Interpelacja w sprawie przekształcenia w zadania własne j.s.t. zadań zleconych z zakresu administracji rządowej mających charakter zadań stałych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15649
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przekształcenia w zadania własne j.s.t. zadań zleconych z zakresu administracji rządowej mających charakter zadań stałych
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 27-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
problematyka finansowania zadań zleconych była przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli nr P/16/009 pt. „Dotowanie zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych ustawami”.
Przedstawione wówczas Radzie Ministrów wnioski nie zostały zrealizowane, choć Najwyższa Izba Kontroli już wówczas postulowała rozważenie rozwiązania polegającego na przekształceniu w zadania własne j.s.t. zadań zleconych z zakresu administracji rządowej mających charakter zadań stałych.
W informacji o wynikach kontroli z września 2017 roku Najwyższa Izba Kontroli wykazała szereg argumentów przemawiających za tego typu rozwiązaniem, np.:
1) w większości przypadków j.s.t. wykonują zadania własne i zadania zlecone przy wykorzystaniu tych samych zasobów (wymienność pracowników w czasie nieobecności, dzielenie etatów pomiędzy zadania własne i zlecone, dofinansowanie wydatków na zadania zlecone ze środków własnych) i zgodnie z tymi samymi zasadami (takie same godziny przyjęć, ujednolicenie poziomu wynagrodzeń dla pracowników zatrudnionych na równorzędnych stanowiskach);
2) przejmując zadania od administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego mogą w bardziej elastyczny sposób gospodarować środkami; nie istnieje wtedy konieczność rozliczania się z dotacji, a j.s.t. są bardziej zmotywowane do poszukiwania tańszych rozwiązań w realizacji tych zadań, ponadto j.s.t., otrzymując wyższy udział w dochodach podatkowych, są również bardziej zmotywowane do podejmowania działań służących zwiększaniu wpływów podatkowych (obecnie j.s.t. nie mają wpływu na wysokość otrzymywanej dotacji, a jednocześnie nie mogą zaprzestać wykonywania zadań zleconych ani przekazać ich innym jednostkom);
3) przekształcenie zadań zleconych w zadania własne pozwala rozwiązać problem polegający na konflikcie interesów pomiędzy ministrem finansów, podejmującym działania na rzecz zachowania kontroli wydatków budżetu państwa i ograniczenia deficytu, a jednostkami samorządu terytorialnego, zainteresowanymi zachowaniem samodzielności odnośnie do doboru środków i metod realizacji zadań publicznych i ustalania poziomu wynagrodzeń;
4) środki własne j.s.t. powinny służyć finansowaniu zadań własnych, dzięki czemu system finansowania zadań publicznych jest bardziej przejrzysty;
5) w budżecie państwa zostałyby ograniczone wydatki związane z planowaniem, wykonywaniem i rozliczaniem dotacji celowych na większość zadań zleconych j.s.t., korzyścią dla j.s.t. z przekształcenia zadań zleconych w zadania własne byłoby zmniejszenie kosztów administracyjnych związanych z koniecznością planowania i rozliczania dotacji oraz z prowadzeniem podwójnej ewidencji i sprawozdawczości;
6) jednostki samorządu terytorialnego w istocie traktują zadania zlecone tak jakby to były ich zadania własne, gdyż są to zadania wykonywane przede wszystkim na rzecz mieszkańców;
7) mieszkańcy na ogół nie odróżniają zadań zleconych od zadań własnych i nie różnicują oceny funkcjonowania j.s.t. ze względu na status zadania; z tego powodu władzom samorządowym w równym stopniu zależy na zapewnieniu wysokiego standardu obsługi zarówno zadań zleconych, jak i zadań własnych, niezależnie od wielkości otrzymywanej dotacji.
Niewykonanie wniosków NIK zawartych w informacji o wynikach kontroli, znak: NrP/16/009, pt. „Dotowanie zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych ustawami” oraz wystąpieniu pokontrolnym nr KBF.430.002.2017 sprawiło, że Najwyższa Izba Kontroli przy kolejnej kontroli – tym razem za numerem P/23/049 pt. „Prawidłowość zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego finansowania zadań publicznych, zarówno w informacji o wynikach kontroli, jak i w wystąpieniu pokontrolnym, znak: LBI.410.13.1.2023, z dnia 6 lutego 2024 r. skierowanym do ministra finansów na jego stronach 44 i 45 – kolejny raz zwróciła uwagę na konieczność rozważenia propozycji przekształcenia w zadania własne zadań zleconych ustawami z zakresu administracji rządowej mających charakter stały.
Zgłoszone przez NIK uwagi nie zostały wykorzystane podczas prac legislacyjnych nad rządowym projektem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z dnia 4 września 2024 r. (druk sejmowy nr 622).
Pani Hanna Majszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, podczas V Europejskiego Forum Samorządowego, które odbyło się w Poznaniu w dniu 13 października 2025 r., podczas debaty pt. „Dochody samorządów po reformie – ewolucja nowego systemu finansowego” wskazała, że rozwiązania przyjęte w reformującej system finansów publicznych ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (poz. 1572), która weszła w życie z dniem 25 października 2024 r., w większości miały charakter przejściowy i że funkcjonowanie zaproponowanych rozwiązań mających wpływ na stan finansów lokalnych zostanie ocenione w 2026 r., i to wówczas zostaną zaproponowane nowe rozwiązania prawne.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Czy Pan Minister dostrzega konieczność przekształcenia w zadania własne j.s.t. zadań zleconych z zakresu administracji rządowej mających charakter zadań stałych i czy w Ministerstwie Finansów są prowadzone prace w tym kierunku?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „należy do właściwości” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4743 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 31 marca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 15649
Znak sprawy: FS8.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na otrzymaną interpelację nr 15649 Pana posła na Sejm RP Krzysztofa
Habury proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. 1), tj., w art. 166 dokonano
podziału zadań wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego na: zadania
własne, służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej oraz zadania zlecone,
przekazywane tym jednostkom w drodze ustaw, jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb
państwa. Ustawy merytoryczne określają jakie zadania są zadaniami zleconymi. Propozycja
przekształcenia wymaga zatem bardzo szczegółowej i wnikliwej analizy odrębnie każdego z
zadań, w tym dokonania oceny, czy ze względu na charakter tych zadań, jak również ich
specyfikę, mogą być przekazane na szczebel lokalny jako zadanie własne samorządu.
Właściwość merytoryczną poszczególnych ministrów określa ustawa z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej 2), która wskazuje jaki zakres należy do właściwości
danego ministra, w tym obszar zleconych zadań. Zgodnie z art. 4 tej ustawy, minister
kierujący działem administracji rządowej jest właściwy w sprawach z zakresu administracji
rządowej określonych w ustawie, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych w odrębnych przepisach
do kompetencji innego organu. Zatem, wprowadzenie zmian, w zakresie przekształcenia w
-- 1 of 3 --
2/3
zadania własne jednostek samorządu terytorialnego zadań zleconych z zakresu administracji
rządowej, pozostaje we właściwości ministra odpowiedzialnego za dane zadanie.
Z uwagi na powyższe oraz w związku z zaleceniem NIK w wystąpieniu pokontrolnym
P/23/049 - Prawidłowość zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego finansowania zadań
publicznych, w którym skierowano m.in. wniosek o dokonanie we współpracy z innymi
resortami szczegółowego przeglądu zadań zleconych z zakresu administracji rządowej pod
względem racjonalności utrzymywania dla nich statusu zadania zleconego (…) Minister
Finansów skierował pismo do resortów/urzędów o dokonanie szczegółowego przeglądu
zadań zleconych z zakresu administracji rządowej pozostających w zakresie ich właściwości
oraz przedstawienie odpowiednich rozwiązań i propozycji m.in. w zakresie możliwości
ewentualnego przekształcenia zadań zleconych w zadania własne jednostek samorządu
terytorialnego lub zmian mających na celu wykonywanie określonych zadań bezpośrednio
przez administrację rządową.
Należy jednak mieć na względzie, że nie wszystkie zadania realizowane przez JST
powinny być uznane jako zadania mające charakter stały. Przykładem zmiany podmiotu
realizującego dane zadanie jest np. zadanie realizowane w ramach tzw. programu „Rodzina
500+” gdzie nastąpiło przeniesienie środków ze szczebla samorządowego w związku z
przejęciem obsługi świadczenia wychowawczego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Wobec tego, do materii zadań zleconych, które mogłyby mieć charakter zadań stałych należy
podchodzić z ostrożnością a ich ewentualne przekształcenie powinno być podparte
szczegółową analizą uwzględniającą liczne konsekwencje, w tym finansowe. Należy mieć
bowiem na uwadze zasadę wydatkowania środków publicznych wynikającą z ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych 3), zgodnie z którą, wydatki publiczne powinny
być dokonywane w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasady optymalnego doboru
metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 44 ust. 3). Niezbędne jest
również dokonanie szczegółowej analizy poziomu i zakresu pozyskiwanych dochodów z
realizacji zadań zleconych, które co do zasady, w przypadku zadań realizowanych jako
zlecone są dochodami budżetu państwa.
Wszelkie propozycje przekształcenia zadań zleconych na zadania własne przedłożone przez
właściwych ministrów zostaną poddane szczegółowej analizie, w tym możliwości, co do
zasady , pogodzenia takich ewentualnych zmian, z nowym systemem dochodów jednostek
samorządu terytorialnego.
-- 2 of 3 --
3/3
Podstawa Prawna
1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483);
2. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tj. Dz.U. z 2024 r.
poz. 1370);
3. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.1483, z
późn. zm.).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --