Interpelacja nr 15594
Interpelacja w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych badań tomograficznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Cyfryzacja i Technologie (83%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych badań tomograficznych
Interpelacja nr 15594
do ministra zdrowia
w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych badań tomograficznych
Zgłaszający: Monika Rosa, Katarzyna Anna Lubnauer, Dorota Łoboda, Jolanta Niezgodzka, Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 25-02-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z obywatelską petycją skierowaną do Ministerstwa Zdrowia w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych przy pomocy prewencyjnych badań tomograficznych zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska resortu w tej kwestii. W ocenie wnioskodawców wprowadzenie programu profilaktycznego może uratować tysiące istnień ludzkich, ograniczyć skutki niepełnosprawności pourazowej i uczynić z Polski jeden z krajów wiodących w zakresie profilaktyki neurologicznej w Europie.
Jak wskazują dane naukowe przywołane w petycji, tętniaki mózgowe występują u około 3% populacji, co w warunkach polskich oznacza ponad milion obywateli. W ponad połowie przypadków pęknięcie tętniaka kończy się zgonem, a u większości pozostałych pacjentów pozostają trwałe deficyty neurologiczne. Wykrycie zmian w stadium bezobjawowym daje natomiast możliwość planowego leczenia w warunkach kontrolowanych, co istotnie zwiększa szanse przeżycia i pełnego powrotu do zdrowia.
Petycja obywatelska wskazuje, że wprowadzenie programu profilaktycznego byłoby nie tylko działaniem ratującym życie, ale także ekonomicznie uzasadnionym – koszt leczenia profilaktycznego jest nawet o 50–70% niższy od kosztów leczenia w trybie nagłym po pęknięciu tętniaka.
Wnioskodawcy postulują powołanie zespołu ekspertów z zakresu neurologii, neurochirurgii, neuroradiologii oraz zdrowia publicznego w celu opracowania szczegółowych wytycznych programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych, zabezpieczenie środków finansowych w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na realizację programu pilotażowego obejmującego co najmniej 10 000 badań profilaktycznych rocznie z perspektywą rozszerzenia do 100 000 badań w ciągu trzech lat, utworzenie sieci ośrodków referencyjnych wyspecjalizowanych w diagnostyce i leczeniu tętniaków mózgowych działających zgodnie z międzynarodowymi standardami jakości, wdrożenie systemów sztucznej inteligencji wspomagających diagnostykę obrazową w celu zwiększenia czułości i precyzji wykrywania zmian naczyniowych, opracowanie jednolitych protokołów edukacyjnych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, radiologów i innych specjalistów zaangażowanych w proces diagnostyczny oraz terapeutyczny, a także utworzenie centralnego rejestru wykrytych tętniaków mózgowych umożliwiającego monitorowanie skuteczności programu, prowadzenie analiz epidemiologicznych oraz rozwój badań naukowych w tym zakresie. Wnioskodawcy zwracają również uwagę na konieczność zapewnienia ciągłości opieki nad pacjentami z wykrytymi zmianami oraz regularnej, corocznej analizy skuteczności programu w celu jego dalszej optymalizacji. Wskazane postulaty znajdują oparcie w zaleceniach Europejskiego Towarzystwa Udaru Mózgu (ESO), American Heart Association oraz American Stroke Association, które jednoznacznie rekomendują wczesne wykrywanie tętniaków mózgowych z wykorzystaniem tomografii komputerowej z kontrastem oraz rezonansu magnetycznego z angiografią jako standardowych narzędzi diagnostycznych, podkreślając znaczenie wczesnej interwencji i kompleksowego podejścia do pacjentów z tętniakami mózgowymi.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę wdrożenia programu profilaktycznego w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych w Polsce?
Czy resort prowadzi lub planuje prowadzić prace analityczne nad możliwością wprowadzenia programu pilotażowego tego typu?
Czy ministerstwo rozważa powołanie międzyresortowego lub eksperckiego zespołu roboczego w celu opracowania szczegółowych założeń programu, zgodnie z postulatami petycji?
Czy w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na kolejne lata przewiduje się środki na programy profilaktyczne w obszarze neurologii i neurochirurgii, w tym w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych?
Czy ministerstwo planuje wykorzystać istniejącą infrastrukturę diagnostyczną (tomografy komputerowe i MRI) do realizacji badań profilaktycznych w ramach programu?
Czy resort rozważa wdrożenie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w diagnostyce obrazowej jako element programu prewencyjnego?
Interpelacja nr 15594
do ministra zdrowia
w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych badań tomograficznych
Zgłaszający: Monika Rosa, Katarzyna Anna Lubnauer, Dorota Łoboda, Jolanta Niezgodzka, Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 25-02-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z obywatelską petycją skierowaną do Ministerstwa Zdrowia w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych przy pomocy prewencyjnych badań tomograficznych zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska resortu w tej kwestii. W ocenie wnioskodawców wprowadzenie programu profilaktycznego może uratować tysiące istnień ludzkich, ograniczyć skutki niepełnosprawności pourazowej i uczynić z Polski jeden z krajów wiodących w zakresie profilaktyki neurologicznej w Europie.
Jak wskazują dane naukowe przywołane w petycji, tętniaki mózgowe występują u około 3% populacji, co w warunkach polskich oznacza ponad milion obywateli. W ponad połowie przypadków pęknięcie tętniaka kończy się zgonem, a u większości pozostałych pacjentów pozostają trwałe deficyty neurologiczne. Wykrycie zmian w stadium bezobjawowym daje natomiast możliwość planowego leczenia w warunkach kontrolowanych, co istotnie zwiększa szanse przeżycia i pełnego powrotu do zdrowia.
Petycja obywatelska wskazuje, że wprowadzenie programu profilaktycznego byłoby nie tylko działaniem ratującym życie, ale także ekonomicznie uzasadnionym – koszt leczenia profilaktycznego jest nawet o 50–70% niższy od kosztów leczenia w trybie nagłym po pęknięciu tętniaka.
Wnioskodawcy postulują powołanie zespołu ekspertów z zakresu neurologii, neurochirurgii, neuroradiologii oraz zdrowia publicznego w celu opracowania szczegółowych wytycznych programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych, zabezpieczenie środków finansowych w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na realizację programu pilotażowego obejmującego co najmniej 10 000 badań profilaktycznych rocznie z perspektywą rozszerzenia do 100 000 badań w ciągu trzech lat, utworzenie sieci ośrodków referencyjnych wyspecjalizowanych w diagnostyce i leczeniu tętniaków mózgowych działających zgodnie z międzynarodowymi standardami jakości, wdrożenie systemów sztucznej inteligencji wspomagających diagnostykę obrazową w celu zwiększenia czułości i precyzji wykrywania zmian naczyniowych, opracowanie jednolitych protokołów edukacyjnych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, radiologów i innych specjalistów zaangażowanych w proces diagnostyczny oraz terapeutyczny, a także utworzenie centralnego rejestru wykrytych tętniaków mózgowych umożliwiającego monitorowanie skuteczności programu, prowadzenie analiz epidemiologicznych oraz rozwój badań naukowych w tym zakresie. Wnioskodawcy zwracają również uwagę na konieczność zapewnienia ciągłości opieki nad pacjentami z wykrytymi zmianami oraz regularnej, corocznej analizy skuteczności programu w celu jego dalszej optymalizacji. Wskazane postulaty znajdują oparcie w zaleceniach Europejskiego Towarzystwa Udaru Mózgu (ESO), American Heart Association oraz American Stroke Association, które jednoznacznie rekomendują wczesne wykrywanie tętniaków mózgowych z wykorzystaniem tomografii komputerowej z kontrastem oraz rezonansu magnetycznego z angiografią jako standardowych narzędzi diagnostycznych, podkreślając znaczenie wczesnej interwencji i kompleksowego podejścia do pacjentów z tętniakami mózgowymi.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę wdrożenia programu profilaktycznego w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych w Polsce?
Czy resort prowadzi lub planuje prowadzić prace analityczne nad możliwością wprowadzenia programu pilotażowego tego typu?
Czy ministerstwo rozważa powołanie międzyresortowego lub eksperckiego zespołu roboczego w celu opracowania szczegółowych założeń programu, zgodnie z postulatami petycji?
Czy w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na kolejne lata przewiduje się środki na programy profilaktyczne w obszarze neurologii i neurochirurgii, w tym w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych?
Czy ministerstwo planuje wykorzystać istniejącą infrastrukturę diagnostyczną (tomografy komputerowe i MRI) do realizacji badań profilaktycznych w ramach programu?
Czy resort rozważa wdrożenie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w diagnostyce obrazowej jako element programu prewencyjnego?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9447 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKNI.050.1.2026.RW
Warszawa, 18 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 15594 w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu
profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych
badań tomograficznych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji w odpowiedzi na
poruszoną kwestię i na zadane pytania.
Jednym z priorytetów działań Ministra Zdrowia na najbliższe lata jest projekt
„Zdrowe serce,
Zdrowy mózg”. Priorytet ten zakłada wdrożenie kompleksowej, koordynowanej opieki w
kardiologii i neurologii, obejmującej działania profilaktyczne, diagnostyczne, terapeutyczne
i rehabilitacyjne. W działaniach kładziemy nacisk na szeroką profilaktykę, redukcję
wspólnych czynników ryzyka chorób krążenia i neurologicznych (otyłość, brak aktywności
fizycznej, palenie tytoniu, alkohol), zwiększenie dostępności do nowoczesnych terapii i
rehabilitacji oraz wprowadzenie standardów diagnostyczno-terapeutycznych. Docelowym
efektem jest poprawa jakości życia osób z chorobami sercowo-naczyniowymi i
neurologicznymi, zmniejszenie zachorowań, hospitalizacji, zgonów i niepełnosprawności
oraz zwiększenie efektywności systemu ochrony zdrowia.
W 2026 r. koncentrując swoje działania wokół priorytetu
„Zdrowe serce, zdrowy mózg”
skupiamy uwagę w szczególności na koordynacji leczenia udarów mózgu i poprawie dostępu
do nowoczesnego, bezpiecznego dla pacjenta leczenia udaru i efektywnej opiece
poudarowej. Powyższe działania prowadzone są przy udziale konsultanta krajowego w
dziedzinie neurologii, Pana Prof. Bartosza Karaszewskiego oraz Krajowej Rady ds.
Neurologii, którzy wspierają Ministra Zdrowia w formułowaniu i realizacji kierunkowych
zmian w opiece neurologicznej. Mając na uwadze, że pęknięte tętniaki mózgu prowadzące do
krwotoków stanowią jedną z przyczyn udaru krwotocznego, będą one stanowić przedmiot
dalszych prac analitycznych resortu w zakresie określenia możliwości i potrzeby
kierunkowych działań profilaktycznych. Dodatkowo, w ramach projektu Odwróconej
Piramidy Świadczeń planowane jest poddanie analizie świadczeń opieki zdrowotnej z
zakresu neurologii z uwzględnieniem również chorób naczyniowych mózgu, czego wynikiem
będą m.in. rekomendacje działań do podjęcia.
W poprzednich latach w ramach prac resortu realizowano
Ogólnopolski Program
Profilaktyki Chorób Naczyń Mózgowych, finansowany ze środków
Programu Operacyjnego
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020. Celem głównym Programu była profilaktyka i
wczesne rozpoznanie objawów chorób naczyń mózgowych, w szczególności udarów mózgu i
przemijającego ataku niedokrwiennego (TIA), u osób w wieku aktywności zawodowej (40-65
lat) w latach 2018-2023. W ramach realizowanego przez 5 Beneficjentów1 Programu
przeprowadzono 22 429 podstawowych konsultacji lekarskich obejmujących identyfikację
czynników ryzyka udaru mózgu, 12 984 badań i konsultacji w ramach tzw. pakietu
rozszerzonego dla osób z wykrytym na wcześniejszym etapie czynnikiem ryzyka oraz 821
kompleksowych diagnostyk TIA w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) u
osób, które zadeklarowały co najmniej jeden objaw neurologiczny wskazujący na
przejściowe niedokrwienie mózgu. Wśród pacjentów, którzy skorzystali z pakietu
pogłębionego wykryto m.in. 41 przewlekłych zmian naczyniopochodnych w obrazie
tomografii komputerowej, 42 nieme klinicznie udary mózgu o różnej etiologii oraz 12
objawowych udarów mózgu. Raport końcowy sporządzony z realizacji programu wskazuje,
że zaproponowany kilkustopniowy model oceny ryzyka i pogłębianie diagnostyki w ramach
AOS był w tym Programie efektywny i warty jest dalszej analizy w gronie eksperckim,
niemniej obecna perspektywa
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027
nie przewiduje możliwości finansowania nowych programów profilaktycznych w obszarze
chorób naczyń mózgowych w tej formule.
