Interpelacja w sprawie sytuacji rodzinnych ogrodów działkowych i postulowanych zmian legislacyjnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15535
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie sytuacji rodzinnych ogrodów działkowych i postulowanych zmian legislacyjnych
Zgłaszający: Robert Warwas, Wioletta Maria Kulpa, Lidia Czechak, Piotr Król
Data wpływu: 23-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od działkowców oraz organizacji reprezentujących użytkowników rodzinnych ogrodów działkowych o systematycznym zmniejszaniu się powierzchni rodzinnych ogrodów działkowych na terenie całego kraju i ograniczaniu liczby dostępnych działek dla rodzin i mieszkańców miast. Postuluje się o zmiany ustawowe, które umożliwiłyby nie tylko utworzenie nowych ogrodów, ale również odtworzenie tych zlikwidowanych wcześniej, z uwagi na brak dostępnych terenów.
Mając na uwadze powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających przekazywanie gruntów Skarbu Państwa jednostkom samorządu terytorialnego z przeznaczeniem pod tworzenie nowych ROD lub odtwarzanie ogrodów zlikwidowanych w przeszłości?
2. Czy ministerstwo planuje zmiany w przepisach regulujących funkcjonowanie rodzinnych ogrodów działkowych?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10477 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-II.054.1.2026
Warszawa, 20 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15535 w sprawie sytuacji rodzinnych ogrodów działkowych i
postulowanych zmian legislacyjnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15535 Pana Posła Roberta Warwasa wraz z grupą posłów
z dnia 27 lutego 2026 r. w sprawie sytuacji rodzinnych ogrodów działkowych (ROD) i
postulowanych zmian legislacyjnych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Minister Finansów i Gospodarki dostrzega znaczenie rodzinnych ogrodów działkowych
jako elementu zielonej infrastruktury gmin, przestrzeni rekreacyjnej oraz miejsca
wspierającego integrację społeczną i aktywność mieszkańców. W ocenie resortu i rozwoju
w tym obszarze funkcjonują adekwatne regulacje umożliwiające wyposażenie rodzinnych
ogrodów działkowych w nieruchomości, w tym pochodzące od Skarbu Państwa lub
jednostek samorządu terytorialnego (dalej: „j.s.t.”), jak również odtworzenie rodzinnych
ogrodów działkowych.
Zauważyć należy, że funkcje rodzinnych ogrodów działkowych oraz wcześniejsze regulacje
prawne spowodowały, że dominującą część tych ogrodów utworzono na gruntach
należących do zasobów publicznych. Podmioty publiczne, jakimi są Skarb Państwa oraz
jednostki samorządu terytorialnego, w tym gminy, gospodarują i rozporządzają mieniem,
wchodzącym w skład ich zasobu, zgodnie z regulacjami prawnymi dotyczącymi
gospodarowania i rozporządzania mieniem publicznym. Zasady gospodarowania
nieruchomościami należącymi do publicznego zasobu regulują przepisy ustawy z dnia 21
sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1077 ze zm.)
(dalej: „u.g.n.”). Ustawa ta określiła zasady zbywania nieruchomości jednostek samorządu
terytorialnego w sposób kompleksowy. Jeżeli chodzi o nieruchomości Skarbu Państwa, to
u.g.n. reguluje zasady zbywania tych nieruchomości i w tym zakresie właściwym organem
jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Należy w tym miejscu zauważyć, że reprezentacja Skarbu Państwa jest rozproszona na
wielu statio fisci. Nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa gospodaruje Krajowy
Ośrodek Wsparcia Rolnictwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991
r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 826.).
Nieruchomościami leśnymi Skarbu Państwa gospodaruje Państwowe Gospodarstwo Leśne
Lasy Państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j.
Dz. U. z 2025 r. poz. 567 ze zm.), itd. Przy czym wszystkie właściwe organy, którym na
mocy ww. ustaw powierzono reprezentację Skarbu Państwa są zobowiązane do
gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki.
Odnośnie do rozwiązań umożliwiających przekazywanie gruntów Skarbu Państwa
jednostkom samorządu terytorialnego należy zauważyć, że przepisy ustawy o gospodarce
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
nieruchomościami przewidują możliwość nieodpłatnego przekazywania jednostkom
samorządu terytorialnego nieruchomości Skarbu Państwa (art. 13 ust. 2 u.g.n).
Natomiast odnośnie do mienia jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina,
uprzejmie zauważam, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) - podejmowanie uchwał w
sprawach zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania
lub wynajmowania na okres dłuższy niż 3 lata należy - do wyłącznej właściwości rady
gminy. Wymaga przy tym podkreślenia, że możliwość ingerencji ustawodawcy w sposób
gospodarowania mieniem przez gminy jest ograniczona. Zasada samodzielności
samorządów, zagwarantowana jest bowiem w art. 16 ust. 2 Konstytucji RP, w myśl której
zadania publiczne samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność,
zaś samodzielność gminy w zakresie wykonywania uprawnień właścicielskich w stosunku
do mienia stanowiącego przedmiot jej własności objęta jest gwarancją ochrony sądowej. O
sposobie wykorzystania swojego majątku, do którego należą również nieruchomości
decydują zatem autonomicznie jednostki samorządu terytorialnego. Ocena zasadności
utworzenia ogrodu działkowego wymaga każdorazowo uwzględnienia uwarunkowań i
potrzeb lokalnych społeczności co jest domeną tych jednostek i wywodzi się z katalogów
ich zadań własnych ujętych w tzw. ustawach samorządowych. Brak jest podstaw do
narzucania jednostkom samorządu terytorialnego - a w przypadku rodzinnych ogrodów
działkowych w szczególności gminom – sposobu, w jaki mają gospodarować swym
majątkiem i jakie zadania własne z wykorzystaniem nieruchomości mają realizować w
pierwszej kolejności.
Zasady zakładania, funkcjonowania i likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych reguluje
ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r.
poz. 1073,dalej: „u.r.o.d.”). W myśl przepisów tej ustawy (art. 8 u.r.o.d.), na wniosek
stowarzyszenia ogrodowego rada gminy może, w drodze uchwały, utworzyć ROD na
gruntach stanowiących własność gminy. Zgodnie zaś z art. 9 u.r.o.d. grunty stanowiące
własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego mogą być w drodze
umowy sprzedawane, oddawane w nieodpłatne lub odpłatne użytkowanie na czas
nieoznaczony lub użytkowanie wieczyste stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem
na zakładanie i prowadzenie ROD - w trybie określonym w ustawie z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podkreślenia wymaga jednakże, że zgodnie z art.
12 u.g.n. organy działające za Skarb Państwa i jednostkę samorządu terytorialnego, są
zobowiązane do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami
prawidłowej gospodarki. Właściwe organy podejmują zatem autonomicznie decyzję o
przeznaczeniu nieruchomości Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego do
obrotu, w szczególności o sprzedaży, o oddaniu w użytkowanie wieczyste, najem czy
dzierżawę. Ustawa o gospodarce nieruchomościami dopuszcza przy tym preferencyjny
tryb zawierania umowy użytkowania, najmu lub dzierżawy - w drodze bezprzetargowej,
jeżeli użytkownikiem nieruchomości jest stowarzyszenie ogrodowe w rozumieniu ustawy z
dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (art. 37 ust. 4a u.g.n.). Na
podstawie art. 68 ust. 1 pkt 3 u.g.n. właściwy organ może udzielić bonifikaty od ceny
ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo
uchwały rady lub sejmiku, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana stowarzyszeniom
ogrodowym w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach
działkowych z przeznaczeniem na rodzinne ogrody działkowe. Wydaje się więc, że w
świetle powyższego na gruncie przepisów u.g.n. istnieją wystarczające mechanizmy
pozwalające gminom na pozyskiwanie gruntów pod rodzinne ogrody działkowe.
W kwestii likwidacji i odtwarzania ROD godzi się zauważyć, że przepisy ustawy o ROD
zabezpieczają trwałość ogrodów działkowych. Ustawodawca wiąże likwidację rodzinnego
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ogrodu działkowego z utratą przez stowarzyszenie ogrodowe praw do nieruchomości, na
której jest położony. Przy czym w świetle obowiązujących regulacji likwidacja rodzinnych
ogrodów działkowych może być podjęta jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tj. w
szczególności, gdy jest to niezbędne ze względu na konieczność realizacji celu publicznego.
Ustawodawca nakłada przy tym obowiązek odtworzenia rodzinnego ogrodu działkowego
o powierzchni nie mniejszej niż powierzchnia likwidowanego ogrodu oraz w miejscu
odpowiednim do potrzeb funkcjonowania nowego ROD. Warunki, jakie muszą być
spełnione w przypadku likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego zostały określone w
rozdziale III ustawy o ROD. Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.r.o.d. do likwidacji rodzinnego
ogrodu działkowego lub jego części na cel publiczny stosuje się co do zasady przepisy
ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące wywłaszczania nieruchomości z
uwzględnieniem wskazanych przez ustawodawcę warunków, dotyczących odtworzenia
rodzinnego ogrodu działkowego, wypłaty odszkodowań i wydania nieruchomości. W
przypadku, gdy prawo do nieruchomości zostało nabyte przez stowarzyszenie ogrodowe
odpłatnie, likwidacja ogrodu możliwa jest wyłącznie na cel publiczny w rozumieniu
przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku, gdy prawo do
nieruchomości, na której znajduje się ROD, zostało nabyte przez stowarzyszenie
ogrodowe nieodpłatnie, właściciel nieruchomości może zgłosić do stowarzyszenia
ogrodowego żądanie likwidacji ROD, o ile funkcjonowanie ROD jest sprzeczne z
obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym tę
nieruchomość. Zgłaszając żądanie właściciel jest obowiązany przedstawić propozycję
nieruchomości zamiennej.
W przypadku wywłaszczenia ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje w art.
113 ust. 1, że w ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu
wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia
nieruchomość zamienna. Jednakże w takim przypadku nieruchomość zamienna musi
pozostawać w odpowiednim zasobie, stowarzyszenie ogrodowe zaś musi deklarować chęć
przyjęcia takiej nieruchomości. Finalnie warto również zauważyć, że ustawa o ROD
stanowi, że likwidacja ROD może mieć miejsce zasadniczo w okresie od dnia 1 listopada
do dnia 31 marca, a poza tym terminem jedynie w wyjątkowych, szczególnie
uzasadnionych przypadkach.
Reasumując, istniejące obecnie rozwiązania w omawianym obszarze, czy to na gruncie
ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych,
a także m. in. ustawy o samorządzie gminnym, są optymalne i kompatybilne. Ustawa o
ROD przewiduje szereg instrumentów ograniczających likwidację ROD jak i
gwarantujących ich odtworzenie. W ocenie resortu rozwoju i technologii aktualnie brak
jest zatem przesłanek, aby obowiązujące w omawianym obszarze regulacje uzupełniać lub
zmieniać.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --