Interpelacja w sprawie negatywnego wpływu programu SAFE na kondycję finansową, autonomię podejmowania decyzji, stosunki międzynarodowe i politykę zbrojeniową państwa polskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15595
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie negatywnego wpływu programu SAFE na kondycję finansową, autonomię podejmowania decyzji, stosunki międzynarodowe i politykę zbrojeniową państwa polskiego
Zgłaszający: Jacek Osuch
Data wpływu: 25-02-2026
W ostatnich dniach Szwecja jako kraj członkowski Unii Europejskiej odrzuciła program SAFE, zgłaszając przy tym szereg uwag do jego charakterystyki i możliwego negatywnego wpływu na suwerenność, politykę zbrojeniową oraz autonomię decyzyjności w zakresie zaopatrywania sił zbrojnych w najnowocześniejszy sprzęt wojskowy.
W związku z powyższym zwracam się o udzielenie mi odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy mając na uwadze fakt, że program SAFE oparty jest na systemie pożyczek obarczonych dodatkowymi restrykcjami, państwo polskie nie powinno samo finansować rozwoju Sił Zbrojnych RP, wydatkując środki z budżetu, zamiast zaciągać unijne pożyczki, których spłata potrwa całe dekady?
2. Czy nacisk na zakupy od europejskich producentów nie ogranicza autonomii Rzeczypospolitej Polskiej w wyborze technologii i dostawców sprzętu wojskowego?
3. Czy unijne mechanizmy wspólnych zakupów sprzętu wojskowego mogą dać Komisji Europejskiej zbyt duży wpływ na politykę zbrojeniową Polski, a jeśli tak, to jakie kroki zostały bądź też zostaną podjęte, aby temu przeciwdziałać?
4. Czy prezes Rady Ministrów zdaje sobie sprawę z faktu, że program SAFE, narzucając w swoich założeniach współpracę z wieloma partnerami i podmiotami, może doprowadzić do osłabienia konkurencyjności polskich firm?
5. Czy charakter programu SAFE nie stwarza ryzyka dla dobrych stosunków z USA – kluczowym partnerem zapewniającym bezpieczeństwo państwu polskiemu w ramach Paktu Północnoatlantyckiego?
Podsekretarz stanu Magdalena Sobkowiak-Czarnecka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3846 znakówna rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka
BMON-WP.053.254.2026/In-117-26/SL
Warszawa, 24.03.2026 r.
Pan Włodzimierz CZARZASTY
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 15595 Pana Posła Jacka Osucha w sprawie negatywnego wpływu
programu SAFE na kondycję finansową, autonomię podejmowania decyzji, stosunki
międzynarodowe i politykę zbrojeniową państwa polskiego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, na interpelację nr 15595 Pana Posła
Jacka Osucha w sprawie negatywnego wpływu programu SAFE na kondycję finansową,
autonomię podejmowania decyzji, stosunki międzynarodowe i politykę zbrojeniową państwa
polskiego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W przedmiocie finansowania rozwoju Sił Zbrojnych RP należy wskazać, iż program SAFE ma
charakter instrumentu uzupełniającego wobec krajowych systemów finansowania
wydatków obronnych. Mechanizm ten przewiduje możliwość udzielenia państwom
członkowskim preferencyjnych pożyczek na realizację inwestycji w sektorze obronnym, przy
czym decyzja o skorzystaniu z tego instrumentu pozostaje wyłącznie w gestii
zainteresowanego państwa. Środki te nie zastępują finansowania krajowego, lecz mogą
stanowić dodatkowe źródło kapitału na realizację określonych projektów, w szczególności
takich, które są realizowane we współpracy międzynarodowej. Zgodnie z informacjami
Komisji Europejskiej, instrument SAFE zakłada możliwość udzielenia pożyczek o długim
horyzoncie spłaty oraz korzystnych warunkach finansowych, wynikających z wysokiej
wiarygodności kredytowej Unii Europejskiej (UE) na rynkach finansowych.
Podkreślić należy, iż złożony do Komisji Europejskiej Wniosek wraz Planem inwestycyjnym
SAFE bezpośrednio odzwierciedla potrzeby operacyjne Sił Zbrojnych RP oraz długofalową
strategię obronną państwa. Priorytety inwestycyjne zostały określone przez Sztab
Generalny Wojska Polskiego i to wojsko wskazało kluczowe luki zdolnościowe wymagające
priorytetowego uzupełnienia. Wszystkie projekty są podporządkowane zwiększeniu
gotowości, odporności i interoperacyjności z sojusznikami przy czym Państwa zachowują
możliwość prowadzenia autonomicznej polityki zakupowej, a ograniczenia wynikają
wyłącznie z zasad korzystania z określonego instrumentu finansowego.
Odnosząc się do pytania dotyczącego ewentualnego wpływu instytucji UE na politykę
zbrojeniową państw członkowskich należy zaznaczyć, iż zgodnie z obowiązującymi
traktatami kompetencje w dziedzinie obronności pozostają w gestii państw członkowskich.
Rola Komisji Europejskiej w ramach programu SAFE ma charakter przede wszystkim
proceduralny i polega na ocenie projektów zgłaszanych przez państwa ubiegające się
o finansowanie oraz na nadzorze nad prawidłowym wykorzystaniem przyznanych środków.
Mechanizm ten nie oznacza jednak przeniesienia kompetencji w zakresie kształtowania
polityki obronnej na poziom instytucji unijnych.
Rozwój europejskich zdolności przemysłowych w sektorze obronnym nie jest postrzegany
przez instytucje UE jako alternatywa dla współpracy transatlantyckiej, lecz jako jej
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
uzupełnienie. Program SAFE wpisuje się w szerszą strategię zwiększania zdolności
produkcyjnych europejskiego przemysłu obronnego oraz wzmacniania wkładu państw
europejskich w bezpieczeństwo w ramach NATO. Jednocześnie państwa członkowskie
zachowują możliwość prowadzenia współpracy bilateralnej ze Stanami Zjednoczonymi
Ameryki w zakresie zakupów uzbrojenia oraz realizacji wspólnych projektów
przemysłowych, niezależnie od mechanizmów finansowania dostępnych w ramach UE.
Z wyrazami szacunku
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --