Interpelacja w sprawie wpływu i koordynacji zmian legislacyjnych dotyczących rynku wyrobów tytoniowych i nikotynowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15601
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wpływu i koordynacji zmian legislacyjnych dotyczących rynku wyrobów tytoniowych i nikotynowych
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 25-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
proces deregulacji pozostaje jednym z istotnych kierunków działań rządu, służących ograniczaniu nadmiernych obciążeń administracyjnych, podnoszeniu jakości stanowionego prawa oraz wzmacnianiu przewidywalności otoczenia regulacyjnego. W wielu obszarach działania te wymagają stałego monitorowania i oceny skutków wprowadzanych zmian.
W ostatnich kilkunastu miesiącach rynek wyrobów tytoniowych i nikotynowych był przedmiotem szeregu inicjatyw legislacyjnych obejmujących m.in. kwestie zdrowotne, zasady obrotu, regulacje fiskalne - w tym konstrukcję akcyzy oraz rozszerzanie jej zakresu - a także rozwiązania związane z nadzorem, ewidencją i kontrolą. Poszczególne działania miały własne uzasadnienie merytoryczne, jednak ich łączny efekt może mieć znaczenie z punktu widzenia stabilności i przejrzystości systemu regulacyjnego.
Przewidywalność prawa jest istotna zarówno dla skutecznej realizacji celów polityk publicznych, jak i dla planowania działalności przez podmioty gospodarcze oraz dla stabilności dochodów budżetowych państwa. W tym kontekście zasadne wydaje się spojrzenie na skumulowany wpływ przyjmowanych rozwiązań oraz na ich tempo i wzajemne oddziaływanie.
Dodatkowym czynnikiem jest równoległy wymiar europejski. Sektor wyrobów tytoniowych i nikotynowych pozostaje w znacznym stopniu regulowany na poziomie Unii Europejskiej. Trwające prace nad rewizją kluczowych aktów prawnych - w szczególności dyrektywy w sprawie struktury i stawek akcyzy (tzw. TED) oraz dyrektywy tytoniowej (TPD) - mogą w niedługiej perspektywie wpływać na kierunek regulacji krajowych.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji:
1. Czy w ramach kierowanego przez Pana Ministra resortu przeprowadzono analizę łącznego wpływu zmian legislacyjnych w obszarze wyrobów tytoniowych i nikotynowych w ostatnich kilkunastu miesiącach - w szczególności pod kątem ich spójności, tempa wprowadzania oraz wpływu na stabilność otoczenia prawnego i skuteczność egzekwowania przepisów?
2. Czy rozważane jest podejście polegające na koordynacji i ewentualnym etapowaniu dalszych zmian krajowych z uwzględnieniem harmonogramu prac legislacyjnych na poziomie Unii Europejskiej, tak aby zapewnić większą przejrzystość i przewidywalność regulacyjną?
3. W jaki sposób krajowe działania legislacyjne są obecnie powiązane z prowadzonymi pracami nad rewizją dyrektywy TED oraz planowaną aktualizacją dyrektywy TPD? Czy kierunek tych działań był przedmiotem uzgodnień międzyresortowych, w szczególności z resortami właściwymi dla rolnictwa, zdrowia oraz finansów?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7053 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 13 marca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację poselską nr 15601
Znak sprawy: PAD1.054.8.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 15601 w sprawie wpływu zmian
legislacyjnych na rynek wyrobów tytoniowych i nikotynowych oraz
koordynacji prac legislacyjnych w odniesieniu do tych wyrobów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Wojciecha Króla dotyczącą wpływu zmian
legislacyjnych na rynek wyrobów tytoniowych i nikotynowych oraz koordynacji
prac legislacyjnych w odniesieniu do tych wyrobów, przedstawiam poniższe
informacje.
Od kilkunastu miesięcy krajowy rynek wyrobów tytoniowych i nikotynowych
znajduje się w obszarze zainteresowań polskiego ustawodawcy. Równolegle, w
odniesieniu do wyrobów tytoniowych i nikotynowych, prowadzone są prace
legislacyjne na poziomie Unii Europejskiej. Z jednej strony - impulsem do podjęcia
tych prac było pojawienie się na rynku wyrobów nowatorskich (np. wyroby do
waporyzacji), a z drugiej konieczność dostosowywania polityki podatkowej w
zakresie podatku akcyzowego do celów zdrowotnych. W ten kontekst
podejmowania działań zmierzających do poprawy zdrowia obywateli Unii
Europejskiej wpisuje się propozycja Komisji Europejskiej dotycząca rewizji
dyrektywy Rady 2011/64/UE z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie struktury oraz
stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych1, która stanowi element
Europejskiego Planu Walki z Nowotworami (Europe’s Beating Cancer Plan),
1 Dyrektywy Rady 2011/64/UE z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie struktury oraz stawek
akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych, Dz.U. UE L 176 z , pp. 24–36.
-- 1 of 3 --
2/3
ponieważ polityka podatkowa w obszarze akcyzy odgrywa znaczącą rolę w
zmniejszaniu spożycia tytoniu i wyrobów nikotynowych, w szczególności wśród
młodych osób.
Chociaż prace legislacyjne we wskazanym powyżej zakresie odbywają się zarówno
na poziomie krajowym, jak i unijnym, to jednak nie zawsze możliwe jest zachowanie
identycznego tempa tych prac. Przede wszystkim proces przyjmowania unijnych
aktów prawnych jest dłuższy w porównaniu do procedowania ustaw krajowych.
Ponadto z uwagi na fakt, że ww. dyrektywa reguluje zharmonizowane podatki
pośrednie (akcyza), decyzje dotyczące jej rewizji zapadają w Radzie Unii
Europejskiej jednomyślnie, zgodnie z obowiązującymi zasadami głosowania.
Polska
Prowadzone dotychczas prace legislacyjne w odniesieniu do wyrobów tytoniowych,
które zakończyły się przyjęciem ustawy z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy
o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych
ustaw2 miały głównie na celu:
ograniczyć dostępność cenową, dotychczas nieopodatkowanych,
substytutów tradycyjnych wyrobów tytoniowych oraz urządzeń do
waporyzacji (ustawodawca, poprzez takie działanie, dąży do zmniejszenia
spożycia przez młodzież, w tym szczególnie przez osoby małoletnie,
substancji szkodliwych dla zdrowia i silnie uzależniających);
oddziaływać jednakowo na wszystkie podmioty będące na rynku poprzez
sprawiedliwe i równe opodatkowanie papierosów elektronicznych.
Rynek produktów tytoniowych i nikotynowych rozwija się bardzo dynamicznie.
Wskutek postępującego rozwoju technicznego pojawiają się na nim nowe wyroby,
inne niż te które uwzględniono w ww. przepisach, a które oparte są o odmienne
rozwiązania konstrukcyjne i funkcjonalne, niż te, które znano w trakcie
wprowadzania tych przepisów. Dlatego analizowano na bieżąco zarówno wszystkie
informacje o nowych produktach pojawiających się na rynku e-papierosów, jak
również obrót tymi wyrobami.
Pojawienie się na rynku wyrobów tytoniowo-nikotynowych nowego produktu
działającego na zasadzie indukcji elektromagnetycznej oraz napływające coraz
częściej sygnały o obchodzeniu przepisów o opodatkowaniu e-papierosów z
systemem grzewczym opartym na grzałce elektrycznej, leżały u podstaw ponownej
interwencji legislacyjnej. W związku z tym przygotowano projekty: ustawy o
zmianie ustawy o podatku akcyzowym (UD 308) oraz ustawy o zmianie ustawy o
podatku akcyzowym oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (UD 363).
Proponowana zmiana przepisów w projekcie UD308 ma na celu objęcie akcyzą
papierosów elektronicznych działających na zasadzie indukcji elektromagnetycznej
w takiej samej wysokości jak urządzeń wykorzystujących tradycyjną grzałkę
elektryczną. Natomiast celem projektu UD363 jest opodatkowanie akcyzą
wszystkich nośników płynu do e-papierosów, niezależnie od zastosowanej
technologii, która jest w e-papierosie wykorzystywana do waporyzacji płynu do
papierosów elektronicznych.
2 Dz. U. poz. 340.
-- 2 of 3 --
3/3
Reasumując tę część odpowiedzi na interpelację Pana Posła Wojciech Króla,
chciałbym podkreślić, że podjęte działania (uchwalona ustawa jak i procedowane
projekty ustaw) mają na celu zapewnienie spójności oraz stabilnego otoczenia
prawnego w obszarze opodatkowania wyrobów tytoniowych i ich substytutów a
także zapewnienie skutecznego egzekwowania przepisów w powyższym zakresie.
Unia Europejska
W zakresie prac legislacyjnych na poziomie Unii Europejskiej należy wyjaśnić, że w
dniu 17 lipca 2025 r. Komisja Europejska przekazała Radzie Unii Europejskiej
projekt dyrektywy w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu
i substytucyjnych wyrobów tytoniowych (2025/0580 (CNS)). Prace nad ww.
dokumentem w Radzie UE rozpoczęły się podczas Prezydencji duńskiej i są
kontynuowane obecnie przez Prezydencję cypryjską w grupie roboczej Rady -
Working Party on Tax Questions (WPTQ).
Do projektu ww. dyrektywy zostało wypracowane stanowisko Rządu RP. Dokument
ten został uzgodniony z członkami Komitetu do Spraw Europejskich (KSE), w tym
przedstawicielem Ministra Zdrowia oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Uzgodnione stanowisko Rządu RP zostało przyjęte przez KSE w dniu 19 września
2025 r.
Odnośnie do toczących się prac w Radzie UE w zakresie projektu dyrektywy,
chciałbym zaznaczyć, że harmonogram tych prac ustalany jest na bieżąco przez
kolejne prezydencje, które biorą pod uwagę postęp prac nad projektem dyrektywy
w ramach grupy roboczej Rady. Tak jak zostało to już podkreślone, przyjęcie
przedmiotowej dyrektywy zawierającej docelowe rozwiązania w zakresie
opodatkowania tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych uzależnione jest
od jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich.
Z przedstawionych powyżej powodów, nie jest obecnie znany nawet przybliżony
termin zakończenia prac w Radzie UE nad przedmiotowym projektem dyrektywy,
ani ostateczny jej kształt. W konsekwencji, za przedwczesne należy uznać
rozważania odnośnie sposobu koordynacji i etapowania dalszych zmian krajowych z
uwzględnieniem harmonogramu prac legislacyjnych na poziomie Unii Europejskiej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --