Interpelacja w sprawie środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15641
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych
Zgłaszający: Mariusz Witczak
Data wpływu: 27-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie doniesień medialnych dotyczących sytuacji Powiatowego Urzędu Pracy w Lesznie, a także informacji pojawiających się w mediach z różnych części kraju, wyrażam głębokie zaniepokojenie wobec skali ograniczenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych. Z przekazów medialnych wynika bowiem, że problem istotnego zmniejszenia środków nie ma charakteru incydentalnego ani lokalnego, lecz występuje w wielu powiatach w całej Polsce. Z informacji podanych publicznie wynika, że Powiatowy Urząd Pracy w Lesznie odnotował w 2026 r. drastyczne zmniejszenie środków Funduszu Pracy – według wypowiedzi dyrektor PUP o ponad 80% w stosunku do roku ubiegłego – co już na początku lutego doprowadziło do wyczerpania środków m.in. na dofinansowanie rozpoczęcia działalności gospodarczej, doposażenie stanowisk pracy oraz wsparcie osób po 50. roku życia. Jednocześnie wskazywano, że pula środków na inne formy wsparcia (staże, prace interwencyjne, szkolenia) również szybko się kurczy. W mojej ocenie tego rodzaju ograniczenia uderzają bezpośrednio w efektywne i sprawdzone narzędzia polityki rynku pracy na poziomie lokalnym. Wsparcie na rozpoczęcie działalności gospodarczej, doposażenie stanowisk pracy czy aktywizację osób starszych realnie przekłada się na zatrudnienie, przedsiębiorczość i ograniczanie wykluczenia zawodowego. W tych warunkach ograniczanie środków na klasyczną aktywizację zawodową przy równoczesnym kierowaniu środków publicznych na projekty testowania skróconego czasu pracy (model czterodniowego tygodnia pracy) może być postrzegane jako rozwiązanie kontrowersyjne. Priorytetem powinno być bowiem w pierwszej kolejności zapewnienie stabilnego finansowania podstawowych instrumentów rynku pracy, w tym środków na tworzenie miejsc pracy i podejmowanie działalności gospodarczej przez osoby bezrobotne.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie były kryteria podziału środków Funduszu Pracy na 2026 r. pomiędzy powiatowe urzędy pracy oraz z jakich przyczyn doszło do tak znaczących ograniczeń środków w części powiatów, w tym w szczególności w PUP w Lesznie?
2. Jaka jest skala ograniczeń środków Funduszu Pracy w 2026 r. w skali kraju (w szczególności: liczba PUP, w których spadek przekroczył 50% oraz 80%)?
3. Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków dla powiatowych urzędów pracy, które już na początku roku wyczerpały pule na ww. formy aktywizacji, a jeśli tak — w jakim trybie i terminie?
4. Jaka jest wysokość środków rezerwy pozostającej w dyspozycji ministra na 2026 r. na wsparcie powiatowych urzędów pracy oraz jakie są zasady ich rozdysponowania?
5. Czy ministerstwo rozważa zmianę priorytetów wydatkowania środków publicznych w obszarze rynku pracy tak, aby w pierwszej kolejności zabezpieczyć finansowanie podstawowych i sprawdzonych instrumentów aktywizacji osób bezrobotnych?
Proszę o pilne zajęcie stanowiska w tej sprawie, ponieważ sytuacja taka budzi uzasadniony niepokój społeczny i może negatywnie wpływać na lokalne rynki pracy, rozwój przedsiębiorczości oraz dostępność realnej pomocy dla osób bezrobotnych.
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7302 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.169.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 15641 Pana Posła Mariusza Witczaka, w sprawie środków
Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Podstawą gospodarowania środkami Funduszu Pracy (FP) w trakcie roku budżetowego jest
roczny plan finansowy FP, który stanowi załącznik do ustawy budżetowej. W trakcie prac
nad projektem ustawy budżetowej na dany rok budżetowy Minister Finansów i Gospodarki,
zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie
szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i terminów opracowania materiałów do
projektu ustawy budżetowej (Dz.U. poz. 984), przekazuje wstępną kwotę wydatków na
dany rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla poszczególnych dysponentów
części budżetowych.
Etap rządowych prac nad projektem ustawy budżetowej zakończył się z chwilą przyjęcia
projektu ustawy budżetowej przez Radę Ministrów 26 września 2026 r. Projekt
przedłożono Sejmowi RP 30 września 2025 r., który przyjął ustawę budżetową 5 grudnia
2025 r., a po rozpatrzeniu poprawek zgłoszonych przez Senat RP uchwalił 9 stycznia 2026
r. i przekazał do podpisu Prezydentowi RP. Podpisana 19 stycznia br. ustawa została
opublikowana w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej 20 stycznia. Tym samym
Parlament RP określił ostateczną wysokość środków FP możliwych do wydatkowania w
roku 2026.
Na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym w ramach projektów EFS+,
samorządy powiatów w skali kraju dysponują w roku 2026 środkami FP w kwocie 1,7 mld
zł, z czego do dyspozycji Prezydenta Miasta Leszna pozostaje 2,95 mln zł. Środki
przyznawane są na cały rok i w transzach miesięcznych trafiają na konta powiatowych
urzędów pracy. Wyboru wdrażanych form pomocy w ramach łącznej kwoty ustalonej dla
samorządu powiatu dokonuje starosta, po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy.
Kwoty na finansowanie poszczególnych form pomocy nie są zatem planowane odgórnie. To
samorządy powiatów decydują, uwzględniając potrzeby lokalnych rynków pracy i swoje
możliwości finansowe, o ich wyborze i finansowaniu.
Pragnę podkreślić, iż nie ma powiatowych urzędów pracy, które dysponowałyby w roku
2026 środkami FP w wysokości niższej o 80% w porównaniu do roku ubiegłego, natomiast
w 96 powiatowych urzędach pracy kwota dostępnych środków w roku bieżącym jest niższa
o ponad 50% względem 2025 r. Urząd Pracy w Lesznie dysponuje w roku 2026 środkami
FP niższymi o 58,16 % względem roku poprzedniego.
Podział środków FP na finansowanie kosztów form pomocy przez samorządy powiatowe
wynikających z planu finansowego FP regulują przepisy ustawy z dnia 20 marca 2025 r.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz wydane na podstawie art. 277 ustawy
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie zasad gospodarki
finansowej Funduszu Pracy, zwane dalej rozporządzeniem RM.
Na podstawie art. 267 ust. 4 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM, kwota środków
FP na finansowanie form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach projektów EFS+,
określona w planie finansowym FP na 2026 rok, pomniejszona o rezerwę pozostającą
w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy, dzielona jest między województwa
algorytmem. Zmniejszenie kwot środków FP dla poszczególnych województw wynika
z niższej kwoty ogółem, jaką zabezpieczono dla wszystkich samorządów powiatowych
w planie finansowym FP na rok 2026.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta FP powiatowym urzędom pracy na
finansowanie kosztów realizacji form pomocy, minister właściwy do spraw pracy dysponuje
rezerwą, w ramach której może zwiększać środki przyznane samorządom na finansowanie
w danym roku budżetowym form pomocy, uwzględniając zgłaszane przez urzędy pracy
potrzeby. Według aktualnego stanu, na wsparcie urzędów pracy zabezpieczono w roku
2026 rezerwę FP w kwocie 362,7 mln zł. Procedurę ubiegania się o środki rezerwy określa
dokument „Zasady ubiegania się o środki rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań
aktywizacyjnych w 2026 roku” opublikowany w Intranecie Publicznych Służb Zatrudnienia
4 lutego br. Wśród możliwych do finansowania z rezerwy FP działań i programów dwa, tj.
program aktywizacji zawodowej bezrobotnych zwolnionych z przyczyn niedotyczących
pracowników oraz pracowników objętych zwolnieniami monitorowanymi i program
aktywizacji zawodowej bezrobotnych na terenach, na których miały miejsce klęski
żywiołowe, realizowane są bez konieczności ogłaszania naboru. Wnioski rozpatruje się na
bieżąco, w kolejności wpływu. W przypadku pozostałych działań i programów ogłaszane
są nabory.
W celu wsparcia urzędów, którym przyznane dotychczas środki nie pozwoliły na pełne
zabezpieczenie finansowania zobowiązań powstałych na podstawie art. 269 ustawy,
zdecydowałam o przyznaniu środków FP na ten cel w wysokości 50,3 mln zł. Ponadto,
4 lutego br., ogłosiłam dla urzędów nabór wniosków pracy o dodatkowe środki z rezerwy
FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy. W jego ramach samorządy powiatów
złożyły 201 wniosków. Po ich weryfikacji i ocenie z rezerwy FP urzędy otrzymały łącznie
173,5 mln zł. Tym samym każdy urząd pracy, który uczestniczył w naborze i złożył wniosek,
otrzymał środki z rezerwy.
Trzeba podkreślić, że sytuacja na rynku pracy w Lesznie i w całym województwie
wielkopolskim jest dobra. Województwo od lat utrzymuje się na pierwszej pozycji w kraju
pod względem niskiego poziomu bezrobocia rejestrowanego – w końcu stycznia br.
wynosiło ono 3,8% wobec 6% dla kraju. W Lesznie wskaźnik ten wynosił 4%. Bezrobotni na
tym terenie częściej niż w kraju są wyrejestrowywani z powodu podjęcia pracy
niesubsydiowanej, co oznacza, że mają większe możliwości podejmowania zatrudnienia
niesubsydiowanego, co powinno być priorytetem działania urzędów pracy.
W obliczu ograniczenia środków na aktywizację urzędy pracy powinny intensyfikować
pomoc w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego bez angażowania
środków FP. Klienci mogą otrzymać propozycję oferty pracy, propozycję udziału w targach
pracy lub giełdzie pracy. Mogą też korzystać samodzielnie z dedykowanych, nowoczesnych
i stale rozwijanych narzędzi teleinformatycznych, takich jak wyszukiwarka ofert pracy -
ePraca oraz aplikacja ePraca. W przypadku osób, dla których urząd pracy nie będzie mógł
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zaproponować oferty pracy stosowane powinno być intensywne poradnictwo zawodowe,
którego celem jest badanie predyspozycji zawodowych, przekazywanie wiedzy w jaki
sposób jej szukać (np. w ramach szkoleń prowadzonych przez doradców zawodowych) czy
pomoc w określaniu kwalifikacji poszukiwanych na rynku pracy, które osoba bezrobotna
mogłaby uzupełnić.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --