Interpelacja w sprawie wzrostu stopy bezrobocia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15491
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wzrostu stopy bezrobocia
Zgłaszający: Teresa Wilk
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnim czasie Główny Urząd Statystyczny opublikował aktualne dane wskazujące na wyraźny wzrost stopy bezrobocia. W ujęciu zaokrąglonym do jednego miejsca po przecinku stopa bezrobocia wzrosła do 5,7 proc., co oznacza, że w skali roku liczba osób bezrobotnych zwiększyła się o 101,7 tys. Po danych z października 2025 r. jest to najwyższy roczny przyrost od marca 2021 r., a więc od blisko pięciu lat.
Drugim niepokojącym sygnałem jest wyraźny spadek liczby ofert pracy. Na koniec grudnia w urzędach pracy dostępnych było 25,9 tys. ofert – mniej było ostatnio w grudniu 2012 r. Oznacza to, że osoby tracące zatrudnienie znajdują się obecnie w najtrudniejszej sytuacji od 13 lat pod względem możliwości znalezienia nowej pracy. Co więcej, w samym grudniu pracodawcy zgłosili jedynie 20,8 tys. nowych ofert – gorszego wyniku w statystykach GUS nie odnotowano co najmniej od 2010 r.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie są główne przyczyny obserwowanego wzrostu bezrobocia w Polsce w ostatnich miesiącach?
Jakie działania rząd planuje wdrożyć lub już wdrożył, aby przeciwdziałać spadkowi liczby ofert pracy oraz rosnącemu bezrobociu?
Jakie instrumenty polityki rynku pracy planuje się wprowadzić, aby zwiększyć liczbę ofert i zachęcić pracodawców do zatrudniania?
Czy ministerstwo analizuje różnice regionalne w dynamice bezrobocia?
Jak ocenia się skuteczność programów aktywizacji zawodowej od początku 2024 r.?
Z poważaniem
Teresa Wilk
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11320 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.140.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15491 Pani Posłanki Teresy Wilk, w sprawie wzrostu stopy
bezrobocia, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Według szacunków resortowych w końcu maja 2026 r. w urzędach pracy zarejestrowanych
było 917,2 tys. bezrobotnych, czyli o 17,1 tys. osób mniej niż w końcu poprzedniego
miesiąca i 134,3 tys. osób więcej niż w końcu maja 2025 r. Stopa bezrobocia rejestrowanego
wyniosła 5,9%, była więc o 0,9 pkt. proc. wyższa niż w końcu maja roku poprzedniego, ale
o 0,1 pkt. proc. niższa niż w końcu kwietnia 2026 r. i o 0,2 pkt. proc. niższa niż w marcu
bieżącego roku. Spadek tego wskaźnika drugi miesiąc z rzędu pokazuje utrwalenie
pozytywnego trendu na rynku pracy i potwierdza wcześniejsze prognozy, zgodnie z którymi
obserwowany w miesiącach zimowych wzrost bezrobocia rejestrowanego miał charakter
sezonowy. Warto podkreślić, że choć wskaźnik bezrobocia rejestrowanego był
podwyższony na przestrzeni ostatnich miesięcy, to pozostawał wyraźnie niższy niż w
kwietniu 2021 r., kiedy stopa bezrobocia osiągnęła 6,8%.
W bieżącym roku, z uwagi na ograniczenie środków z Funduszu Pracy na finansowanie
działań aktywizacyjnych, mniej bezrobotnych rozpoczyna udział w aktywnych programach
rynku pracy. W I kw. 2026 r. 22,3 tys. bezrobotnych rozpoczęło programy aktywizacyjne
(ponad 61% mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego).
Trzeba wziąć przy tym pod uwagę, że 1 czerwca 2025 r. weszła w życie nowa ustawa o
rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 poz. 620 z późn. zm.), która wprowadziła
zmiany w zasadach rejestracji i wyrejestrowań osób bezrobotnych, ułatwiając osobom bez
pracy nabycie i utrzymanie statusu bezrobotnego (osoba bezrobotna rejestruje się w
miejscu zamieszkania, a nie zameldowania, jak do tej pory. Ponadto rejestrować mogą się
rolnicy bez względu na posiadany areał, bezrobotny nie traci statusu w przypadku odmowy
przyjęcia oferty pracy przedstawionej przez urząd lub innej formy pomocy określonej w ww.
ustawie i musi utrzymywać kontakt z urzędem pracy co najmniej raz na 90 dni).
Pragnę podkreślić, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie ma wpływu na
decyzje przedsiębiorstw w zakresie utrzymania i tworzenia nowych miejsc pracy - może
natomiast podejmować działania mające na celu zapobieganie wzrostowi bezrobocia i
wspierające pracodawców w pozyskiwaniu pracowników o odpowiednich kwalifikacjach.
