Interpelacja w sprawie stanu funkcjonowania Ochotniczych Hufców Pracy, systemowych problemów i konieczności wprowadzenia trwałych rozwiązań dla efektywnej aktywizacji młodzieży na rynku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15530
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie stanu funkcjonowania Ochotniczych Hufców Pracy, systemowych problemów i konieczności wprowadzenia trwałych rozwiązań dla efektywnej aktywizacji młodzieży na rynku pracy
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Maria Koc, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Anna Kwiecień
Data wpływu: 23-02-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego napływają niepokojące sygnały w sprawie Ochotniczych Hufców Pracy (OHP) – instytucji o ponad 70-letniej tradycji, która od dziesięcioleci stanowi fundamentalne wsparcie dla młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym i problemami edukacyjno-zawodowymi.
Z tego, co mi przekazano, w ostatnim roku jednostki OHP w całym kraju zmagały się z poważnymi problemami organizacyjnymi i finansowymi, które w istotny sposób ograniczyły ich możliwości wsparcia młodzieży. Mimo nowego rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 21 listopada 2025 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, które formalnie umożliwia składanie wniosków o refundację wynagrodzeń przez cały rok, jednostki nadal sygnalizują trudności z uzyskaniem środków i podpisywaniem umów.
Informacje z lokalnych komend OHP wskazują, że po okresie wstrzymania podpisywania umów, które wpłynęło negatywnie na pracodawców i młodocianych, obecnie jest możliwe ponowne składanie wniosków, jednak fakt ich przywrócenia po okresie zastoju świadczy o systemowym problemie w zapewnieniu ciągłości finansowania.
Należy pamiętać, że OHP prowadzą działania edukacyjno-szkoleniowe, poradnictwo zawodowe i pomagają młodym osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz społecznej w przejściu od edukacji do zatrudnienia. Dzięki działaniom OHP młodzi ludzie, często wykluczeni z tradycyjnej ścieżki edukacyjnej, mają realną szansę na zdobycie umiejętności i trwałe wejście na rynek pracy.
Problemy finansowe jednostek OHP odbijają się bezpośrednio na możliwości aktywizacji młodzieży – braki środków ograniczają zawieranie umów z pracodawcami, a tym samym zmniejszają ofertę praktycznego przygotowania zawodowego dla młodocianych. Ponadto OHP mierzą się z trudnościami rekrutacyjnymi i wychowawczymi, ponieważ duża część uczestników ich programów to młodzież z grup ryzyka, z problemami socjalnymi, edukacyjnymi i często wymagająca intensywnego wsparcia pedagogicznego i psychologicznego.
Mimo tych wyzwań OHP nadal pozostają kluczową instytucją publicznej polityki rynku pracy w Polsce, oferując młodym ludziom drogę do zdobycia kwalifikacji, zwiększenia ich konkurencyjności na rynku pracy i poprawy ich perspektyw życiowych. Ich działania są także zgodne z rekomendacjami OECD odnośnie do publicznych służb zatrudnienia i aktywizacji młodzieży, które podkreślają znaczenie wsparcia młodzieży zagrożonej wykluczeniem w procesach edukacyjnych i zawodowych.
Mając na względzie, że OHP pełnią ważną funkcję w polityce społecznej i rynku pracy, a obecne problemy finansowe i organizacyjne ograniczają ich skuteczność, zwracamy się z następującymi pytaniami do Pani Minister:
Czy ministerstwo ma pełną ocenę skali problemów finansowania refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników w OHP za rok 2025, w tym liczbę jednostek, które wstrzymały lub odłożyły podpisywanie umów z powodu braku środków? Jakie konkretnie działania podjęto, by zapobiec powtórzeniu się tej sytuacji w 2026 roku i kolejnych latach?
Czy aktualna polityka finansowa państwa w zakresie Funduszu Pracy gwarantuje stabilne i przewidywalne środki na realizację działań OHP? Czy są planowane zmiany legislacyjne lub budżetowe, które w sposób systemowy zabezpieczą finansowanie OHP, aby nie dochodziło do wstrzymywania kluczowych umów i usług dla młodocianych?
Jakie konkretne działania ministerstwo planuje w celu zwiększenia efektywności rekrutacji i wsparcia pedagogiczno-psychologicznego uczestników OHP? Czy przewidziano dodatkowe środki na podniesienie kompetencji kadry OHP, która pracuje z młodzieżą o szczególnych potrzebach?
Czy ministerstwo planuje działania systemowe mające na celu lepsze dopasowanie oferty OHP do potrzeb współczesnego rynku pracy, w szczególności w kontekście deficytów kompetencyjnych wskazywanych przez pracodawców i analizy rynku pracy? Jeśli tak – jakie to rozwiązania i w jakim terminie mają zostać wdrożone?
Czy ministerstwo jest przygotowane na dialog z partnerami społecznymi, pracodawcami i organizacjami działającymi na rzecz młodzieży celem wypracowania trwałych rozwiązań legislacyjnych i finansowych, które pozwolą OHP funkcjonować stabilnie i skutecznie w dłuższej perspektywie?
Jak ministerstwo ocenia skutki wstrzymania podpisywania umów o refundację dla pracodawców i młodocianych? Czy nie uważa, że takie przerwy w finansowaniu godzą w zaufanie do instytucji publicznych i zniechęcają pracodawców do podejmowania współpracy z OHP?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów ochronnych lub automatycznych zabezpieczeń finansowych, które zapobiegną sytuacjom, w których aktywność OHP zostaje ograniczona przez braki środków, a programy wsparcia młodzieży zostają w praktyce zawieszone?
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje w stałym kontakcie” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11025 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.150.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15530 Pani Posłanki Agnieszki Ścigaj wraz z grupą posłów,
w sprawie stanu funkcjonowania Ochotniczych Hufców Pracy, systemowych problemów
i konieczności wprowadzenia trwałych rozwiązań, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że środki przeznaczane na wsparcie kształcenia młodocianych
pracowników w ostatnich latach systematycznie i wyraźnie zwiększano. W ustawie
budżetowej na rok 2026 zabezpieczono na ten cel łącznie ponad 1,5 mld zł. Z tej kwoty 900
milionów złotych przeznaczono na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników,
582,5 miliona na dofinansowanie kosztów ich kształcenia, 11 milionów na dofinansowanie
praktyk absolwenckich i 50 milionów złotych na przygotowanie i przeprowadzenie
egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Jest to kwota wyższa niż w roku
minionym i niemal o 500 milionów złotych przekraczająca środki przeznaczone na ten cel
w roku 2024, co obrazuje skalę zaangażowania państwa w rozwój kształcenia zawodowego
młodych ludzi i wspieranie pracodawców, którzy się go podejmują.
Każdy pracodawca, który zawarł z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu
przygotowania ich do wykonywania zawodu po zakończeniu 3 letniego okresu takiego
kształcenia otrzyma dofinansowanie, na zasadach określonych w art. 122 ustawy Prawo
oświatowe1. Instrument ten ma charakter obligatoryjny, a wydatki na jego finansowanie
ponoszone są do wysokości potrzeb. W ostatnim czasie wprowadzono w tym obszarze
zmiany wychodzące naprzeciw postulatom pracodawców - w tym rzemieślników -
i zwiększono dofinansowanie, a także uproszczono zasady ich wypłaty, rezygnując
z obowiązku zdania egzaminu jako warunku otrzymania pełnej kwoty wsparcia.
Wyjaśniając przyczyny czasowego wstrzymania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania
w grudniu 2025 roku nowych umów o refundację wynagrodzeń młodocianych
pracowników, należy zaznaczyć, iż decyzja ta wynikała z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia2. Zgodnie z jej przepisami wnioski o refundację rozpatrywane są bowiem
według kolejności wpływu, do wyczerpania limitu środków określonych w planie
finansowym Funduszu Pracy na dany rok. Na rok 2026 limit w zakresie refundacji
wynagrodzeń na tamten czas wynosił 900 milionów złotych i nie wystarczał, aby przyznać
refundację wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli wniosek do wojewódzkich komend
OHP.
W związku z tym podjęto następujące działania służące zapewnieniu odpowiedniego
wsparcia przedsiębiorcom i – co najważniejsze - młodzieży uczestniczącej w systemie
kształcenia zawodowego:
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— Ochotnicze Hufce Pracy wydały 19 grudnia 2025 r. komunikat dotyczący możliwości
ponownego składania wniosków o zawarcie umów o refundację;
— jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 stycznia br. zdecydowałam
o zwiększeniu w planie finansowym Funduszu Pracy na 2026 r. wydatków na
refundację wynagrodzeń młodocianych poprzez zmniejszenie środków przeznaczonych
na inne zadania. W efekcie limit środków dla OHP został zwiększony o 168,7 mln zł do
1 068,7 mln zł;
— do Ministra Finansów i Gospodarki skierowałam 23 stycznia br. wniosek
o zabezpieczenie dodatkowych 64,7 mln zł ze środków pieniężnych Funduszu Pracy, co
miało pozwolić na pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych przez pracodawców
jeszcze w 2025 r. wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń zatrudnionych
pracowników młodocianych. Z uwagi na odrzucenie przez Ministra ww. wniosku
podjęłam decyzję o dokonaniu zmiany w planie finansowym Funduszu Pracy na rok
2026. W jej wyniku limit środków dla OHP został zwiększony o 41,7 mln zł do kwoty
1 110,4 mln zł. Pozwoli to na zachowanie ciągłości w rozpatrywaniu
wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń pracowników młodocianych.
Celem, jaki stawia sobie kierownictwo podległego mi resortu jest stworzenie
i zagwarantowanie warunków, w których system kształcenia zawodowego młodocianych
będzie mógł funkcjonować w sposób w pełni stabilny, przewidywalny i bezpieczny
finansowo.
Informuję, że w MRPiPS aktualnie rozważane są różne warianty zabezpieczenia środków na
refundację w przyszłości i ograniczenie dynamicznego wzrostu kosztów refundowanych
działań w kolejnych latach. Jest to istotne, że względu na fakt, że wydatki Funduszu Pracy
są objęte stabilizującą regułą wydatkową (SRW) oraz limitem wydatków, o którym mowa w
art. 112aa ust. 3 ustawy o finansach publicznych.
Pragnę podkreślić, że Ochotnicze Hufce Pracy są państwową jednostką budżetową
nadzorowaną przez ministra właściwego ds. pracy. W ramach nadzoru Minister akceptuje
m.in. plan pracy OHP na rok następny oraz sprawozdanie z realizacji planu za rok poprzedni.
Są to dokumenty, które wyznaczają główne kierunki działania OHP. Zgodnie z przepisami
prawa OHP wykonują swoje działania ustawowe pod zwierzchnictwem i nadzorem
Komendanta Głównego OHP. Do zakresu jego właściwości należy m.in. ustalanie kierunków
działalności i strategii rozwoju OHP, koordynowanie i nadzorowanie realizacji zadań
hufców, zatwierdzanie rocznych planów pracy i planów finansowych podległych jednostek,
realizowanie polityki kadrowej oraz płacowej i tworzenie strategii rozwoju kadr w jednostce,
a także nadzorowanie dysponowania środkami finansowymi oraz mieniem będącym
w zarządzie OHP. Zgodnie z zaakceptowanym przez ministra właściwego ds. pracy Planem
Pracy na 2026 rok OHP, w obszarze „wychowanie”, zobowiązały się m.in. do:
— diagnozowania indywidualnych potrzeb wychowawczych młodzieży OHP;
— organizowania dostępu do specjalistycznej pomocy psychologiczno- pedagogicznej
i terapeutycznej stosownie do potrzeb młodzieży OHP;
— podejmowania interwencji kryzysowej w przypadku sytuacji zagrażających
bezpieczeństwu młodzieży OHP;
— tworzenia warunków zapewniających równy dostęp do profilaktycznej opieki
zdrowotnej podczas pobytu pod opieką OHP w celu zapobiegania chorobom;
— przeciwdziałania zaburzeniom zdrowotnym oraz kontynuacji opieki sprawowanej przez
rodziców lub opiekunów prawnych;
— kształtowania aktywnej postawy profilaktycznej i prewencyjnej w zakresie
bezpieczeństwa oraz socjalizującej do udziału w kulturze, oświacie, sporcie, rekreacji.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Kierownictwo MRPiPS pozostaje w stałym kontakcie z Komendantem Głównym i na
bieżąco reaguje na sygnały o trudnościach w realizacji przez OHP ustawowych zadań
jednostki.
W Planie Pracy na 2026 r. wskazano, że młodzież OHP będzie zdobywać wiedzę
i umiejętności głównie w przedsiębiorstwach dysponujących odpowiednim zapleczem
technologicznym oraz oferujących usługi lub produkcję na wymaganym poziomie.
Równolegle monitorowana będzie sytuacja na rynku pracy pod kątem zawodów
nadwyżkowych, zrównoważonych i deficytowych, aby młodzież po zakończeniu nauki
w hufcach dysponowała kwalifikacjami umożliwiającymi zdobycie i utrzymanie
zatrudnienia. Istotnym elementem działań w tym zakresie będzie dostosowywanie oferty
kształcenia do wymogów rynku pracy w korelacji z Polską Ramą Kwalifikacji (PRK).
Podkreślono, że proces kształcenia, podobnie jak w latach poprzednich, będzie oparty na
diagnozie zawodoznawczej stanowiącej podstawę wskazywania uczestnikom optymalnych
kierunków przygotowania zawodowego lub nabywania dodatkowych umiejętności
zawodowych. Wskazano też, że młodzież będzie obejmowana działaniami rozwijającymi jej
predyspozycje i zainteresowania w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego,
wspierającymi aktywności na rynku pracy i uczenie się przez całe życie. Dla uczestników
posiadających deficyty edukacyjne zorganizowane zostaną zajęcia wyrównawcze
z nauczycielami przedmiotów i pedagogami oraz pomoc koleżeńska.
Wykazy zawodów, za które może odbywać się refundacja wynagrodzeń młodocianych,
publikują co roku samorządy województw na podstawie art. 32 ust 1 pkt 23 ustawy o rynku
pracy i służbach zatrudnienia, uwzględniając przy tym prognozę zapotrzebowania na
pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku
pracy przygotowywaną w Ministerstwie Edukacji Narodowej.
W ocenie Kierownictwa MRPiPS wszelkie inicjatywy i działania podejmowane w
omawianym obszarze winny być nastawione na polepszenie zarówno statusu społecznego
młodzieży, w tym uzupełnienie jej braków w edukacji, jak również zagwarantowanie jej
sprawnego wejścia na rynek pracy i utrzymania zatrudnienia.
Warto podkreślić, że w 2025 r. przeprowadzono szeroką reformę rynku pracy, która
uwzględniła również zmiany w funkcjonowaniu i zadaniach OHP. Celem wprowadzonych
zmian było dostosowanie sposobu działania jednostek do aktualnych uwarunkowań
społeczno-gospodarczych tak, aby jeszcze sprawniej realizowały powierzone im zadania.
Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz rozporządzenie
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie
szczegółowych zadań i struktury Ochotniczych Hufców Pracy przyczyniają się do
usprawnienia realizacji zadań OHP w każdym obszarze działalności jednostki oraz wpływają
na poprawę jej wizerunku jako instytucji nastawionej na niesienie szeroko pojętej pomocy
i wsparcia kierowanego do potrzebującej ich młodzieży.
W trakcie prac nad projektem ustawy budżetowej na dany rok budżetowy Minister
Finansów i Gospodarki, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13
lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i terminów
opracowania materiałów do projektu ustawy przekazuje wstępną kwotę wydatków na dany
rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla poszczególnych dysponentów
części budżetowych. W trakcie opracowywania projektu planu budżetu Minister Finansów
i Gospodarki ma zatem wpływ na jego kształt.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W planie finansowym FP, który stanowi załącznik do ustawy budżetowej na rok 2026, mimo
zgłaszania przez Kierownictwo MRPiPS większych potrzeb, na finasowanie wszystkich
zadań określono środki o ponad 1 mld zł niższe niż te przeznaczone na te cele w roku 2025.
Jako dysponent funduszu wyrażam nadzieję, że w kolejnych latach Minister Finansów
i Gospodarki uwzględni w budżecie potrzeby finansowe na refundację wynagrodzeń
młodocianych pracowników, zgłaszane przez OHP.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --