Interpelacja w sprawie efektywności pomocy publicznej dla Poczty Polskiej SA w kontekście dostępności usług na terenach wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15485
do ministra aktywów państwowych
w sprawie efektywności pomocy publicznej dla Poczty Polskiej SA w kontekście dostępności usług na terenach wiejskich
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
„Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2024 roku” wskazuje, że Poczta Polska SA była jednym z największych beneficjentów pomocy państwa, otrzymując 757,3 mln zł wsparcia. Kluczową pozycję (749,6 mln zł) stanowiła rekompensata wypłacona przez ministra aktywów państwowych za realizację obowiązku świadczenia usług powszechnych.
Istotą tej pomocy, zgodną z prawem unijnym, jest pokrycie „kosztu netto” obsługi rejonów nierentownych komercyjnie – a więc przede wszystkim małych miejscowości i wsi. Tymczasem mieszkańcy gmin wiejskich województwa lubelskiego coraz częściej zgłaszają problemy z dostępnością usług pocztowych: placówki są przekształcane w filie, godziny otwarcia skracane, a etaty listonoszy redukowane. Rodzi to pytanie o celowość wydatkowania tak znacznych środków publicznych, skoro jakość usługi dla końcowego odbiorcy na wsi ulega pogorszeniu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi:
W jaki sposób ministerstwo weryfikuje, czy kwota blisko 750 mln zł rekompensaty faktycznie przekłada się na utrzymanie dostępności usług w gminach wiejskich, zamiast służyć jedynie poprawie płynności finansowej centrali spółki?
Ile placówek pocztowych w województwie lubelskim zostało zlikwidowanych lub przekształconych w formę o niższym standardzie obsługi w roku 2024, mimo otrzymania przez operatora rekompensaty za ten okres?
Czy w nowym planie transformacji Poczty Polskiej SA przewidziano mechanizmy gwarantujące, że dalsza pomoc publiczna będzie uzależniona od utrzymania gęstości sieci placówek w Polsce Wschodniej?
Z poważaniem
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7525 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.86.2026
IK: 1229247
Warszawa, 17 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT15485 Pani Bożeny Lisowskiej Posłanki na Sejm RP, z dnia
24 lutego 2026 r., w sprawie efektywności pomocy publicznej dla Poczty Polskiej S.A. w kontekście
dostępności usług na terenach wiejskich, uprzejmie przekazuję następujące wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że „Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom
w 2024 roku” prezentuje informację o pomocy publicznej, która została wypłacona przedsiębiorcom
w 2024 r. Dotacja z tytułu finansowania kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych (dalej:
finansowanie kosztu netto), udzielona Poczcie Polskiej S.A. (Spółka) w 2024 r., stanowi rekompensatę
kosztów poniesionych przez nią na świadczenie pocztowych usług powszechnych w 2021 i 2022 r., nie
zaś dotację na świadczenie tych usług w 2024 r.
Założenie, iż udzielone środki powinny wspierać działalność przedsiębiorców wskazanych w ww.
raporcie w 2024 r., jest co do zasady słuszne w świetle przepisów ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009
r., o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm.), definiujących zasady udzielenia
środków publicznych przedsiębiorcom. Mechanizm finansowania kosztu netto obowiązku świadczenia
usługi powszechnej (dalej: finansowanie kosztu netto), pomimo zakwalifikowania jako dotacja celowa,
o której mowa w art. 127 przedmiotowej ustawy, ma jednak szczególny charakter, gdyż udzielany jest w
formie rekompensaty dla operatora z tytułu poniesionych w poprzednich latach strat kosztów
związanych ze świadczeniem powszechnych usług pocztowych.
Zasady udzielania finansowania kosztu netto określone są w ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo
pocztowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 366 z późn. zm.). Zgodnie z art. 109 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo pocztowe:
1. finansowanie kosztu netto jest uruchamiane w przypadku, gdy świadczenie usług powszechnych
przyniosło stratę, rozumianą jako ujemny wynik na sprzedaży tych usług;
2. koszt netto finansowany jest maksymalnie do wysokości straty na świadczeniu usług
powszechnych.
Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe, że jeżeli operator wyznaczony ubiega się
o finansowanie, o którym mowa w art. 109 ust. 1, składa do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej,
w terminie 7 miesięcy od zakończenia roku obrotowego, w którym wystąpiła strata na usługach
powszechnych, wniosek o uruchomienie finansowania kosztu netto, wraz z kalkulacją kosztu netto
i straty na usługach powszechnych oraz z rachunkami i innymi dokumentami, które służą za podstawę
kalkulacji kosztu netto i straty na usługach powszechnych (zgodnie ze zbadanym przez niezależnego
biegłego rewidenta sprawozdaniem finansowym za poprzedni rok obrotowy). Weryfikacja ta
obowiązkowo poprzedza wydanie przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzji ustalającej
wysokość finansowania kosztu netto oraz wypłatę finansowania kosztu netto przez ministra właściwego
do spraw łączności.
-- 1 of 2 --
Biorąc pod uwagę terminy wynikające z art. 112 ustawy - Prawo pocztowe oraz rozporządzenia Ministra
Aktywów Państwowych z dnia 11 lipca 2023 r., w sprawie kalkulacji kosztu netto obowiązku świadczenia
usług powszechnych oraz trybu wypłaty finansowania tego kosztu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1365), wypłata
finansowania kosztu netto dla operatora wyznaczonego może mieć miejsce najwcześniej pod koniec
następnego roku (n+1) lub dwa lata później (n+2).
Środki wypłacone Poczcie Polskiej S.A. w 2024 r., stanowią zatem rekompensatę straty, jaką świadczenie
usług powszechnych (m.in. utrzymanie sieci placówek pocztowych, w tym mniej rentownych placówek
na terenach wiejskich) przyniosło w okresie wcześniejszym. Dotacja udzielona w 2024 r., odnosi się do
kosztu netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej w latach 2021-2022., którego koszty zostały
już poniesione przez Spółkę i zrekompensowane zostały dopiero 2 lata później. Z kolei rekompensata
kosztu netto za 2023 r., została wypłacona Poczcie Polskiej S.A. w 2025 r., a natomiast zwrot kosztu
netto za 2024 r. został wypłacony Poczcie Polskiej S.A. w dwóch transzach: w dniu 30 grudnia 2025 r., I
transza w wysokości - 338 380 903,62 zł oraz w dniu 30 stycznia 2026 r., II transza w wysokości 616
264 332,40 zł.
Mechanizm finansowania kosztu netto zapewnia, że pomoc publiczna przeznaczona jest wyłącznie na
rekompensatę kosztów ponoszonych przez Spółkę jako operatora wyznaczonego na świadczenie usług
powszechnych, którego elementem jest zapewnienie dostępności powszechnych usług pocztowych na
terenie całego kraju, w tym na obszarach wiejskich, które jest istotną składową obowiązku świadczenia
usług powszechnych. Operator wyznaczony, zgodnie z art. 97 ustawy - Prawo pocztowe ma obowiązek
prowadzenia rachunkowości kalkulacyjnej, pozwalającej ustalić koszty i przychody związane ze
świadczeniem usługi powszechnej, a obliczony koszt netto podlega obowiązkowej weryfikacji przez
niezależnego biegłego rewidenta w celu potwierdzenia prawidłowości kalkulacji. Finansowanie kosztu
netto może być przy tym przyznane wyłącznie do wysokości faktycznie poniesionej straty, co zapobiega
nadmiernemu finansowaniu operatora.
Należy podkreślić, że Spółka realizując zadania publiczne jest zobowiązana do zapewnienia ustawowo
określonych kryteriów dostępności, w szczególności do utrzymania wymaganej gęstości sieci placówek
pocztowych, co jest jednym z najbardziej istotnych składowych kwalifikowalności pomocy publicznej.
Poczta Polska S.A. jako operator wyznaczony jest zobowiązana do utrzymywania i rozmieszczenia sieci
placówek pocztowych zgodnie z obowiązującymi przepisami1 i ewentualne zmiany w tym zakresie nie
mogą spowodować naruszenia określonych w nich wymogów.
Ponadto uprzejmie informuję, że zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez Pocztę Polską S.A.
w 2024 i 2025 r., Spółka nie zlikwidowała żadnej czynnej placówki pocztowej i nie ma takich planów
również na 2026 r. W 2024 r., na obszarze województwa lubelskiego dokonano zmian w organizacji 32
placówek pocztowych, co jednak nie ma wpływu na zakres świadczonych usług ani na gęstość sieci
placówek pocztowych w tym regionie. Zmiany wynikały z potrzeby racjonalizacji kosztów i dbałości
o interesy Spółki, a ich realizacja następuje z zachowaniem obowiązków nałożonych na operatora
wyznaczonego i zapewnieniem wymaganej dostępności klientów do usług pocztowych.
Jednocześnie nadmieniam, że Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji w Poczcie
Polskiej S.A. realizuje uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, ściśle określonych w przepisach
prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r., Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024
r. poz. 18 ze zm.) (dalej: KSH). Zgodnie ze Statutem Poczty Polskiej S.A. wszelkie sprawy związane
z prowadzeniem spraw Spółki, niezastrzeżone przepisami prawa lub postanowieniami Statutu dla
Walnego Zgromadzenia lub Rady Nadzorczej, należą do kompetencji Zarządu.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1229247.4611215.3674709
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
1 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług
powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1026 z późn. zm.).
-- 2 of 2 --