Równolegle, w ramach działań systemowych resort wzmacnia potencjał diagnostyczny i
terapeutyczny w neurologii m.in. poprzez doposażenie podmiotów leczniczych w
nowoczesny sprzęt (angiografy, echokardiografy, platformy hemodynamiczne) oraz rozwój
rozwiązań cyfrowych wspierających analizę badań obrazowych i koordynację opieki.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę wdrożenia programu
profilaktycznego w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych w Polsce?
Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie problemu tętniaków mózgowych oraz wpływu
wczesnej diagnostyki na zapobieganie udarom krwotocznym. W dniu 6 marca br. wystąpiono
do Konsultanta Krajowego w dziedzinie neurologii o opinię obejmującą m.in.: analizę
zasadności i wykonalności wdrożenia programu w świetle aktualnej wiedzy i wytycznych,
ocenę skuteczności i bezpieczeństwa stosowania badań tomograficznych jako metody
przesiewowej w populacji ogólnej lub wybranych grup ryzyka.
Po otrzymaniu stanowiska możliwe będą dalsze analizy i wskazanie kierunku prac.
2. Czy resort prowadzi lub planuje prowadzić prace analityczne nad możliwością
wprowadzenia programu pilotażowego tego typu?
Resort prowadzi prace analityczne dotyczące identyfikacji kierunków działań niezbędnych
do podjęcia w obszarze chorób neurologicznych, w tym potrzeb interwencji w obszarze
profilaktyki chorób neurologicznych. Ewentualne decyzje w sprawie pilotażu będą
uzależnione od wyników mapowania potrzeb, opinii eksperckich i oceny wykonalności oraz
efektywności kosztowej, a także od dostępności zasobów kadrowych i diagnostycznych.
3. Czy Ministerstwo rozważa powołanie międzyresortowego lub eksperckiego
zespołu roboczego w celu opracowania szczegółowych założeń programu, zgodnie
z postulatami petycji?
W przypadku potwierdzenia zasadności wdrożenia programu, rozważone zostanie
powołanie przedmiotowego zespołu eksperckiego, niemniej zakres działania tematycznie
obejmuje zakres prac obecnego ciała doradczego Ministra Zdrowia tj. Krajowej Rady ds.
Neurologii.
1 Krakowski Szpital Specjalistyczny im. św. Jana Pawła II w Krakowie, Szpital Uniwersytecki w
Krakowie, Szpital Specjalistyczny Sp. zo.o. w Kościerzynie, Szpitale Pomorskie Sp. zo.o.,
Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4. Czy w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na kolejne lata przewiduje się
środki na programy profilaktyczne w obszarze neurologii i neurochirurgii, w tym
wykrywania tętniaków mózgowych?
Plan finansowy NFZ jest przygotowywany w cyklu rocznym. Na obecnym etapie nie zapadły
decyzje o zabezpieczeniu środków dedykowanych programowi dot. wykrywania tętniaków
mózgowych. Ewentualne decyzje finansowe będą podejmowane po zakończeniu prac
analitycznych i uzyskaniu opinii eksperckich.
5. Czy Ministerstwo planuje wykorzystać istniejącą infrastrukturę diagnostyczną
(tomografy komputerowe i MRI) do realizacji badań profilaktycznych w ramach
programu?
W założeniach resortowych działań priorytetem jest gospodarne wykorzystanie obecnych
systemowych zasobów kadrowych i sprzętowych, w tym w przypadku wszelkich inicjatyw
zmierzających do poprawy jakości diagnostyki, leczenia i opieki neurologicznej
wykorzystanie istniejącej sieci TK i MRI. Niemniej zasadność szeroko zakrojonego
wykorzystania badań obrazowych w diagnostyce tętniaków mózgu będzie ustalana po
zakończeniu prac analitycznych i uzyskaniu opinii eksperckich. Należy wskazać, że
wykorzystanie diagnostyki obrazowej jest standardem w diagnostyce chorób naczyniowych
mózgu w przypadku stwierdzenia u pacjenta przez lekarza specjalistę takiej potrzeby w
oparciu o badanie przedmiotowe i podmiotowe pacjenta.
6. Czy resort rozważa wdrożenie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w
diagnostyce obrazowej jako element programu prewencyjnego?
Ministerstwo zauważa, że sztuczna inteligencja może być pomocna przy opisywaniu badań
oraz wykrywaniu zmian niedokrwiennych, krwotocznych i naczyniowych w mózgu.
Jej ewentualne wprowadzenie będzie możliwe dopiero wtedy, gdy zostaną spełnione
wszystkie wymogi prawne, organizacyjne oraz standardy jakości i bezpieczeństwa w tym
dotyczące ochrony danych oraz potwierdzona skuteczność kliniczna dla danych rozpoznań.
Sztuczna inteligencja już dziś pełni funkcję wsparcia dla specjalistów w podejmowaniu
decyzji klinicznych. Specjalistyczne oprogramowania i algorytmy AI są wykorzystywane do
postprocessingu obrazowania mózgu m.in. przy diagnostyce udaru niedokrwiennego mózgu
i kwalifikacji do zabiegu trombektomii mechanicznej.
Podsumowując, Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie problemu tętniaków
mózgowych oraz rolę wczesnej diagnostyki w ograniczaniu ciężkich następstw ich pęknięcia.
Resort prowadzi obecnie analizy dotyczące zasadności, skuteczności i wykonalności
ewentualnych działań ukierunkowanych na wcześniejsze wykrywanie zmian naczyniowych
mózgu, z uwzględnieniem aktualnej wiedzy neurologicznej, dostępnych technologii
obrazowania oraz priorytetów zdrowia publicznego. Wyniki tych analiz będą stanowiły
podstawę do dalszych decyzji dotyczących kierunków ewentualnych interwencji
systemowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKNI.050.1.2026.RW
Warszawa, 18 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 15594 w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu
profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych
badań tomograficznych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji w odpowiedzi na
poruszoną kwestię i na zadane pytania.
Jednym z priorytetów działań Ministra Zdrowia na najbliższe lata jest projekt
„Zdrowe serce,
Zdrowy mózg”. Priorytet ten zakłada wdrożenie kompleksowej, koordynowanej opieki w
kardiologii i neurologii, obejmującej działania profilaktyczne, diagnostyczne, terapeutyczne
i rehabilitacyjne. W działaniach kładziemy nacisk na szeroką profilaktykę, redukcję
wspólnych czynników ryzyka chorób krążenia i neurologicznych (otyłość, brak aktywności
fizycznej, palenie tytoniu, alkohol), zwiększenie dostępności do nowoczesnych terapii i
rehabilitacji oraz wprowadzenie standardów diagnostyczno-terapeutycznych. Docelowym
efektem jest poprawa jakości życia osób z chorobami sercowo-naczyniowymi i
neurologicznymi, zmniejszenie zachorowań, hospitalizacji, zgonów i niepełnosprawności
oraz zwiększenie efektywności systemu ochrony zdrowia.
W 2026 r. koncentrując swoje działania wokół priorytetu
„Zdrowe serce, zdrowy mózg”
skupiamy uwagę w szczególności na koordynacji leczenia udarów mózgu i poprawie dostępu
do nowoczesnego, bezpiecznego dla pacjenta leczenia udaru i efektywnej opiece
poudarowej. Powyższe działania prowadzone są przy udziale konsultanta krajowego w
dziedzinie neurologii, Pana Prof. Bartosza Karaszewskiego oraz Krajowej Rady ds.
Neurologii, którzy wspierają Ministra Zdrowia w formułowaniu i realizacji kierunkowych
zmian w opiece neurologicznej. Mając na uwadze, że pęknięte tętniaki mózgu prowadzące do
krwotoków stanowią jedną z przyczyn udaru krwotocznego, będą one stanowić przedmiot
dalszych prac analitycznych resortu w zakresie określenia możliwości i potrzeby
kierunkowych działań profilaktycznych. Dodatkowo, w ramach projektu Odwróconej
Piramidy Świadczeń planowane jest poddanie analizie świadczeń opieki zdrowotnej z
zakresu neurologii z uwzględnieniem również chorób naczyniowych mózgu, czego wynikiem
będą m.in. rekomendacje działań do podjęcia.
W poprzednich latach w ramach prac resortu realizowano
Ogólnopolski Program
Profilaktyki Chorób Naczyń Mózgowych, finansowany ze środków
Programu Operacyjnego
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020. Celem głównym Programu była profilaktyka i
wczesne rozpoznanie objawów chorób naczyń mózgowych, w szczególności udarów mózgu i
przemijającego ataku niedokrwiennego (TIA), u osób w wieku aktywności zawodowej (40-65
lat) w latach 2018-2023. W ramach realizowanego przez 5 Beneficjentów1 Programu
przeprowadzono 22 429 podstawowych konsultacji lekarskich obejmujących identyfikację
czynników ryzyka udaru mózgu, 12 984 badań i konsultacji w ramach tzw. pakietu
rozszerzonego dla osób z wykrytym na wcześniejszym etapie czynnikiem ryzyka oraz 821
kompleksowych diagnostyk TIA w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) u
osób, które zadeklarowały co najmniej jeden objaw neurologiczny wskazujący na
przejściowe niedokrwienie mózgu. Wśród pacjentów, którzy skorzystali z pakietu
pogłębionego wykryto m.in. 41 przewlekłych zmian naczyniopochodnych w obrazie
tomografii komputerowej, 42 nieme klinicznie udary mózgu o różnej etiologii oraz 12
objawowych udarów mózgu. Raport końcowy sporządzony z realizacji programu wskazuje,
że zaproponowany kilkustopniowy model oceny ryzyka i pogłębianie diagnostyki w ramach
AOS był w tym Programie efektywny i warty jest dalszej analizy w gronie eksperckim,
niemniej obecna perspektywa
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027
nie przewiduje możliwości finansowania nowych programów profilaktycznych w obszarze
chorób naczyń mózgowych w tej formule.
Równolegle, w ramach działań systemowych resort wzmacnia potencjał diagnostyczny i
terapeutyczny w neurologii m.in. poprzez doposażenie podmiotów leczniczych w
nowoczesny sprzęt (angiografy, echokardiografy, platformy hemodynamiczne) oraz rozwój
rozwiązań cyfrowych wspierających analizę badań obrazowych i koordynację opieki.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę wdrożenia programu
profilaktycznego w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych w Polsce?
Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie problemu tętniaków mózgowych oraz wpływu
wczesnej diagnostyki na zapobieganie udarom krwotocznym. W dniu 6 marca br. wystąpiono
do Konsultanta Krajowego w dziedzinie neurologii o opinię obejmującą m.in.: analizę
zasadności i wykonalności wdrożenia programu w świetle aktualnej wiedzy i wytycznych,
ocenę skuteczności i bezpieczeństwa stosowania badań tomograficznych jako metody
przesiewowej w populacji ogólnej lub wybranych grup ryzyka.
Po otrzymaniu stanowiska możliwe będą dalsze analizy i wskazanie kierunku prac.
2. Czy resort prowadzi lub planuje prowadzić prace analityczne nad możliwością
wprowadzenia programu pilotażowego tego typu?
Resort prowadzi prace analityczne dotyczące identyfikacji kierunków działań niezbędnych
do podjęcia w obszarze chorób neurologicznych, w tym potrzeb interwencji w obszarze
profilaktyki chorób neurologicznych. Ewentualne decyzje w sprawie pilotażu będą
uzależnione od wyników mapowania potrzeb, opinii eksperckich i oceny wykonalności oraz
efektywności kosztowej, a także od dostępności zasobów kadrowych i diagnostycznych.
3. Czy Ministerstwo rozważa powołanie międzyresortowego lub eksperckiego
zespołu roboczego w celu opracowania szczegółowych założeń programu, zgodnie
z postulatami petycji?
W przypadku potwierdzenia zasadności wdrożenia programu, rozważone zostanie
powołanie przedmiotowego zespołu eksperckiego, niemniej zakres działania tematycznie
obejmuje zakres prac obecnego ciała doradczego Ministra Zdrowia tj. Krajowej Rady ds.
Neurologii.
1 Krakowski Szpital Specjalistyczny im. św. Jana Pawła II w Krakowie, Szpital Uniwersytecki w
Krakowie, Szpital Specjalistyczny Sp. zo.o. w Kościerzynie, Szpitale Pomorskie Sp. zo.o.,
Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4. Czy w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na kolejne lata przewiduje się
środki na programy profilaktyczne w obszarze neurologii i neurochirurgii, w tym
wykrywania tętniaków mózgowych?
Plan finansowy NFZ jest przygotowywany w cyklu rocznym. Na obecnym etapie nie zapadły
decyzje o zabezpieczeniu środków dedykowanych programowi dot. wykrywania tętniaków
mózgowych. Ewentualne decyzje finansowe będą podejmowane po zakończeniu prac
analitycznych i uzyskaniu opinii eksperckich.
5. Czy Ministerstwo planuje wykorzystać istniejącą infrastrukturę diagnostyczną
(tomografy komputerowe i MRI) do realizacji badań profilaktycznych w ramach
programu?
W założeniach resortowych działań priorytetem jest gospodarne wykorzystanie obecnych
systemowych zasobów kadrowych i sprzętowych, w tym w przypadku wszelkich inicjatyw
zmierzających do poprawy jakości diagnostyki, leczenia i opieki neurologicznej
wykorzystanie istniejącej sieci TK i MRI. Niemniej zasadność szeroko zakrojonego
wykorzystania badań obrazowych w diagnostyce tętniaków mózgu będzie ustalana po
zakończeniu prac analitycznych i uzyskaniu opinii eksperckich. Należy wskazać, że
wykorzystanie diagnostyki obrazowej jest standardem w diagnostyce chorób naczyniowych
mózgu w przypadku stwierdzenia u pacjenta przez lekarza specjalistę takiej potrzeby w
oparciu o badanie przedmiotowe i podmiotowe pacjenta.
6. Czy resort rozważa wdrożenie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w
diagnostyce obrazowej jako element programu prewencyjnego?
Ministerstwo zauważa, że sztuczna inteligencja może być pomocna przy opisywaniu badań
oraz wykrywaniu zmian niedokrwiennych, krwotocznych i naczyniowych w mózgu.
Jej ewentualne wprowadzenie będzie możliwe dopiero wtedy, gdy zostaną spełnione
wszystkie wymogi prawne, organizacyjne oraz standardy jakości i bezpieczeństwa w tym
dotyczące ochrony danych oraz potwierdzona skuteczność kliniczna dla danych rozpoznań.
Sztuczna inteligencja już dziś pełni funkcję wsparcia dla specjalistów w podejmowaniu
decyzji klinicznych. Specjalistyczne oprogramowania i algorytmy AI są wykorzystywane do
postprocessingu obrazowania mózgu m.in. przy diagnostyce udaru niedokrwiennego mózgu
i kwalifikacji do zabiegu trombektomii mechanicznej.
Podsumowując, Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie problemu tętniaków
mózgowych oraz rolę wczesnej diagnostyki w ograniczaniu ciężkich następstw ich pęknięcia.
Resort prowadzi obecnie analizy dotyczące zasadności, skuteczności i wykonalności
ewentualnych działań ukierunkowanych na wcześniejsze wykrywanie zmian naczyniowych
mózgu, z uwzględnieniem aktualnej wiedzy neurologicznej, dostępnych technologii
obrazowania oraz priorytetów zdrowia publicznego. Wyniki tych analiz będą stanowiły
podstawę do dalszych decyzji dotyczących kierunków ewentualnych interwencji
systemowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --