Interpelacja nr 15536
Interpelacja w sprawie wyłączenia nauczycieli - wcześniejszych emerytów z Karty Nauczyciela - z prawa do rekompensaty za pracę w szczególnym charakterze oraz informacji o stanie prac nad zmianami systemowymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wyłączenia nauczycieli - wcześniejszych emerytów z Karty Nauczyciela - z prawa do rekompensaty za pracę w szczególnym charakterze oraz informacji o stanie prac nad zmianami systemowymi
Interpelacja nr 15536
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wyłączenia nauczycieli - wcześniejszych emerytów z Karty Nauczyciela - z prawa do rekompensaty za pracę w szczególnym charakterze oraz informacji o stanie prac nad zmianami systemowymi
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 23-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie sytuacji grupy nauczycieli urodzonych w latach 1954-1959 (oraz innych osób z analogicznym statusem), którzy skorzystali z wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów Karty Nauczyciela (w praktyce – przechodząc na emeryturę przed ukończeniem 60. roku życia), a następnie zostali pozbawieni możliwości uzyskania tzw. rekompensaty przewidzianej w ustawie o emeryturach pomostowych.
Zgodnie z art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, rekompensata przysługuje osobie, która przed 1 stycznia 2009 r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat – a więc m.in. nauczycielom, których praca była kwalifikowana jako praca w szczególnym charakterze. Jednocześnie praktyka organu rentowego, oparta o przepisy wyłączające, powoduje, że nauczyciele, którzy nabyli prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie Karty Nauczyciela (np. art. 88), są wyłączani z prawa do rekompensaty, mimo że często przepracowali w oświacie ponad 30 lat, w tym wymagane minimum 15 lat „przy tablicy”.
W ocenie wielu zainteresowanych prowadzi to do nierównego traktowania nauczycieli o porównywalnym stażu i charakterze pracy – zwłaszcza w zestawieniu z osobami, które przechodziły na emeryturę w innym trybie i mogą ubiegać się o rekompensatę mimo krótszego okresu pracy nauczycielskiej. Problem stał się masowy i jest przedmiotem sporów sądowych oraz licznych, często sprzecznych porad publikowanych w Internecie.
Dodatkowo w debacie publicznej powraca wątek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20, który – według informacji publikowanych m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich – nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a jednocześnie miał dotyczyć standardów konstytucyjnych w obszarze świadczeń emerytalnych i skutków wcześniejszego pobierania świadczeń.
W przestrzeni publicznej pojawiają się przekazy, jakoby orzeczenie to miało automatycznie rozwiązywać również problem rekompensaty nauczycieli – co wymaga jednoznacznego sprostowania lub potwierdzenia przez właściwy organ.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaka jest aktualna wykładnia MRPiPS w sprawie prawa do rekompensaty (art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych) dla nauczycieli, którzy przeszli na wcześniejszą emeryturę na podstawie Karty Nauczyciela (w szczególności art. 88)?
Czy ministerstwo potwierdza, że obowiązujące przepisy oraz praktyka ZUS wyłączają tę grupę nauczycieli z prawa do rekompensaty – nawet w przypadku udokumentowania co najmniej 15 lat pracy w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 2009 r.?
Ile osób (szacunkowo – z podziałem na roczniki, w szczególności 1954-1959) może być dotkniętych tym problemem oraz jaka byłaby szacunkowa skutkowość finansowa ewentualnego przyznania im prawa do rekompensaty (w ujęciu rocznym i wieloletnim)?
Czy MRPiPS analizowało problem z perspektywy zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) i ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji RP) – w kontekście różnego traktowania nauczycieli o podobnym przebiegu zatrudnienia, lecz innym trybie przejścia na emeryturę?
Czy w MRPiPS są prowadzone lub planowane prace legislacyjne nad zmianą art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych w taki sposób, aby nauczyciele – wcześniejsi emeryci z Karty Nauczyciela – nie byli automatycznie wyłączeni z prawa do rekompensaty, jeśli spełniają warunek 15 lat pracy w szczególnym charakterze?
Czy MRPiPS rozważa wprowadzenie szczególnego trybu weryfikacji (np. w drodze uzupełniającej procedury dowodowej w ZUS) dla tej grupy, tak aby ograniczyć liczbę sporów sądowych i zapewnić jednolitą praktykę orzeczniczą?
Czy ministerstwo może jednoznacznie wskazać, czy i w jakim zakresie wyrok TK z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20, pozostaje w związku z problemem prawa nauczycieli do rekompensaty, czy też dotyczy odrębnego mechanizmu obliczania świadczeń?
Jaki jest aktualny stan prac rządowych w zakresie systemowego rozwiązania problemów wynikających z wyroku TK SK 140/20, w tym kwestii publikacji oraz ewentualnej ustawy wykonującej standard konstytucyjny wskazywany w wystąpieniach RPO?
Czy MRPiPS planuje wydanie komunikatu lub wytycznych informacyjnych dla obywateli (w tym nauczycieli emerytów), aby przeciąć falę wprowadzających w błąd porad („pseudo-porad prawnych”) i wskazać realne, zgodne z prawem ścieżki dochodzenia roszczeń?
Z poważaniem
Posłanka na Sejm RP
Iwona Maria Kozłowska
Interpelacja nr 15536
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wyłączenia nauczycieli - wcześniejszych emerytów z Karty Nauczyciela - z prawa do rekompensaty za pracę w szczególnym charakterze oraz informacji o stanie prac nad zmianami systemowymi
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 23-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie sytuacji grupy nauczycieli urodzonych w latach 1954-1959 (oraz innych osób z analogicznym statusem), którzy skorzystali z wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów Karty Nauczyciela (w praktyce – przechodząc na emeryturę przed ukończeniem 60. roku życia), a następnie zostali pozbawieni możliwości uzyskania tzw. rekompensaty przewidzianej w ustawie o emeryturach pomostowych.
Zgodnie z art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, rekompensata przysługuje osobie, która przed 1 stycznia 2009 r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat – a więc m.in. nauczycielom, których praca była kwalifikowana jako praca w szczególnym charakterze. Jednocześnie praktyka organu rentowego, oparta o przepisy wyłączające, powoduje, że nauczyciele, którzy nabyli prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie Karty Nauczyciela (np. art. 88), są wyłączani z prawa do rekompensaty, mimo że często przepracowali w oświacie ponad 30 lat, w tym wymagane minimum 15 lat „przy tablicy”.
W ocenie wielu zainteresowanych prowadzi to do nierównego traktowania nauczycieli o porównywalnym stażu i charakterze pracy – zwłaszcza w zestawieniu z osobami, które przechodziły na emeryturę w innym trybie i mogą ubiegać się o rekompensatę mimo krótszego okresu pracy nauczycielskiej. Problem stał się masowy i jest przedmiotem sporów sądowych oraz licznych, często sprzecznych porad publikowanych w Internecie.
Dodatkowo w debacie publicznej powraca wątek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20, który – według informacji publikowanych m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich – nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a jednocześnie miał dotyczyć standardów konstytucyjnych w obszarze świadczeń emerytalnych i skutków wcześniejszego pobierania świadczeń.
W przestrzeni publicznej pojawiają się przekazy, jakoby orzeczenie to miało automatycznie rozwiązywać również problem rekompensaty nauczycieli – co wymaga jednoznacznego sprostowania lub potwierdzenia przez właściwy organ.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaka jest aktualna wykładnia MRPiPS w sprawie prawa do rekompensaty (art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych) dla nauczycieli, którzy przeszli na wcześniejszą emeryturę na podstawie Karty Nauczyciela (w szczególności art. 88)?
Czy ministerstwo potwierdza, że obowiązujące przepisy oraz praktyka ZUS wyłączają tę grupę nauczycieli z prawa do rekompensaty – nawet w przypadku udokumentowania co najmniej 15 lat pracy w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 2009 r.?
Ile osób (szacunkowo – z podziałem na roczniki, w szczególności 1954-1959) może być dotkniętych tym problemem oraz jaka byłaby szacunkowa skutkowość finansowa ewentualnego przyznania im prawa do rekompensaty (w ujęciu rocznym i wieloletnim)?
Czy MRPiPS analizowało problem z perspektywy zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) i ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji RP) – w kontekście różnego traktowania nauczycieli o podobnym przebiegu zatrudnienia, lecz innym trybie przejścia na emeryturę?
Czy w MRPiPS są prowadzone lub planowane prace legislacyjne nad zmianą art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych w taki sposób, aby nauczyciele – wcześniejsi emeryci z Karty Nauczyciela – nie byli automatycznie wyłączeni z prawa do rekompensaty, jeśli spełniają warunek 15 lat pracy w szczególnym charakterze?
