Interpelacja nr 15487
Interpelacja w sprawie ryzyka utraty środków z Krajowego Planu Odbudowy przez jednostki samorządu terytorialnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ryzyka utraty środków z Krajowego Planu Odbudowy przez jednostki samorządu terytorialnego
Interpelacja nr 15487
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie ryzyka utraty środków z Krajowego Planu Odbudowy przez jednostki samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowna Pani Minister,
docierają do mnie sygnały od przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego wskazujące na istotne trudności w dochowaniu terminów realizacji inwestycji finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Harmonogram programu wynika ze zobowiązań państwa wobec Komisji Europejskiej, natomiast faktyczna realizacja projektów odbywa się w realiach inwestycji budowlanych wymagających przeprowadzenia procedur projektowych, środowiskowych, przetargowych oraz odbiorowych.
W praktyce oznacza to, że opóźnienia niezależne od samorządu, w szczególności związane z procedurami zamówień publicznych, odwołaniami wykonawców, dostępnością materiałów i wykonawców, mogą skutkować utratą finansowania pomimo faktycznej realizacji inwestycji. Powstaje zatem ryzyko przeniesienia odpowiedzialności za harmonogram uzgodniony na poziomie państwo–Komisja Europejska na jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile jednostek samorządu terytorialnego realizuje projekty finansowane w ramach KPO?
Ile z nich zgłosiło instytucjom zarządzającym ryzyko niedotrzymania terminów realizacji inwestycji?
Czy przekroczenie terminów realizacji projektu skutkuje automatyczną utratą finansowania przez samorząd, nawet jeżeli inwestycja zostanie wykonana po terminie?
Czy w przypadku utraty środków samorząd pozostaje zobowiązany do sfinansowania inwestycji ze środków własnych lub kredytowych?
Czy planowane jest systemowe wydłużenie terminów realizacji projektów, aby uniknąć strat finansowych po stronie jednostek samorządu terytorialnego?
Czy rząd przewiduje mechanizm ochronny dla samorządów w przypadku niedotrzymania terminów z przyczyn niezależnych od beneficjentów?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15487
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie ryzyka utraty środków z Krajowego Planu Odbudowy przez jednostki samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowna Pani Minister,
docierają do mnie sygnały od przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego wskazujące na istotne trudności w dochowaniu terminów realizacji inwestycji finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Harmonogram programu wynika ze zobowiązań państwa wobec Komisji Europejskiej, natomiast faktyczna realizacja projektów odbywa się w realiach inwestycji budowlanych wymagających przeprowadzenia procedur projektowych, środowiskowych, przetargowych oraz odbiorowych.
W praktyce oznacza to, że opóźnienia niezależne od samorządu, w szczególności związane z procedurami zamówień publicznych, odwołaniami wykonawców, dostępnością materiałów i wykonawców, mogą skutkować utratą finansowania pomimo faktycznej realizacji inwestycji. Powstaje zatem ryzyko przeniesienia odpowiedzialności za harmonogram uzgodniony na poziomie państwo–Komisja Europejska na jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile jednostek samorządu terytorialnego realizuje projekty finansowane w ramach KPO?
Ile z nich zgłosiło instytucjom zarządzającym ryzyko niedotrzymania terminów realizacji inwestycji?
Czy przekroczenie terminów realizacji projektu skutkuje automatyczną utratą finansowania przez samorząd, nawet jeżeli inwestycja zostanie wykonana po terminie?
Czy w przypadku utraty środków samorząd pozostaje zobowiązany do sfinansowania inwestycji ze środków własnych lub kredytowych?
Czy planowane jest systemowe wydłużenie terminów realizacji projektów, aby uniknąć strat finansowych po stronie jednostek samorządu terytorialnego?
Czy rząd przewiduje mechanizm ochronny dla samorządów w przypadku niedotrzymania terminów z przyczyn niezależnych od beneficjentów?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4654 znaków
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 23 marca 2026 r.
znak sprawy: DKK-VI.054.2.2026.MK
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 15487 Pana Posła Witolda
Tumanowicza
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz ich jednostki organizacyjne
tj. placówki oświatowe, jednostki kultury, szpitale są uwzględnione w katalogu
potencjalnych beneficjentów w części inwestycji KPO. W tej sytuacji JST wdrażają
bezpośrednio projekty na rzecz mieszkańców.
JST mogą również korzystać ze środków KPO w sposób pośredni, w przypadku
realizacji projektów inwestycyjnych w takich obszarach jak:
infrastruktura drogowa i komunikacyjna,
edukacja,
ochrona środowiska,
projekty cyfryzacyjne i energetyczne.
Z tego względu utrudnione jest określenie konkretnej liczby JST korzystających ze
środków KPO. Niemniej, wsparcie z KPO skierowane do JST i ich jednostek
organizacyjnych, ze względu na jego skalę (ok. 57 mld zł), stanowi kluczowy
element finansowania inwestycji lokalnych.
-- 1 of 3 --
2
Ad 2.
Zgodnie z art. 14lg i 14lh ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju, bieżące monitorowanie realizacji przedsięwzięć, ich kontrola
oraz zawieranie umów, leżą w gestii poszczególnych resortów jako instytucji
odpowiedzialnych za realizację inwestycji (IOI).
W przypadku otrzymania przez MFiPR sygnałów o możliwych ryzykach
związanych z realizacją inwestycji są one przekazywane do właściwej IOI z prośbą
o analizę sytuacji i podjęcie ew. działań zaradczych.
MFiPR podjęło również działania mające na celu wydłużenie terminu na
wdrażanie projektów przez beneficjentów. W wyniku prowadzonego dialogu
z Komisją Europejską (KE) wypracowana została korzystna interpretacja terminu
końcowej kwalifikowalności KPO, zgodnie z którą:
1) do dnia 31 sierpnia 2026 r. zostaną zrealizowane wskaźniki dla inwestycji
zgodnie z ich opisem w załączniku do decyzji wykonawczej Rady UE
(tzw. CID) i zostanie to potwierdzone na podstawie dokumentów
uzgodnionych z KE i dokumenty te muszą być datowane najpóźniej na
31 sierpnia 2026 r.
2) po 31 sierpnia 2026 r. możliwa będzie finalizacja ostatnich etapów prac
w projektach powiązanych ze wskaźnikami oraz dokonywanie finalnych
płatności na rzecz wykonawców i beneficjentów powiązanych
z osiągnięciem tych wskaźników.
Powyższa interpretacja została przekazana przez Ministra Funduszy i Polityki
Regionalnej pismem z dnia 24 czerwca 2025 r., znak: DKK-IVa.5201.10.2025.AG
do IOI w celu jej odpowiedniego zastosowania dla poszczególnych inwestycji
KPO.
Dodatkowo, w wyniku kolejnych rewizji KPO udało się m.in. uzgodnić z KE dla
poszczególnych inwestycji dokumenty potwierdzające ich realizację, które
w praktyce nie wymagają zakończenia wdrażania projektów, co daje możliwość
finalizowania prac w projektach i ich rozliczania co najmniej do końca 2026 r.
Ad 3. i 4.
Informacje o warunkach i zasadach realizacji przedsięwzięć były przekazywane
ostatecznym odbiorcom już w momencie uruchamiania naborów w ramach
publikowanej dokumentacji konkursowej tj. m.in. w regulaminach wyboru
przedsięwzięć do objęcia wsparciem z KPO, wzorach umów o objęcie wsparciem,
a także na etapie podpisywania umów.
W przypadku zidentyfikowania przez IOI sytuacji wystąpienia opóźnień
w realizowanych przedsięwzięciach z przyczyn niezależnych od ostatecznych
odbiorców wsparcia, IOI mogą zgodzić się na zmianę harmonogramu realizacji
przedsięwzięć, redefiniowanie ich finalnego zakresu i aneksowanie umów.
-- 2 of 3 --
3
Ad 5. i 6.
Realizacja KPO poddawana była wielokrotnie przeglądowi, co zostało
odzwierciedlone w kolejnych, czterech rewizjach Planu. W trakcie rewizji,
w oparciu o wnioski resortów odpowiedzialnych za realizację poszczególnych
inwestycji KPO, zmieniały się opisy spodziewanych efektów inwestycji i terminy
ich osiągniecia – co zostało uwzględnione w kolejnych decyzjach Rady UE
zatwierdzających zmiany w KPO.
Zgodnie z interpretacją Komisji Europejskiej (KE) przekazywanie płatności na
rzecz wykonawców i ostatecznych odbiorców wsparcia może odbywać się po
terminie kwalifikowalności KPO, tj. po 31 sierpnia 2026 r., pod warunkiem
osiągnięcia do tego terminu zakładanych na poziomie inwestycji mierników
i przekazania do KE odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej ich realizację.
Powyższe pozwoli na uniknięcie ryzyka utraty środków i pełną realizację
inwestycji.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 23 marca 2026 r.
znak sprawy: DKK-VI.054.2.2026.MK
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 15487 Pana Posła Witolda
Tumanowicza
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz ich jednostki organizacyjne
tj. placówki oświatowe, jednostki kultury, szpitale są uwzględnione w katalogu
potencjalnych beneficjentów w części inwestycji KPO. W tej sytuacji JST wdrażają
bezpośrednio projekty na rzecz mieszkańców.
JST mogą również korzystać ze środków KPO w sposób pośredni, w przypadku
realizacji projektów inwestycyjnych w takich obszarach jak:
infrastruktura drogowa i komunikacyjna,
edukacja,
ochrona środowiska,
projekty cyfryzacyjne i energetyczne.
Z tego względu utrudnione jest określenie konkretnej liczby JST korzystających ze
środków KPO. Niemniej, wsparcie z KPO skierowane do JST i ich jednostek
organizacyjnych, ze względu na jego skalę (ok. 57 mld zł), stanowi kluczowy
element finansowania inwestycji lokalnych.
-- 1 of 3 --
2
Ad 2.
Zgodnie z art. 14lg i 14lh ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju, bieżące monitorowanie realizacji przedsięwzięć, ich kontrola
oraz zawieranie umów, leżą w gestii poszczególnych resortów jako instytucji
odpowiedzialnych za realizację inwestycji (IOI).
W przypadku otrzymania przez MFiPR sygnałów o możliwych ryzykach
związanych z realizacją inwestycji są one przekazywane do właściwej IOI z prośbą
o analizę sytuacji i podjęcie ew. działań zaradczych.
MFiPR podjęło również działania mające na celu wydłużenie terminu na
wdrażanie projektów przez beneficjentów. W wyniku prowadzonego dialogu
z Komisją Europejską (KE) wypracowana została korzystna interpretacja terminu
końcowej kwalifikowalności KPO, zgodnie z którą:
1) do dnia 31 sierpnia 2026 r. zostaną zrealizowane wskaźniki dla inwestycji
zgodnie z ich opisem w załączniku do decyzji wykonawczej Rady UE
(tzw. CID) i zostanie to potwierdzone na podstawie dokumentów
uzgodnionych z KE i dokumenty te muszą być datowane najpóźniej na
31 sierpnia 2026 r.
2) po 31 sierpnia 2026 r. możliwa będzie finalizacja ostatnich etapów prac
w projektach powiązanych ze wskaźnikami oraz dokonywanie finalnych
płatności na rzecz wykonawców i beneficjentów powiązanych
z osiągnięciem tych wskaźników.
Powyższa interpretacja została przekazana przez Ministra Funduszy i Polityki
Regionalnej pismem z dnia 24 czerwca 2025 r., znak: DKK-IVa.5201.10.2025.AG
do IOI w celu jej odpowiedniego zastosowania dla poszczególnych inwestycji
KPO.
Dodatkowo, w wyniku kolejnych rewizji KPO udało się m.in. uzgodnić z KE dla
poszczególnych inwestycji dokumenty potwierdzające ich realizację, które
w praktyce nie wymagają zakończenia wdrażania projektów, co daje możliwość
finalizowania prac w projektach i ich rozliczania co najmniej do końca 2026 r.
Ad 3. i 4.
Informacje o warunkach i zasadach realizacji przedsięwzięć były przekazywane
ostatecznym odbiorcom już w momencie uruchamiania naborów w ramach
publikowanej dokumentacji konkursowej tj. m.in. w regulaminach wyboru
przedsięwzięć do objęcia wsparciem z KPO, wzorach umów o objęcie wsparciem,
a także na etapie podpisywania umów.
W przypadku zidentyfikowania przez IOI sytuacji wystąpienia opóźnień
w realizowanych przedsięwzięciach z przyczyn niezależnych od ostatecznych
odbiorców wsparcia, IOI mogą zgodzić się na zmianę harmonogramu realizacji
przedsięwzięć, redefiniowanie ich finalnego zakresu i aneksowanie umów.
-- 2 of 3 --
3
Ad 5. i 6.
Realizacja KPO poddawana była wielokrotnie przeglądowi, co zostało
odzwierciedlone w kolejnych, czterech rewizjach Planu. W trakcie rewizji,
w oparciu o wnioski resortów odpowiedzialnych za realizację poszczególnych
inwestycji KPO, zmieniały się opisy spodziewanych efektów inwestycji i terminy
ich osiągniecia – co zostało uwzględnione w kolejnych decyzjach Rady UE
zatwierdzających zmiany w KPO.
Zgodnie z interpretacją Komisji Europejskiej (KE) przekazywanie płatności na
rzecz wykonawców i ostatecznych odbiorców wsparcia może odbywać się po
terminie kwalifikowalności KPO, tj. po 31 sierpnia 2026 r., pod warunkiem
osiągnięcia do tego terminu zakładanych na poziomie inwestycji mierników
i przekazania do KE odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej ich realizację.
Powyższe pozwoli na uniknięcie ryzyka utraty środków i pełną realizację
inwestycji.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --