Interpelacja nr 15599
Interpelacja w sprawie planowanych zmian na liście refundacyjnej darmowych leków, w szczególności dotyczących pacjentów z cukrzycą
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (50%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanych zmian na liście refundacyjnej darmowych leków, w szczególności dotyczących pacjentów z cukrzycą
Interpelacja nr 15599
do ministra zdrowia
w sprawie planowanych zmian na liście refundacyjnej darmowych leków, w szczególności dotyczących pacjentów z cukrzycą
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 25-02-2026
Do mojego biura poselskiego wpłynęła prośba od Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków, największej organizacji zrzeszającej pacjentów z cukrzycą w Polsce, o podjęcie działań w związku z doniesieniami dotyczącymi ograniczeń w programie darmowych leków dla seniorów 65+ oraz dzieci i młodzieży do 18 r.ż. Organizacja zwraca uwagę na rosnący niepokój wśród pacjentów, którzy obawiają się o ciągłość leczenia, stabilność terapii oraz przewidywalność dostępu do niezbędnych leków.
Jak wskazano w piśmie, w przypadku cukrzycy przewidywalność terapii i jej ciągłość mają fundamentalne znaczenie. Stabilna kontrola choroby nie tylko wpływa na zdrowie pacjentów, ale również warunkuje ich pełne uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym. Ograniczenie dostępu do leków może prowadzić do pogorszenia kontroli glikemii, zwiększenia ryzyka powikłań oraz w konsekwencji – do wzrostu kosztów zarówno dla systemu ochrony zdrowia, jak i dla całego społeczeństwa. Różnorodność dostępnych opcji terapeutycznych jest kluczowa dla indywidualizacji leczenia. Zdaniem PSD, lekarz mając do dyspozycji szerszy wybór leków, może najlepiej dopasować terapię do potrzeb pacjenta, jego stanu klinicznego i trybu życia. Wprowadzenie ograniczeń w wykazie refundacyjnym, choć często uzasadniane względami budżetowymi, może w praktyce ograniczyć możliwość skutecznego leczenia i prowadzić do niezamierzonych skutków zdrowotnych.
W związku z powyższym proszę Panią Ministrę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy obawy pacjentów i reprezentującego ich Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków są uzasadnione?
Czy planowane zmiany w liście refundacyjnej darmowych leków obejmą również leki stosowane przez pacjentów z cukrzycą?
Czy przewidziane są konsultacje z organizacjami pacjentów przed wprowadzeniem ostatecznych zmian w wykazie refundacyjnym?
Jakie kryteria będą decydowały o ewentualnym ograniczeniu dostępności leków refundowanych w programie darmowych leków i jakie mechanizmy zostaną wprowadzone, aby zminimalizować ryzyko negatywnego wpływu zmian na stan zdrowia pacjentów?
Interpelacja nr 15599
do ministra zdrowia
w sprawie planowanych zmian na liście refundacyjnej darmowych leków, w szczególności dotyczących pacjentów z cukrzycą
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 25-02-2026
Do mojego biura poselskiego wpłynęła prośba od Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków, największej organizacji zrzeszającej pacjentów z cukrzycą w Polsce, o podjęcie działań w związku z doniesieniami dotyczącymi ograniczeń w programie darmowych leków dla seniorów 65+ oraz dzieci i młodzieży do 18 r.ż. Organizacja zwraca uwagę na rosnący niepokój wśród pacjentów, którzy obawiają się o ciągłość leczenia, stabilność terapii oraz przewidywalność dostępu do niezbędnych leków.
Jak wskazano w piśmie, w przypadku cukrzycy przewidywalność terapii i jej ciągłość mają fundamentalne znaczenie. Stabilna kontrola choroby nie tylko wpływa na zdrowie pacjentów, ale również warunkuje ich pełne uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym. Ograniczenie dostępu do leków może prowadzić do pogorszenia kontroli glikemii, zwiększenia ryzyka powikłań oraz w konsekwencji – do wzrostu kosztów zarówno dla systemu ochrony zdrowia, jak i dla całego społeczeństwa. Różnorodność dostępnych opcji terapeutycznych jest kluczowa dla indywidualizacji leczenia. Zdaniem PSD, lekarz mając do dyspozycji szerszy wybór leków, może najlepiej dopasować terapię do potrzeb pacjenta, jego stanu klinicznego i trybu życia. Wprowadzenie ograniczeń w wykazie refundacyjnym, choć często uzasadniane względami budżetowymi, może w praktyce ograniczyć możliwość skutecznego leczenia i prowadzić do niezamierzonych skutków zdrowotnych.
W związku z powyższym proszę Panią Ministrę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy obawy pacjentów i reprezentującego ich Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków są uzasadnione?
Czy planowane zmiany w liście refundacyjnej darmowych leków obejmą również leki stosowane przez pacjentów z cukrzycą?
Czy przewidziane są konsultacje z organizacjami pacjentów przed wprowadzeniem ostatecznych zmian w wykazie refundacyjnym?
Jakie kryteria będą decydowały o ewentualnym ograniczeniu dostępności leków refundowanych w programie darmowych leków i jakie mechanizmy zostaną wprowadzone, aby zminimalizować ryzyko negatywnego wpływu zmian na stan zdrowia pacjentów?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
30 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
30.4 / 1k zn.
- Zawiera 30 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5205 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.19.2026.WM
Warszawa, 15 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 15599 Pani Iwony Marii Kozłowskiej, Posłanki na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie planowanych zmian na liście refundacyjnej
darmowych leków, w szczególności dotyczących pacjentów z cukrzycą, Minister
Zdrowia przedstawia stanowisko w sprawie.
Nadrzędnym celem Ministerstwa Zdrowia pozostaje zapewnienie pacjentom
szerokiego, równego i stabilnego dostępu do skutecznego leczenia. Obowiązujące
w Polsce rozwiązania w zakresie wykazów bezpłatnych leków mają charakter
wyjątkowo szeroki, obejmują bowiem wszystkie leki zawierające daną substancję
czynną w określonym wskazaniu, niezależnie od ich ceny. W efekcie około 95%
leków refundowanych jest dostępnych bezpłatnie dla seniorów oraz około 70% dla
dzieci, co stanowi jedno z najbardziej liberalnych rozwiązań w Unii Europejskiej.
Wprowadzenie bezpłatnych wykazów w sposób istotny poprawiło dostępność
terapii i należy je ocenić pozytywnie z perspektywy pacjentów. Jednocześnie
kilkuletnie doświadczenia z funkcjonowania tego mechanizmu wskazują na
potrzebę jego dalszego doskonalenia, tak aby zapewnić jego długoterminową
stabilność oraz efektywność.
W szczególności obserwowany jest dynamiczny wzrost wydatków Narodowego
Funduszu Zdrowia na refundację apteczną. W latach 2019–2025 całkowite
wydatki w tym obszarze wzrosły z 9,5 mld zł do 15,8 mld zł, przy czym znaczący
udział w tym wzroście mają wydatki związane z realizacją uprawnień do
bezpłatnych leków. Udział refundacji dla pacjentów z uprawnieniem „S” wzrósł z
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
około 36% w 2023 r. do około 62% w 2025 r. Wzrostowi temu towarzyszy
zwiększona liczba realizowanych recept, w tym również sytuacje wykupywania
leków z wyprzedzeniem.
Rok Łącznie refundacja apteczna C 65+ 18-
2019 9,50 mld zł 0,00 mld zł 1,78 mld zł 0,00 mld zł
2020 9,43 mld zł 0,01 mld zł 1,85 mld zł 0,00 mld zł
2021 9,60 mld zł 0,04 mld zł 1,92 mld zł 0,00 mld zł
2022 10,14 mld zł 0,05 mld zł 2,05 mld zł 0,00 mld zł
2023 11,36 mld zł 0,05 mld zł 3,51 mld zł 0,20 mld zł
2024 13,66 mld zł 0,05 mld zł 7,37 mld zł 0,66 mld zł
2025 15,80 mld zł 0,11 mld zł 9,11 mld zł 0,67 mld zł
Analizy wskazują także na zmniejszenie presji konkurencyjnej pomiędzy
produktami leczniczymi w obrębie tych samych grup terapeutycznych. Obecny
model nie sprzyja wyborowi tańszych, równoważnych klinicznie odpowiedników,
co wprost przekłada się na tempo wzrostu wydatków publicznych. Jednocześnie
obserwowany jest trend częstszego stosowania produktów droższych, w tym
leków oryginalnych, nawet w sytuacji dostępności skutecznych i bezpiecznych
leków równoważnych.
W związku z powyższym Minister Zdrowia prowadzi przegląd funkcjonowania
wykazów bezpłatnych leków. Działania te mają na celu przede wszystkim
utrzymanie wysokiej dostępności leczenia dla pacjentów, przy jednoczesnym
lepszym wykorzystaniu dostępnych środków publicznych. Kluczowe znaczenie ma
również wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz
wykorzystanie potencjału leków równoważnych, w tym produkowanych przez
krajowe podmioty.
Należy jednoznacznie podkreślić, że rozważane rozwiązania nie mają charakteru
ograniczającego dostęp pacjentów do terapii. Intencją Ministerstwa Zdrowia jest
takie ukształtowanie systemu, aby każdy pacjent miał zapewniony dostęp do
bezpłatnego leczenia odpowiadającego jego potrzebom zdrowotnym. Planowane
działania mają charakter optymalizacyjny i będą ukierunkowane na zachowanie
równowagi pomiędzy interesem pacjentów, stabilnością finansów publicznych oraz
rozwojem rynku farmaceutycznego.
W szczególności analizowane są rozwiązania, które pozwolą w większym stopniu
wykorzystywać potencjał leków o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przy jednoczesnym racjonalnym poziomie kosztów ich finansowania. Podejście to
umożliwi wygospodarowanie dodatkowych środków, które będą mogły zostać
przeznaczone na rozszerzanie wskazań refundacyjnych, finansowanie nowych
terapii oraz zwiększanie dostępności nowoczesnych technologii lekowych dla
kolejnych grup pacjentów.
Podsumowując, celem prowadzonych działań jest utrzymanie i dalsze wzmacnianie
dostępności leczenia, przy jednoczesnym zapewnieniu trwałości systemu
refundacyjnego. Ministerstwo Zdrowia nie planuje wprowadzania zmian o
charakterze radykalnym ani takich, które likwidowałyby dostęp pacjentów do
bezpłatnych terapii, szczególnie w chorobach populacyjnych, takich jak cukrzyca.
Przeciwnie, podejmowane działania mają służyć temu, aby system był bardziej
efektywny, sprawiedliwy i odporny na wyzwania przyszłości, z korzyścią dla
wszystkich jego uczestników, w szczególności pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.19.2026.WM
Warszawa, 15 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 15599 Pani Iwony Marii Kozłowskiej, Posłanki na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie planowanych zmian na liście refundacyjnej
darmowych leków, w szczególności dotyczących pacjentów z cukrzycą, Minister
Zdrowia przedstawia stanowisko w sprawie.
Nadrzędnym celem Ministerstwa Zdrowia pozostaje zapewnienie pacjentom
szerokiego, równego i stabilnego dostępu do skutecznego leczenia. Obowiązujące
w Polsce rozwiązania w zakresie wykazów bezpłatnych leków mają charakter
wyjątkowo szeroki, obejmują bowiem wszystkie leki zawierające daną substancję
czynną w określonym wskazaniu, niezależnie od ich ceny. W efekcie około 95%
leków refundowanych jest dostępnych bezpłatnie dla seniorów oraz około 70% dla
dzieci, co stanowi jedno z najbardziej liberalnych rozwiązań w Unii Europejskiej.
Wprowadzenie bezpłatnych wykazów w sposób istotny poprawiło dostępność
terapii i należy je ocenić pozytywnie z perspektywy pacjentów. Jednocześnie
kilkuletnie doświadczenia z funkcjonowania tego mechanizmu wskazują na
potrzebę jego dalszego doskonalenia, tak aby zapewnić jego długoterminową
stabilność oraz efektywność.
W szczególności obserwowany jest dynamiczny wzrost wydatków Narodowego
Funduszu Zdrowia na refundację apteczną. W latach 2019–2025 całkowite
wydatki w tym obszarze wzrosły z 9,5 mld zł do 15,8 mld zł, przy czym znaczący
udział w tym wzroście mają wydatki związane z realizacją uprawnień do
bezpłatnych leków. Udział refundacji dla pacjentów z uprawnieniem „S” wzrósł z
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
około 36% w 2023 r. do około 62% w 2025 r. Wzrostowi temu towarzyszy
zwiększona liczba realizowanych recept, w tym również sytuacje wykupywania
leków z wyprzedzeniem.
Rok Łącznie refundacja apteczna C 65+ 18-
2019 9,50 mld zł 0,00 mld zł 1,78 mld zł 0,00 mld zł
2020 9,43 mld zł 0,01 mld zł 1,85 mld zł 0,00 mld zł
2021 9,60 mld zł 0,04 mld zł 1,92 mld zł 0,00 mld zł
2022 10,14 mld zł 0,05 mld zł 2,05 mld zł 0,00 mld zł
2023 11,36 mld zł 0,05 mld zł 3,51 mld zł 0,20 mld zł
2024 13,66 mld zł 0,05 mld zł 7,37 mld zł 0,66 mld zł
2025 15,80 mld zł 0,11 mld zł 9,11 mld zł 0,67 mld zł
Analizy wskazują także na zmniejszenie presji konkurencyjnej pomiędzy
produktami leczniczymi w obrębie tych samych grup terapeutycznych. Obecny
model nie sprzyja wyborowi tańszych, równoważnych klinicznie odpowiedników,
co wprost przekłada się na tempo wzrostu wydatków publicznych. Jednocześnie
obserwowany jest trend częstszego stosowania produktów droższych, w tym
leków oryginalnych, nawet w sytuacji dostępności skutecznych i bezpiecznych
leków równoważnych.
W związku z powyższym Minister Zdrowia prowadzi przegląd funkcjonowania
wykazów bezpłatnych leków. Działania te mają na celu przede wszystkim
utrzymanie wysokiej dostępności leczenia dla pacjentów, przy jednoczesnym
lepszym wykorzystaniu dostępnych środków publicznych. Kluczowe znaczenie ma
również wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz
wykorzystanie potencjału leków równoważnych, w tym produkowanych przez
krajowe podmioty.
Należy jednoznacznie podkreślić, że rozważane rozwiązania nie mają charakteru
ograniczającego dostęp pacjentów do terapii. Intencją Ministerstwa Zdrowia jest
takie ukształtowanie systemu, aby każdy pacjent miał zapewniony dostęp do
bezpłatnego leczenia odpowiadającego jego potrzebom zdrowotnym. Planowane
działania mają charakter optymalizacyjny i będą ukierunkowane na zachowanie
równowagi pomiędzy interesem pacjentów, stabilnością finansów publicznych oraz
rozwojem rynku farmaceutycznego.
W szczególności analizowane są rozwiązania, które pozwolą w większym stopniu
wykorzystywać potencjał leków o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przy jednoczesnym racjonalnym poziomie kosztów ich finansowania. Podejście to
umożliwi wygospodarowanie dodatkowych środków, które będą mogły zostać
przeznaczone na rozszerzanie wskazań refundacyjnych, finansowanie nowych
terapii oraz zwiększanie dostępności nowoczesnych technologii lekowych dla
kolejnych grup pacjentów.
Podsumowując, celem prowadzonych działań jest utrzymanie i dalsze wzmacnianie
dostępności leczenia, przy jednoczesnym zapewnieniu trwałości systemu
refundacyjnego. Ministerstwo Zdrowia nie planuje wprowadzania zmian o
charakterze radykalnym ani takich, które likwidowałyby dostęp pacjentów do
bezpłatnych terapii, szczególnie w chorobach populacyjnych, takich jak cukrzyca.
Przeciwnie, podejmowane działania mają służyć temu, aby system był bardziej
efektywny, sprawiedliwy i odporny na wyzwania przyszłości, z korzyścią dla
wszystkich jego uczestników, w szczególności pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --