Interpelacja nr 15490
Interpelacja w sprawie udostępnienia zagregowanych danych o dochodach pracowników ochrony zdrowia z systemów ZUS
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie udostępnienia zagregowanych danych o dochodach pracowników ochrony zdrowia z systemów ZUS
Interpelacja nr 15490
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie udostępnienia zagregowanych danych o dochodach pracowników ochrony zdrowia z systemów ZUS
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą możliwości pozyskania zagregowanych danych statystycznych o dochodach osób wykonujących zawody medyczne, gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dane te są niezbędne do prowadzenia rzetelnej debaty publicznej na temat sytuacji kadrowej i finansowej w systemie ochrony zdrowia oraz stanowią kluczowy element projektowania skutecznych reform wynagradzania pracowników medycznych.
Polski system ochrony zdrowia zmaga się z chronicznym niedoborem kadr medycznych, co przekłada się bezpośrednio na dostępność świadczeń dla obywateli. Jednocześnie brak jest rzetelnych, zagregowanych danych o rzeczywistych dochodach pracowników medycznych, które pozwoliłyby na obiektywną ocenę atrakcyjności finansowej zawodów medycznych w Polsce oraz na projektowanie skutecznych mechanizmów motywacyjnych. Transparentność danych o dochodach w sektorze zdrowia ma fundamentalne znaczenie dla oceny skuteczności reform wynagrodzeń w ochronie zdrowia, identyfikacji dysproporcji płacowych między różnymi grupami zawodowymi i specjalizacjami, analizy zjawiska emigracji zarobkowej pracowników medycznych, projektowania polityk kadrowych i płacowych oraz oceny rzeczywistego obciążenia składkowego poszczególnych grup zawodowych i ich wkładu w finansowanie systemu.
Mam świadomość, że dane o kodach zawodów w systemach ZUS są uzupełniane w dokumentach zgłoszeniowych dopiero od 16 maja 2021 r. i mogą obejmować jedynie część populacji ubezpieczonych. Wnoszę o udostępnienie danych w dostępnym zakresie, z wyraźnym oznaczeniem, jakiej części populacji dotyczą. Informacja ta, nawet jeśli niepełna, będzie stanowić cenny materiał analityczny.
Wnoszę o udostępnienie zagregowanych danych statystycznych za rok 2024. Przez łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki na ubezpieczenie zdrowotne rozumiem sumę wszystkich dochodów będących podstawą naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne danej osoby w roku 2024 ze wszystkich tytułów ubezpieczenia, w szczególności z umowy o pracę, umowy zlecenia, kontraktów oraz działalności gospodarczej rozliczanej według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu, z wyłączeniem emerytur i rent, a także przychodów zgłoszonych w deklaracjach rocznych ZUS za rok 2024 stanowiących podstawę określenia poziomu ryczałtu na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku posiadania przez jedną osobę wielu tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego proszę o zsumowanie wszystkich podstaw składek i przychodów tej osoby.
W zakresie osób prowadzących działalność gospodarczą proszę o przedstawienie danych w podziale na kody PKD: 86.21.Z, 86.22.Z, 86.23.Z, 86.90.A, 86.90.B, 86.90.C, 86.90.D oraz 86.90.E, obejmujących liczbę osób opłacających składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2024 r., średni łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki oraz – w przypadku kodów z liczbą osób nie mniejszą niż 50 – rozkład dochodów według decyli wraz z podaniem wartości granicznych, liczby osób i średniej wartości w każdym decylu.
W zakresie danych według kodów zawodów medycznych zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności proszę o przedstawienie danych zagregowanych dla czterocyfrowych grup zawodów, obejmujących liczbę osób opłacających składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2024 r., średni łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki oraz – dla grup liczących co najmniej 50 osób – rozkład dochodów według decyli wraz z podaniem wartości granicznych, liczby osób i średniej wartości. Ponadto proszę o dane dla poszczególnych sześciocyfrowych kodów zawodów, obejmujące liczbę osób oraz średni łączny dochód lub przychód dla kodów liczących co najmniej 5 osób, a w przypadku kodów liczących co najmniej 50 osób – również rozkład według decyli na zasadach wskazanych powyżej.
W zakresie lekarzy i lekarzy dentystów, którzy złożyli zgłoszenie o uprawnieniach do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, proszę o przedstawienie danych w podziale na wskazane w zgłoszeniu specjalizacje lekarskie, obejmujących liczbę osób opłacających składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2024 r., średni łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki oraz – w przypadku specjalizacji liczących co najmniej 50 osób – rozkład dochodów według decyli wraz z podaniem wartości granicznych, liczby osób i średniej wartości. W przypadku posiadania przez lekarza więcej niż jednej specjalizacji proszę o uwzględnienie go w statystykach dla każdej z posiadanych specjalizacji.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jako organ nadzorujący Zakład Ubezpieczeń Społecznych, może polecić zakładowi przygotowanie i udostępnienie wnioskowanych danych statystycznych, mając na względzie ich znaczenie dla prowadzenia polityki kadrowej i płacowej w sektorze ochrony zdrowia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku uzupełniania informacji o kodzie zawodu w dokumentach zgłoszeniowych ZUS dla wszystkich ubezpieczonych, co umożliwiłoby kompleksową analizę dochodów w poszczególnych grupach zawodowych?
Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia transparentności danych o wynagrodzeniach w sektorze publicznym, w tym w ochronie zdrowia?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie publicznego, cyklicznie aktualizowanego rejestru zagregowanych danych o wynagrodzeniach w zawodach medycznych, dostępnego dla obywateli, badaczy i decydentów?
W jakim terminie możliwe byłoby przygotowanie i udostępnienie wnioskowanych danych?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 15490
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie udostępnienia zagregowanych danych o dochodach pracowników ochrony zdrowia z systemów ZUS
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą możliwości pozyskania zagregowanych danych statystycznych o dochodach osób wykonujących zawody medyczne, gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dane te są niezbędne do prowadzenia rzetelnej debaty publicznej na temat sytuacji kadrowej i finansowej w systemie ochrony zdrowia oraz stanowią kluczowy element projektowania skutecznych reform wynagradzania pracowników medycznych.
Polski system ochrony zdrowia zmaga się z chronicznym niedoborem kadr medycznych, co przekłada się bezpośrednio na dostępność świadczeń dla obywateli. Jednocześnie brak jest rzetelnych, zagregowanych danych o rzeczywistych dochodach pracowników medycznych, które pozwoliłyby na obiektywną ocenę atrakcyjności finansowej zawodów medycznych w Polsce oraz na projektowanie skutecznych mechanizmów motywacyjnych. Transparentność danych o dochodach w sektorze zdrowia ma fundamentalne znaczenie dla oceny skuteczności reform wynagrodzeń w ochronie zdrowia, identyfikacji dysproporcji płacowych między różnymi grupami zawodowymi i specjalizacjami, analizy zjawiska emigracji zarobkowej pracowników medycznych, projektowania polityk kadrowych i płacowych oraz oceny rzeczywistego obciążenia składkowego poszczególnych grup zawodowych i ich wkładu w finansowanie systemu.
Mam świadomość, że dane o kodach zawodów w systemach ZUS są uzupełniane w dokumentach zgłoszeniowych dopiero od 16 maja 2021 r. i mogą obejmować jedynie część populacji ubezpieczonych. Wnoszę o udostępnienie danych w dostępnym zakresie, z wyraźnym oznaczeniem, jakiej części populacji dotyczą. Informacja ta, nawet jeśli niepełna, będzie stanowić cenny materiał analityczny.