Jednym z działań stosowanych przez urzędy pracy w sytuacji wzrostu bezrobocia jest
intensyfikacja pomocy świadczonej w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa
zawodowego, realizowanych bez konieczności angażowania środków FP i kierowanych do
osób bezrobotnych, poszukujących pracy oraz niezarejestrowanych. Każda osoba
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oczekująca pomocy urzędu pracy ma zapewnioną stałą opiekę indywidualnego doradcy ds.
zatrudnienia, którego obowiązkiem jest przeprowadzenie z nią rozmowy i przygotowanie na
tej podstawie Indywidualnego Planu Działania (w przypadkach określonych w ustawie),
a następnie monitorowanie jego realizacji poprzez kontaktowanie się z nią co najmniej raz
na 30 dni. Osobom długotrwale bezrobotnym oraz młodym (do 30 roku życia) zapewnia się
dodatkowe wsparcie pracownika urzędu również po podjęciu przez nie zatrudnienia lub
rozpoczęciu działalności gospodarczej.
W ramach pośrednictwa pracy osoba bezrobotna lub poszukująca pracy może otrzymać
oferty pracy dopasowane do swoich kwalifikacji, doświadczenia zawodowego oraz
oczekiwań, a także propozycje udziału w targach pracy i giełdach pracy pozwalających na
bezpośredni kontakt z pracodawcami poszukującymi pracowników. Może też korzystać
z udostępnianych przez MRPiPS internetowej, ogólnodostępnej i bezpłatnej wyszukiwarki
ofert pracy – ePraca (https://oferty.praca.gov.pl/) oraz aplikacji mobilnej ePraca (dostępnej
w systemie Android oraz iOS). Prowadzone są prace, których celem jest umożliwienie
automatycznego zasilania katalogu ePracy ofertami pochodzącymi z innych
ogólnodostępnych baz, również komercyjnych, publikujących informacje o ofertach pracy,
w tym z Biuletynu Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Podejmowane
są też działania mające na celu doprowadzenie do automatycznego łączenia ofert z ePracy
z profilami zawodowymi osób bezrobotnych, poszukujących pracy lub niezarejestrowanych,
w tym biernych zawodowo, które będą otrzymywać informacje o ofertach dopasowanych
do ich profili na indywidualne konto i wskazany adres elektroniczny lub numer telefonu. Z
kolei pracodawca, który zgłosi ofertę pracy do ePracy, będzie informowany o
dopasowanych do niej życiorysach zawodowych tych osób. Rozwiązanie to ułatwi
i przyspieszy poszukiwanie pracy, usprawni też procesy rekrutacyjne.
W odniesieniu do osób, którym UP nie może zaproponować oferty pracy, stosowane jest
intensywne poradnictwo zawodowe. W jego ramach osoba bezrobotna może skorzystać ze
wsparcia profesjonalnego doradcy zawodowego, uzyskując pomoc w ramach poradnictwa
indywidualnego lub grupowego m.in. w zakresie: wyboru lub zmiany zawodu, zaplanowania
kariery i uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, określenia swoich kompetencji
i zainteresowań, planowania rozwoju zawodowego czy przygotowania dokumentów
aplikacyjnych. Ww. ustawą oraz przepisami jej aktów wykonawczych określono też nowe
normy dotyczące minimalnej liczby doradców do spraw zatrudnienia i doradców
zawodowych w urzędach pracy.
Na mocy ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia osoby mające
trudności ze znalezieniem pracy lub zainteresowane podwyższeniem swoich kompetencji
zawodowych, po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy jako bezrobotne, mogą korzystać
z takich form wsparcia jak: szkolenie, bon na kształcenie ustawiczne, pożyczka edukacyjna,
staż, skierowanie do pracy w ramach robót publicznych, skierowanie do pracy w ramach
prac interwencyjnych, prac społecznie użytecznych, pakiet aktywizacyjny, dofinansowanie
podjęcia działalności gospodarczej, pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej, bon na
zasiedlenie, udział w programach specjalnych, udział w programach regionalnych.
Ustawa zawiera też instrumenty kierowane do pracodawców i przedsiębiorców
umożliwiające tworzenie i utrzymanie miejsc pracy, wśród których wymienić należy: roboty
publiczne; prace interwencyjne; dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie
bezrobotnego w wieku 50+; dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie poszukującego
pracy w wieku emerytalnym; refundację zatrudnienia opiekunów osoby niepełnosprawnej;
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
grant na utworzenie stanowiska pracy zdalnej; świadczenie aktywizacyjne; środki dla
spółdzielni socjalnych na utworzenie stanowiska pracy; pożyczkę na utworzenie stanowiska
pracy; refundację kosztów poniesionych na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia
społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu
przygotowania zawodowego; dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków
Krajowego Funduszu Szkoleniowego. Wsparcie to realizowane jest przez powiatowe urzędy
pracy na bieżąco i finansowane ze środków Funduszu Pracy.
W związku z tym, że ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia weszła w życie 1 czerwca
2025 r. wprowadzając m.in. zmiany w zakresie udzielanej przez urzędy pracy pomocy
i dostosowując system wsparcia do realiów rynku pracy, obecnie w MRPiPS nie planuje się
wdrożenia nowych instrumentów. Przeprowadzenie ewaluacji rozwiązań wprowadzonych
ustawą planowane jest po dwóch latach obowiązywania jej przepisów.
Kierownictwo resortu stale monitoruje sytuację na rynku pracy. Trzeba podkreślić, że
w Polsce występuje duże zróżnicowanie regionalne bezrobocia – niską stopę bezrobocia
rejestrowanego notuje się w dużych miastach, na terenach z wysoką gęstością zaludnienia,
koncentracją inwestycji i kapitału oraz dobrą infrastrukturą. Z kolei w powiatach słabo
zurbanizowanych bezrobocie jest na wyższym poziomie. Sytuacja jest mniej korzystna na
wschodzie i północy kraju. Poza wskazanymi uwarunkowaniami na dynamikę zmian
bezrobocia wpływają kondycja gospodarki, realizowane inwestycje i związane z tym decyzje
pracodawców dotyczące utrzymania lub redukcji zatrudnienia. Stopa bezrobocia
rejestrowanego wg szacunków resortu w końcu maja 2026 r. kształtowała się w przedziale
od 3,8% w województwie wielkopolskim do 9,4% w warmińsko-mazurskim. Warto dodać,
że w porównaniu do kwietnia br. stopa bezrobocia rejestrowanego spadła we wszystkich
województwach.
W MRPiPS rokrocznie dokonuje się pomiaru skuteczności działań powiatowych urzędów
pracy poprzez wyliczenie wskaźników efektywności zatrudnieniowej i kosztowej
podstawowych form pomocy finansowanych z Funduszu Pracy. Ich katalog obejmuje sześć
działań aktywizacyjnych przewidzianych w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia,
na które w badanym okresie poniesiono największe wydatki ze środków Funduszu Pracy.
Pozostałe formy nie są uwzględniane z uwagi na ich pomocniczy charakter lub nieznaczny
udział w ponoszonych w skali kraju wydatkach.
Wskaźniki efektywności podstawowych form (szkoleń, staży, prac interwencyjnych, robót
publicznych, środków na podjęcie działalności gospodarczej i doposażenie stanowiska
pracy) ustalane są według metodologii określonej w ustawie, na podstawie informacji
uzyskanej z badań statystycznych prowadzonych zgodnie z przepisami o statystyce
publicznej. Definicje wskaźników przedstawiono w art. 2 pkt 47 i 48 ustawy o rynku pracy
i służbach zatrudnienia.
Efekt zatrudnieniowy zdefiniowano jako przepracowanie co najmniej 90 dni w okresie 180
dni po zakończeniu aktywizacji. Fakt podjęcia pracy (odprowadzenia składki na
ubezpieczenie społeczne) jest potwierdzany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W 2024 r. średnia wartość wskaźnika efektywności zatrudnieniowej podstawowych form
aktywizacji zawodowej uzyskana we wszystkich powiatowych urzędach pracy wyniosła
83,04%. Średnia wartość wskaźnika efektywności kosztowej wyniosła 19 811,70 zł.
Wskaźniki były zróżnicowane na poziomie urzędów pracy. Dane w tym zakresie (w formie
informacji o średniej wartości wskaźników efektywności zatrudnieniowej i kosztowej form
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pomocy uzyskanych zarówno w skali kraju, jak i przez poszczególne PUP) publikowane są
na stronie internetowej MRPiPS pod adresem: https://www.gov.pl/web/rodzina/wydatki-
funduszu-pracy-na-finansowanie-podstawowych-form-aktywizacji-zawodowej.
Analiza efektywności zatrudnieniowej za rok 2025 zostanie przeprowadzona w drugiej
połowie bieżącego roku, po otrzymaniu przez kierownictwo resortu danych
sprawozdawczych, zgodnie z terminami wskazanymi w Programie Badań Statystycznych
Statystyki Publicznej na rok 2026.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --