Interpelacja nr 15481
Interpelacja w sprawie zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych realizowanych w całości w formule zdalnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych realizowanych w całości w formule zdalnej
Interpelacja nr 15481
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych realizowanych w całości w formule zdalnej
Zgłaszający: Łukasz Horbatowski, Bartosz Zawieja, Sylwia Bielawska, Robert Jagła, Jolanta Niezgodzka, Jacek Niedźwiedzki, Adam Krzemiński, Patryk Gabriel
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracamy się do Pana z interpelacją dotyczącą zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych realizowanych w całości w formule zdalnej, w szczególności tych, które służą uzyskaniu kwalifikacji nauczycielskich. O zajęcie się tą sprawą zwrócili się do nas przedstawiciele środowiska pedagogów.
Uzasadnienie i kontekst
W ostatnich latach obserwuje się wyraźny wzrost liczby studiów podyplomowych prowadzonych w formule w 100% on-line, także w obszarze kształcenia i doskonalenia nauczycieli. Kształcenie zdalne może być wartościowym narzędziem – elastycznym, dostępniejszym dla osób z mniejszych miejscowości i ułatwiającym łączenie nauki z pracą. Jednocześnie pojawiają się uzasadnione obawy, czy w każdym przypadku jest to formuła adekwatna do przygotowania do zawodu nauczyciela, który ma charakter praktyczny, relacyjny i wymaga nie tylko wiedzy, ale również realnie sprawdzonych kompetencji.
Zawód nauczyciela wiąże się z odpowiedzialnością za proces dydaktyczno-wychowawczy, bezpieczeństwo uczniów oraz jakość pracy szkoły. W ocenie zgłaszających problem pedagogów część studiów podyplomowych realizowanych wyłącznie on-line bywa prowadzona w sposób, który nie gwarantuje rzetelnej weryfikacji efektów uczenia się. Pojawia się ryzyko traktowania tych form kształcenia głównie jako sposobu uzyskania formalnego potwierdzenia kwalifikacji („papierka”), bez odpowiadającego mu realnego nabycia umiejętności. Nie każdy uczestnik podchodzi do nauki w trybie zdalnym z należytą rzetelnością, a w niektórych programach może brakować skutecznych narzędzi weryfikacji pracy własnej, obecności czy samodzielności zaliczeń.
Dodatkowo brak obowiązkowych zajęć stacjonarnych może ograniczać możliwość przeprowadzania ćwiczeń warsztatowych, symulacji sytuacji szkolnych, pracy metodą mikronauczania oraz bezpośredniej obserwacji i oceny kompetencji interpersonalnych i dydaktycznych. W konsekwencji może to prowadzić do znacznych różnic w poziomie przygotowania absolwentów, a także do obniżania standardów i nadmiernej komercjalizacji oferty edukacyjnej.
W związku z powyższym zasadne wydaje się rozważenie, na ile formuła studiów podyplomowych realizowanych w 100% on-line jest właściwa w przypadku kwalifikacji nauczycielskich oraz czy obecne mechanizmy nadzoru i standardów zapewniają porównywalną jakość kształcenia – niezależnie od uczelni i trybu realizacji.
W związku z powyższym prosimy o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko obniżenia jakości przygotowania do zawodu nauczyciela w przypadku studiów podyplomowych realizowanych w formule w 100% on-line, w szczególności w zakresie weryfikacji efektów uczenia się i kompetencji praktycznych?
2. Na jakiej podstawie prawnej i merytorycznej dopuszczalne jest obecnie uzyskiwanie kwalifikacji nauczycielskich na studiach podyplomowych bez obowiązkowych elementów stacjonarnych, w tym zajęć warsztatowych lub praktycznych?
3. Czy ministerstwo prowadzi analizy, monitoring lub kontrole dotyczące jakości studiów podyplomowych realizowanych wyłącznie zdalnie (np. w zakresie sposobu zaliczania, weryfikacji samodzielności pracy, wymagań programowych, nadzoru nad praktykami)? Jeśli tak – jakie są wnioski z tych działań?
4. Czy planowane jest wprowadzenie minimalnych standardów dla studiów podyplomowych, których ukończenie skutkuje uzyskaniem kwalifikacji nauczycielskich, w tym określenie obowiązkowego komponentu zajęć realizowanych stacjonarnie (np. część warsztatowa, hospitacje, egzaminy praktyczne lub inne formy bezpośredniej weryfikacji)?
