Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.0500.4.2026.KD
4269704.17286693.14252218
Warszawa, 17-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posła Wiesława Krajewskiego (znak: K10INT15683)
Temat: problem dzikich wysypisk śmieci na terenach leśnych i przyrodniczych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Wiesława Krajewskiego dotyczącej problemu dzikich
wysypisk, znak K10INT15683, uprzejmie informuję.
Odpowiadając na pierwsze pytanie warto wskazać, że określenie „dzikie wysypiska” odnosi
się do danych, jakie publikuje Główny Urząd Statystyczny (dalej: GUS). Wspomniane dane
dotyczą dzikich (nielegalnych) wysypisk odpadów definiowanych jako miejsca
nieprzeznaczone do składowania odpadów, na których porzucane są odpady komunalne.
Dane o liczbie tak zdefiniowanych wysypisk GUS otrzymuje z urzędów gmin. Mogą one
obejmować różnorakiego rodzaju miejsca o różnej powierzchni i różnej ilości odpadów
(komunalnych). Taka różnorodność danych objętych statystykami determinuje
automatycznie różnorodność skali zagrożenia dla środowiska - są to miejsca również
o wręcz znikomym wpływie na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko (zaśmiecanie).
Odnosząc się do drugiego pytania o działania na poziomie krajowym należy podkreślić, że
działania Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) mają charakter systemowy, w tym
związany w szczególności z realizacją zadań o charakterze legislacyjnym. W nawiązaniu do
tematyki porzucania odpadów w MKiŚ prowadzone są prace nad projektem ustawy
o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (projekt nr UD 2521).
Jednymi z celów tych zmian jest wzmocnienie gminnych systemów gospodarowania
odpadami oraz ograniczenie zjawiska porzucania odpadów w miejscach do tego
nieprzeznaczonych. Kluczowym kierunkiem interwencji jest zwiększenie dostępności
Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (dalej: PSZOK) oraz innych form
zbierania odpadów komunalnych, w szczególności tych, które nie są odbierane z naszych
nieruchomości. Co istotne, zaproponowano rozszerzenie zakresu działania PSZOK — punkty
będą mogły fakultatywnie i odpłatnie przyjmować również odpady inne niż komunalne.
Projekt przewiduje możliwość odpłatnego przyjmowania odpadów od właścicieli
nieruchomości nieobjętych gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi.
Zgodnie z kierunkami działań w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów oraz
kształtowania systemu gospodarki odpadami, określonymi w Krajowym planie gospodarki
odpadami 2028, zaproponowano zmiany zorientowane na zapewnienie odpowiedniej
1 Projekt dostępny na stronie Rządowego Centrum Legislacji:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12403751

-- 1 of 5 --

dostępności PSZOK-ów dla mieszkańców określając ich minimalną liczbę, którą
zobowiązana jest utworzyć gmina, różnicując liczbę obowiązkowych do utworzenia
punktów w zależności od wielkości gminy, liczby mieszkańców oraz obsługiwanego obszaru.
Zaproponowane zmiany zwiększają dostępność legalnych kanałów odbioru odpadów, dzięki
którym mieszkańcy i przedsiębiorcy mogą pozbywać się odpadów, a tym samym skierowane
są na ograniczenie skali porzucania odpadów w lasach, na poboczach dróg, czy na terenach
zielonych, a więc miejsc opisanych w GUS jako dzikie (nielegalne) wysypiska. Nowy model
funkcjonowania PSZOK będzie realnym narzędziem przeciwdziałania powstawaniu dzikich
wysypisk i poprawy stanu środowiska.
Kolejnym działaniem MKiŚ jest system kaucyjny, który został wdrożony jako element
krajowej polityki środowiskowej oraz realizacja zobowiązań wynikających z prawa Unii
Europejskiej. Kaucja za opakowania działa jak realny bodziec - sprawia, że butelki i puszki
znikają z przestrzeni publicznej, bo stanowią wartość finansową i są chętnie zwracane. To
efekt potwierdzony we wszystkich krajach z funkcjonującym systemem kaucyjnym.
Odpowiadając na pytanie trzecie o środki finansowe przeznaczane rocznie na likwidację
dzikich wysypisk informuję, że likwidacja dzikich wysypisk może zostać sfinansowana
zgodnie z art. 6r ust. 2b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach2 z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ze wskazanych
środków gmina może pokryć koszty usunięcia odpadów komunalnych z miejsc
nieprzeznaczonych do ich składowania i magazynowania. Ponadto od dnia 6 września
2019 r. obowiązuje ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw3, która wprowadziła zmiany w ustawie
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach4 dla finansowania usunięcia odpadów z miejsc, które
stwarzają zagrożenie dla życia bądź zdrowia ludzi lub środowiska - art. 26a ustawy
o odpadach. Rozwiązanie to jest dedykowane przede wszystkim jednostkom samorządu
terytorialnego i ma na celu umożliwienie niezwłocznego usuwania odpadów przez właściwe
organy ochrony środowiska. W takich sytuacjach możliwe jest wnioskowanie
o finansowanie ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (dalej: NFOŚiGW).
Warto w tym miejscu przypomnieć, że MKiŚ podejmuje intensywne działania w ramach
likwidacji miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów – miejsc które stwarzają szczególne
zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego oraz środowiska. W roku 2025 oraz w latach
kolejnych zostały zabezpieczone środki, zarówno z rezerwy celowej budżetu państwa jak
i NFOŚiGW. W zeszłym roku odpady zniknęły w całości lub w części przynajmniej z 9 tego
typu miejsc. Kolejnym kilkunastu lokalizacjom MKIŚ stworzyło możliwość ubiegania się
o środki w NFOŚiGW i wiemy, że prawie wszystkie samorządy złożyły już odpowiednie
wnioski do Funduszu, obecnie trwają formalności mające na celu umożliwienie
dofinansowania ich działań. W październiku 2025 r. rozpoczęliśmy również przygotowania
do umożliwienia terenowym organom administracji starania się środki z rezerwy celowej
w roku 2026.
Działania w tym obszarze tematycznym będą również wsparte pracami o charakterze
legislacyjnym, w szczególności mającym na celu poprawę sytuacji związanej
z doprecyzowaniem przepisów dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności wytwórców
odpadów niebezpiecznych, wydawaniem decyzji administracyjnych w zakresie
gospodarowania odpadami oraz modyfikacji procedur związanych z usuwaniem odpadów.
2 Dz.U. z 2025 r. poz. 733, ze zm.
3 Dz.U. 2019 poz. 1579
4 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.

-- 2 of 5 --

Jednocześnie informuję, że na wniosek Ministerstwa Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW
zabezpieczył 500 mln zł na finansowanie usuwania nielegalnie składowanych odpadów
niebezpiecznych. Wydatkowanie środków odbywać się będzie w okresie realizacji
programu „Usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów” w ramach naborów
niekonkurencyjnych dla przedsięwzięć wskazanych przez Ministra Klimatu i Środowiska,
które nie mogą być sfinansowane w ramach środków z rezerwy celowej budżetu państwa.
Dodatkowo, zgodnie z art. 3n ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach
przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie
produktowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 433) wpływy z tytułu opłaty, o której mowa w art. 3k
ust. 1 i 2, NFOŚiGW przeznacza się na finansowanie:
 zbierania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw
sztucznych wymienionych w sekcjach I i III załącznika nr 9 do ustawy
pozostawionych w publicznych systemach zbierania odpadów, w tym na
finansowanie kosztów utworzenia i utrzymania tych systemów, transportu tych
odpadów i ich przetwarzania;
 uprzątania oraz transportu i przetwarzania odpadów powstałych z produktów
jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w załączniku nr 9 do
ustawy.
Oprócz tego NFOŚiGW utworzył w ramach programu priorytetowego „Racjonalna
gospodarka odpadami" dodatkowy program - część 6) SUP — uprzątanie i zbieranie oraz
transport i przetwarzanie odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku
z tworzyw sztucznych. W ramach niego możliwe będzie dofinansowanie realizowanych
przez gminy działań związanych ze zmniejszeniem ilości odpadów pozostawionych
w publicznych systemach zbierania odpadów oraz w miejscach do tego nieprzeznaczonych.
Dzięki możliwości uzyskania dodatkowych środków finansowych gminy będą miały
możliwość pokrycia kosztów utworzenia i utrzymania systemów zbierania odpadów
z tworzyw sztucznych, transportu tych odpadów oraz ich przetwarzania.
Nawiązując do pytania nr 4 w ramach Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy
Państwowe (dalej: „PGL LP”) funkcjonuje Straż Leśna, wchodząca w skład Służby Leśnej,
działająca na podstawie art. 47 ustawy o lasach5. Jest to formacja umundurowana, do której
należą zadania wskazane w art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach, tj. zwalczanie przestępstw
i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego i ochrony przyrody oraz wykonywanie innych
zadań w zakresie ochrony mienia. Strażnicy leśni mają prawo do legitymowania, nakładania
mandatów, zatrzymywania i kontroli pojazdów oraz ujęcia sprawców przestępstw
lub wykroczeń na gorącym uczynku. Prowadzą działania zmierzające do zmniejszenia skali,
a docelowo likwidacji nielegalnych składowisk odpadów na terenach leśnych. Ponadto
ściśle współpracuje z innymi służbami mundurowymi, takimi jak Straż Miejska, Policja, Straż
Graniczna, Państwowa Straż Łowiecka czy Państwowa Straż Rybacka. Wspólne patrole
służą m.in. przeciwdziałaniu powstawaniu dzikich wysypisk odpadów.
Odpowiadając na pytanie numer 5 odnośnie analizy skuteczności oraz 6 w zakresie
zwiększenia obowiązujących sankcji, obecnie nie są prowadzone odrębne prace w tych
zakresach. Wynika to również z faktu zaostrzania przepisów sankcyjnych z zakresu
gospodarki odpadami w ostatnich latach. Ewentualne działania o charakterze
przeglądowym lub ewaluacyjnym będą podejmowane w razie wystąpienia uzasadnionej
potrzeby wskazanej przez Inspekcję Ochrony Środowiska.
5 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2025 r. poz. 567).

-- 3 of 5 --

W nawiązaniu do pytania nr 7, w związku z poważnym zagrożeniem, jakie powodują śmieci
pozostawiane w lesie i kosztami ich usuwania, PG PL prowadzi szeroko zakrojone działania
na rzecz edukacji społeczeństwa. W swoim przekazie Lasy Państwowe promują zasadę
„Leave No Trace” (ang. „nie zostawiaj śladu”), zachęcając odwiedzających lasy do zabierania
ze sobą z powrotem wszystkiego, co przyniesione zostało do lasu. Takie działanie jest dużo
bardziej wskazane niż ustawianie w głębi lasów koszy na śmieci, które zapełniane przez ludzi
odpadami przyciągają dzikie zwierzęta. Ponadto MKiŚ prowadzi bieżące działania
informacyjno‑edukacyjne, wykorzystując komunikaty na własnych stronach internetowych
i profilach w mediach społecznościowych, konferencje prasowe oraz kampanie społeczne,
aby podnosić świadomość Polek i Polaków na temat właściwego postępowania z odpadami
i zagrożeń wynikających z ich porzucania. Przykładem takich działań jest kampania
informacyjno-edukacyjna o systemie kaucyjnym opakowań po napojach, w której oprócz
edukowania na temat korzyści dla środowiska związanych z ponownym wykorzystaniem
odpadów (czystsze otoczenie - w tym lasy i parki) pokazuje, że odpady to wartościowe
surowce, których nie opłaca się porzucać.
W odpowiedzi na pytanie nr 8 informuję, że obecnie nie są prowadzone prace nad
programem wsparcia dla samorządów w zakresie monitorowania terenów szczególnie
zagrożonych powstawaniem dzikich wysypisk. Z jednej strony to do właścicieli
nieruchomości (ewentualnie innych podmiotów posiadających tytuł prawny do
nieruchomości) należy nadzór nad własnym terenem i to oni odpowiadają za wszystko co
dzieje się na takiej nieruchomości. Przenoszenie nadzoru nad potencjalnymi terenami, na
których może nastąpić złamanie prawa na administracje publiczną wydaje się działaniem
nierealnym i niemożliwym do udźwignięcia zarówno na poziomie administracyjnym jak
i finansowym. Jest też wątpliwe w kontekście sprawowania takiego nadzoru nad terenami,
które nie są we władaniu jednostek sektora finansów publicznych np. działek prywatnych.
W odpowiedzi na pytanie nr 9 informuję, że wskazane rozwiązania są już stosowane. Dzięki
zaawansowanemu monitoringowi wizyjnemu, stosowanemu obecnie w Lasach
Państwowych, który przyczynia się do zwiększenia wykrywalności porzucania odpadów na
terenach leśnych. Ponadto widoczne jest coraz większe zaangażowanie społeczeństwa
w działania na rzecz troski o środowisko naturalne, dzięki czemu udaje się zwiększać
skuteczność wykrywania sprawców nielegalnego porzucania odpadów na terenie całego
kraju. Zaangażowanie to nie tylko wynika ze wzrostu świadomości społecznej ale również
z udostępnienia narzędzi informatycznych do zgłaszania wszelkich nieprawidłowości
w obszarze ochrony środowiska, w tym porzuconych odpadów: taka możliwość pojawiła się
w aplikacji mObywatel, a na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Ochrony
Środowiska został stworzony specjalny interaktywny formularz, który w sposób łatwy
i sprawny umożliwia zgłoszenie przypadków nielegalnego postępowania z odpadami.
Nawiązując do pytania nr 10 informuję, że obecny system gospodarowania odpadami
komunalnymi co do zasady tworzy ramy organizacyjne i prawne sprzyjające ograniczaniu
nielegalnego porzucania odpadów, w szczególności poprzez zapewnienie mieszkańcom
dostępu do zorganizowanego odbioru odpadów oraz punktów selektywnej zbiórki odpadów
komunalnych. Niezależnie od powyższego omawiany obszar ochrony środowiska nadal
pozostaje wyzwaniem dla administracji, zarówno pod kątem regulacyjnym jak
i egzekwowania przepisów, gdyż wciąż występują problemy związane z nielegalnym
pozbywaniem się niektórych strumieni odpadów. Natomiast dalsze ograniczanie zjawiska
dzikich wysypisk wymaga dodatkowo działań edukacyjnych, oraz wzmacniania nadzoru nad
gospodarką odpadami komunalnymi.

-- 4 of 5 --

Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM

-- 5 of 5 --