Interpelacja w sprawie dostaw energii elektrycznej z Polski na Ukrainę oraz ich kosztów, wolumenów i podstaw prawnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15512
do ministra energii
w sprawie dostaw energii elektrycznej z Polski na Ukrainę oraz ich kosztów, wolumenów i podstaw prawnych
Zgłaszający: Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 23-02-2026
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie dostaw energii elektrycznej z Polski na Ukrainę w latach 2024–2025. Publicznie dostępne dane operatora systemu przesyłowego wskazują, że w roku 2024 występowały znaczące przepływy energii na połączeniach Polska–Ukraina, a bilans roczny dla Ukrainy wyniósł (w konwencji znaków PSE: eksport „-”, import „+”) odpowiednio: eksport -1134,2 GWh, import 537,6 GWh, saldo -596,6 GWh. Dane te nie rozstrzygają jednak publicznie, kto był stroną rozliczeń, jakie były koszty, źródła finansowania i podstawy decyzji ani w jakim zakresie informacja jest jawna, a w jakim ograniczona. Jednocześnie w debacie publicznej padają deklaracje o komercyjnych warunkach interwencyjnego wsparcia energetycznego, przy jednoczesnym braku syntetycznej informacji kosztowej za lata 2024–2025.
Jakie były łączne wolumeny energii elektrycznej dostarczonej z Polski na Ukrainę w latach 2024 i 2025 (MWh/GWh), z rozbiciem na miesiące oraz na rodzaj transakcji:
a) dostawy handlowe/rynkowe,
b) dostawy interwencyjne/awaryjne,
c) inne kategorie (jeśli występują)?
Jakie były łączne wolumeny energii importowanej z Ukrainy do Polski w latach 2024 i 2025 (MWh/GWh) w analogicznym układzie?
Jakie były łączna wartość i koszty (w PLN) dostaw energii elektrycznej z Polski na Ukrainę w latach 2024–2025, z rozbiciem na: wartość energii, koszty bilansowania (jeśli przypisywane), koszty przesyłu/zdolności, opłaty i prowizje?
Które podmioty realizowały dostawy (sprzedawcy/eksporterzy, spółki obrotu, wytwórcy, inne), a które były podmiotami po stronie ukraińskiej? Proszę o wskazanie listy podmiotów oraz ról w łańcuchu rozliczeń.
Jeżeli wykaz nazw jest prawnie chroniony – proszę o podanie co najmniej liczby podmiotów oraz udziałów procentowych największych trzech podmiotów (w formie zagregowanej/zanonimizowanej).
Jakie były źródła finansowania (kto finalnie płacił) w latach 2024–2025:
a) czy koszty były ponoszone przez podmioty ukraińskie na zasadach komercyjnych,
b) czy występowały rekompensaty z budżetu państwa lub funduszy celowych,
c) czy koszty ponosiły spółki z udziałem Skarbu Państwa bez rekompensat,
d) czy stosowano rozliczenia wewnątrzgrupowe (międzyspółkowe) i na jakich zasadach?
Jakie są podstawy prawne i decyzyjne dostaw energii z Polski na Ukrainę (akty krajowe, decyzje administracyjne, instrukcje/umowy operatorskie, decyzje regulacyjne), w tym:
a) jaka jest rola operatora systemu przesyłowego w udostępnianiu zdolności i rozliczaniu opłat,
b) czy istnieją umowy międzynarodowe lub memorandum rządowe regulujące te kwestie?
Czy w latach 2024–2025 występowały sytuacje, gdy dostawy na Ukrainę były kwalifikowane jako pomoc interwencyjna, a jeśli tak – jakie były kryteria uruchomienia, kto podejmował decyzję i jak dokumentowano jej uzasadnienie?
Jakie dane o dostawach są gromadzone w administracji rządowej i spółkach z udziałem Skarbu Państwa, tj. czy istnieje centralna ewidencja, pozwalająca na roczne rozliczenie kosztów, wolumenów i płatników?
Jeśli Pan Minister odmówi podania części danych, proszę o:
a) wskazanie dokładnej podstawy prawnej ograniczenia jawności (przepis, zakres, uzasadnienie),
b) podanie wartości zagregowanych/zanonimizowanych oraz metodologii agregacji,
c) informację, czy ograniczenie dotyczy wyłącznie nazw podmiotów/warunków handlowych, czy także łącznych kwot i wolumenów.
Sekretarz stanu Wojciech Wrochna
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5544 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.117.2026.KK
Warszawa, 2026-06-05
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Grzegorza Matusiaka o numerze 15512 w sprawie dostaw
energii elektrycznej z Polski na Ukrainę oraz ich kosztów, wolumenów i podstaw prawnych,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
W 2024 r. łączna ilość dostaw awaryjnych z Polski do Ukrainy wyniosła 190 930 MWh,
natomiast łączna ilość dostaw handlowych - 636 599 MWh. Z kolei łączna ilość dostaw
handlowych z Ukrainy do Polski wyniosła 88 031, a awaryjnych - 61 376 MWh.
W 2025 r. łączna ilość dostaw awaryjnych z Polski do Ukrainy wyniosła 53 732 MWh, a
łączna ilość dostaw handlowych - 580 965 MWh. Łączna ilość dostaw handlowych z
Ukrainy do Polski wyniosła 144 778, natomiast łączna ilość dostaw awaryjnych – 96 926
MWh.
Polski Operator Systemu Przesyłowego PSE S.A. osiągnął z tytułu udostępniania zdolności
przesyłowych do Ukrainy następujące przychody: w 2024 r. – 21 009 458,49 PLN,
w 2025 r. – 45 824 851,03 PLN. Wysokość kosztów i przychodów z tytułu dostaw
awaryjnych energii elektrycznej – z uwagi na fakt, że są to dane handlowe w rozliczeniach
wymiany międzysystemowej – stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa PSE S.A. Dane te
podlegają ochronie prawnej na podstawie art. 11 ust. 2 i nast. ustawy z dnia 16 kwietnia
1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji1. W latach 2024-2025 wartości w ramach
dostaw handlowych były nominowane przez 11 podmiotów. Procentowy udział
największych trzech podmiotów wynosił kolejno: 71,7%, 7,4%, 7,2%. Nazwy podmiotów,
będące danymi handlowymi dotyczącymi rozliczeń wymiany międzysystemowej – stanowią
tajemnicę przedsiębiorstwa PSE S.A. W przypadku handlowego eksportu energii do Ukrainy
koszt zakupionej energii elektrycznej eksportowanej z Polski, ponosiło przedsiębiorstwo
obrotu energią elektryczną po stronie ukraińskiej. Podmioty realizujące tę wymianę
handlową wnosiły opłatę za zdolności przesyłowe energii elektrycznej na połączeniu
transgranicznym, nabyte w ramach aukcji na rzecz Operatora Systemu Przesyłowego (OSP).
Koszty dostaw awaryjnych do Ukrainy zostały pokryte przez ukraińskiego Operatora –
Ukrenergo.
Podstawowym aktem prawa Unii Europejskiej określającym zasady transgranicznego handlu
energią elektryczną jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943
z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej2.
Funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego w prawie krajowym jest uregulowane
w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne3, która definiuje zasady handlu
transgranicznego oraz rolę OSP w zapewnieniu długoterminowej zdolności systemu
elektroenergetycznego, w celu zaspokajania uzasadnionych potrzeb w zakresie przesyłania
1 Dz.U. 2026 r. poz. 85.
2 Dz. U. UE. L. z 2019 r. nr 158, str. 54 z późn. zm.
3 Dz. U. z 2026 r. poz. 43 i 516.
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
energii elektrycznej w obrocie transgranicznym. Z kolei rozporządzenie Ministra Klimatu
i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania
systemu elektroenergetycznego4 nakłada na OSP obowiązek zapewnienia dostępu do
połączeń międzysystemowych w zakresie posiadanych zdolności przesyłowych, na
warunkach uzgodnionych z operatorami systemów przesyłowych państw sąsiadujących
z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wykorzystaniem mechanizmu udostępniania
zdolności przesyłowych, spełniającego wymagania niedyskryminacji i przejrzystości.
Zasady zarządzania połączeniami systemów elektroenergetycznych, w tym dla przekroju
synchronicznego wymiany międzysystemowej Polska – Ukraina, określa Instrukcja Ruchu
i Eksploatacji Sieci Przesyłowej PSE S.A., zatwierdzona decyzjami Prezesa Urzędu Regulacji
Energetyki z dnia 19 stycznia 2024 r. oraz z dnia 23 lutego 2024 r. Polski operator (PSE S.A.)
jest odpowiedzialny za wyznaczanie i udostępnianie zdolności przesyłowych na
połączeniach międzysystemowych dla handlu energią elektryczną, w tym z Ukrainą.
Ukraina, jako członek Wspólnoty Energetycznej ustanowionej na podstawie Traktatu
o Wspólnocie Energetycznej5, jest zobowiązana do wdrożenia i stosowania prawa Unii
Europejskiej w dziedzinie energii elektrycznej. Ukraiński operator systemu przesyłowego,
spółka UKRENERGO, jest członkiem Regionu Wyznaczania Zdolności Europa Wschodnia
(Eastern Europe Capacity Calculation Region), ustanowionego decyzją Rady Ministerialnej
Wspólnoty Energetycznej nr 2022/03/MC-EnC z dnia 15 grudnia 2022 r. Zasady
współpracy w regionie reguluje umowa o współpracy z listopada 2024 roku.
W sytuacjach zagrożenia pracy systemu elektroenergetycznego operator tego systemu,
w oparciu o stosowne umowy, może zwracać się z prośbą do OSP sąsiadujących o realizację
awaryjnych dostaw energii elektrycznej. W przedmiotowym zakresie dotyczy to PSE
i Ukrenergo. Umowa pomiędzy PSE i Ukrenergo określa warunki uruchamiania oraz
rozliczeń dostaw awaryjnych. Decyzje o realizacji pomocy awaryjnej są podejmowane
w ramach operacyjnych uzgodnień służb dyspozytorskich OSP, odpowiedzialnych za
prowadzenie ruchu sieci.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Wojciech Wrochna
Sekretarz stanu
2026-06-05 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
4 Dz. U. z 2025 r. poz. 919
5 Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 198, str. 18 z późn. zm.
-- 2 of 2 --