Interpelacja nr 15624
Interpelacja w sprawie wyznaczenia terminu obligującego ZUS do wydania decyzji
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (75%)
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wyznaczenia terminu obligującego ZUS do wydania decyzji
Interpelacja nr 15624
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wyznaczenia terminu obligującego ZUS do wydania decyzji
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak, Jarosław Krajewski, Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 26-02-2026
Szanowna Pani Minister,
obecnie po upływie półrocznego zwolnienia lekarskiego przysługuje choremu świadczenie rehabilitacyjne przyznawane przez komisję lekarską ZUS, po wcześniejszym złożeniu odpowiedniego wniosku podpisanego przez lekarza specjalistę. Problem polega na tym, że ZUS nie ma określonego terminu na rozpatrzenie wniosku, co powoduje długotrwały okres oczekiwania na decyzję. Zdarzają się przypadki, w których osoba oczekuje na decyzję ZUS nawet trzy miesiące. W przypadku zakończenia L4 okres oczekiwania na decyzję o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego traktowany jest jako usprawiedliwiona nieobecność w pracy, jednak jest to czas bez wypłaty świadczenia. Ponadto pracownik musi porozumieć się z pracodawcą co do formy usprawiedliwienia nieobecności.
Co prawda po otrzymaniu pozytywnej decyzji należność za okres oczekiwania jest wypłacana, jednak w przypadku decyzji negatywnej osoba ubiegająca się o świadczenie pozostaje bez jakichkolwiek środków finansowych. Należy podkreślić, że sytuacja ta dotyczy często osób w trudnej sytuacji materialnej oraz wymagających kosztownych terapii. Według relacji interesantów ZUS, sprawa chorego rozpatrywana jest dwukrotnie. Najpierw zapada decyzja czy wniosek zostanie rozpatrzony zaocznie, czy wnioskujący zostanie wezwany na komisję lekarską. Następnie, po kolejnym okresie oczekiwania, komisja wydaje orzeczenie – również zaocznie albo z udziałem osoby ubiegającej się o świadczenie.
Gdyby termin składania wniosku o świadczenie został określony w taki sposób, aby ZUS mógł ustosunkować się do niego jeszcze przed zakończeniem półrocznego L4, pacjent w przypadku decyzji negatywnej mógłby powrócić do pracy bez okresu niepewności finansowej. Należy podkreślić, że to lekarz specjalista prowadzący leczenie pacjenta podpisuje wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, a nie jest to arbitralna decyzja osoby chorej. Oznacza to, że stan zdrowia pacjenta jest na tyle poważny, iż nie pozwala na powrót do pracy.
Mając na uwadze powyżej opisany problem, warto rozważyć wprowadzenie terminu przed upływem półrocznego L4, który z jednej strony umożliwi lekarzowi specjaliście prowadzącemu leczenie ocenę, czy dotychczasowy okres leczenia jest wystarczający, czy należy wnioskować o świadczenie rehabilitacyjne. Z drugiej strony termin ten powinien być dostosowany do realnych możliwości organizacyjnych ZUS, przy jednoczesnym zagwarantowaniu, że interes pacjenta będzie stawiany na pierwszym miejscu. Należy również podkreślić, że niektóre schorzenia, takie jak choroby onkologiczne, powinny być traktowane w sposób szczególny, poprzez rozpatrywanie wniosków wyłącznie na podstawie dokumentacji medycznej, w trybie zaocznym.
Ustalony termin powinien obligować ZUS do podjęcia decyzji, a w przypadku jego przekroczenia instytucja ta powinna być zobowiązana do wypłaty osobie wnioskującej świadczenia w wysokości odpowiadającej świadczeniu rehabilitacyjnemu do momentu wydania decyzji. Ponadto okres nieobecności pracownika od momentu zakończenia L4 do chwili wydania przez ZUS decyzji o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego powinien być w systemie elektronicznym oznaczany analogicznie jak w przypadku przyznania świadczenia rehabilitacyjnego.
Mając na uwadze przedstawiony problem, zwracam się z pytaniami:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie określonego, jednoznacznego terminu na rozpatrzenie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne przez ZUS?
Jakie działania mogą zostać podjęte w celu skrócenia czasu oczekiwania na decyzję ZUS, zwłaszcza w przypadku osób wymagających pilnej rehabilitacji i kosztownych terapii?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu automatycznej wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego na czas oczekiwania na decyzję ZUS, aby zapobiec sytuacji braku środków finansowych u osób chorych?
Czy przewidziane jest szczególne traktowanie wniosków pacjentów ze schorzeniami wymagającymi pilnej interwencji, np. onkologicznymi, poprzez rozpatrywanie ich wyłącznie na podstawie dokumentacji medycznej, w trybie zaocznym?
Czy istnieje możliwość wprowadzenia systemu elektronicznego, który automatycznie oznaczałby nieobecność pracownika po zakończeniu L4 do momentu wydania decyzji ZUS, w celu usprawnienia komunikacji między pracownikiem, pracodawcą i ZUS?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że interes pacjenta będzie zawsze stawiany na pierwszym miejscu podczas rozpatrywania wniosków o świadczenie rehabilitacyjne?
Interpelacja nr 15624
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wyznaczenia terminu obligującego ZUS do wydania decyzji
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak, Jarosław Krajewski, Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 26-02-2026
Szanowna Pani Minister,
obecnie po upływie półrocznego zwolnienia lekarskiego przysługuje choremu świadczenie rehabilitacyjne przyznawane przez komisję lekarską ZUS, po wcześniejszym złożeniu odpowiedniego wniosku podpisanego przez lekarza specjalistę. Problem polega na tym, że ZUS nie ma określonego terminu na rozpatrzenie wniosku, co powoduje długotrwały okres oczekiwania na decyzję. Zdarzają się przypadki, w których osoba oczekuje na decyzję ZUS nawet trzy miesiące. W przypadku zakończenia L4 okres oczekiwania na decyzję o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego traktowany jest jako usprawiedliwiona nieobecność w pracy, jednak jest to czas bez wypłaty świadczenia. Ponadto pracownik musi porozumieć się z pracodawcą co do formy usprawiedliwienia nieobecności.
Co prawda po otrzymaniu pozytywnej decyzji należność za okres oczekiwania jest wypłacana, jednak w przypadku decyzji negatywnej osoba ubiegająca się o świadczenie pozostaje bez jakichkolwiek środków finansowych. Należy podkreślić, że sytuacja ta dotyczy często osób w trudnej sytuacji materialnej oraz wymagających kosztownych terapii. Według relacji interesantów ZUS, sprawa chorego rozpatrywana jest dwukrotnie. Najpierw zapada decyzja czy wniosek zostanie rozpatrzony zaocznie, czy wnioskujący zostanie wezwany na komisję lekarską. Następnie, po kolejnym okresie oczekiwania, komisja wydaje orzeczenie – również zaocznie albo z udziałem osoby ubiegającej się o świadczenie.
Gdyby termin składania wniosku o świadczenie został określony w taki sposób, aby ZUS mógł ustosunkować się do niego jeszcze przed zakończeniem półrocznego L4, pacjent w przypadku decyzji negatywnej mógłby powrócić do pracy bez okresu niepewności finansowej. Należy podkreślić, że to lekarz specjalista prowadzący leczenie pacjenta podpisuje wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, a nie jest to arbitralna decyzja osoby chorej. Oznacza to, że stan zdrowia pacjenta jest na tyle poważny, iż nie pozwala na powrót do pracy.
Mając na uwadze powyżej opisany problem, warto rozważyć wprowadzenie terminu przed upływem półrocznego L4, który z jednej strony umożliwi lekarzowi specjaliście prowadzącemu leczenie ocenę, czy dotychczasowy okres leczenia jest wystarczający, czy należy wnioskować o świadczenie rehabilitacyjne. Z drugiej strony termin ten powinien być dostosowany do realnych możliwości organizacyjnych ZUS, przy jednoczesnym zagwarantowaniu, że interes pacjenta będzie stawiany na pierwszym miejscu. Należy również podkreślić, że niektóre schorzenia, takie jak choroby onkologiczne, powinny być traktowane w sposób szczególny, poprzez rozpatrywanie wniosków wyłącznie na podstawie dokumentacji medycznej, w trybie zaocznym.
Ustalony termin powinien obligować ZUS do podjęcia decyzji, a w przypadku jego przekroczenia instytucja ta powinna być zobowiązana do wypłaty osobie wnioskującej świadczenia w wysokości odpowiadającej świadczeniu rehabilitacyjnemu do momentu wydania decyzji. Ponadto okres nieobecności pracownika od momentu zakończenia L4 do chwili wydania przez ZUS decyzji o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego powinien być w systemie elektronicznym oznaczany analogicznie jak w przypadku przyznania świadczenia rehabilitacyjnego.
Mając na uwadze przedstawiony problem, zwracam się z pytaniami:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie określonego, jednoznacznego terminu na rozpatrzenie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne przez ZUS?
Jakie działania mogą zostać podjęte w celu skrócenia czasu oczekiwania na decyzję ZUS, zwłaszcza w przypadku osób wymagających pilnej rehabilitacji i kosztownych terapii?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu automatycznej wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego na czas oczekiwania na decyzję ZUS, aby zapobiec sytuacji braku środków finansowych u osób chorych?
Czy przewidziane jest szczególne traktowanie wniosków pacjentów ze schorzeniami wymagającymi pilnej interwencji, np. onkologicznymi, poprzez rozpatrywanie ich wyłącznie na podstawie dokumentacji medycznej, w trybie zaocznym?
Czy istnieje możliwość wprowadzenia systemu elektronicznego, który automatycznie oznaczałby nieobecność pracownika po zakończeniu L4 do momentu wydania decyzji ZUS, w celu usprawnienia komunikacji między pracownikiem, pracodawcą i ZUS?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że interes pacjenta będzie zawsze stawiany na pierwszym miejscu podczas rozpatrywania wniosków o świadczenie rehabilitacyjne?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11034 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.168.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15624 Pana Posła Jana Michała Dziedziczaka wraz z grupą
posłów, w sprawie wyznaczenia terminu obligującego ZUS do wydania decyzji, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501,
z późn. zm.) zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy
spowodowanej chorobą lub niemożnością wykonywania pracy z przyczyn określonych w
art. 6 ust. 2 tego aktu, nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy jest
spowodowana gruźlicą albo przypada na okres ciąży, nie dłużej niż przez 270 dni. Jeśli
niezdolność do pracy przypada w okresie po wygaśnięciu tytułu do ubezpieczenia
chorobowego, zasiłek przysługuje ubezpieczonemu nie dłużej niż przez 91 dni (wyjątki
dotyczą niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą i obejmującej okres ciąży).
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy świadczenie rehabilitacyjne przysługuje osobie
ubezpieczonej, która po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolna do pracy,
a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności
do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2 powołanej ustawy).
O potrzebie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego orzeka lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).
Do wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego niezbędny jest
wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, a do jego przyznania i wypłaty również dokumenty
określone przepisami rozporządzenia z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie zakresu informacji
o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa lub wpływających na ich wysokość, a także dokumentów
niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków1, m.in. zaświadczenia o stanie zdrowia osoby,
w stosunku do której orzeczenie ma być wydane, wystawionego przez lekarza
prowadzącego leczenie nie wcześniej niż na miesiąc przed datą złożenia wniosku.
Z uwagi na odrębne okoliczności towarzyszące każdej indywidualnej sprawie przepisy nie
określają terminu, w jakim ubezpieczony powinien złożyć wniosek o świadczenie
rehabilitacyjne. Tym niemniej, biorąc pod uwagę warunki nabycia prawa do świadczenia
rehabilitacyjnego i potrzebę zachowania ciągłości wypłaty świadczeń, ZUS zarówno na
stronach internetowych, jak i w formularzach wniosków o świadczenie rehabilitacyjne
rekomenduje złożenie wniosku w terminie co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem
okresu pobierania zasiłku chorobowego.
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 616, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W świetle obowiązujących przepisów roszczenie o wypłatę świadczenia przedawnia się po
upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który może ono zostać przyznane. Jeśli
wniosek o świadczenie rehabilitacyjne zostanie złożony po upływie tego okresu z przyczyn
niezależnych od osoby uprawnionej, termin liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda
uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia.
Uzyskanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest uwarunkowane spełnieniem łącznie
wszystkich przesłanek pozytywnych jego nabycia i brakiem wystąpienia jakiejkolwiek
przesłanki negatywnej. Przesłankami do nabycia prawa do świadczenia są:
1) wyczerpanie okresu zasiłkowego,
2) utrzymująca się niezdolność do pracy,
3) pomyślne rokowania co do odzyskania zdolności do pracy w wyniku leczenia lub
rehabilitacji, stwierdzone przez lekarza orzecznika.
Jeżeli lekarz lub komisja lekarska orzekną o okolicznościach uzasadniających przyznanie
świadczenia rehabilitacyjnego, wówczas w orzeczeniu podawany jest również okres, na jaki
powinno być ustalone do niego prawo. Na tej podstawie Oddział ZUS wydaje decyzje
o przyznaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Nie jest możliwa automatyczna
wypłata świadczenia rehabilitacyjnego, dokonana bez orzeczenia lekarza orzecznika
o potrzebie jego przyznania.
Na podstawie § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia
2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy2 lekarz orzecznik wydaje orzeczenie
korzystając z dokumentacji dołączonej do wniosku oraz po przeprowadzeniu
bezpośredniego badania stanu zdrowia osoby, której ma być ono wydane. Przeprowadzenie
badania nie jest konieczne, jeżeli dokumentacja dołączona do wniosku jest wystarczająca.
Może to dotyczyć wszystkich chorób, w tym najcięższych, do których zalicza się przypadki
chorób nowotworowych. Jeśli stan zdrowia uniemożliwia osobiste zgłoszenie się na
badanie, można je za zgodą osoby ubezpieczonej przeprowadzić również w miejscu jej
pobytu.
Na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych3 ZUS wydaje decyzje w indywidualnych sprawach dotyczących
m.in. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym m.in.
świadczenia rehabilitacyjnego, i rozstrzyga o przysługującym konkretnej osobie prawie do
świadczenia.
Osobie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do Sądu Rejonowego –
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Wniesienie odwołania powoduje przeniesienie właściwości do rozpoznania sprawy na sąd,
który staje się właściwy również do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W myśl art. 83 ust.
3 ww. aktu odwołanie do sądu przysługuje też w razie niewydania decyzji w terminie 2
miesięcy liczonych od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub innego roszczenia.
W art. 64 w związku z art. 69 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa unormowano termin wypłaty
świadczenia rehabilitacyjnego różnicując go, analogicznie do zasiłków z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dla poszczególnych płatników ww.
świadczeń. W przypadku ubezpieczonych zatrudnionych u płatników składek, którzy
zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych zasiłki/świadczenie
2 Dz. U. Nr 273, poz. 2711, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rehabilitacyjne wypłacają płatnicy składek, natomiast w pozostałych przypadkach
płatnikiem jest ZUS. Płatnicy składek wypłacają je w terminach przyjętych dla wypłaty
wynagrodzeń lub dochodów, a ZUS na bieżąco po stwierdzeniu uprawnień. Świadczenia te
wypłaca się nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności
niezbędnej do ustalenia do nich prawa. Jeżeli świadczenie rehabilitacyjne jest wypłacane
przez płatnika składek, wypłata następuje w najbliższym terminie przyjętym dla wypłaty
wynagrodzeń, nie później niż w ciągu 30 dni od daty otrzymania decyzji przyznającej
świadczenie.
Odnośnie do dokumentacji składanej za ubezpieczonych w okresie oczekiwania na
przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego informuję, że w świetle przepisów ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek przekazuje do ZUS imienne raporty
miesięczne po upływie każdego miesiąca kalendarzowego - w terminie ustalonym dla
rozliczania składek. Imienny raport miesięczny za ubezpieczonego zawiera m.in. zestawienie
należnych składek na ubezpieczenia społeczne, w tym podstawę wymiaru składek oraz
rodzaje i okresy przerw w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, a także informacje
o wypłaconych na podstawie Kodeksu pracy zasiłkach i wynagrodzeniach z tytułu
niezdolności do pracy oraz o zasiłkach finansowanych z budżetu państwa. Jeżeli zachodzi
konieczność korekty danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym, płatnik składek
jest zobowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący w formie nowego
dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe informacje.
W myśl rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2020 r.
w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia
zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych
korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji
rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania
raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych
dokumentów4, imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach
w opłacaniu składek stanowi druk ZUS RSA. W załączniku 25 rozporządzenia określono
kody wykorzystywane przy wypełnianiu dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych,
w tym kody świadczenia lub przerwy w opłacaniu składek wykazujące m.in. okres
pobierania zasiłku chorobowego czy świadczenia rehabilitacyjnego, ale też okres
usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku.
Przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz niektórych innych ustaw5 wprowadzono maksymalne terminy na wydanie
orzeczenia m.in. w sprawach, w których postępowanie dotyczące przyznania lub wypłaty
świadczeń jest prowadzone przez ZUS. W świetle tych regulacji, w sprawach świadczeń
z ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń należących do właściwości ZUS,
orzeczenie lekarza orzecznika zakładu od 1 stycznia 2027 r. będzie wydawane w terminie
30 dni liczonych od dnia wszczęcia postępowania w tej sprawie. Do wskazanego terminu
nie będzie wliczany okres uzupełniania dokumentacji medycznej niezbędnej do wydania
orzeczenia oraz przeprowadzenia badania danej osoby przez lekarza orzecznika.
Przywołany akt wprowadza możliwość wniesienia ponaglenia w przypadku przekroczenia
terminu 30 dni, które będzie rozpatrywane w terminie 7 dni od daty wpływu do ZUS. W
razie uznania ponaglenia za zasadne, zakład będzie zobowiązany do niezwłocznego
4 Dz. U. z 2025 r. poz. 1036, z późn. zm.
5 Dz. U. z 2026 r. poz. 26
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wyznaczenia terminu wydania orzeczenia oraz wyjaśnienia przyczyny przekroczenia
terminu pierwotnego.
Obowiązujące przepisy są stale analizowane pod kątem prawidłowości ich funkcjonowania,
możliwości zmian, a przede wszystkim dostosowania do potrzeb ubezpieczonych
z zapewnieniem rzetelnej i prawidłowej procedury przyznania i wypłaty świadczeń.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.168.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15624 Pana Posła Jana Michała Dziedziczaka wraz z grupą
posłów, w sprawie wyznaczenia terminu obligującego ZUS do wydania decyzji, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501,
z późn. zm.) zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy
spowodowanej chorobą lub niemożnością wykonywania pracy z przyczyn określonych w
art. 6 ust. 2 tego aktu, nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy jest
spowodowana gruźlicą albo przypada na okres ciąży, nie dłużej niż przez 270 dni. Jeśli
niezdolność do pracy przypada w okresie po wygaśnięciu tytułu do ubezpieczenia
chorobowego, zasiłek przysługuje ubezpieczonemu nie dłużej niż przez 91 dni (wyjątki
dotyczą niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą i obejmującej okres ciąży).
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy świadczenie rehabilitacyjne przysługuje osobie
ubezpieczonej, która po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolna do pracy,
a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności
do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2 powołanej ustawy).
O potrzebie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego orzeka lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).
Do wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego niezbędny jest
wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, a do jego przyznania i wypłaty również dokumenty
określone przepisami rozporządzenia z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie zakresu informacji
o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa lub wpływających na ich wysokość, a także dokumentów
niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków1, m.in. zaświadczenia o stanie zdrowia osoby,
w stosunku do której orzeczenie ma być wydane, wystawionego przez lekarza
prowadzącego leczenie nie wcześniej niż na miesiąc przed datą złożenia wniosku.
Z uwagi na odrębne okoliczności towarzyszące każdej indywidualnej sprawie przepisy nie
określają terminu, w jakim ubezpieczony powinien złożyć wniosek o świadczenie
rehabilitacyjne. Tym niemniej, biorąc pod uwagę warunki nabycia prawa do świadczenia
rehabilitacyjnego i potrzebę zachowania ciągłości wypłaty świadczeń, ZUS zarówno na
stronach internetowych, jak i w formularzach wniosków o świadczenie rehabilitacyjne
rekomenduje złożenie wniosku w terminie co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem
okresu pobierania zasiłku chorobowego.
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 616, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W świetle obowiązujących przepisów roszczenie o wypłatę świadczenia przedawnia się po
upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który może ono zostać przyznane. Jeśli
wniosek o świadczenie rehabilitacyjne zostanie złożony po upływie tego okresu z przyczyn
niezależnych od osoby uprawnionej, termin liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda
uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia.
Uzyskanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest uwarunkowane spełnieniem łącznie
wszystkich przesłanek pozytywnych jego nabycia i brakiem wystąpienia jakiejkolwiek
przesłanki negatywnej. Przesłankami do nabycia prawa do świadczenia są:
1) wyczerpanie okresu zasiłkowego,
2) utrzymująca się niezdolność do pracy,
3) pomyślne rokowania co do odzyskania zdolności do pracy w wyniku leczenia lub
rehabilitacji, stwierdzone przez lekarza orzecznika.
Jeżeli lekarz lub komisja lekarska orzekną o okolicznościach uzasadniających przyznanie
świadczenia rehabilitacyjnego, wówczas w orzeczeniu podawany jest również okres, na jaki
powinno być ustalone do niego prawo. Na tej podstawie Oddział ZUS wydaje decyzje
o przyznaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Nie jest możliwa automatyczna
wypłata świadczenia rehabilitacyjnego, dokonana bez orzeczenia lekarza orzecznika
o potrzebie jego przyznania.
Na podstawie § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia
2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy2 lekarz orzecznik wydaje orzeczenie
korzystając z dokumentacji dołączonej do wniosku oraz po przeprowadzeniu
bezpośredniego badania stanu zdrowia osoby, której ma być ono wydane. Przeprowadzenie
badania nie jest konieczne, jeżeli dokumentacja dołączona do wniosku jest wystarczająca.
Może to dotyczyć wszystkich chorób, w tym najcięższych, do których zalicza się przypadki
chorób nowotworowych. Jeśli stan zdrowia uniemożliwia osobiste zgłoszenie się na
badanie, można je za zgodą osoby ubezpieczonej przeprowadzić również w miejscu jej
pobytu.
Na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych3 ZUS wydaje decyzje w indywidualnych sprawach dotyczących
m.in. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym m.in.
świadczenia rehabilitacyjnego, i rozstrzyga o przysługującym konkretnej osobie prawie do
świadczenia.
Osobie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do Sądu Rejonowego –
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Wniesienie odwołania powoduje przeniesienie właściwości do rozpoznania sprawy na sąd,
który staje się właściwy również do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W myśl art. 83 ust.
3 ww. aktu odwołanie do sądu przysługuje też w razie niewydania decyzji w terminie 2
miesięcy liczonych od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub innego roszczenia.
W art. 64 w związku z art. 69 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa unormowano termin wypłaty
świadczenia rehabilitacyjnego różnicując go, analogicznie do zasiłków z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dla poszczególnych płatników ww.
świadczeń. W przypadku ubezpieczonych zatrudnionych u płatników składek, którzy
zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych zasiłki/świadczenie
2 Dz. U. Nr 273, poz. 2711, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rehabilitacyjne wypłacają płatnicy składek, natomiast w pozostałych przypadkach
płatnikiem jest ZUS. Płatnicy składek wypłacają je w terminach przyjętych dla wypłaty
wynagrodzeń lub dochodów, a ZUS na bieżąco po stwierdzeniu uprawnień. Świadczenia te
wypłaca się nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności
niezbędnej do ustalenia do nich prawa. Jeżeli świadczenie rehabilitacyjne jest wypłacane
przez płatnika składek, wypłata następuje w najbliższym terminie przyjętym dla wypłaty
wynagrodzeń, nie później niż w ciągu 30 dni od daty otrzymania decyzji przyznającej
świadczenie.
Odnośnie do dokumentacji składanej za ubezpieczonych w okresie oczekiwania na
przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego informuję, że w świetle przepisów ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek przekazuje do ZUS imienne raporty
miesięczne po upływie każdego miesiąca kalendarzowego - w terminie ustalonym dla
rozliczania składek. Imienny raport miesięczny za ubezpieczonego zawiera m.in. zestawienie
należnych składek na ubezpieczenia społeczne, w tym podstawę wymiaru składek oraz
rodzaje i okresy przerw w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, a także informacje
o wypłaconych na podstawie Kodeksu pracy zasiłkach i wynagrodzeniach z tytułu
niezdolności do pracy oraz o zasiłkach finansowanych z budżetu państwa. Jeżeli zachodzi
konieczność korekty danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym, płatnik składek
jest zobowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący w formie nowego
dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe informacje.
W myśl rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2020 r.
w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia
zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych
korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji
rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania
raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych
dokumentów4, imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach
w opłacaniu składek stanowi druk ZUS RSA. W załączniku 25 rozporządzenia określono
kody wykorzystywane przy wypełnianiu dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych,
w tym kody świadczenia lub przerwy w opłacaniu składek wykazujące m.in. okres
pobierania zasiłku chorobowego czy świadczenia rehabilitacyjnego, ale też okres
usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku.
Przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz niektórych innych ustaw5 wprowadzono maksymalne terminy na wydanie
orzeczenia m.in. w sprawach, w których postępowanie dotyczące przyznania lub wypłaty
świadczeń jest prowadzone przez ZUS. W świetle tych regulacji, w sprawach świadczeń
z ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń należących do właściwości ZUS,
orzeczenie lekarza orzecznika zakładu od 1 stycznia 2027 r. będzie wydawane w terminie
30 dni liczonych od dnia wszczęcia postępowania w tej sprawie. Do wskazanego terminu
nie będzie wliczany okres uzupełniania dokumentacji medycznej niezbędnej do wydania
orzeczenia oraz przeprowadzenia badania danej osoby przez lekarza orzecznika.
Przywołany akt wprowadza możliwość wniesienia ponaglenia w przypadku przekroczenia
terminu 30 dni, które będzie rozpatrywane w terminie 7 dni od daty wpływu do ZUS. W
razie uznania ponaglenia za zasadne, zakład będzie zobowiązany do niezwłocznego
4 Dz. U. z 2025 r. poz. 1036, z późn. zm.
5 Dz. U. z 2026 r. poz. 26
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wyznaczenia terminu wydania orzeczenia oraz wyjaśnienia przyczyny przekroczenia
terminu pierwotnego.
Obowiązujące przepisy są stale analizowane pod kątem prawidłowości ich funkcjonowania,
możliwości zmian, a przede wszystkim dostosowania do potrzeb ubezpieczonych
z zapewnieniem rzetelnej i prawidłowej procedury przyznania i wypłaty świadczeń.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --