Interpelacja w sprawie rosnącego problemu obecności dzików na terenach zamieszkałych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15681
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rosnącego problemu obecności dzików na terenach zamieszkałych
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 28-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie narastającego problemu obecności dzików na terenach zamieszkałych oraz działań podejmowanych w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców. W ostatnich latach w wielu regionach Polski obserwowany jest wyraźny wzrost liczby przypadków pojawiania się dzików na terenach zurbanizowanych i podmiejskich. Zwierzęta te coraz częściej można spotkać nie tylko na obrzeżach miejscowości, ale również w centrach miast, na osiedlach mieszkaniowych, w parkach oraz w pobliżu placówek oświatowych i terenów rekreacyjnych. Zjawisko to powoduje rosnące poczucie zagrożenia wśród mieszkańców, a także realne straty materialne związane z niszczeniem ogrodów, terenów zielonych oraz upraw rolnych. Coraz częściej zgłaszane są również sytuacje bezpośrednich kontaktów ludzi z dzikami, w tym przypadki agresywnych zachowań zwierząt oraz zdarzeń drogowych z ich udziałem. Wielu mieszkańców oraz przedstawicieli samorządów wskazuje, że obecne rozwiązania prawne i organizacyjne nie zapewniają skutecznego reagowania na przypadki częstego pojawiania się dzików na terenach zamieszkałych. Zgłaszane są trudności związane z uzyskaniem szybkiej interwencji właściwych służb, a także brak jasnych wytycznych dotyczących możliwości ograniczania populacji dzików w miejscach szczególnie zagrożonych.
Podkreślić należy, że dzik jest elementem naturalnego ekosystemu i działania podejmowane w tym zakresie powinny uwzględniać zasady racjonalnej gospodarki łowieckiej oraz ochrony przyrody. Jednocześnie konieczne jest zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańców oraz ograniczenie szkód powodowanych przez te zwierzęta, które w wielu regionach kraju przybierają coraz większą skalę.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak kształtuje się aktualna liczebność populacji dzika w Polsce w ostatnich latach?
Czy ministerstwo odnotowuje wzrost liczby zgłoszeń dotyczących obecności dzików na terenach zamieszkałych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie danych za ostatnie 5 lat.
Jakie działania systemowe podejmowane są w celu ograniczenia zjawiska pojawiania się dzików na terenach miejskich i podmiejskich?
Jakie są obecnie kompetencje samorządów w zakresie reagowania na przypadki częstego pojawiania się dzików na terenach zamieszkałych?
Czy obowiązujące przepisy umożliwiają szybkie podejmowanie działań interwencyjnych w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców przez dziki?
Jak wygląda procedura podejmowania decyzji o odstrzale redukcyjnym dzików na terenach szczególnie zagrożonych?
Czy planowane są zmiany przepisów mające na celu usprawnienie działań interwencyjnych związanych z obecnością dzików na terenach zamieszkałych?
Jakie działania podejmowane są w celu ograniczenia przyczyn pojawiania się dzików w miastach, w szczególności w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi?
Czy prowadzone są ogólnopolskie działania informacyjne dotyczące zasad postępowania w przypadku spotkania dzika?
Jakie środki finansowe przeznaczane są rocznie na działania związane z ograniczaniem szkód powodowanych przez dziki?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wpływu rosnącej populacji dzików na bezpieczeństwo mieszkańców oraz infrastrukturę komunalną?
Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7903 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.26.2026.BW
4269702.17265914.14051719
Warszawa, 13-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Wiesława Krajewskiego (znak: K10INT15681)
Temat: rosnący problem obecności dzików na terenach zamieszkałych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT15681 Posła na Sejm RP Pana Wiesława Krajewskiego,
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Według danych GUS, liczebność populacji dzika w Polsce na przestrzeni ostatnich
lat przedstawia się następująco:
71.8 75
56.6
45.7
52.9 55.8 59.8
2018/2019 2019/2020 2020/2021 2021/2022 2022/2023 2023/2024 2024/2025
0
10
20
30
40
50
60
70
80
Liczebność dzików wg GUS
Sezony łowieckie
Liczebność
[tys.]
Wykres 1. Liczebność populacji dzika na przestrzeni ostatnich łowieckich lat gospodarczych wg GUS
-- 1 of 4 --
W ostatnich latach liczba odnotowywanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
zgłoszeń dotyczących obecności dzików na terenach miejskich utrzymuje się na stałym
poziomie. Informuję również, że Ministerstwo nie dokonuje analizy wpływu populacji
dzików na bezpieczeństwo mieszkańców oraz infrastrukturę komunalną. Informacje na
temat problemów generowanych przez zwierzęta w miastach wynikają z pojedynczych
sygnałów, które docierają do Ministerstwa.
Jednocześnie w skali kraju, w związku z działaniami ukierunkowanymi na zwalczanie
Afrykańskiego Pomoru Świń (ASF) oraz na skutek samej choroby, znacząco obniżyła się
liczebność populacji dzików.
Obserwowany proces przenoszenia się zwierząt na tereny miejskie wynika w głównej
mierze z powodu poszukiwania łatwo dostępnego pokarmu (któremu sprzyjają otwarte
śmietniki czy celowe dokarmianie przez mieszkańców) oraz wyzbywania się naturalnego
lęku przed człowiekiem. Przyczyną tego stanu rzeczy jest również szybko postępująca
urbanizacja i synantropizacja terenów w pobliżu miast oraz prowadzenie w obszarach poza
obwodami łowieckimi atrakcyjnych dla dzików upraw rolnych np. kukurydzy.
W incydentalnych przypadkach przebywania zwierząt w mieście zastosowanie powinny
znaleźć przepisy ustawy o samorządzie gminnym1. Art. 7 ust. 1 pkt 14 tej ustawy stanowi
bowiem, że zadania własne gminy obejmują w szczególności sprawy porządku publicznego
i bezpieczeństwa obywateli. Przebywanie dzikich zwierząt w mieście niewątpliwie może
powodować naruszenie porządku publicznego oraz zagrożenie bezpieczeństwa obywateli.
Istnieje możliwość niszczenia przez te zwierzęta mienia, urządzeń produkcyjnych bądź
użyteczności publicznej czy wtargnięcia na obszar, na którym odbywa się ruch drogowy.
W skrajnych przypadkach dzikie zwierzęta mogą zaatakować ludzi oraz zwierzęta
gospodarskie i domowe. W takich sytuacjach należy stosować przywołany przepis ustawy
o samorządzie gminnym jako regulację upoważniającą gminę do podejmowania działań
w celu przywrócenia porządku publicznego lub zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom.
Obecnie obowiązujące przepisy – w szczególności art. 45 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie2
– umożliwiają podejmowanie działań w sytuacjach problematycznych. Zgodnie
z tym przepisem starosta, w przypadku występowania szczególnego zagrożenia
dla prawidłowego funkcjonowania obiektów produkcyjnych lub użyteczności publicznej,
może w uzgodnieniu z Polskim Związkiem Łowieckim wydać decyzję o odłowie, odłowie
wraz z uśmierceniem lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny, również na obszarze
administracyjnym miasta.
Ponadto istnieje możliwość uzyskania zezwolenia właściwego terytorialnie marszałka
województwa na podstawie art. 9a ustawy – Prawo łowieckie na płoszenie zwierzyny –
po zasięgnięciu opinii Polskiego Związku Łowieckiego. Zezwolenie może być wydane
w przypadku braku rozwiązań alternatywnych oraz jeżeli nie jest szkodliwe dla zachowania
we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji zwierząt łownych.
1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz.U. z 2025 r. poz. 539, z późn.zm.).
-- 2 of 4 --
Praktyka stosowania ww. rozwiązania wskazuje jednak na problemy z jednoznacznym
określeniem odpowiedzialności za wykonanie odstrzału redukcyjnego i jego finansowania.
Mając na uwadze istniejące rozbieżności w interpretacji przepisów w zakresie realizacji
działań wynikających z art. 45 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie, w tym rozstrzygnięć
Regionalnych Izb Obrachunkowych (dalej: „RIO”), Minister Klimatu i Środowiska zwrócił się
do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, sprawującego nadzór nad RIO,
z wnioskiem o przekazanie stanowiska tut. resortu do ww. organów celem przeprowadzenia
pogłębionej analizy i ujednolicenia stosowanego orzecznictwa, co może wpłynąć
na umożliwienie skutecznego prowadzenia działań mających na celu odłów, odłów
wraz z uśmierceniem lub odstrzał redukcyjny zwierzyny.
Należy także zaznaczyć, że sposób postępowania ze zwierzętami pojawiającymi się
na terenach zurbanizowanych leży na styku kilku ustaw, będących w gestii Ministerstwa
Klimatu i Środowiska (ustawa – Prawo łowieckie), Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
(ustawa o ochronie zwierząt3) oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
(ustawa o samorządzie gminnym).
Tematyka postępowania ze zwierzętami na obszarach zurbanizowanych była przedmiotem
II posiedzenia Zespołu do spraw zmian systemowych w łowiectwie – organu pomocniczego
Ministra Klimatu i Środowiska, którego zadaniem jest wypracowanie rekomendacji do zmian
przepisów prawa w zakresie łowiectwa. Podczas dyskusji podnoszono kwestie ograniczeń
i ryzyka prowadzenia odstrzału dzików w miastach. Wskazywano m.in. na niską motywację
myśliwych do wykonywania odstrzału redukcyjnego (brak korzyści finansowych
lub rzeczowych), podwyższone ryzyko oddawania strzałów w przestrzeni zurbanizowanej
oraz obciążenia organizacyjne związane z prowadzeniem odstrzału w pobliżu zabudowań.
Działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska zmierzają do wypracowania rozwiązań
niwelujących wskazane problemy i usprawnienia procedur reagowania na obecność dzików
w miastach.
W celu ograniczenia przyczyn pojawiania się dzików w miastach stosowane są pojemniki
na odpady z pokrywą zabezpieczającą przed ich otwarciem lub mechanizmem
zapobiegającym ich wywróceniu przez zwierzęta. Powszechne stają się zamykane wiaty
śmietnikowe na osiedlach. Zwiększana jest częstotliwość odbioru odpadów, aby zalegając
w przestrzeni miejskiej, nie zachęcały dzików do wizyt na terenach zurbanizowanych celem
łatwego zdobycia pożywienia. Prowadzone są działania edukacyjne w zakresie zakazu
dokarmiania dzików przez mieszkańców miast oraz nieporzucania śmieci w miejscach
publicznych, zwłaszcza odpadów pochodzenia organicznego. W miastach odbywa się
również wykaszanie i porządkowanie nieużytków oraz miejsc umożliwiających bytowanie
zwierząt (trawy, trzciny, zakrzaczenia).
W ramach prac Zespołu do spraw zmian systemowych w łowiectwie planowane jest
przygotowanie rekomendacji dotyczących rozwiązań organizacyjnych w celu poprawy
bezpieczeństwa mieszkańców miast. Obejmą one również działania informacyjne
i edukacyjne, mające zwiększyć świadomość społeczną w zakresie właściwego
postępowania w przypadku kontaktu z dzikimi zwierzętami.
3 Ustawa o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1580 z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
Informuję również, że finansowanie działań mających na celu ograniczanie szkód
wyrządzanych przez dziki leży poza kompetencjami Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 4 of 4 --