Interpelacja w sprawie ulgi rehabilitacyjnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15563
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie ulgi rehabilitacyjnej
Zgłaszający: Iwona Hartwich
Data wpływu: 24-02-2026
Szanowna Pani Minister,
z moim biurem kontaktują się rodzice osób z niepełnosprawnościami, których dzieci mają prawo do renty socjalnej, a od 1 stycznia 2025 roku również do dodatku dopełniającego, w sprawie ulgi rehabilitacyjnej.
Do roku 2025 rodzice OzN mogli odliczyć od swoich dochodów ulgę rehabilitacyjną na dziecko z niepełnosprawnością, ponieważ dochody z renty socjalnej nie przekraczały dwunastokrotności tej renty, a otrzymywane świadczenie uzupełniające w kwocie 500 zł nie było wykazywane przez ZUS w rozliczeniu PIT-11A.
Od 2025 roku osoby z niepełnosprawnością pobierające rentę socjalną, mające orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nabyły prawo do dodatku dopełniającego, który w praktyce zastąpił świadczenie uzupełniające. Dodatek ten jest wykazywany w rozliczeniu rocznym PIT i zgodnie z obowiązującym prawem rodzice dziecka z niepełnosprawnością nie mogą odliczyć ulgi rehabilitacyjnej na dziecko, gdyż dochód znacznie przekracza dwunastokrotność renty socjalnej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy możliwe jest wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych lub zwiększenie kryterium dochodowego, tak aby rodzice osób z niepełnosprawnościami mogli odliczyć ulgę rehabilitacyjną przysługującą dziecku z orzeczoną niepełnosprawnością?
Z poważaniem
Iwona Hartwich
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7445 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 kwietnia 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 15563
Znak sprawy: DD3.054.11.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej;
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską złożoną przez panią poseł Iwonę Hartwich
w sprawie ulgi rehabilitacyjnej w kontekście dodatku dopełniającego do renty
socjalnej, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Do końca 2024 r. osoby pobierające rentę socjalną, a będące osobami niezdolnymi
do samodzielnej egzystencji mogły, na wniosek, otrzymać świadczenie
uzupełniające w wysokości maksymalnie 500 zł, o ile łączna kwota świadczenia
i innych dochodów z ZUS/innych organów nie przekraczała 2 419,33 zł (od 1 marca
2024 r.). Podstawę prawną dla otrzymania świadczenia uzupełniającego przez osoby
uprawnione do renty socjalnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o
świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1649, ze zm.).
Z dniem 1 stycznia 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 września 2024 r.
o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1615).
Na jej podstawie osobom uprawnionym do renty socjalnej, będącym całkowicie
niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, przysługuje dodatek
dopełniający. W 2025 r. dodatek ten wynosił:
2 520 zł (styczeń, luty),
od 1 marca 2 610,72 zł.
Oba świadczenia przeznaczone są dla osób z niepełnosprawnościami, które nie są
zdolne do samodzielnej egzystencji. Jednak pomiędzy tymi świadczeniami istnieją
-- 1 of 4 --
2/4
zasadnicze różnice. Świadczenie uzupełniające ustalono w maksymalnej wysokości
500 zł, która to kwota nie podlega waloryzacji. Z kolei dodatek dopełniający dla osób
uprawnionych do renty socjalnej podlega corocznej waloryzacji, od 1 marca 2026 r.
wynosi 2 704,71 zł1, i znacznie przewyższa kwotę samej renty socjalnej wynoszącej
obecnie 1 978,49 zł (od 1 marca 2026 r.).
Ustawa PIT2 odmiennie traktuje te dwa świadczenia. Należą one do odmiennych
źródeł przychodu w rozumieniu ustawy PIT, tj. świadczenie uzupełniające stanowi
przychód z innych źródeł3, natomiast dodatek dopełniający jest przychodem ze
źródła, jakim jest renta4.
Świadczenie uzupełniające objęte jest zwolnieniem od podatku na podstawie art. 21
ust. 1 pkt 100a ustawy PIT i nie jest uwzględniane w dochodzie osoby
z niepełnosprawnościami dla potrzeb ustalenia, czy osoba ta pozostaje na
utrzymaniu osoby bliskiej. Ma to znaczenie z punktu widzenia prawa osoby bliskiej
do korzystania z ulgi rehabilitacyjnej.
Z kolei dodatek dopełniający podlega opodatkowaniu i jako dodatek do renty
socjalnej stanowi dochód osoby z niepełnosprawnościami, brany pod uwagę przy
ustalaniu prawa osoby bliskiej do korzystania z ulgi rehabilitacyjnej z tytułu
wydatków poniesionych na rehabilitację osoby z niepełnosprawnością.