Wnoszę o udostępnienie zagregowanych danych statystycznych za rok 2024. Przez łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki na ubezpieczenie zdrowotne rozumiem sumę wszystkich dochodów będących podstawą naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne danej osoby w roku 2024 ze wszystkich tytułów ubezpieczenia, w szczególności z umowy o pracę, umowy zlecenia, kontraktów oraz działalności gospodarczej rozliczanej według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu, z wyłączeniem emerytur i rent, a także przychodów zgłoszonych w deklaracjach rocznych ZUS za rok 2024 stanowiących podstawę określenia poziomu ryczałtu na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku posiadania przez jedną osobę wielu tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego proszę o zsumowanie wszystkich podstaw składek i przychodów tej osoby.
W zakresie osób prowadzących działalność gospodarczą proszę o przedstawienie danych w podziale na kody PKD: 86.21.Z, 86.22.Z, 86.23.Z, 86.90.A, 86.90.B, 86.90.C, 86.90.D oraz 86.90.E, obejmujących liczbę osób opłacających składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2024 r., średni łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki oraz – w przypadku kodów z liczbą osób nie mniejszą niż 50 – rozkład dochodów według decyli wraz z podaniem wartości granicznych, liczby osób i średniej wartości w każdym decylu.
W zakresie danych według kodów zawodów medycznych zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności proszę o przedstawienie danych zagregowanych dla czterocyfrowych grup zawodów, obejmujących liczbę osób opłacających składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2024 r., średni łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki oraz – dla grup liczących co najmniej 50 osób – rozkład dochodów według decyli wraz z podaniem wartości granicznych, liczby osób i średniej wartości. Ponadto proszę o dane dla poszczególnych sześciocyfrowych kodów zawodów, obejmujące liczbę osób oraz średni łączny dochód lub przychód dla kodów liczących co najmniej 5 osób, a w przypadku kodów liczących co najmniej 50 osób – również rozkład według decyli na zasadach wskazanych powyżej.
W zakresie lekarzy i lekarzy dentystów, którzy złożyli zgłoszenie o uprawnieniach do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, proszę o przedstawienie danych w podziale na wskazane w zgłoszeniu specjalizacje lekarskie, obejmujących liczbę osób opłacających składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2024 r., średni łączny dochód lub przychód stanowiący podstawę składki oraz – w przypadku specjalizacji liczących co najmniej 50 osób – rozkład dochodów według decyli wraz z podaniem wartości granicznych, liczby osób i średniej wartości. W przypadku posiadania przez lekarza więcej niż jednej specjalizacji proszę o uwzględnienie go w statystykach dla każdej z posiadanych specjalizacji.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jako organ nadzorujący Zakład Ubezpieczeń Społecznych, może polecić zakładowi przygotowanie i udostępnienie wnioskowanych danych statystycznych, mając na względzie ich znaczenie dla prowadzenia polityki kadrowej i płacowej w sektorze ochrony zdrowia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku uzupełniania informacji o kodzie zawodu w dokumentach zgłoszeniowych ZUS dla wszystkich ubezpieczonych, co umożliwiłoby kompleksową analizę dochodów w poszczególnych grupach zawodowych?
Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia transparentności danych o wynagrodzeniach w sektorze publicznym, w tym w ochronie zdrowia?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie publicznego, cyklicznie aktualizowanego rejestru zagregowanych danych o wynagrodzeniach w zawodach medycznych, dostępnego dla obywateli, badaczy i decydentów?
W jakim terminie możliwe byłoby przygotowanie i udostępnienie wnioskowanych danych?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
50%
Konkretność
50%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „należy do właściwości” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„należy do właściwości”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7197 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.155.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15490 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie
udostępnienia zagregowanych danych o dochodach pracowników ochrony zdrowia
z systemów ZUS, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) działa na podstawie ustawy z dnia
13 października1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199,
z późn. zm.). Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakresie sprawowanego
nadzoru nad ZUS posiada kompetencje pozwalające mu występować do zakładu z
wnioskiem o przekazanie informacji, wyjaśnień i danych, przy czym ich udostępnianie musi
być dokonane z poszanowaniem zasad ochrony danych osobowych. Opracowanie takich
danych wymaga też dłuższego czasu.
Odnośnie do kodu zawodów wyjaśniam, że zgodnie z art. 36 ust. 10 ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zawiera dane osoby
zgłaszanej, w tym dotyczące wykonywanego przez nią zawodu. Kody wykorzystywane przy
wypełnianiu dokumentów zgłoszeniowych określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 21 październik 2025 r. w sprawie klasyfikacji zawodów
i specjalności na potrzeby rynku pracy1 . Informacje o kodzie zawodu przekazywane są do
ZUS w dokumentach zgłoszeniowych w przypadku pierwszego zgłoszenia do ubezpieczeń
społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz przy zmianie płatnika składek. Pozyskanie
danych z bazy ZUS według kodów zawodów medycznych nie będzie zatem obejmowało
wszystkich aktualnych danych, a zestawienia oparte wyłącznie na uzyskanych w ten sposób
informacjach będą niepełne. Aktualnie minister właściwy do spraw pracy nie planuje zmian
w zakresie obowiązku uzupełniania informacji o kodzie zawodu w dokumentach
zgłoszeniowych ZUS.
Wskazane kody osób prowadzących działalność gospodarczą pochodzą z Klasyfikacji PKD
2007. W okresie przejściowym (tj. w czasie, w którym w bazie mogą występować zarówno
kody PKD 2007, jak i PKD 2025) informacje pozyskane na podstawie tych kodów mogą być
niepełne. Aby umożliwić przekazanie bardziej precyzyjnych danych, należy uzupełnić
przesłane w interpelacji kody PKD o odpowiadające im kody z Klasyfikacji PKD 2025.
Informuję przy tym, że ZUS dysponuje danymi dotyczącymi przychodu lub dochodu
w zależności od formy opodatkowania jedynie w odniesieniu do osób prowadzących
działalność gospodarczą2, dla których informacje te są przekazywane w ramach rocznego
rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku pozostałych tytułów
ubezpieczeń, takich jak np. stosunek pracy czy umowa zlecenia, dostępne są dane dotyczące
1 (Dz. U. z 2025 r. poz. 1534).
2 Przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej albo podatkiem liniowym płacą składkę zdrowotną na
podstawie dochodu, rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych płaca składkę zryczałtowaną
w wysokości uzależnionej od uzyskiwanych przychodów, z kolei firmy rozliczające kartę podatkową – w stałej
wysokości.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
miesięcznych podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Składka na
ubezpieczenie zdrowotne z tych tytułów nie podlega rozliczeniu rocznemu. Osoba
ubezpieczona może też posiadać kilka tytułów do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, np.
może być zatrudniona na podstawie umowy o pracę i jednocześnie prowadzić działalność
gospodarczą. W takim przypadku składka na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzana jest
osobno z każdego tytułu. Propozycja zsumowania za 2024 r. dla danej osoby ubezpieczonej
wszystkich dochodów i przychodów stanowiących podstawę naliczenia składki na
ubezpieczenie zdrowotne z różnych tytułów ubezpieczenia (np. umowy o pracę, umowy
zlecenia, działalności gospodarczej rozliczanej według skali podatkowej, podatku liniowego
lub ryczałtu) nie jest zatem zasadna - podstawy te ustalane są bowiem według odmiennych
zasad. ZUS dysponuje danymi, które dotyczą podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie
zdrowotne osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, co pozwala przybliżyć poziom
wynagrodzeń w zawodach medycznych. Informacje te nie odzwierciedlają jednak pełnej
skali dochodów uzyskiwanych z pozostałych tytułów ubezpieczenia.
Informuję również, że dane statystyczne dotyczące poziomu wynagrodzeń oraz
zatrudnienia według grup zawodowych, sekcji gospodarki, poziomu wykształcenia i
przekrojów terytorialnych są powszechnie dostępne w opracowaniach publikowanych
przez Główny Urząd Statystyczny. Publikacje te stanowią oficjalne źródło informacji
statystycznej o zróżnicowaniu wynagrodzeń oraz zatrudnienia w Polsce i mogą być
wykorzystane do pozyskania danych zagregowanych.
Dodatkowo wyjaśniam, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego z mocy
art. 34a ust. 1 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów nie jest uprawniony do
wydawania wiążących wytycznych i poleceń nadzorowanym podmiotom, które posiadają
osobowość prawną. Dotyczy to w szczególności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który
jest państwową osobą prawną.
Odnośnie do pytań 3 i 4 wyjaśniam, że zgodnie z art. 33 i 34 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996
r. o Radzie Ministrów3 oraz art. 1 i 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej4 nadzór nad sektorem ochrony zdrowia i kształtowanie polityki zdrowotnej
państwa należy do właściwości Ministra Zdrowia. Decyzje w sprawie utworzenia
publicznych rejestrów i zwiększenia transparentności danych w zakresie wynagrodzeń
w sektorze ochrony zdrowia pozostają w gestii tego organu.
Nadmieniam, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są prace
nad implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10
maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla
mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem
mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania. Dyrektywa
przewiduje szereg rozwiązań dotyczących transparentności wynagrodzeń (np.: prawo
pracowników do otrzymywania na piśmie informacji o indywidualnym poziomie
wynagrodzeń oraz średnich poziomach wynagrodzenia w podziale na płeć i w odniesieniu
do kategorii pracowników wykonujących taką samą jak oni pracę lub pracę o takiej samej
wartości). Akt ten nie zawiera jednak specjalnych przepisów regulujących wynagrodzenia
pracowników sektora medycznego. Informację o zaawansowaniu prac nad projektem
uzyskać można na stronie Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12405300.
3 (Dz.U. z 2025 r. poz. 780, z późn. zm)
4 ( Dz.U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.155.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15490 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie
udostępnienia zagregowanych danych o dochodach pracowników ochrony zdrowia
z systemów ZUS, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) działa na podstawie ustawy z dnia
13 października1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199,
z późn. zm.). Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakresie sprawowanego
nadzoru nad ZUS posiada kompetencje pozwalające mu występować do zakładu z
wnioskiem o przekazanie informacji, wyjaśnień i danych, przy czym ich udostępnianie musi
być dokonane z poszanowaniem zasad ochrony danych osobowych. Opracowanie takich
danych wymaga też dłuższego czasu.
Odnośnie do kodu zawodów wyjaśniam, że zgodnie z art. 36 ust. 10 ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zawiera dane osoby
zgłaszanej, w tym dotyczące wykonywanego przez nią zawodu. Kody wykorzystywane przy
wypełnianiu dokumentów zgłoszeniowych określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 21 październik 2025 r. w sprawie klasyfikacji zawodów
i specjalności na potrzeby rynku pracy1 . Informacje o kodzie zawodu przekazywane są do
ZUS w dokumentach zgłoszeniowych w przypadku pierwszego zgłoszenia do ubezpieczeń
społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz przy zmianie płatnika składek. Pozyskanie
danych z bazy ZUS według kodów zawodów medycznych nie będzie zatem obejmowało
wszystkich aktualnych danych, a zestawienia oparte wyłącznie na uzyskanych w ten sposób
informacjach będą niepełne. Aktualnie minister właściwy do spraw pracy nie planuje zmian
w zakresie obowiązku uzupełniania informacji o kodzie zawodu w dokumentach
zgłoszeniowych ZUS.
Wskazane kody osób prowadzących działalność gospodarczą pochodzą z Klasyfikacji PKD
2007. W okresie przejściowym (tj. w czasie, w którym w bazie mogą występować zarówno
kody PKD 2007, jak i PKD 2025) informacje pozyskane na podstawie tych kodów mogą być
niepełne. Aby umożliwić przekazanie bardziej precyzyjnych danych, należy uzupełnić
przesłane w interpelacji kody PKD o odpowiadające im kody z Klasyfikacji PKD 2025.
Informuję przy tym, że ZUS dysponuje danymi dotyczącymi przychodu lub dochodu
w zależności od formy opodatkowania jedynie w odniesieniu do osób prowadzących
działalność gospodarczą2, dla których informacje te są przekazywane w ramach rocznego
rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku pozostałych tytułów
ubezpieczeń, takich jak np. stosunek pracy czy umowa zlecenia, dostępne są dane dotyczące
1 (Dz. U. z 2025 r. poz. 1534).
2 Przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej albo podatkiem liniowym płacą składkę zdrowotną na
podstawie dochodu, rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych płaca składkę zryczałtowaną
w wysokości uzależnionej od uzyskiwanych przychodów, z kolei firmy rozliczające kartę podatkową – w stałej
wysokości.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
miesięcznych podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Składka na
ubezpieczenie zdrowotne z tych tytułów nie podlega rozliczeniu rocznemu. Osoba
ubezpieczona może też posiadać kilka tytułów do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, np.
może być zatrudniona na podstawie umowy o pracę i jednocześnie prowadzić działalność
gospodarczą. W takim przypadku składka na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzana jest
osobno z każdego tytułu. Propozycja zsumowania za 2024 r. dla danej osoby ubezpieczonej
wszystkich dochodów i przychodów stanowiących podstawę naliczenia składki na
ubezpieczenie zdrowotne z różnych tytułów ubezpieczenia (np. umowy o pracę, umowy
zlecenia, działalności gospodarczej rozliczanej według skali podatkowej, podatku liniowego
lub ryczałtu) nie jest zatem zasadna - podstawy te ustalane są bowiem według odmiennych
zasad. ZUS dysponuje danymi, które dotyczą podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie
zdrowotne osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, co pozwala przybliżyć poziom
wynagrodzeń w zawodach medycznych. Informacje te nie odzwierciedlają jednak pełnej
skali dochodów uzyskiwanych z pozostałych tytułów ubezpieczenia.
Informuję również, że dane statystyczne dotyczące poziomu wynagrodzeń oraz
zatrudnienia według grup zawodowych, sekcji gospodarki, poziomu wykształcenia i
przekrojów terytorialnych są powszechnie dostępne w opracowaniach publikowanych
przez Główny Urząd Statystyczny. Publikacje te stanowią oficjalne źródło informacji
statystycznej o zróżnicowaniu wynagrodzeń oraz zatrudnienia w Polsce i mogą być
wykorzystane do pozyskania danych zagregowanych.
Dodatkowo wyjaśniam, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego z mocy
art. 34a ust. 1 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów nie jest uprawniony do
wydawania wiążących wytycznych i poleceń nadzorowanym podmiotom, które posiadają
osobowość prawną. Dotyczy to w szczególności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który
jest państwową osobą prawną.
Odnośnie do pytań 3 i 4 wyjaśniam, że zgodnie z art. 33 i 34 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996
r. o Radzie Ministrów3 oraz art. 1 i 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej4 nadzór nad sektorem ochrony zdrowia i kształtowanie polityki zdrowotnej
państwa należy do właściwości Ministra Zdrowia. Decyzje w sprawie utworzenia
publicznych rejestrów i zwiększenia transparentności danych w zakresie wynagrodzeń
w sektorze ochrony zdrowia pozostają w gestii tego organu.
Nadmieniam, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są prace
nad implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10
maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla
mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem
mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania. Dyrektywa
przewiduje szereg rozwiązań dotyczących transparentności wynagrodzeń (np.: prawo
pracowników do otrzymywania na piśmie informacji o indywidualnym poziomie
wynagrodzeń oraz średnich poziomach wynagrodzenia w podziale na płeć i w odniesieniu
do kategorii pracowników wykonujących taką samą jak oni pracę lub pracę o takiej samej
wartości). Akt ten nie zawiera jednak specjalnych przepisów regulujących wynagrodzenia
pracowników sektora medycznego. Informację o zaawansowaniu prac nad projektem
uzyskać można na stronie Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12405300.
3 (Dz.U. z 2025 r. poz. 780, z późn. zm)
4 ( Dz.U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --