Interpelacja nr 15680
Interpelacja w sprawie rosnącego zagrożenia związanego z obecnością wilków w pobliżu terenów zamieszkałych, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Bieszczad oraz regionu tarnowskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (90%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rosnącego zagrożenia związanego z obecnością wilków w pobliżu terenów zamieszkałych, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Bieszczad oraz regionu tarnowskiego
Interpelacja nr 15680
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rosnącego zagrożenia związanego z obecnością wilków w pobliżu terenów zamieszkałych, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Bieszczad oraz regionu tarnowskiego
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 28-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie rosnących wyzwań związanych z coraz częstszą obecnością wilków w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zamieszkałych, w szczególności na obszarze Bieszczad oraz w regionie tarnowskim. W ostatnich latach obserwowany jest wyraźny wzrost liczebności wilka w Polsce oraz rozszerzanie się obszarów jego występowania. Gatunek ten objęty jest ścisłą ochroną, co stanowi ważny element ochrony bioróżnorodności i zachowania równowagi ekosystemów. Jednocześnie coraz częściej docierają sygnały od mieszkańców terenów wiejskich i podmiejskich o pojawianiu się wilków w pobliżu zabudowań, gospodarstw rolnych, a nawet w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych. W szczególności mieszkańcy regionu Bieszczad oraz regionu tarnowskiego wskazują na zmieniające się zachowania wilków, które coraz częściej tracą naturalny dystans wobec człowieka i pojawiają się w ciągu dnia w pobliżu zabudowań, dróg lokalnych oraz miejsc rekreacyjnych. Zjawisko to budzi uzasadniony niepokój mieszkańców, zwłaszcza rodzin z dziećmi, osób starszych oraz rolników prowadzących hodowlę zwierząt gospodarskich.
Mieszkańcy podnoszą również problem ograniczonych możliwości skutecznego zabezpieczania gospodarstw oraz brak jasnych informacji dotyczących procedur postępowania w przypadku częstego pojawiania się wilków w pobliżu zabudowy. W wielu przypadkach zgłaszane są trudności w uzyskaniu zgody na działania odstraszające lub interwencyjne. Podkreślić należy, że celem niniejszej interpelacji nie jest podważanie zasad ochrony wilka jako gatunku chronionego, lecz uzyskanie rzetelnych informacji na temat aktualnej sytuacji oraz działań podejmowanych przez administrację publiczną w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców terenów zagrożonych częstą obecnością wilków.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak kształtuje się aktualna liczebność wilka w Polsce oraz jakie są dane dotyczące populacji wilków w województwie podkarpackim i małopolskim, w szczególności w regionie Bieszczad oraz regionie tarnowskim?
Czy ministerstwo odnotowuje wzrost liczby zgłoszeń dotyczących pojawiania się wilków w pobliżu zabudowań mieszkalnych w ostatnich latach? Jeśli tak, proszę o przedstawienie danych za ostatnie 5 lat.
Jakie działania podejmowane są przez administrację rządową w celu ograniczenia sytuacji, w których wilki pojawiają się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zamieszkałych?
Jakie środki ochrony mogą obecnie stosować mieszkańcy i rolnicy w celu zabezpieczenia gospodarstw przed atakami wilków?
Czy przewidywane jest rozszerzenie programów wsparcia finansowego na zabezpieczenia przed wilkami, takie jak ogrodzenia elektryczne, systemy odstraszania lub inne środki ochrony stad zwierząt gospodarskich?
Jak wygląda procedura uzyskania zgody na odstraszanie wilków lub działania interwencyjne w przypadku częstego pojawiania się tych zwierząt w pobliżu zabudowań mieszkalnych?
Ile decyzji dotyczących odstępstw od ochrony wilka wydano w ostatnich latach w województwie podkarpackim oraz małopolskim?
Czy ministerstwo analizuje zmiany w zachowaniach wilków polegające na zmniejszeniu dystansu wobec człowieka i częstszym pojawianiu się w pobliżu zabudowań?
Jakie działania informacyjne i edukacyjne prowadzone są wśród mieszkańców terenów zagrożonych częstą obecnością wilków w zakresie zasad bezpiecznego postępowania?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatkowych rozwiązań systemowych mających na celu pogodzenie ochrony wilka z zapewnieniem bezpieczeństwa mieszkańców terenów wiejskich i podmiejskich?
Czy prowadzone są analizy dotyczące potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi wynikających ze wzrostu liczebności wilków w Polsce?
Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15680
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rosnącego zagrożenia związanego z obecnością wilków w pobliżu terenów zamieszkałych, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Bieszczad oraz regionu tarnowskiego
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 28-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie rosnących wyzwań związanych z coraz częstszą obecnością wilków w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zamieszkałych, w szczególności na obszarze Bieszczad oraz w regionie tarnowskim. W ostatnich latach obserwowany jest wyraźny wzrost liczebności wilka w Polsce oraz rozszerzanie się obszarów jego występowania. Gatunek ten objęty jest ścisłą ochroną, co stanowi ważny element ochrony bioróżnorodności i zachowania równowagi ekosystemów. Jednocześnie coraz częściej docierają sygnały od mieszkańców terenów wiejskich i podmiejskich o pojawianiu się wilków w pobliżu zabudowań, gospodarstw rolnych, a nawet w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych. W szczególności mieszkańcy regionu Bieszczad oraz regionu tarnowskiego wskazują na zmieniające się zachowania wilków, które coraz częściej tracą naturalny dystans wobec człowieka i pojawiają się w ciągu dnia w pobliżu zabudowań, dróg lokalnych oraz miejsc rekreacyjnych. Zjawisko to budzi uzasadniony niepokój mieszkańców, zwłaszcza rodzin z dziećmi, osób starszych oraz rolników prowadzących hodowlę zwierząt gospodarskich.
Mieszkańcy podnoszą również problem ograniczonych możliwości skutecznego zabezpieczania gospodarstw oraz brak jasnych informacji dotyczących procedur postępowania w przypadku częstego pojawiania się wilków w pobliżu zabudowy. W wielu przypadkach zgłaszane są trudności w uzyskaniu zgody na działania odstraszające lub interwencyjne. Podkreślić należy, że celem niniejszej interpelacji nie jest podważanie zasad ochrony wilka jako gatunku chronionego, lecz uzyskanie rzetelnych informacji na temat aktualnej sytuacji oraz działań podejmowanych przez administrację publiczną w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców terenów zagrożonych częstą obecnością wilków.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak kształtuje się aktualna liczebność wilka w Polsce oraz jakie są dane dotyczące populacji wilków w województwie podkarpackim i małopolskim, w szczególności w regionie Bieszczad oraz regionie tarnowskim?
Czy ministerstwo odnotowuje wzrost liczby zgłoszeń dotyczących pojawiania się wilków w pobliżu zabudowań mieszkalnych w ostatnich latach? Jeśli tak, proszę o przedstawienie danych za ostatnie 5 lat.
Jakie działania podejmowane są przez administrację rządową w celu ograniczenia sytuacji, w których wilki pojawiają się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zamieszkałych?
Jakie środki ochrony mogą obecnie stosować mieszkańcy i rolnicy w celu zabezpieczenia gospodarstw przed atakami wilków?
Czy przewidywane jest rozszerzenie programów wsparcia finansowego na zabezpieczenia przed wilkami, takie jak ogrodzenia elektryczne, systemy odstraszania lub inne środki ochrony stad zwierząt gospodarskich?
Jak wygląda procedura uzyskania zgody na odstraszanie wilków lub działania interwencyjne w przypadku częstego pojawiania się tych zwierząt w pobliżu zabudowań mieszkalnych?
Ile decyzji dotyczących odstępstw od ochrony wilka wydano w ostatnich latach w województwie podkarpackim oraz małopolskim?
Czy ministerstwo analizuje zmiany w zachowaniach wilków polegające na zmniejszeniu dystansu wobec człowieka i częstszym pojawianiu się w pobliżu zabudowań?
Jakie działania informacyjne i edukacyjne prowadzone są wśród mieszkańców terenów zagrożonych częstą obecnością wilków w zakresie zasad bezpiecznego postępowania?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatkowych rozwiązań systemowych mających na celu pogodzenie ochrony wilka z zapewnieniem bezpieczeństwa mieszkańców terenów wiejskich i podmiejskich?
Czy prowadzone są analizy dotyczące potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi wynikających ze wzrostu liczebności wilków w Polsce?
Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
55%
Konkretność
45%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16305 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Konserwator Przyrody
Mikołaj Dorożała
DOP-WŚ.0500.15.2026.KB
4269844.17361425.14091731
Warszawa, 20-03-2026
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Wiesława Krajewskiego (K10INT15680).
Temat: zagrożenia związanego z obecnością wilków w regionie Bieszczad oraz regionie
tarnowskim.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
w związku z interpelacją nr K10INT15680 Posła Wiesława Krajewskiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska w odniesieniu do
wskazanych w piśmie pytań.
1. Jak kształtuje się aktualna liczebność wilka w Polsce oraz jakie są dane dotyczące
populacji wilków w województwie podkarpackim i małopolskim, w szczególności w
regionie Bieszczad oraz regionie tarnowskim?
Na wstępie chciałbym zwrócić uwagę, że o liczebności krajowej populacji wilka (Canis lupus)
można mówić jedynie w ramach szacunku. Dodatkowo należy pamiętać, że osobniki wilka
migrują po terytorium kraju lub nawet za jego granice, stąd nierzadko ciężko ustalić w danym
obszarze faktyczny stan populacji. Dane z metod najdokładniejszych i praktykowanych, tj.
badania genetyczne, z fotopułapek, z obserwacji (monitoring tradycyjny), jak i
uwzględniających nowsze metody, oparte o partycypację społeczną (np. „citizen science”),
pozwalają mówić o przybliżonej wielkości populacji. Zgodnie z danymi publikowanymi w
roczniku statystycznym GUS, Ochrona Środowiska populację wilka za rok 2024 oszacowano
na poziomie:
5110 osobników w skali krajowej,
1396 osobników dla województwa podkarpackiego,
165 osobników dla województwa małopolskiego.
Ponadto, w raporcie Large Carnivore Initiative for Europe IUCN (Kaczensky i in. 2024), na
podstawie ekstrapolacji na zasięg stałego występowania gatunku oceniono liczebność tego
gatunku w Polsce, w sezonie 2022/2023, w zakresie 2 866–4 270 osobników.
2. Czy Ministerstwo odnotowuje wzrost liczby zgłoszeń dotyczących pojawiania się
wilków w pobliżu zabudowań mieszkalnych w ostatnich latach? Jeśli tak, proszę
o przedstawienie danych za ostatnie 5 lat.
-- 1 of 5 --
W komunikacji ze społeczeństwem pojawiają się tezy o zwiększającej się częstotliwości
pojawiania się osobników wilków w otoczeniu miejsc życia ludzi, w tym w pobliżu domów.
Analiza dostępnych danych pozwala jedynie przyznać, że aktualnie znacznie wyższa jest
responsywność społeczna na pojawiające się osobniki, niekoniecznie zaś liczba osobników
pojawiających się w pobliżu domów. Z uwagi na postęp techniczny i dostępność cyfrowych
narzędzi komunikacji, informacja o pojawianiu się osobników w określonych miejscach
szybciej pojawia się w mediach lub pojawia się w ogóle (nierzadko bowiem materiały,
słownictwo i tytuły mają na celu wywołanie sensacji). Nie ma jednak miarodajnych danych
by jednoznacznie stwierdzić, że wzrosła liczba osobników podchodzących do miejsc
zamieszkania. Warto, jednakże uczulić, że strefa odziaływania antropocenu przesuwa się z
ukształtowanych jednostek osadniczych w kierunku miejsc o wyższej naturalności, a w
gminach nie posiadających precyzyjnych dokumentów planistycznych, dochodzi wręcz do
rozpraszania zabudowy, porównywanej do chaosu planistycznego (por. Planowanie i
zagospodarowanie przestrzenne w Polsce na przykładzie wybranych miast. Wyniki kontroli
NIK 2ygn.. KIN.430.8.2022. Wyniki kontroli dostępne na stronach internetowych NIK:
https://www.nik.gov.pl/plik/id,27471,vp,30286.pdf ). W wyniku przesuwania się obszarów
presji w kierunku miejsc występowania dziko występujących zwierząt, więcej jest obszarów
styku sfery życia ludzi i dziko występujących zwierząt. Z uwagi na wielość czynników
warunkujących i brak dostatecznie precyzyjnych historycznych danych porównawczych, nie
można potwierdzić by wilki częściej podchodziły do zabudowań obecnie niż to miało miejsce
wcześniej.
3 i 4. Jakie działania podejmowane są przez administrację rządową w celu ograniczenia
sytuacji, w których wilki pojawiają się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów
zamieszkałych? Jakie środki ochrony mogą obecnie stosować mieszkańcy i rolnicy w celu
zabezpieczenia gospodarstw przed atakami wilków?
Na wstępie chciałbym zaznaczyć, iż wilki nie są własnością Skarbu Państwa, zatem
administracja będąca reprezentantem interesów Skarbu Państwa w przydzielonych
obszarach działania nie odpowiada za naturalne zachowania dziko występujących wilków
(nie ma tu zastosowania cywilistyczna odpowiedzialność za posiadanie lub posługiwanie się
zwierzęciem). Zagadnienie odpowiedzialności za bezpieczeństwo powszechne zostało
z mocy prawa powierzone odpowiednim organom oraz służbom. W rozumieniu art. 7 ust. 1
pkt 14 i 14a ustawy o samorządzie gminnym1, do zadań własnych samorządu należy między
innymi zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego. Jest to niewątpliwie wyraz dbałości
o żywotne interesy społeczności samorządowej oraz systemowego rozgraniczenia
kompetencji pozostających w sferze oddziaływania państwa (imperium) oraz samorządu
terytorialnego (dominium). Ponadto, w zakresie prowadzenia działań prewencyjnych
w zapewnieniu bezpieczeństwa, kompetencje posiadają organy porządkowe. Pośrednie
oddziaływanie administracji rządowej w poruszonym temacie, może sprowadzać się do
działań regionalnych dyrektorów ochrony środowiska oraz ewentualnie Generalnego
Dyrektora Ochrony Środowiska, w zakresie udzielania odstępstw od zakazów
obowiązujących w stosunku do gatunków objętych ochroną. W tym zakresie decyzje
zezwalające na płoszenie osobników są udzielane zarówno samorządom jak i osobom
fizycznym, zainteresowanym minimalizowaniem zagrożenia ze strony drapieżników,
mogących pojawiać się w otoczeniu np. miejsc prowadzenia chowu czy hodowli zwierząt.
Zezwolenia na uśmiercenie są wydawane w przypadku, gdy środki mniej drastyczne
(nieletalne) nie przynoszą racjonalnie oczekiwanych efektów. Organy już w latach ubiegłych
(od 2018 r.) rozpoczęły proces informacyjny poprzez korespondencję, kanały cyfrowe na
podmiotowych stronach internetowych oraz w ramach spotkań regionalnych dyrektorów
1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153)
-- 2 of 5 --
ochrony środowiska z samorządami (szkolenia organizowane w formie fizycznej i zdalnej).
Również w ramach orzecznictwa administracyjnego przekazywane są informacje i sugestie,
wynikające z postępowania, odnośnie do działań prewencyjnych. Organy zachęcają do
wyższej aktywności oraz staranności we wdrażaniu środków prewencji, w szczególności do
modyfikowania i dopasowywania środków w zależności od okoliczności. Trzeba bowiem
zauważyć, że stosowanie środków prewencji mało intensywnie, nietrwale czy w sposób
niezorganizowany powoduje, że środki te mogą nie przynosić oczekiwanych rezultatów, co
powoduje powstanie błędnego wrażenia, że są nieskuteczne. W ramach działań czynnych
wymieniono płoszenie, ale organy przypominają także o działaniach prewencji biernej,
w tym stosowaniu środków zabezpieczających stada i zwierzęta domowe (szczelne płoty,
grodzenia elektryczne, kojce, budynki), przeciwdziałania roznoszeniu atraktantów
zapachowych do siedlisk życia wilków (utrzymywanie psów na smyczy na spacerach, nie
puszczanie psów luzem, dbałość o obecność psa trzymanego luzem na terenie posesji czy
niedoprowadzanie do nęcenia karmą dla psów czy kotów), czy przestrzeganiu przepisów
(zabezpieczanie odpadów przy domach, prawidłowe postępowanie z odpadkami
odzwierzęcymi, prawidłowe postępowanie z padłymi zwierzętami). Tylko w taki sposób
organy administracji mogą (pośrednio) wpływać na oddalenie osobników wilków od miejsc
życia ludzi.
5. Czy przewidywane jest rozszerzenie programów wsparcia finansowego na
zabezpieczenia przed wilkami, takie jak ogrodzenia elektryczne, systemy odstraszania lub
inne środki ochrony stad zwierząt gospodarskich?
Zależnie od województwa, udział zainteresowanych w programach wsparcia lub wprost
doposażenia ma różnorodny odzew. Przykładowo, regionalne dyrekcje ochrony środowiska
zakupiły zestawy elektryzatorów, opłotowań czy zestawów fladr i są one dystrybuowane,
zależnie od przypadku, choć odnotowuje się także spadek zainteresowania (np. region
działania RDOŚ Katowice). Ponadto mechanizmy te jako pomocowe, mają służyć jako
dodatkowe wsparcie wysiłków podejmowanych przez właścicieli potencjalnie zagrożonego
mienia. Kontrola konstytucyjna regulacji ustawy o ochronie przyrody potwierdziła, że
świadczenie zawarte w art. 126 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody2 nie może zastępować
należytej dbałości, starań i sprawowania pieczy nad posiadanym mieniem (por. uzasadnienie
wyroku TK o sygn. K 20/14).
6. Jak wygląda procedura uzyskania zgody na odstraszanie wilków lub działania
interwencyjne w przypadku częstego pojawiania się tych zwierząt w pobliżu zabudowań
mieszkalnych?
Osoba (fizyczna, prawna albo inna osoba posiadająca zdolność do czynności prawnych)
zainteresowana płoszeniem, w tym także jednostka samorządu terytorialnego, składa
wniosek, o którym mowa w art. 56 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, do właściwego
miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Wzór wniosku, wskazujące
podanie niezbędnych informacji, w rozumieniu art. 56 ust. 6a-6b powołanej ustawy,
opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego ds. środowiska:
https://bip.mos.gov.pl/prawo/wzory-wnioskow/wniosek-o-wydanie-zezwolenia-na-
czynnosci-podle/index.html
W szczególnych okolicznościach, gdy przeprowadzenie tradycyjnego postępowania jest
obiektywnie niemożliwe, np. gdy wymagana jest pilna interwencja, decyzje mogą być
wydawane ustnie, także telefonicznie (art. 14 § 2 ustawy Kodeks postępowania
administracyjnego). Na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (dalej
2 Dz. U. z 2026 r. poz. 13.
-- 3 of 5 --
GDOŚ) w serwisie GOV.PL, w Kontaktach, można znaleźć informację o numerze telefonu
do załatwiania takich spraw na poziomie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
https://www.gov.pl/web/gdos/kontakt
7. Ile decyzji dotyczących odstępstw od ochrony wilka wydano w ostatnich latach
w województwie podkarpackim oraz małopolskim?
Informacje o wydanych decyzjach w ochronie gatunkowej, stanowią informację o
środowisku publikowaną w publicznie dostępnych wykazach danych odpowiednio pod
poniższymi linkami:
dla woj. małopolskiego: https://www.gov.pl/web/rdos-krakow/publicznie-
dostepny-wykaz-danych-o-dokumentach-zawierajacych-informacje-o-
srodowisku-i-jego-ochronie
dla woj. podkarpackiego: https://www.gov.pl/web/rdos-rzeszow/publicznie-
dostepny-wykaz-danych-o-dokumentach-zawierajacych-informacje-o-
srodowisku-i-jego-ochronie
8. Czy Ministerstwo analizuje zmiany w zachowaniach wilków polegające na zmniejszeniu
dystansu wobec człowieka i częstszym pojawianiu się w pobliżu zabudowań?
Organy ochrony przyrody korzystają z doświadczeń ośrodków naukowych, czołowych
specjalistów, którzy prowadzą badania populacyjne, ekologiczne (zależności
środowiskowych), czy behawioralne we wspomnianym obszarze, jak choćby z dorobku
naukowego: dr hab. Sabiny Pierużek-Nowak, prof. UW (Uniwersytet Warszawski, członkini
Państwowej Rady Ochrony Przyrody), dr hab. Nurii Selvy Fernandez, prof. IOP PAN
(Instytut Ochrony Przyrody PAN, członkini Państwowej Rady Ochrony Przyrody), prof. dra
hab. Henryka Okarmy (Instytut Ochrony Przyrody PAN, członek Państwowej Rady Ochrony
Przyrody), dra hab. inż. Roberta Mysłajka, prof. UW (Uniwersytet Warszawski), dra Macieja
Szewczyka (Uniwersytet Gdański) czy dra Wojciecha Śmietany (Fundacja Przyroda i Nauka).
Na tej podstawie opracowuje się zalecenia, informacje i komunikaty organów ochrony
przyrody, w tym dostępne w serwisie administracji rządowej GOV.PL (np.
https://www.gov.pl/web/gdos/jak-odpowiednio-reagowac-na-incydenty-z-udzialem-
wilkow-informacja-dla-gmin ).
9. Jakie działania informacyjne i edukacyjne prowadzone są wśród mieszkańców terenów
zagrożonych częstą obecnością wilków w zakresie zasad bezpiecznego postępowania?
Regionalni dyrektorzy ochrony środowiska prowadzą spotkania informacyjne
z samorządami w zakresie reagowania na zagrożenia. GDOŚ wystosował ponadto do
samorządów korespondencję w sprawie reagowania na pojawianie się wilków w sąsiedztwie
miejsc zamieszkania (pismo z 26 października 2023 r., znak: DZP-WG.600.101.2023.AS),
przekazuje na bieżąco informacje o dostępnych materiałach w zakresie reagowania
i radzenia sobie z incydentami, poprzez środowiska zrzeszające rolników, samorząd
terytorialny oraz grupy zainteresowanych osób. W tym miejscu nadmieniam, iż Minister
Klimatu i Środowiska nie posiada informacji na temat działań edukacyjnych i informacyjnych
podejmowanych przez samorządy.
10. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatkowych rozwiązań systemowych
mających na celu pogodzenie ochrony wilka z zapewnieniem bezpieczeństwa
mieszkańców terenów wiejskich i podmiejskich?
Bezpieczeństwo ludzkie jest dla tut. ministerstwa niezwykle ważną kwestią, niemniej, na
obecną chwilę nie zidentyfikowano przesłanek determinujących wdrażanie nowych
rozwiązań. W utrzymaniu bezpiecznych relacji na linii człowiek-wilk najistotniejsze jest
-- 4 of 5 --
aktywne korzystanie z mechanizmów już dostępnych, w szczególności stosowanie środków
prewencji biernej oraz czynnej w sposób adekwatny i staranny.
11. Czy prowadzone są analizy dotyczące potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi
wynikających ze wzrostu liczebności wilków w Polsce?
Sama obecność osobników wilka w pobliżu miejsc życia czy prowadzenia prac
gospodarczych nie rodzi automatycznie zagrożenia dla ludzi. Wilk z uwagi na swoją biologię
i behawior może uchodzić za niebezpiecznego, lecz w spotkaniach z człowiekiem niemal
zawsze wycofuje się (oddala) po rozpoznaniu, że ma do czynienia z człowiekiem. Wilki nie
widzą równie dobrze jak człowiek a kierują się węchem i słuchem, zatem rozpoznanie
sytuacji może zająć więcej czasu niż jej identyfikacja przez człowieka. Stosowane przez ludzi
ekstensywne metody płoszenia budują także narrację o przyzwyczajaniu się osobników,
oswajaniu czy wykazywaniu się brakiem lęku przed człowiekiem. Również doniesienia o
powarkiwaniu na ludzi, szczerzeniu kłów bądź jeżeniu się napotkanych osobników bardziej
dowodzi o ich ostrożności lub zaskoczenia). Takie zachowania, choć nie powinny być
ignorowane, wymagają odniesienia do behawioru zwierzęcia, zatem zależnie od sytuacji
będzie tak reagować zaskoczona samica prowadząca młode, osobnik chory lub posiadający
rany czy zwyrodnienia upośledzające ucieczkę (bądź chory do tego stopnia, że powoduje to
dysfunkcję zachowania), osobnik schwytany w pułapkę. Podobnie bowiem dzieje się u
innych psowatych, w szczególności u psa domowego, co do których wcale nie tak rzadko
dochodzi do pogryzień człowieka. O ile zatem nie odnotowuje się ataków wilka na
człowieka (w skali Europy są to jednostkowe przypadki, często o brakach
dokumentacyjnych), o tyle tylko w 2024 r. doszło w Polsce do przeszło 26,5 tys. pogryzień
człowieka przez psa (Izabela Kadłucka, Raport opracowany z Siecią Obywatelską Watchdog
Polska, 2025). Zatem w kontekście stwarzania zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi przez wilki
warto podkreślić, że w oparciu o dotychczasowe opublikowane wyniki badań naukowych w
całym zasięgu występowania wilka, stwierdza się, że dzikie wilki nie stanowią znaczącego
zagrożenia dla ludzi. Przegląd wyników badań z całego świata wskazuje, że wśród
wszystkich dużych ssaków drapieżnych wilki należą do najmniej niebezpiecznych. Warto
dodać, że według posiadanych danych (Linnell J. i in. 2021) w latach 2002-2020 w całej
Europie nie było ani jednej ofiary śmiertelnej ataków wilków. Biorąc pod uwagę, że w
Europie w tamtym okresie było około 15 000 wilków, które dzieliły przestrzeń z setkami
milionów ludzi, oczywiste jest, że ryzyko związane z atakiem wilków było i nadal jest
znikome.
Z wyrazami szacunku
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 5 of 5 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Konserwator Przyrody
Mikołaj Dorożała
DOP-WŚ.0500.15.2026.KB
4269844.17361425.14091731
Warszawa, 20-03-2026
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Wiesława Krajewskiego (K10INT15680).
Temat: zagrożenia związanego z obecnością wilków w regionie Bieszczad oraz regionie
tarnowskim.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
w związku z interpelacją nr K10INT15680 Posła Wiesława Krajewskiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska w odniesieniu do
wskazanych w piśmie pytań.
1. Jak kształtuje się aktualna liczebność wilka w Polsce oraz jakie są dane dotyczące
populacji wilków w województwie podkarpackim i małopolskim, w szczególności w
regionie Bieszczad oraz regionie tarnowskim?
Na wstępie chciałbym zwrócić uwagę, że o liczebności krajowej populacji wilka (Canis lupus)
można mówić jedynie w ramach szacunku. Dodatkowo należy pamiętać, że osobniki wilka
migrują po terytorium kraju lub nawet za jego granice, stąd nierzadko ciężko ustalić w danym
obszarze faktyczny stan populacji. Dane z metod najdokładniejszych i praktykowanych, tj.
badania genetyczne, z fotopułapek, z obserwacji (monitoring tradycyjny), jak i
uwzględniających nowsze metody, oparte o partycypację społeczną (np. „citizen science”),
pozwalają mówić o przybliżonej wielkości populacji. Zgodnie z danymi publikowanymi w
roczniku statystycznym GUS, Ochrona Środowiska populację wilka za rok 2024 oszacowano
na poziomie:
5110 osobników w skali krajowej,
1396 osobników dla województwa podkarpackiego,
165 osobników dla województwa małopolskiego.
Ponadto, w raporcie Large Carnivore Initiative for Europe IUCN (Kaczensky i in. 2024), na
podstawie ekstrapolacji na zasięg stałego występowania gatunku oceniono liczebność tego
gatunku w Polsce, w sezonie 2022/2023, w zakresie 2 866–4 270 osobników.
2. Czy Ministerstwo odnotowuje wzrost liczby zgłoszeń dotyczących pojawiania się
wilków w pobliżu zabudowań mieszkalnych w ostatnich latach? Jeśli tak, proszę
o przedstawienie danych za ostatnie 5 lat.
-- 1 of 5 --
W komunikacji ze społeczeństwem pojawiają się tezy o zwiększającej się częstotliwości
pojawiania się osobników wilków w otoczeniu miejsc życia ludzi, w tym w pobliżu domów.
Analiza dostępnych danych pozwala jedynie przyznać, że aktualnie znacznie wyższa jest
responsywność społeczna na pojawiające się osobniki, niekoniecznie zaś liczba osobników
pojawiających się w pobliżu domów. Z uwagi na postęp techniczny i dostępność cyfrowych
narzędzi komunikacji, informacja o pojawianiu się osobników w określonych miejscach
szybciej pojawia się w mediach lub pojawia się w ogóle (nierzadko bowiem materiały,
słownictwo i tytuły mają na celu wywołanie sensacji). Nie ma jednak miarodajnych danych
by jednoznacznie stwierdzić, że wzrosła liczba osobników podchodzących do miejsc
zamieszkania. Warto, jednakże uczulić, że strefa odziaływania antropocenu przesuwa się z
ukształtowanych jednostek osadniczych w kierunku miejsc o wyższej naturalności, a w
gminach nie posiadających precyzyjnych dokumentów planistycznych, dochodzi wręcz do
rozpraszania zabudowy, porównywanej do chaosu planistycznego (por. Planowanie i
zagospodarowanie przestrzenne w Polsce na przykładzie wybranych miast. Wyniki kontroli
NIK 2ygn.. KIN.430.8.2022. Wyniki kontroli dostępne na stronach internetowych NIK:
https://www.nik.gov.pl/plik/id,27471,vp,30286.pdf ). W wyniku przesuwania się obszarów
presji w kierunku miejsc występowania dziko występujących zwierząt, więcej jest obszarów
styku sfery życia ludzi i dziko występujących zwierząt. Z uwagi na wielość czynników
warunkujących i brak dostatecznie precyzyjnych historycznych danych porównawczych, nie
można potwierdzić by wilki częściej podchodziły do zabudowań obecnie niż to miało miejsce
wcześniej.
3 i 4. Jakie działania podejmowane są przez administrację rządową w celu ograniczenia
sytuacji, w których wilki pojawiają się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów
zamieszkałych? Jakie środki ochrony mogą obecnie stosować mieszkańcy i rolnicy w celu
zabezpieczenia gospodarstw przed atakami wilków?
Na wstępie chciałbym zaznaczyć, iż wilki nie są własnością Skarbu Państwa, zatem
administracja będąca reprezentantem interesów Skarbu Państwa w przydzielonych
obszarach działania nie odpowiada za naturalne zachowania dziko występujących wilków
(nie ma tu zastosowania cywilistyczna odpowiedzialność za posiadanie lub posługiwanie się
zwierzęciem). Zagadnienie odpowiedzialności za bezpieczeństwo powszechne zostało
z mocy prawa powierzone odpowiednim organom oraz służbom. W rozumieniu art. 7 ust. 1
pkt 14 i 14a ustawy o samorządzie gminnym1, do zadań własnych samorządu należy między
innymi zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego. Jest to niewątpliwie wyraz dbałości
o żywotne interesy społeczności samorządowej oraz systemowego rozgraniczenia
kompetencji pozostających w sferze oddziaływania państwa (imperium) oraz samorządu
terytorialnego (dominium). Ponadto, w zakresie prowadzenia działań prewencyjnych
w zapewnieniu bezpieczeństwa, kompetencje posiadają organy porządkowe. Pośrednie
oddziaływanie administracji rządowej w poruszonym temacie, może sprowadzać się do
działań regionalnych dyrektorów ochrony środowiska oraz ewentualnie Generalnego
Dyrektora Ochrony Środowiska, w zakresie udzielania odstępstw od zakazów
obowiązujących w stosunku do gatunków objętych ochroną. W tym zakresie decyzje
zezwalające na płoszenie osobników są udzielane zarówno samorządom jak i osobom
fizycznym, zainteresowanym minimalizowaniem zagrożenia ze strony drapieżników,
mogących pojawiać się w otoczeniu np. miejsc prowadzenia chowu czy hodowli zwierząt.
Zezwolenia na uśmiercenie są wydawane w przypadku, gdy środki mniej drastyczne
(nieletalne) nie przynoszą racjonalnie oczekiwanych efektów. Organy już w latach ubiegłych
(od 2018 r.) rozpoczęły proces informacyjny poprzez korespondencję, kanały cyfrowe na
podmiotowych stronach internetowych oraz w ramach spotkań regionalnych dyrektorów
1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153)
-- 2 of 5 --
ochrony środowiska z samorządami (szkolenia organizowane w formie fizycznej i zdalnej).
Również w ramach orzecznictwa administracyjnego przekazywane są informacje i sugestie,
wynikające z postępowania, odnośnie do działań prewencyjnych. Organy zachęcają do
wyższej aktywności oraz staranności we wdrażaniu środków prewencji, w szczególności do
modyfikowania i dopasowywania środków w zależności od okoliczności. Trzeba bowiem
zauważyć, że stosowanie środków prewencji mało intensywnie, nietrwale czy w sposób
niezorganizowany powoduje, że środki te mogą nie przynosić oczekiwanych rezultatów, co
powoduje powstanie błędnego wrażenia, że są nieskuteczne. W ramach działań czynnych
wymieniono płoszenie, ale organy przypominają także o działaniach prewencji biernej,
w tym stosowaniu środków zabezpieczających stada i zwierzęta domowe (szczelne płoty,
grodzenia elektryczne, kojce, budynki), przeciwdziałania roznoszeniu atraktantów
zapachowych do siedlisk życia wilków (utrzymywanie psów na smyczy na spacerach, nie
puszczanie psów luzem, dbałość o obecność psa trzymanego luzem na terenie posesji czy
niedoprowadzanie do nęcenia karmą dla psów czy kotów), czy przestrzeganiu przepisów
(zabezpieczanie odpadów przy domach, prawidłowe postępowanie z odpadkami
odzwierzęcymi, prawidłowe postępowanie z padłymi zwierzętami). Tylko w taki sposób
organy administracji mogą (pośrednio) wpływać na oddalenie osobników wilków od miejsc
życia ludzi.
5. Czy przewidywane jest rozszerzenie programów wsparcia finansowego na
zabezpieczenia przed wilkami, takie jak ogrodzenia elektryczne, systemy odstraszania lub
inne środki ochrony stad zwierząt gospodarskich?
Zależnie od województwa, udział zainteresowanych w programach wsparcia lub wprost
doposażenia ma różnorodny odzew. Przykładowo, regionalne dyrekcje ochrony środowiska
zakupiły zestawy elektryzatorów, opłotowań czy zestawów fladr i są one dystrybuowane,
zależnie od przypadku, choć odnotowuje się także spadek zainteresowania (np. region
działania RDOŚ Katowice). Ponadto mechanizmy te jako pomocowe, mają służyć jako
dodatkowe wsparcie wysiłków podejmowanych przez właścicieli potencjalnie zagrożonego
mienia. Kontrola konstytucyjna regulacji ustawy o ochronie przyrody potwierdziła, że
świadczenie zawarte w art. 126 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody2 nie może zastępować
należytej dbałości, starań i sprawowania pieczy nad posiadanym mieniem (por. uzasadnienie
wyroku TK o sygn. K 20/14).
6. Jak wygląda procedura uzyskania zgody na odstraszanie wilków lub działania
interwencyjne w przypadku częstego pojawiania się tych zwierząt w pobliżu zabudowań
mieszkalnych?
Osoba (fizyczna, prawna albo inna osoba posiadająca zdolność do czynności prawnych)
zainteresowana płoszeniem, w tym także jednostka samorządu terytorialnego, składa
wniosek, o którym mowa w art. 56 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, do właściwego
miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Wzór wniosku, wskazujące
podanie niezbędnych informacji, w rozumieniu art. 56 ust. 6a-6b powołanej ustawy,
opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego ds. środowiska:
https://bip.mos.gov.pl/prawo/wzory-wnioskow/wniosek-o-wydanie-zezwolenia-na-
czynnosci-podle/index.html
W szczególnych okolicznościach, gdy przeprowadzenie tradycyjnego postępowania jest
obiektywnie niemożliwe, np. gdy wymagana jest pilna interwencja, decyzje mogą być
wydawane ustnie, także telefonicznie (art. 14 § 2 ustawy Kodeks postępowania
administracyjnego). Na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (dalej
2 Dz. U. z 2026 r. poz. 13.
-- 3 of 5 --
GDOŚ) w serwisie GOV.PL, w Kontaktach, można znaleźć informację o numerze telefonu
do załatwiania takich spraw na poziomie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
https://www.gov.pl/web/gdos/kontakt
7. Ile decyzji dotyczących odstępstw od ochrony wilka wydano w ostatnich latach
w województwie podkarpackim oraz małopolskim?
Informacje o wydanych decyzjach w ochronie gatunkowej, stanowią informację o
środowisku publikowaną w publicznie dostępnych wykazach danych odpowiednio pod
poniższymi linkami:
dla woj. małopolskiego: https://www.gov.pl/web/rdos-krakow/publicznie-
dostepny-wykaz-danych-o-dokumentach-zawierajacych-informacje-o-
srodowisku-i-jego-ochronie
dla woj. podkarpackiego: https://www.gov.pl/web/rdos-rzeszow/publicznie-
dostepny-wykaz-danych-o-dokumentach-zawierajacych-informacje-o-
srodowisku-i-jego-ochronie
8. Czy Ministerstwo analizuje zmiany w zachowaniach wilków polegające na zmniejszeniu
dystansu wobec człowieka i częstszym pojawianiu się w pobliżu zabudowań?
Organy ochrony przyrody korzystają z doświadczeń ośrodków naukowych, czołowych
specjalistów, którzy prowadzą badania populacyjne, ekologiczne (zależności
środowiskowych), czy behawioralne we wspomnianym obszarze, jak choćby z dorobku
naukowego: dr hab. Sabiny Pierużek-Nowak, prof. UW (Uniwersytet Warszawski, członkini
Państwowej Rady Ochrony Przyrody), dr hab. Nurii Selvy Fernandez, prof. IOP PAN
(Instytut Ochrony Przyrody PAN, członkini Państwowej Rady Ochrony Przyrody), prof. dra
hab. Henryka Okarmy (Instytut Ochrony Przyrody PAN, członek Państwowej Rady Ochrony
Przyrody), dra hab. inż. Roberta Mysłajka, prof. UW (Uniwersytet Warszawski), dra Macieja
Szewczyka (Uniwersytet Gdański) czy dra Wojciecha Śmietany (Fundacja Przyroda i Nauka).
Na tej podstawie opracowuje się zalecenia, informacje i komunikaty organów ochrony
przyrody, w tym dostępne w serwisie administracji rządowej GOV.PL (np.
https://www.gov.pl/web/gdos/jak-odpowiednio-reagowac-na-incydenty-z-udzialem-
wilkow-informacja-dla-gmin ).
9. Jakie działania informacyjne i edukacyjne prowadzone są wśród mieszkańców terenów
zagrożonych częstą obecnością wilków w zakresie zasad bezpiecznego postępowania?
Regionalni dyrektorzy ochrony środowiska prowadzą spotkania informacyjne
z samorządami w zakresie reagowania na zagrożenia. GDOŚ wystosował ponadto do
samorządów korespondencję w sprawie reagowania na pojawianie się wilków w sąsiedztwie
miejsc zamieszkania (pismo z 26 października 2023 r., znak: DZP-WG.600.101.2023.AS),
przekazuje na bieżąco informacje o dostępnych materiałach w zakresie reagowania
i radzenia sobie z incydentami, poprzez środowiska zrzeszające rolników, samorząd
terytorialny oraz grupy zainteresowanych osób. W tym miejscu nadmieniam, iż Minister
Klimatu i Środowiska nie posiada informacji na temat działań edukacyjnych i informacyjnych
podejmowanych przez samorządy.
10. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatkowych rozwiązań systemowych
mających na celu pogodzenie ochrony wilka z zapewnieniem bezpieczeństwa
mieszkańców terenów wiejskich i podmiejskich?
Bezpieczeństwo ludzkie jest dla tut. ministerstwa niezwykle ważną kwestią, niemniej, na
obecną chwilę nie zidentyfikowano przesłanek determinujących wdrażanie nowych
rozwiązań. W utrzymaniu bezpiecznych relacji na linii człowiek-wilk najistotniejsze jest
-- 4 of 5 --
aktywne korzystanie z mechanizmów już dostępnych, w szczególności stosowanie środków
prewencji biernej oraz czynnej w sposób adekwatny i staranny.
11. Czy prowadzone są analizy dotyczące potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi
wynikających ze wzrostu liczebności wilków w Polsce?
Sama obecność osobników wilka w pobliżu miejsc życia czy prowadzenia prac
gospodarczych nie rodzi automatycznie zagrożenia dla ludzi. Wilk z uwagi na swoją biologię
i behawior może uchodzić za niebezpiecznego, lecz w spotkaniach z człowiekiem niemal
zawsze wycofuje się (oddala) po rozpoznaniu, że ma do czynienia z człowiekiem. Wilki nie
widzą równie dobrze jak człowiek a kierują się węchem i słuchem, zatem rozpoznanie
sytuacji może zająć więcej czasu niż jej identyfikacja przez człowieka. Stosowane przez ludzi
ekstensywne metody płoszenia budują także narrację o przyzwyczajaniu się osobników,
oswajaniu czy wykazywaniu się brakiem lęku przed człowiekiem. Również doniesienia o
powarkiwaniu na ludzi, szczerzeniu kłów bądź jeżeniu się napotkanych osobników bardziej
dowodzi o ich ostrożności lub zaskoczenia). Takie zachowania, choć nie powinny być
ignorowane, wymagają odniesienia do behawioru zwierzęcia, zatem zależnie od sytuacji
będzie tak reagować zaskoczona samica prowadząca młode, osobnik chory lub posiadający
rany czy zwyrodnienia upośledzające ucieczkę (bądź chory do tego stopnia, że powoduje to
dysfunkcję zachowania), osobnik schwytany w pułapkę. Podobnie bowiem dzieje się u
innych psowatych, w szczególności u psa domowego, co do których wcale nie tak rzadko
dochodzi do pogryzień człowieka. O ile zatem nie odnotowuje się ataków wilka na
człowieka (w skali Europy są to jednostkowe przypadki, często o brakach
dokumentacyjnych), o tyle tylko w 2024 r. doszło w Polsce do przeszło 26,5 tys. pogryzień
człowieka przez psa (Izabela Kadłucka, Raport opracowany z Siecią Obywatelską Watchdog
Polska, 2025). Zatem w kontekście stwarzania zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi przez wilki
warto podkreślić, że w oparciu o dotychczasowe opublikowane wyniki badań naukowych w
całym zasięgu występowania wilka, stwierdza się, że dzikie wilki nie stanowią znaczącego
zagrożenia dla ludzi. Przegląd wyników badań z całego świata wskazuje, że wśród
wszystkich dużych ssaków drapieżnych wilki należą do najmniej niebezpiecznych. Warto
dodać, że według posiadanych danych (Linnell J. i in. 2021) w latach 2002-2020 w całej
Europie nie było ani jednej ofiary śmiertelnej ataków wilków. Biorąc pod uwagę, że w
Europie w tamtym okresie było około 15 000 wilków, które dzieliły przestrzeń z setkami
milionów ludzi, oczywiste jest, że ryzyko związane z atakiem wilków było i nadal jest
znikome.
Z wyrazami szacunku
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 5 of 5 --