Kwestia ustalania kryterium dochodowego osoby z niepełnosprawnością w celu
określenia czy pozostaje ona na utrzymaniu osoby bliskiej jest uregulowana
w art. 26 ust. 7e ustawy PIT. Przepis ten umożliwia korzystanie z ulgi rehabilitacyjnej
osobie fizycznej, na utrzymaniu której pozostają następujące osoby
niepełnosprawne: osoba będąca w stosunku do podatnika lub jego małżonka osobą
zaliczoną do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca
1983 r. o podatku od spadków i darowizn lub dziecko obce przyjęte na wychowanie
przez podatnika lub jego małżonka, pod warunkiem że uzyskane w roku
podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają
dwunastokrotności kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca
2003 r. o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Przy czym do dochodów tych nie zalicza się m.in.: alimentów na rzecz dzieci,
świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 100a, różnych
dodatków otrzymywanych w ramach tarcz osłonowych, a także przyznanych na
podstawie odrębnych przepisów – zasiłku pielęgnacyjnego, czy tzw. 13. i 14.
emerytury.
Należy także podkreślić, że co do zasady prawo do ulgi przysługuje osobie
z niepełnosprawnością. Tylko w przypadku zbyt niskich dochodów takiej osoby,
1 Od dnia 1.03.2026 r. kwota wynosi 2704,71 zł zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27.01.2026 r. w sprawie kwoty dodatku dopełniającego
(M.P. z 2026 r. poz. 153).
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, ze zm.).
3 Art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy PIT.
4 Art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 7 ustawy PIT.
-- 2 of 4 --
3/4
z ulgi może korzystać bliski członek rodziny, który utrzymuje osobę
z niepełnosprawnością. Zatem omawiana preferencja „przekierowywana” jest do
rodziców tylko w takiej sytuacji.
W grudniu 2025 r. kwota renty socjalnej wynosiła 1878,91 zł miesięcznie, a zatem
dwunastokrotność tej kwoty to 22 546,92 zł. Obecnie (i w grudniu 2026 r.) kwota
renty socjalnej wynosi (wynosiła będzie) 1 978,49 zł. Zatem w 2026 r.
dwunastokrotność tej kwoty i w konsekwencji omawiany limit wynosi 23 741,88 zł.
Jak wynika z uzasadnienia obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy
o rencie socjalnej (druk sejmowy nr 30), celem proponowanych zmian było
zwiększenie kwoty świadczenia rentowego do wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę w celu umożliwienia osobom pobierającym rentę socjalną
usamodzielnienie się i niepozostawanie na utrzymaniu rodzin. W wyniku procesu
legislacyjnego w Parlamencie, ostatecznie wprowadzono do ustawy o rencie
socjalnej zmianę, polegającą na wprowadzeniu dodatku dopełniającego5 do tej
renty.
Kwota renty socjalnej wraz z dodatkiem dopełniającym w grudniu 2025 r. wynosiła
4 489,63 zł (1 878,91 + 2 610,72) i odpowiadała 96,2% minimalnego wynagrodzenia
za pracę (w 2025 r. wynosiło ono 4 666 zł), a zatem tylko nieznacznie różniło się od
wysokości świadczenia proponowanego w obywatelskim projekcie ustawy.
W 2026 r. łącznie świadczenie rentowe (renta socjalna + dodatek dopełniający)
wynosi 4 683,20 zł (1 978,49 + 2 704,71) i jest znacznie bardziej zbliżone do płacy
minimalnej, która w 2026 r. wynosi 4 806 zł, gdyż stanowi 97,4% minimalnego
wynagrodzenia.
Trudno zatem uznać, że osoby otrzymujące świadczenie w wysokości zbliżonej do
minimalnego wynagrodzenia za pracę pozostają na utrzymaniu osoby bliskiej.
W zmianach do ustawy o rencie socjalnej chodziło o to, aby osoby pobierające rentę
socjalną wraz z dodatkiem dopełniającym uzyskały niezależność finansową, która
pozwoli im na samodzielne finansowanie swoich potrzeb, w tym związanych
z rehabilitacją. Jeśli zatem te osoby z niepełnosprawnością ponoszą wydatki na
rehabilitację wymienione w ustawie PIT, mogą samodzielnie korzystać z ulgi
rehabilitacyjnej.
Wprowadzenie proponowanych zmian zaprzeczałoby idei towarzyszącej
podwyższeniu świadczenia dla osób pobierających rentę socjalną, całkowicie
niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Z tego też względu nie
przewidujemy zmian w ustawie PIT w kierunkach wskazanych w interpelacji.
5 https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=30
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --