Interpelacja nr 15597
Interpelacja w sprawie projektowanych przepisów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w zakresie wprowadzenia kryterium wieku do 65. roku życia jako warunku dostępu do tej formy wsparcia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie projektowanych przepisów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w zakresie wprowadzenia kryterium wieku do 65. roku życia jako warunku dostępu do tej formy wsparcia
Interpelacja nr 15597
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie projektowanych przepisów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w zakresie wprowadzenia kryterium wieku do 65. roku życia jako warunku dostępu do tej formy wsparcia
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 25-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
z informacji przekazywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe oraz środowiska osób z niepełnosprawnościami wynika, iż proponowane rozwiązanie może prowadzić do wykluczenia znacznej grupy osób, które po ukończeniu 65. roku życia nadal wymagają stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Kryterium wieku ma charakter sztywny i nie uwzględnia faktycznego poziomu niesamodzielności oraz rzeczywistych potrzeb wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Może to budzić wątpliwości co do zgodności projektowanych regulacji z art. 32 Konstytucji RP, ustanawiającym zasadę równości wobec prawa, a także z art. 19 Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, gwarantującym prawo do niezależnego życia i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie.
W praktyce wprowadzenie omawianego ograniczenia wiekowego może skutkować pozbawieniem wsparcia osób starszych, zwiększeniem obciążenia rodzin sprawujących opiekę, a także wzrostem ryzyka instytucjonalizacji i kosztów ponoszonych przez system pomocy społecznej oraz ochrony zdrowia.
Na poziomie lokalnym usługi asystencji osobistej są obecnie realizowane przez samorządy oraz organizacje pozarządowe również wobec osób powyżej 65. roku życia, co potwierdza istnienie realnych potrzeb w tym zakresie.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje rezygnację z kryterium wieku 65 lat w projektowanej ustawie o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami?
Czy rozważane jest wprowadzenie kryterium opartego wyłącznie na indywidualnej ocenie potrzeb wsparcia, niezależnie od wieku?
Jakie analizy i dane statystyczne stanowiły podstawę do przyjęcia granicy wieku 65 lat?
Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia ciągłości wsparcia osobom, które po ukończeniu 65. roku życia pomimo niepełnosprawności utracą dostęp do asystencji osobistej?
Z wyrazami szacunku
Iwona Maria Kozłowska
Interpelacja nr 15597
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie projektowanych przepisów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w zakresie wprowadzenia kryterium wieku do 65. roku życia jako warunku dostępu do tej formy wsparcia
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 25-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
z informacji przekazywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe oraz środowiska osób z niepełnosprawnościami wynika, iż proponowane rozwiązanie może prowadzić do wykluczenia znacznej grupy osób, które po ukończeniu 65. roku życia nadal wymagają stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Kryterium wieku ma charakter sztywny i nie uwzględnia faktycznego poziomu niesamodzielności oraz rzeczywistych potrzeb wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Może to budzić wątpliwości co do zgodności projektowanych regulacji z art. 32 Konstytucji RP, ustanawiającym zasadę równości wobec prawa, a także z art. 19 Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, gwarantującym prawo do niezależnego życia i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie.
W praktyce wprowadzenie omawianego ograniczenia wiekowego może skutkować pozbawieniem wsparcia osób starszych, zwiększeniem obciążenia rodzin sprawujących opiekę, a także wzrostem ryzyka instytucjonalizacji i kosztów ponoszonych przez system pomocy społecznej oraz ochrony zdrowia.
Na poziomie lokalnym usługi asystencji osobistej są obecnie realizowane przez samorządy oraz organizacje pozarządowe również wobec osób powyżej 65. roku życia, co potwierdza istnienie realnych potrzeb w tym zakresie.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje rezygnację z kryterium wieku 65 lat w projektowanej ustawie o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami?
Czy rozważane jest wprowadzenie kryterium opartego wyłącznie na indywidualnej ocenie potrzeb wsparcia, niezależnie od wieku?
Jakie analizy i dane statystyczne stanowiły podstawę do przyjęcia granicy wieku 65 lat?
Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia ciągłości wsparcia osobom, które po ukończeniu 65. roku życia pomimo niepełnosprawności utracą dostęp do asystencji osobistej?
Z wyrazami szacunku
Iwona Maria Kozłowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6514 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.146. 2026
Warszawa/elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15597 Pani Posłanki Iwony Kozłowskiej, „w sprawie
projektowanych przepisów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami,
w szczególności w zakresie wprowadzenia kryterium wieku do 65. roku życia jako warunku
dostępu do tej formy wsparcia”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami został przygotowany
i przyjęty 28 października 2025 r. przez Rząd. Obecnie trwają prace w powołanej 4 grudnia
2025 r. nadzwyczajnej podkomisji sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny do
rozpatrzenia ustawy o asystencji osobistej1. W związku z tym Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej ma ograniczone możliwości zmian w projekcie. Należy jednak wskazać,
że w trakcie trwających prac parlamentarnych dotychczasowe koncepcje i rozwiązania
mogą ulec zmianie.
Ustalenie przedziału wiekowego osób uprawnionych do asystencji osobistej (13–65 lat)
odzwierciedla przyznanie pierwszeństwa grupie, której wsparcie, o jakim mowa w art. 19
Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169 oraz
z 2018 r. poz. 1217) jest najbardziej potrzebne. Uwzględniono tu, że osoby we wskazanym
okresie życia są najbardziej aktywne społecznie i zawodowo, a tym samym najbardziej
potrzebują wsparcia asystenta, aby zachować w tej aktywności samodzielność
i niezależność.
Przepisy projektu zabezpieczają przy tym osoby, które ukończyły 65 rok życia w ten sposób,
że jeżeli prawo do asystencji osobistej zostanie przez nie nabyte przed ukończeniem tego
wieku, to z usługi tej będą mogły korzystać do końca okresu obowiązywania decyzji o jej
przyznaniu.
Wzorem innych krajów (Dania, Szwecja, Słowenia) nie przewidziano kryterium dochodu dla
osób z niepełnosprawnościami ubiegających się o usługi asystenckie. Górną granicę wieku
określono na poziomie 65 lat, podobnie jak w Danii, Szwecji, Słowenii oraz Irlandii. Zgodnie
z polskimi przepisami warunkiem ubiegania się o przyznanie asystencji osobistej jest
posiadanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Polskie rozwiązania legislacyjne przygotowano w oparciu o przegląd wdrożonych w innych
krajach rozwiązań. Po wstępnej ocenie do dalszych, pogłębionych prac analitycznych
wybrano rozwiązania z zakresu asystencji osobistej stosowane w: Szwecji, Danii, Norwegii,
Słowenii, Irlandii, Szkocji, Czechach i Niemczech.
Wyodrębniono też kluczowe obszary analiz, takie jak: podstawa prawna; podmiot
odpowiedzialny za realizację; finansowanie asystencji osobistej; kryteria przyznawania
finansowania usług asystenckich; procedura przyznawania świadczenia i organizacja usług;
1 Przedstawionego przez Prezydenta RP projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
(druk nr 316), rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami (druk nr 1929),
poselskiego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami (druk nr 1933) (PSR02N)
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wybór podmiotu świadczącego usługi asystenckie; formy prawne działalności asystenckiej;
nadzór nad realizacją działań i ich ewaluacja; zakres świadczonych usług asystenckich;
zawód asystenta – dobrostan asystentów i prestiż zawodu; informacja o usługach.
Należy podkreślić, że osoby powyżej 65 roku życia mogą obecnie korzystać również z
innych, dedykowanych im form wsparcia. Są to m.in. usługi opiekuńcze i specjalistyczne
usługi opiekuńcze, świadczone w ramach pomocy społecznej dla seniorów (programy
„Senior+” i „Opieka 75+”). Mogą również korzystać z tzw. „programowej” asystencji
osobistej („Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu
Terytorialnego oraz „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Organizacji
Pozarządowych).
Projektowane rozwiązania mają charakter etapowy, umożliwiający stopniowe rozwijanie
systemu asystencji osobistej. W związku z tym przepisy projektu ustawy przewidują
przeprowadzenie ewaluacji funkcjonowania przyjętych rozwiązań po upływie 24 miesięcy
od dnia wejścia ustawy w życie. Pozwoli to na ocenę skuteczności zastosowanych kryteriów
dostępu do asystencji osobistej. Jej wyniki mogą stanowić podstawę do ewentualnych
zmian legislacyjnych, w tym rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do korzystania z usługi
i zmiany kryteriów jej przyznawania.
Informuję, ze celem umożliwienia pokrycia kosztów opieki i rehabilitacji związanych ze
szczególnymi potrzebami osób z niepełnosprawnościami w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej przygotowano ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu
wspierającym (Dz. U. poz. 1429, z późn. zm.), która weszła w życie 1 stycznia 2024 r.
Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o
rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jeżeli
potrzebę wsparcia określono w jej przypadku w przedziale od 70 do 100 punktów w skali
potrzeby wsparcia. W zależności od otrzymanego poziomu potrzeby wsparcia
beneficjentowi przysługuje określona w ustawie wysokość świadczenia.
Osoba zainteresowana otrzymaniem wsparcia powinna złożyć wniosek do Wojewódzkiego
Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), który wydaje decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a po jej otrzymaniu - złożyć wniosek o świadczenie
wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Biurze Pełnomocnika Rządu do
spraw osób Niepełnosprawnych podejmowane są liczne działania zmierzające do poprawy
jakości życia osób z niepełnosprawnościami. Inicjatywy legislacyjne uwzględniają przede
wszystkim fakt istotnego zróżnicowania przedstawicielek i przedstawicieli tej grupy m.in.
w zakresie ponoszenia kosztów związanych z leczeniem czy rehabilitacją. W resorcie
dokłada się wszelkich starań, by oferowane wsparcie odpowiadało na te potrzeby w jak
największym stopniu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.146. 2026
Warszawa/elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15597 Pani Posłanki Iwony Kozłowskiej, „w sprawie
projektowanych przepisów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami,
w szczególności w zakresie wprowadzenia kryterium wieku do 65. roku życia jako warunku
dostępu do tej formy wsparcia”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami został przygotowany
i przyjęty 28 października 2025 r. przez Rząd. Obecnie trwają prace w powołanej 4 grudnia
2025 r. nadzwyczajnej podkomisji sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny do
rozpatrzenia ustawy o asystencji osobistej1. W związku z tym Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej ma ograniczone możliwości zmian w projekcie. Należy jednak wskazać,
że w trakcie trwających prac parlamentarnych dotychczasowe koncepcje i rozwiązania
mogą ulec zmianie.
Ustalenie przedziału wiekowego osób uprawnionych do asystencji osobistej (13–65 lat)
odzwierciedla przyznanie pierwszeństwa grupie, której wsparcie, o jakim mowa w art. 19
Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169 oraz
z 2018 r. poz. 1217) jest najbardziej potrzebne. Uwzględniono tu, że osoby we wskazanym
okresie życia są najbardziej aktywne społecznie i zawodowo, a tym samym najbardziej
potrzebują wsparcia asystenta, aby zachować w tej aktywności samodzielność
i niezależność.
Przepisy projektu zabezpieczają przy tym osoby, które ukończyły 65 rok życia w ten sposób,
że jeżeli prawo do asystencji osobistej zostanie przez nie nabyte przed ukończeniem tego
wieku, to z usługi tej będą mogły korzystać do końca okresu obowiązywania decyzji o jej
przyznaniu.
Wzorem innych krajów (Dania, Szwecja, Słowenia) nie przewidziano kryterium dochodu dla
osób z niepełnosprawnościami ubiegających się o usługi asystenckie. Górną granicę wieku
określono na poziomie 65 lat, podobnie jak w Danii, Szwecji, Słowenii oraz Irlandii. Zgodnie
z polskimi przepisami warunkiem ubiegania się o przyznanie asystencji osobistej jest
posiadanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Polskie rozwiązania legislacyjne przygotowano w oparciu o przegląd wdrożonych w innych
krajach rozwiązań. Po wstępnej ocenie do dalszych, pogłębionych prac analitycznych
wybrano rozwiązania z zakresu asystencji osobistej stosowane w: Szwecji, Danii, Norwegii,
Słowenii, Irlandii, Szkocji, Czechach i Niemczech.
Wyodrębniono też kluczowe obszary analiz, takie jak: podstawa prawna; podmiot
odpowiedzialny za realizację; finansowanie asystencji osobistej; kryteria przyznawania
finansowania usług asystenckich; procedura przyznawania świadczenia i organizacja usług;
1 Przedstawionego przez Prezydenta RP projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
(druk nr 316), rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami (druk nr 1929),
poselskiego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami (druk nr 1933) (PSR02N)
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wybór podmiotu świadczącego usługi asystenckie; formy prawne działalności asystenckiej;
nadzór nad realizacją działań i ich ewaluacja; zakres świadczonych usług asystenckich;
zawód asystenta – dobrostan asystentów i prestiż zawodu; informacja o usługach.
Należy podkreślić, że osoby powyżej 65 roku życia mogą obecnie korzystać również z
innych, dedykowanych im form wsparcia. Są to m.in. usługi opiekuńcze i specjalistyczne
usługi opiekuńcze, świadczone w ramach pomocy społecznej dla seniorów (programy
„Senior+” i „Opieka 75+”). Mogą również korzystać z tzw. „programowej” asystencji
osobistej („Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu
Terytorialnego oraz „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Organizacji
Pozarządowych).
Projektowane rozwiązania mają charakter etapowy, umożliwiający stopniowe rozwijanie
systemu asystencji osobistej. W związku z tym przepisy projektu ustawy przewidują
przeprowadzenie ewaluacji funkcjonowania przyjętych rozwiązań po upływie 24 miesięcy
od dnia wejścia ustawy w życie. Pozwoli to na ocenę skuteczności zastosowanych kryteriów
dostępu do asystencji osobistej. Jej wyniki mogą stanowić podstawę do ewentualnych
zmian legislacyjnych, w tym rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do korzystania z usługi
i zmiany kryteriów jej przyznawania.
Informuję, ze celem umożliwienia pokrycia kosztów opieki i rehabilitacji związanych ze
szczególnymi potrzebami osób z niepełnosprawnościami w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej przygotowano ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu
wspierającym (Dz. U. poz. 1429, z późn. zm.), która weszła w życie 1 stycznia 2024 r.
Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o
rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jeżeli
potrzebę wsparcia określono w jej przypadku w przedziale od 70 do 100 punktów w skali
potrzeby wsparcia. W zależności od otrzymanego poziomu potrzeby wsparcia
beneficjentowi przysługuje określona w ustawie wysokość świadczenia.
Osoba zainteresowana otrzymaniem wsparcia powinna złożyć wniosek do Wojewódzkiego
Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), który wydaje decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a po jej otrzymaniu - złożyć wniosek o świadczenie
wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Biurze Pełnomocnika Rządu do
spraw osób Niepełnosprawnych podejmowane są liczne działania zmierzające do poprawy
jakości życia osób z niepełnosprawnościami. Inicjatywy legislacyjne uwzględniają przede
wszystkim fakt istotnego zróżnicowania przedstawicielek i przedstawicieli tej grupy m.in.
w zakresie ponoszenia kosztów związanych z leczeniem czy rehabilitacją. W resorcie
dokłada się wszelkich starań, by oferowane wsparcie odpowiadało na te potrzeby w jak
największym stopniu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --