Interpelacja w sprawie legalności uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podejmowanych w składzie niepełnym w latach 2019-2020

Interpelacja nr 15552

do ministra sprawiedliwości

w sprawie legalności uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podejmowanych w składzie niepełnym w latach 2019-2020

Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski

Data wpływu: 23-02-2026

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie o istotnym znaczeniu dla stabilności systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej oraz realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 187 ust. 1 Konstytucji RP, Krajowa Rada Sądownictwa składa się z 25 członków, w tym czterech posłów wybranych przez Sejm oraz dwóch senatorów wybranych przez Senat. Kadencja wybranych członków Rady - w tym posłów i senatorów – trwa 4 lata (art. 187 ust. 3 Konstytucji RP).

Z dokumentacji publikowanej na stronie internetowej Rady wynika, że w danych okresach lat 2019-2020 Rada obradowała bez udziału wszystkich konstytucyjnie przewidzianych członków, w szczególności bez udziału przedstawicieli parlamentu. W praktyce oznaczało to funkcjonowanie organu w składzie 19-osobowym, a następnie 23-osobowym. Dotyczy to m.in. posiedzeń w dniach: 19-22 listopada 2019 r., 10-13 grudnia 2019 r. oraz 7-10 stycznia 2020 r.

Na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2019 r. Rada podjęła uchwałę o przedstawieniu prezydentowi RP wniosku o powołanie kandydatów na dwa z trzech wolnych stanowisk sędziego w Izbie Karnej Sądu Najwyższego.

W wyniku głosowania:

• kandydatura Marka Mariana Motuka uzyskała:
8 głosów „za”,
3 głosy „przeciw”,
4 głosy „wstrzymujące się”,
przy braku głosów nieważnych;

• kandydatura Igora Dominika Zgolińskiego uzyskała:
8 głosów „za”,
3 głosy „przeciw”,
4 głosy „wstrzymujące się”,
przy braku głosów nieważnych.

Obaj kandydaci uzyskali wymaganą bezwzględną większość głosów w rozumieniu ustawy o KRS, liczoną od liczby członków obecnych i biorących udział w głosowaniu.

Jednocześnie należy wskazać, że:

1. Posiedzenie odbywało się w okresie, w którym Rada nie funkcjonowała w pełnym, 25-osobowym składzie przewidzianym w art. 187 ust. 1 Konstytucji RP.

2. O wyborze kandydatów w praktyce zadecydowała minimalna przewaga głosów.

3. Zespół opiniujący kandydatury zakończył swoje prace i podjął decyzję rekomendacyjną już w dniu 28 sierpnia 2019 r., co oznacza, że przez około 2,5 miesiąca istniała możliwość poddania wniosku pod głosowanie Rady w pełnym składzie konstytucyjnym.

Nie sposób przesądzać hipotetycznego wyniku głosowania w sytuacji udziału wszystkich 25 członków Rady. Jednak przy tak niewielkiej różnicy głosów oraz przy fakcie nieobsadzenia wszystkich mandatów członków organu konstytucyjnego, powstaje pytanie o wpływ tej okoliczności na arytmetykę bezwzględnej większości oraz na ocenę prawidłowości procedury nominacyjnej.

Kwestia ta ma szczególne znaczenie w świetle uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., w której wskazano na znaczenie standardu niezależności sądu w rozumieniu art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz analizowano wpływ sposobu ukształtowania KRS na proces powoływania sędziów.

Zwraca uwagę również fakt, że akt powołania wskazanych sędziów do Sądu Najwyższego nastąpił postanowieniem prezydenta RP Andrzeja Dudy dopiero 4 maja 2020 r., co w debacie publicznej interpretowano jako przejaw ostrożności w procedurze nominacyjnej.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje pełnym wykazem uchwał o przedstawieniu prezydentowi RP kandydatów na stanowiska sędziowskie, które zostały podjęte przez KRS w okresach, gdy organ obradował bez udziału wszystkich konstytucyjnie przewidzianych członków?

2. Jaką ocenę prawną ministerstwo przypisuje uchwałom podjętym w składzie 19- oraz 23-osobowym, w szczególności w kontekście spełnienia wymogu bezwzględnej większości głosów?

3. Czy ministerstwo rozważa inicjatywę ustawodawczą mającą na celu jednoznaczne uregulowanie skutków prawnych uchwał podjętych w warunkach nieobsadzenia wszystkich miejsc w składzie KRS?

4. Czy prokurator generalny dokonał analizy wpływu opisanych okoliczności na sytuację procesową obywateli, których sprawy były rozpoznawane przez sędziów powołanych w ramach wskazanych procedur?

Z poważaniem

dr Tomasz Rzymkowski