Czy MRPiPS rozważa wprowadzenie szczególnego trybu weryfikacji (np. w drodze uzupełniającej procedury dowodowej w ZUS) dla tej grupy, tak aby ograniczyć liczbę sporów sądowych i zapewnić jednolitą praktykę orzeczniczą?
Czy ministerstwo może jednoznacznie wskazać, czy i w jakim zakresie wyrok TK z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20, pozostaje w związku z problemem prawa nauczycieli do rekompensaty, czy też dotyczy odrębnego mechanizmu obliczania świadczeń?
Jaki jest aktualny stan prac rządowych w zakresie systemowego rozwiązania problemów wynikających z wyroku TK SK 140/20, w tym kwestii publikacji oraz ewentualnej ustawy wykonującej standard konstytucyjny wskazywany w wystąpieniach RPO?
Czy MRPiPS planuje wydanie komunikatu lub wytycznych informacyjnych dla obywateli (w tym nauczycieli emerytów), aby przeciąć falę wprowadzających w błąd porad („pseudo-porad prawnych”) i wskazać realne, zgodne z prawem ścieżki dochodzenia roszczeń?
Z poważaniem
Posłanka na Sejm RP
Iwona Maria Kozłowska
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace analityczne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6994 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.154.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15536 Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej i Anny
Wojciechowskiej, w sprawie wyłączenia nauczycieli - wcześniejszych emerytów z Karty
Nauczyciela - z prawa do rekompensaty za pracę w szczególnym charakterze oraz informacji
o stanie prac nad zmianami systemowymi, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych1 wynika, że
rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej
emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla
osób, które nie mają ustalonego prawomocną decyzją prawa do emerytury pomostowej.
Art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych doprecyzowuje, że rekompensata ta
przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed 1 stycznia 2009 r. ma okres pracy w szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynoszący co najmniej 15 lat oraz, że nie
przysługuje ona osobie, która ma ustalone prawomocną decyzją prawo do emerytury na
podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych2 lub przepisów odrębnych (a więc również na podstawie ustawy
z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela3).
Ze wskazanych regulacji wynika, że jeżeli nauczyciele skorzystali z uprawnienia do
wcześniejszej emerytury na podstawie art. 88 lub art. 88a Karty Nauczyciela, to nie mogą
mieć ustalonej rekompensaty, o której mowa w art. 2 pkt 5 i 21 ustawy o emeryturach
pomostowych. Emerytura nauczycielska jest emeryturą wcześniejszą, a sens prawa do
rekompensaty sprowadza się do skompensowania skutków utraty możliwości przejścia na
emeryturę wcześniejszą. Jeśli więc ktoś skorzystał z prawa do przejścia na emeryturę
wcześniejszą, nie powstał żaden uszczerbek po jego stronie, który mógłby zostać
skompensowany przez prawo do rekompensaty.
W opinii Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powyższe przepisy są jednoznaczne
i nie wymagają podejmowania żadnych działań w celu wskazania ich prawidłowej wykładni.
Przepisy te nie na naruszają też reguł konstytucyjnych (ochrony praw nabytych oraz
równego traktowania podmiotów). W obecnym brzmieniu nie zakwestionował ich bowiem
Trybunał Konstytucyjny 4, a w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r. Sygn. akt K 27/09
Trybunał orzekł, że art. 21 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach
pomostowych (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r.) jest zgodny z art. 2
Konstytucji i wynikającą z niego zasadą ochrony praw słusznie nabytych oraz zasadą
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1696, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm., dalej powoływanej jako „ustawa emerytalna”.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm., dalej powoływanej jako „Karta Nauczyciela”.
4 Dalej: „Trybunał” lub „TK”.
-- 1 of 3 --
2
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także z art. 32 ust. 1
Konstytucji i wynikającą z niego zasadą równości.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje podejmowania
działań legislacyjnych, których celem byłaby zmiana przepisów o rekompensacie w ten
sposób, aby umożliwić nauczycielom uzyskanie prawa do rekompensaty bez względu na
datę, do której wykonywali 15-letnią pracę w szczególnym charakterze. W związku z tym
nie podejmowano również starań mających na celu uzyskanie danych o kręgu
podmiotowym i skutkach finansowych wdrożenia takiego rozwiązania. Nie planuje się też
wydania komunikatu lub wytycznych informacyjnych, o których mowa w interpelacji,
ponieważ szczegółowe zasady ustalania prawa do rekompensaty opisano na stronach
internetowych ZUS pod adresem: https://www.zus.pl/swiadczenia/zasady-przyznawania-
emerytury/rekompensata-z-tytulu-pracy-w-szczegolnych-warunkach-lub-w-szczegolnym-
charakterze. Zapoznanie się z nimi przez zainteresowanych ustrzeże ich niewątpliwie przed
wprowadzającymi w błąd poradami.
Odnośnie do rozstrzygnięcia TK z dnia 4 czerwca 2020 r., sygn. SK 140/20, należy wskazać,
że nie dotyczy on zasad ustalania rekompensaty na podstawie przepisów ustawy
o emeryturach pomostowych, lecz formuły obliczania emerytury. W rozstrzygnięciu tym
wskazano, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nakazujący pomniejszenie podstawy
obliczenia emerytury powszechnej o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych w
zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed 6 czerwca 2012 r. złożyły wniosek o przyznanie
jednego ze świadczeń wymienionych w art. 25 ust. 1b (określonego rodzaju emerytury
wcześniejszej), jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Z uwagi na brzmienie uchwały Sejmu z dnia 6 marca 2024 r. (M. P. z 2024 r. poz. 198)
w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego z lat 2015-2023 w kontekście
działalności TK, za którą głosowały obie Panie Posłanki, stwierdzającej, że część uchwał
o wyborze niektórych sędziów TK podjęto z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym
pozbawione są mocy prawnej i nie wywołały skutków prawnych w nich przewidzianych,
wyroku nie ogłoszono w Dzienniku Ustaw. Sejm w podjętej uchwale podkreśla, że organy
władzy publicznej mają obowiązek przestrzegać Konstytucji RP, w szczególności
wynikającej z art. 7 Konstytucji zasady legalizmu, a uwzględnienie w ich działalności
rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie przez
nie zasady legalizmu.
Niezależnie od wymienionego rozstrzygnięcia TK, w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej opracowano projekt ustawy regulującej sytuację prawną emerytów z roczników
innych niż rok 1953 (sytuację emerytów urodzonych w roku 1953 unormowano przepisami
ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych), której celem jest rozwiązanie problemów konstytucyjnych
związanych ze sposobem wejścia w życie przywołanego art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Projekt został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych RM pod numerem:
UD204. Obecnie w resorcie trwają prace analityczne nad uwagami zgłoszonymi wobec
rozwiązań zaproponowanych w projektowanej ustawie w procesie uzgodnień
międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych. Wraz z ich zakończeniem projekt
zostanie skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów w celu kontynuowania prac.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
-- 2 of 3 --
3
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.154.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15536 Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej i Anny
Wojciechowskiej, w sprawie wyłączenia nauczycieli - wcześniejszych emerytów z Karty
Nauczyciela - z prawa do rekompensaty za pracę w szczególnym charakterze oraz informacji
o stanie prac nad zmianami systemowymi, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych1 wynika, że
rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej
emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla
osób, które nie mają ustalonego prawomocną decyzją prawa do emerytury pomostowej.
Art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych doprecyzowuje, że rekompensata ta
przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed 1 stycznia 2009 r. ma okres pracy w szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynoszący co najmniej 15 lat oraz, że nie
przysługuje ona osobie, która ma ustalone prawomocną decyzją prawo do emerytury na
podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych2 lub przepisów odrębnych (a więc również na podstawie ustawy
z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela3).
Ze wskazanych regulacji wynika, że jeżeli nauczyciele skorzystali z uprawnienia do
wcześniejszej emerytury na podstawie art. 88 lub art. 88a Karty Nauczyciela, to nie mogą
mieć ustalonej rekompensaty, o której mowa w art. 2 pkt 5 i 21 ustawy o emeryturach
pomostowych. Emerytura nauczycielska jest emeryturą wcześniejszą, a sens prawa do
rekompensaty sprowadza się do skompensowania skutków utraty możliwości przejścia na
emeryturę wcześniejszą. Jeśli więc ktoś skorzystał z prawa do przejścia na emeryturę
wcześniejszą, nie powstał żaden uszczerbek po jego stronie, który mógłby zostać
skompensowany przez prawo do rekompensaty.
W opinii Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powyższe przepisy są jednoznaczne
i nie wymagają podejmowania żadnych działań w celu wskazania ich prawidłowej wykładni.
Przepisy te nie na naruszają też reguł konstytucyjnych (ochrony praw nabytych oraz
równego traktowania podmiotów). W obecnym brzmieniu nie zakwestionował ich bowiem
Trybunał Konstytucyjny 4, a w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r. Sygn. akt K 27/09
Trybunał orzekł, że art. 21 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach
pomostowych (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r.) jest zgodny z art. 2
Konstytucji i wynikającą z niego zasadą ochrony praw słusznie nabytych oraz zasadą
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1696, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm., dalej powoływanej jako „ustawa emerytalna”.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm., dalej powoływanej jako „Karta Nauczyciela”.
4 Dalej: „Trybunał” lub „TK”.
-- 1 of 3 --
2
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także z art. 32 ust. 1
Konstytucji i wynikającą z niego zasadą równości.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje podejmowania
działań legislacyjnych, których celem byłaby zmiana przepisów o rekompensacie w ten
sposób, aby umożliwić nauczycielom uzyskanie prawa do rekompensaty bez względu na
datę, do której wykonywali 15-letnią pracę w szczególnym charakterze. W związku z tym
nie podejmowano również starań mających na celu uzyskanie danych o kręgu
podmiotowym i skutkach finansowych wdrożenia takiego rozwiązania. Nie planuje się też
wydania komunikatu lub wytycznych informacyjnych, o których mowa w interpelacji,
ponieważ szczegółowe zasady ustalania prawa do rekompensaty opisano na stronach
internetowych ZUS pod adresem: https://www.zus.pl/swiadczenia/zasady-przyznawania-
emerytury/rekompensata-z-tytulu-pracy-w-szczegolnych-warunkach-lub-w-szczegolnym-
charakterze. Zapoznanie się z nimi przez zainteresowanych ustrzeże ich niewątpliwie przed
wprowadzającymi w błąd poradami.
Odnośnie do rozstrzygnięcia TK z dnia 4 czerwca 2020 r., sygn. SK 140/20, należy wskazać,
że nie dotyczy on zasad ustalania rekompensaty na podstawie przepisów ustawy
o emeryturach pomostowych, lecz formuły obliczania emerytury. W rozstrzygnięciu tym
wskazano, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nakazujący pomniejszenie podstawy
obliczenia emerytury powszechnej o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych w
zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed 6 czerwca 2012 r. złożyły wniosek o przyznanie
jednego ze świadczeń wymienionych w art. 25 ust. 1b (określonego rodzaju emerytury
wcześniejszej), jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Z uwagi na brzmienie uchwały Sejmu z dnia 6 marca 2024 r. (M. P. z 2024 r. poz. 198)
w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego z lat 2015-2023 w kontekście
działalności TK, za którą głosowały obie Panie Posłanki, stwierdzającej, że część uchwał
o wyborze niektórych sędziów TK podjęto z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym
pozbawione są mocy prawnej i nie wywołały skutków prawnych w nich przewidzianych,
wyroku nie ogłoszono w Dzienniku Ustaw. Sejm w podjętej uchwale podkreśla, że organy
władzy publicznej mają obowiązek przestrzegać Konstytucji RP, w szczególności
wynikającej z art. 7 Konstytucji zasady legalizmu, a uwzględnienie w ich działalności
rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie przez
nie zasady legalizmu.
Niezależnie od wymienionego rozstrzygnięcia TK, w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej opracowano projekt ustawy regulującej sytuację prawną emerytów z roczników
innych niż rok 1953 (sytuację emerytów urodzonych w roku 1953 unormowano przepisami
ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych), której celem jest rozwiązanie problemów konstytucyjnych
związanych ze sposobem wejścia w życie przywołanego art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Projekt został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych RM pod numerem:
UD204. Obecnie w resorcie trwają prace analityczne nad uwagami zgłoszonymi wobec
rozwiązań zaproponowanych w projektowanej ustawie w procesie uzgodnień
międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych. Wraz z ich zakończeniem projekt
zostanie skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów w celu kontynuowania prac.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
-- 2 of 3 --
3
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --