE, przy wiodącej roli Komisji Europejskiej. W Polsce
tematyka unijnych postępowań ochronnych w handlu jest w kompetencji nie
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale resortu właściwego do spraw
gospodarki - obecnie jest nim
Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wprowadzenie przez Polskę innych środków
handlowych niż te wynikające z umów międzynarodowych oraz przepisów UE –
a zwłaszcza gdyby to miało nastąpić drogą jednostronnych działań (tj. bez
uzgodnienia na poziomie UE zgodnie z obowiązującymi procedurami) – wiązałoby

-- 8 of 14 --

9
się z ryzykiem zaskarżenia takich działań przed sądami międzynarodowym, w tym
TSUE. Mogłoby również prowadzić do działań odwetowych partnerów handlowych
objętych takimi środkami tj. wprowadzenia przez nich barier w dostępie do ich rynków
dla polskiego eksportu.
W razie zagrożeń powodowanych przez import oraz w zależności od specyfiki danej
sytuacji (jej okoliczności i przyczyn, stanu relacji traktatowych między UE a danym
krajem pozaunijnym) państwo członkowskie UE, w tym Polska (MRiT), może
wnioskować do Komisji Europejskiej o uruchomienie któregoś z przewidzianych
przepisami handlowych środków ochronnych (środki antydumpingowe,
antysubwencyjne, środki ochronne WTO, środki wynikające z umów o handlu
preferencyjnym tj. FTA) . Aby taki wniosek miał szanse powodzenia, państwo
wnioskujące powinno wykazać, że wniosek spełnia kryteria związane z danym
środkiem ochronnym.
Wprowadzenie środka ochronnego zasadniczo wymaga przeprowadzenia przez
Komisję Europejską postępowania ochronnego, w trakcie którego będzie
udowodnione, że faktycznie ma miejsce znaczący wzrost importu do UE, zachodzą
inne okoliczności opisane w przepisach WTO (np. import po cenach dumpingowych
czy import produktów korzystających z niedozwolonych subsydiów w państwie
eksportera) oraz że import ten powoduje poważną szkodę dla produkcji w UE.
W ramach polskiej administracji obszar ten leży w kompetencjach Ministerstwa
Rozwoju i Technologii, do którego mogą zgłaszać się podmioty z pytaniami lub
wnioskami dotyczącymi wszczęcia postępowań ochronnych UE. W praktyce
postępowania takie wymagają zaangażowania producentów reprezentujących
znaczącą część ogółu produkcji danego towaru w UE i dostarczenia przez nich
szczegółowych informacji gospodarczych. Ponadto szkoda powodowana przez import
jest badana na poziomie całej UE, nie wystarczy jej stwierdzenie w pojedynczym
państwie członkowskim. Z tego powodu wprowadzenie takich środków wobec
towarów rolnych jest trudne.
Zawarte przez UE dwustronne umowy o wolnym handlu, które przewidują przyznanie
preferencji taryfowych wychodzących poza zakres liberalizacji wynikający z
zobowiązań w WTO, zazwyczaj – choć nie zawsze - zawierają tzw. bilateralną klauzule
ochronną.
Są to przepisy umożliwiające czasowe zawieszenie przez stronę umowy preferencyjnej
stawki celnej na dany produkt importowany z terytorium drugiej strony, o ile zachodzą
określone w umowie okoliczności (najczęściej jeśli import powoduje szkody dla

-- 9 of 14 --

10
unijnych producentów lub poważne zakłócenia rynkowe). Szczegółowe zapisy
poszczególnych umów mogą znacznie różnić się w tym obszarze. Na przykład
przepisy podpisanej umowy z Mercosurem (na ten moment jeszcze nie weszła
w życie) stanowią, że do wprowadzenia środka ochronnego potrzebne jest
poparcie producentów w UE i udowodnienie w prowadzonym przez Komisję
postępowaniu szkody przynajmniej na poziomie 50% (w wyjątkowych sytuacjach
minimum 25%) produkcji danego towaru w UE. Ponadto możliwość zastosowania
klauzuli ochronnej na podstawie przepisów umowy z Mercosurem ograniczona
jest zasadniczo do okresu 12 lat od wejścia w życie umowy. Przepisy przyjętego
niedawno rozporządzenia1 Parlamentu Europejskiego i Rady ułatwiają
i przyspieszają co prawda wszczęcie przez KE postępowania ochronnego, niemniej
jednak nie uchylają wynikających z umowy wymogów, które trzeba spełnić aby
nałożyć ostateczne środki ochronne – zwłaszcza wymogu wykazania, że import
powoduje poważną szkodę dla produkcji na poziomie UE.
Dla porównania, porozumienie z Ukrainą z 2025 r. w sprawie przeglądu warunków
handlu na podstawie art. 29 Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina zawiera
bardziej elastyczne kryteria uruchomienia środków ochronnych. Przesłanką ich
wprowadzenia mogą być „poważne trudności gospodarcze, społeczne lub
środowiskowe o charakterze sektorowym lub regionalnym, które mogą się
utrzymywać przez dłuższy czas”. Ostateczna ocena i decyzja w tej sprawie należy
do Komisji Europejskiej. Przewidziane ww. przepisem środki ochronne mogą
dotyczyć tylko preferencji taryfowych przyznanych ww. porozumieniem
(w dostępie do rynku UE preferencje te polegając głównie na przyznaniu Ukrainie
dodatkowych wielkości kontyngentów taryfowych). Nie ma traktatowych
możliwości wycofania innych preferencji przyznanych wcześniej Ukrainie
w ramach Układu o stowarzyszeniu, gdyż Układ nie zawierał bilateralnej klauzuli
ochronnej.
W dyskusjach na forum unijnym MRiRW prezentuje stanowisko, że każda
negocjowana przez Komisję umowa FTA powinna uwzględniać bilateralne
klauzule ochronne dostosowane do specyfiki sektora rolnego, umożliwiające
czasowe wycofanie preferencji w przypadku zagrożeń dla produkcji unijnej ze
1 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY wprowadzające dwustronną klauzulę
ochronną przewidzianą w Umowie o partnerstwie UE–MERCOSUR oraz w Umowie przejściowej w sprawie
handlu UE–MERCOSUR w odniesieniu do produktów rolnych. Tekst rozporządzenia został ostatecznie
zatwierdzony przez Radę UE na posiedzeniu 5 marca, w najbliższym czasie powinien być opublikowany w
Dzienniku Urzędowym UE

-- 10 of 14 --

11
strony nadmiernego importu. Zgodnie ze stanowiskiem MRiRW, bilateralne klauzule
ochronne powinny:
 obowiązywać bezterminowo, a nie tylko w okresie przejściowym,
 być dostosowane do specyfiki sektora rolnego, tj. zapewniać możliwość
szybkiej reakcji w przypadku pojawienia się zagrożeń oraz uwzględniać
rozdrobnienie produkcji rolnej, jej sezonowy charakter, rodzinny charakter
gospodarstw rolnych etc.,
 Zapewniać możliwość reakcji na zagrożenia również w ujęciu regionalnym.
9. Jak Ministerstwo ocenia wpływ liberalizacji handlu produktami rolnymi z krajami
spoza UE na stabilność ekonomiczną polskich gospodarstw rolnych?
Unia Europejska funkcjonuje w oparciu o szeroką sieć ponad czterdziestu umów
handlowych obejmujących przeszło siedemdziesięciu partnerów. Porozumienia te różnią
się skalą liberalizacji ceł, regulacjami dotyczącymi standardów produkcji oraz zakresem
możliwych środków ochronnych. Ich oddziaływanie nakłada się na obowiązki
wynikające z członkostwa w WTO, ustalające m.in. maksymalne poziomy stawek
celnych, limity wsparcia zakłócającego handel oraz całkowity zakaz dopłat do eksportu.
Złożoność i różnorodność tych uregulowań sprawiają, że pełna ocena skutków każdej
umowy wymaga odrębnych analiz, jednak można wskazać wspólne tendencje
i mechanizmy wpływające na rolnictwo UE.
W ramach zobowiązań WTO Unia utrzymuje stosunkowo wysoki poziom ochrony celnej
w rolnictwie, zauważalnie wyższy niż wielu jej partnerów handlowych. Ochrona ta jest
bardzo zróżnicowana sektorowo: najbardziej wrażliwymi obszarami są cukier, mięso
wołowe, drobiowe i wieprzowe oraz produkty mleczarskie, dla których unijne stawki
celne należą do najwyższych. Właśnie dlatego liberalizacja dostępu do rynku UE w tych
sektorach stanowi kluczowy postulat państw trzecich, m.in. Ukrainy czy Mercosuru.
Komisja Europejska, dążąc do zawierania umów handlowych, często przyznaje
partnerom koncesje właśnie w tych branżach – głównie w postaci kontyngentów
taryfowych. Może to zwiększać konkurencję, z którą muszą mierzyć się unijni
producenci. Jednocześnie w rozmowach z państwami o mniejszych interesach
eksportowych, jak Indie, Komisja z większą łatwością utrzymuje wyłączenia sektorów
wrażliwych z liberalizacji.
Należy przy tym zaznaczyć, że umowy handlowe nie uchylają kontroli granicznych ani
obowiązku pełnego dostosowania importu do unijnych norm bezpieczeństwa żywności,
co stanowi istotny element ochrony rynku. Inaczej wygląda sytuacja w sektorach

-- 11 of 14 --

12
o niskiej ochronie celnej, takich jak zboża czy oleiste. W przypadku kukurydzy, soi
czy rzepaku UE stosuje stawki zerowe erga omnes, dlatego umowy preferencyjne
nie wpływają znacząco na warunki importu tych produktów.
Na forum Rady AGRIFISH regularnie powraca kwestia skumulowanego
oddziaływania umów handlowych na rolnictwo UE. Analizy zlecane przez Komisję
Europejską wskazują, że w ujęciu ogólnym sektor rolno-spożywczy korzysta na
liberalizacji handlu, choć skutki różnią się w zależności od segmentu rynku.
Najczęściej wskazywanymi beneficjentami są producenci żywności wysoko
przetworzonej, win i alkoholi, a także branże mleczarska i wieprzowa. Z kolei
sektory mięsa wołowego, drobiu, cukru oraz – w mniejszym stopniu istotne dla
Polski – ryżu i baraniny są bardziej narażone na negatywne skutki wzrostu
importu. Komisja jednocześnie podkreśla ograniczenia stosowanych modeli
ekonometrycznych, zwłaszcza trudności w precyzyjnym odwzorowaniu barier
pozataryfowych czy kontyngentów taryfowych, co wymaga ostrożności
w interpretacji wyników.
Polska od lat zwraca uwagę, że analizy te powinny być pogłębione i uzupełnione
o kompleksowe zestawienie wszystkich przyznanych i planowanych preferencji
taryfowych dostępu do rynku UE. Postulat ten był podnoszony m.in. w czasie
polskiej prezydencji w Radzie UE w 2025 r., jednak Komisja jak dotąd nie
zdecydowała się na realizację tego zadania, argumentując jego wysoki stopień
trudności.
Liberalizacja handlu rolnego nie powinna być postrzegana wyłącznie jako
zagrożenie. Dobrze skonstruowane umowy mogą przynosić istotne korzyści
eksportowe, czego przykładem jest utrzymanie wysokiej dynamiki sprzedaży
polskiej żywności do Wielkiej Brytanii dzięki umowie UE–UK przewidującej handel
bezcłowy. Korzystne dla Polski okazały się również regulacje Układu
Stowarzyszeniowego UE–Ukraina, które umożliwiły m.in. dynamiczny wzrost
eksportu polskich serów na rynek ukraiński. Jednocześnie wykorzystanie
możliwości eksportowych bywa ograniczone przez bariery sanitarne i fitosanitarne
w wielu krajach, zwłaszcza azjatyckich i obu Ameryk, a także przez czynniki
logistyczne, takie jak koszt i czas transportu.
Wpływ umów handlowych nakłada się na szereg innych czynników o często
większym znaczeniu dla sytuacji producentów rolnych. Wzrost cen energii
i nawozów, zakłócenia w łańcuchach dostaw, a także wydarzenia geopolityczne –

-- 12 of 14 --

13
jak wojna na Bliskim Wschodzie czy blokada czarnomorskich szlaków handlowych przez
Rosję – nierzadko mają silniejszy wpływ na konkurencyjność unijnego rolnictwa niż
obniżki ceł wynikające z FTA. Dlatego ocena skutków liberalizacji handlu wymaga
szerokiej perspektywy, uwzględniającej zarówno uwarunkowania globalne, jak
i specyfikę unijnych sektorów rolnych.
10. Czy Ministerstwo planuje opracowanie długofalowej strategii ograniczającej
negatywne skutki importu produktów rolnych spoza UE dla krajowego sektora
rolnego?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało Strategię zrównoważonego
rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa 2030 (SZRWRiR 2030), która została przyjęta
uchwałą nr 123 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r. W związku z pandemią
COVID oraz rosyjską agresją wojskową na Ukrainę, MRiRW przygotowało aktualizację
ww. strategii, która została przyjęta uchwałą nr 193 Rady Ministrów z dnia 17.10.2023r.
W ramach SZRWRiR 2030 przygotowano cel szczegółowy I: Wzmocnienie
bezpieczeństwa żywnościowego i odporności na kryzysy, a w nim są kierunki
interwencji:
- zwiększanie opłacalności produkcji rolnej, rybackiej i przetwórstwa rolno-
spożywczego;
- budowa odporności produkcji rolnej i rybackiej, w tym odporności na zmiany
klimatu;
- zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego kraju i jakości żywności;
- skuteczna współpraca międzynarodowa i budowanie silnej pozycji w UE.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. IMPORT artykułów rolno-spożywczych do Polski z państw spoza UE w latach
2020 -2025.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 13 of 14 --

Załącznik nr 1.
IMPORT artykułów rolno-spożywczych do Polski z państw spoza UE w latach 2020 -2025 (źródło: Min. Finansów)
IMPORT do PL z państw spoza UE
CN Nazwa towaru Wartość [mln EUR] Wolumen [tys. ton]
2020r. 2021r. 2022r. 2023r. 2024r. 2025r.* 2020r. 2021r. 2022r. 2023r. 2024r. 2025r.*
RAZEM (poz. HS - 0101 do 2403) 7 673,3 8 178,0 11 836,8 11 254,2 11 832,3 12 730,0 -- -- -- -- -- --
01 Zwierzęta żywe 9,4 9,2 14,6 12,1 20,2 21,8 1,0 0,8 0,8 0,7 0,7 0,5
02 Mięso i podroby jadalne 106,3 46,4 79,0 54,2 42,3 50,7 47,8 24,4 37,0 22,8 11,1 9,6
03 Ryby i "owoce morza" 1 735,5 1 829,2 2 346,3 2 541,6 2 541,9 2 735,8 445,6 456,3 443,1 470,3 473,8 488,7
04 Produkty mleczarskie, jaja, miód 112,7 81,7 157,9 117,2 92,7 147,4 56,5 42,0 58,4 60,3 52,9 72,1
05 Pozostałe produkty pochodzenia zwierzęcego 98,0 110,8 142,7 141,8 121,1 122,6 19,8 23,5 33,2 35,6 20,3 19,1
06 Żywe rośliny, kwiaty cięte, liście ozdobne 26,0 34,4 54,4 52,6 68,9 79,0 6,3 8,6 12,9 13,7 15,3 16,6
07 Warzywa 171,3 198,4 255,7 335,8 316,2 324,7 169,2 168,9 196,6 264,3 233,6 225,7
08 Owoce i orzechy jadalne 981,4 1 076,1 1 250,3 1 262,8 1 434,9 1 807,8 993,8 967,9 964,3 1 013,3 1 071,5 1 140,0
09 Kawa, herbata, przyprawy 357,9 350,5 469,9 430,2 603,2 847,5 154,4 148,9 144,6 137,6 166,5 174,9
10 Zboża 95,0 125,1 728,0 342,0 164,7 155,0 229,7 290,8 2 691,7 1 217,5 280,3 271,7
11 Prod. przem. młyn., słód, skrobie, inulina, gluten pszenny 23,6 19,8 42,8 51,9 38,1 31,6 41,9 25,1 57,4 76,7 53,9 45,4
12 Nasiona i owoce oleiste, rośl. przemysłowe 308,1 372,1 923,6 448,7 454,2 431,1 396,4 396,0 1 201,7 524,4 484,4 489,7
13 Szelak, gumy, żywice, soki i ekstrakty roślinne 41,4 42,0 50,7 49,9 52,8 52,3 6,2 6,8 6,1 5,5 6,8 5,6
14 Materiały roślinne do wyplatania 52,3 30,7 66,6 67,4 54,6 64,4 730,3 341,9 373,3 471,8 474,3 529,5
15 Tł. rośl. i zwierz., prod. ich rozkładu, woski 349,1 525,6 1 101,5 731,8 788,3 797,1 461,7 443,1 796,6 830,8 930,2 779,1
16 Przetwory z mięsa, ryb i "owoców morza" 45,9 48,7 81,4 83,9 99,6 109,5 13,5 13,0 23,6 23,5 24,3 25,1
17 Cukry i wyroby cukiernicze 74,9 73,6 114,8 170,7 112,3 106,6 84,9 62,0 84,7 172,9 78,9 93,5
18 Kakao i przetwory z kakao 262,9 209,4 207,5 217,7 379,7 556,6 88,0 71,4 63,9 59,0 60,1 62,4
19 Przetw. ze zbóż, mąki, skrobii lub mleka, piecz. cukiern. 83,2 83,7 131,5 158,2 198,9 219,9 55,3 48,0 60,6 66,2 75,4 80,3
20 Przetw. z warzyw, owoców lub orzechów 287,3 304,4 385,5 363,8 493,0 448,8 219,8 220,7 241,3 201,5 251,1 224,8
21 Różne przetwory spożywcze 334,9 332,4 413,8 443,7 510,4 633,6 90,8 95,4 86,3 95,1 97,8 110,7
22 Napoje bezalkoholowe, alkoholowe i ocet 342,0 348,5 450,8 439,1 501,2 515,0 155,7 157,1 180,2 142,8 158,5 179,0
23 Pozostałości przem. spożywczego, pasze 1 205,3 1 421,9 1 809,2 1 916,7 1 978,2 1 628,2 3 168,6 3 064,7 3 316,9 3 783,3 4 391,6 4 109,9
24 Tytoń i namiastki tytoniu 568,8 503,7 558,3 820,2 764,9 842,9 130,5 118,6 118,8 130,3 116,8 129,7
* - dane wstępne!

-- 14 of 14 --