5. Czy ministerstwo rozważa zmiany przepisów ograniczające możliwość prowadzenia studiów podyplomowych dla nauczycieli wyłącznie w formule on-line, tak aby przeciwdziałać sytuacjom, w których priorytetem staje się uzyskanie formalnego zaświadczenia, a nie realne przygotowanie do wykonywania zawodu?
Interpelacja nr 15481
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych realizowanych w całości w formule zdalnej
Zgłaszający: Łukasz Horbatowski, Bartosz Zawieja, Sylwia Bielawska, Robert Jagła, Jolanta Niezgodzka, Jacek Niedźwiedzki, Adam Krzemiński, Patryk Gabriel
Data wpływu: 20-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracamy się do Pana z interpelacją dotyczącą zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych realizowanych w całości w formule zdalnej, w szczególności tych, które służą uzyskaniu kwalifikacji nauczycielskich. O zajęcie się tą sprawą zwrócili się do nas przedstawiciele środowiska pedagogów.
Uzasadnienie i kontekst
W ostatnich latach obserwuje się wyraźny wzrost liczby studiów podyplomowych prowadzonych w formule w 100% on-line, także w obszarze kształcenia i doskonalenia nauczycieli. Kształcenie zdalne może być wartościowym narzędziem – elastycznym, dostępniejszym dla osób z mniejszych miejscowości i ułatwiającym łączenie nauki z pracą. Jednocześnie pojawiają się uzasadnione obawy, czy w każdym przypadku jest to formuła adekwatna do przygotowania do zawodu nauczyciela, który ma charakter praktyczny, relacyjny i wymaga nie tylko wiedzy, ale również realnie sprawdzonych kompetencji.
Zawód nauczyciela wiąże się z odpowiedzialnością za proces dydaktyczno-wychowawczy, bezpieczeństwo uczniów oraz jakość pracy szkoły. W ocenie zgłaszających problem pedagogów część studiów podyplomowych realizowanych wyłącznie on-line bywa prowadzona w sposób, który nie gwarantuje rzetelnej weryfikacji efektów uczenia się. Pojawia się ryzyko traktowania tych form kształcenia głównie jako sposobu uzyskania formalnego potwierdzenia kwalifikacji („papierka”), bez odpowiadającego mu realnego nabycia umiejętności. Nie każdy uczestnik podchodzi do nauki w trybie zdalnym z należytą rzetelnością, a w niektórych programach może brakować skutecznych narzędzi weryfikacji pracy własnej, obecności czy samodzielności zaliczeń.
Dodatkowo brak obowiązkowych zajęć stacjonarnych może ograniczać możliwość przeprowadzania ćwiczeń warsztatowych, symulacji sytuacji szkolnych, pracy metodą mikronauczania oraz bezpośredniej obserwacji i oceny kompetencji interpersonalnych i dydaktycznych. W konsekwencji może to prowadzić do znacznych różnic w poziomie przygotowania absolwentów, a także do obniżania standardów i nadmiernej komercjalizacji oferty edukacyjnej.
W związku z powyższym zasadne wydaje się rozważenie, na ile formuła studiów podyplomowych realizowanych w 100% on-line jest właściwa w przypadku kwalifikacji nauczycielskich oraz czy obecne mechanizmy nadzoru i standardów zapewniają porównywalną jakość kształcenia – niezależnie od uczelni i trybu realizacji.
W związku z powyższym prosimy o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko obniżenia jakości przygotowania do zawodu nauczyciela w przypadku studiów podyplomowych realizowanych w formule w 100% on-line, w szczególności w zakresie weryfikacji efektów uczenia się i kompetencji praktycznych?
2. Na jakiej podstawie prawnej i merytorycznej dopuszczalne jest obecnie uzyskiwanie kwalifikacji nauczycielskich na studiach podyplomowych bez obowiązkowych elementów stacjonarnych, w tym zajęć warsztatowych lub praktycznych?
3. Czy ministerstwo prowadzi analizy, monitoring lub kontrole dotyczące jakości studiów podyplomowych realizowanych wyłącznie zdalnie (np. w zakresie sposobu zaliczania, weryfikacji samodzielności pracy, wymagań programowych, nadzoru nad praktykami)? Jeśli tak – jakie są wnioski z tych działań?
4. Czy planowane jest wprowadzenie minimalnych standardów dla studiów podyplomowych, których ukończenie skutkuje uzyskaniem kwalifikacji nauczycielskich, w tym określenie obowiązkowego komponentu zajęć realizowanych stacjonarnie (np. część warsztatowa, hospitacje, egzaminy praktyczne lub inne formy bezpośredniej weryfikacji)?
5. Czy ministerstwo rozważa zmiany przepisów ograniczające możliwość prowadzenia studiów podyplomowych dla nauczycieli wyłącznie w formule on-line, tak aby przeciwdziałać sytuacjom, w których priorytetem staje się uzyskanie formalnego zaświadczenia, a nie realne przygotowanie do wykonywania zawodu?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13875 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WNN.055.1.2026.JP
Warszawa, 17 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 15481
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Pana Łukasza
Horbatowskiego, Pana Bartosza Zawiei, Pani Sylwii Bielawskiej, Pana Roberta Jagły, Pani
Jolanty Niezgodzkiej, Pana Jacka Niedźwiedzkiego, Pana Adama Krzemińskiego oraz Pana
Patryka Gabriela w sprawie zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych
realizowanych w całości w formule zdalnej.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację dotyczącą kształcenia na studiach podyplomowych,
w szczególności przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, wyłącznie
za pośrednictwem metod i technik kształcenia na odległość, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Ogólne zasady dotyczące tworzenia i prowadzenia studiów podyplomowych wynikają
z ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1571, z późn.zm.), dalej: „ustawa PSWN”. Uczelnie samodzielnie opracowują programy
prowadzonych studiów podyplomowych. Prowadzenie studiów podyplomowych
nie wymaga zgody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Minister nie jest również
uprawniony do dokonywania merytorycznej oceny tych programów. To uczelnia jest
odpowiedzialna za prawidłową realizację procesu kształcenia i za jakość kształcenia
na studiach podyplomowych. Niemniej, program studiów podyplomowych powinien być
zgodny z przepisami ustawy PSWN, w tym w szczególności w zakresie czasu trwania studiów
podyplomowych, możliwości uzyskania kwalifikacji cząstkowych na poziomie 6, 7 albo 8
Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) oraz wymogów dotyczących uczestników studiów
podyplomowych. Uczelnia jest odpowiedzialna również za właściwe udokumentowanie
procesu kształcenia na studiach podyplomowych (np. sporządzenie świadectwa ukończenia
studiów podyplomowych). Oznacza to, że za prawidłowe przeprowadzenie rekrutacji
na studia podyplomowe oraz za programy prowadzonych studiów podyplomowych,
odpowiada uczelnia, jako podmiot autonomiczny w zakresie swej działalności, zgodnie
z przepisami przywołanej ustawy. W myśl art. 23 ust. 2 ustawy PSWN za właściwe działanie
uczelni odpowiada jej rektor, który zarządza uczelnią i czuwa nad prawidłową realizacją
przepisów obowiązujących w uczelni.
Co do zasady obecnie przepisy ustawy PSWN nie precyzują kwestii prowadzenia studiów
podyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (w formie
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
online), pozostawiając niniejszy aspekt do autonomicznej decyzji danej uczelni. Natomiast
odnosząc się do zawartych w interpelacji pytań nr 1, 2, 4 i 5, należy wyjaśnić, że w przypadku
studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela,
tzw. podyplomowe studia kwalifikacyjne, przepisy szczególne zawierają wymagania w tym
zakresie, które uczelnia ma obowiązek uwzględnić w programie studiów podyplomowych.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 11 ustawy PSWN w programach studiów przygotowujących
do wykonywania zawodu nauczyciela uwzględnia się standardy kształcenia. Standard
kształcenia dla tego zawodu został określony w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego
do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 453)1. Minister określił ten
standard, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej, z uwzględnieniem konieczności
zapewnienia wysokiej jakości kształcenia i właściwego doboru efektów uczenia się w celu
odpowiedniego przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela z uwzględnieniem jego
specyfiki, a także czasu trwania i właściwego doboru efektów uczenia się na studiach
podyplomowych.
Podkreślenia wymaga, że możliwość i wymiar prowadzenia zajęć w formule online
na studiach podyplomowych służących nabyciu określonych kwalifikacji nauczycielskich
powinny być adekwatne do zakresu i specyfiki danych studiów podyplomowych. Podmiot
prowadzący takie studia podyplomowe jest odpowiedzialny za dobór właściwych metod
kształcenia mających na celu zapewnienie ich uczestnikom osiągnięcie wszystkich
zakładanych w programie tych studiów podyplomowych efektów uczenia się.
W przypadku kształcenia podyplomowego przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela przedmiotu, nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych, nauczyciela
praktycznej nauki zawodu, nauczyciela prowadzącego zajęcia i nauczyciela psychologa,
zgodnie z ust. 3.7. części I załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, w grupach zajęć B-F liczba
punktów ECTS, jaka może być uzyskana w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod
i technik kształcenia na odległość, nie może być większa niż 25% sumy liczby punktów ECTS
określonej dla tych grup zajęć. Należy podkreślić, że praktyki zawodowe nie mogą być
prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Regulacja
ta (odnosząca się do wykorzystania metod i technik kształcenia na odległość dla
poszczególnych grup zajęć) dotyczy prowadzenia kształcenia zarówno na studiach,
jak i na studiach podyplomowych. W związku z tym zajęcia z wykorzystaniem metod i technik
kształcenia na odległość w przypadku poszczególnych rodzajów studiów podyplomowych
wskazanych w tym załączniku2 są realizowane z uwzględnieniem ww. maksymalnego
wymiaru (limitu).
Natomiast w przypadku kształcenia podyplomowego przygotowującego do wykonywania
zawodu nauczyciela pedagoga specjalnego, nauczyciela logopedy oraz nauczyciela
prowadzącego zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, zgodnie z ust. 3.4 części
1 Standard określony w tym rozporządzeniu obowiązuje dla studiów oraz studiów podyplomowych, dla cykli
kształcenia rozpoczętych od roku akademickiego 2019/2020 (tj. od dnia 1 października 2019 r.). Standard
kształcenia jest zbiorem reguł i wymagań w zakresie kształcenia dotyczących sposobu organizacji kształcenia, osób
prowadzących to kształcenie, ogólnych i szczegółowych efektów uczenia się, a także sposobu weryfikacji
osiągniętych efektów uczenia się.
2 Zgodnie z ust. 2.7. części I, kształcenie na studiach podyplomowych przygotowujące do wykonywania zawodu
nauczyciela może być prowadzone w zakresie przygotowania: 1) psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego
do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć (program takich studiów obejmuje grupy zajęć B, C i D);
2) psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego do nauczania teoretycznych przedmiotów zawodowych
lub praktycznej nauki zawodu (program takich studiów obejmuje grupy zajęć B, C i D); 3) merytorycznego,
psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego (program takich studiów obejmuje grupy zajęć A3, B, C i D);
4) merytorycznego i dydaktycznego do nauczania kolejnego przedmiotu lub prowadzenia kolejnych zajęć (program
takich studiów obejmuje grupy zajęć A3 i E); 5) pedagogicznego do wykonywania zawodu nauczyciela psychologa
(program takich studiów obejmuje grupę zajęć F); 6) psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego do nauczania
języka obcego (program takich studiów obejmuje grupy zajęć B, C i D).
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
I załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia, liczba punktów ECTS, jaka może być uzyskana
w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, nie może
być większa niż 25% liczby punktów ECTS koniecznej do ukończenia studiów; praktyki
zawodowe nie mogą być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość. Standard ujęty w tym załączniku nie określa wprost liczby punktów ECTS, jaka
może być uzyskana w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość w odniesieniu do studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania
zawodu nauczyciela w zakresie pedagogiki specjalnej3, niemniej standard ten wymaga, aby
program studiów podyplomowych, w ramach których jest realizowane kształcenie
przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela w grupach zajęć określonych
standardem dla przygotowania w poszczególnych zakresach pedagogiki specjalnej
(tj. przygotowanie merytoryczne, przygotowanie dydaktyczno-metodyczne oraz praktyki
zawodowe), zapewniał osiągnięcie takich samych efektów uczenia się jak program studiów
(por. ust. 3.1.).
W programach studiów podyplomowych samodzielnie opracowywanych przez uczelnie
na podstawie powołanego standardu uczelnie określają zajęcia lub grupy zajęć, do których
przypisują liczbę punktów ECTS, a także określają liczbę punktów ECTS uzyskiwaną
w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, mając
na uwadze charakter realizowanych zajęć.
Należy także dodać, że kształcenie na studiach podyplomowych, realizowane zgodnie
z wymaganiami ww. standardu, zapewnia przygotowanie do wykonywania zawodu
nauczyciela w poszczególnych zakresach oraz zostaje potwierdzone przez uczelnię
w świadectwie ukończenia studiów podyplomowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 i 7
rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 r. w sprawie
dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych
i kształcenia specjalistycznego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1464) absolwent studiów podyplomowych
otrzymuje świadectwo ukończenia tych studiów, w którym muszą być obligatoryjnie
wskazane: nazwa studiów, data ich rozpoczęcia i zakończenia, liczba semestrów i wynik
ukończenia, a także wykaz zajęć wraz z liczbą godzin zajęć oraz liczbą punktów ECTS,
uwzględniający po pierwsze: liczbę godzin zajęć kształtujących umiejętności praktyczne,
w tym liczbę godzin praktyk zawodowych, wraz z liczbą punktów ECTS przypisanych do tych
zajęć oraz po drugie: liczbę godzin zajęć prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik
kształcenia na odległość wraz z liczbą punktów ECTS przypisanych tym zajęciom. Ponadto
absolwent studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu
nauczyciela otrzymuje świadectwo ukończenia studiów podyplomowych, które
obowiązkowo ma zawierać informację o tym, że osoba, która ukończyła te studia odbyła
kształcenie zgodnie ze standardem kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela oraz uzyskała przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela
ze wskazaniem przedmiotu lub rodzaju zajęć, które może prowadzić.
Ww. regulacje obowiązują od dnia 1 października 2024 r.4 Wszystkie osoby, które kończą
studia podyplomowe po tym dniu, otrzymują świadectwa sporządzone zgodnie
z ww. przepisami, uwzględniające niezbędne elementy określone w tym rozporządzeniu.
3 Zgodnie z ust. 1.1. części I, standard ma zastosowanie do kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela pedagoga specjalnego, nauczyciela logopedy i nauczyciela prowadzącego zajęcia wczesnego
wspomagania rozwoju dziecka w zakresie: edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością słuchową
(surdopedagogiki), edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzrokową (tyflopedagogiki), edukacji
i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną, pedagogiki leczniczo-terapeutycznej, edukacji i terapii
osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, edukacji włączającej, pedagogiki resocjalizacyjnej, logopedii, pedagogiki
korekcyjnej (terapii pedagogicznej), wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
4 Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 18 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dokumentów
wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego
(Dz. U. poz. 1103).
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Powyższe regulacje m.in. pozwalają na weryfikację zgodności czasu trwania studiów
podyplomowych z obowiązującymi przepisami i umożliwiają pełniejszą ocenę
zrealizowanego w ramach tych studiów kształcenia z uwzględnieniem przyjętych metod
nauczania, w tym z wykorzystaniem metod i środków kształcenia na odległość.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, pragnę podkreślić, że działanie Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego zakłada bieżące monitorowanie i analizę efektów funkcjonowania
obowiązujących regulacji, jak też uzasadnioną ich modyfikację (we współpracy
ze środowiskiem akademickim – w przypadku zmian w sposobie organizacji kształcenia).
Każdy sygnał o możliwych nieprawidłowościach w danej uczelni jest na bieżąco
wykorzystywany w toku sprawowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
nadzoru nad uczelniami. W przypadku zgłaszanych nieprawidłowości dotyczących działania
uczelni w zakresie realizacji kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość, w tym np. przypadków przekraczania dopuszczalnego wymiaru zajęć
prowadzonych w tej formie na kwalifikacyjnych nauczycielskich studiach podyplomowych,
są podejmowane względem nich adekwatne środki nadzorcze przewidziane w ustawie
PSWN.
Jednocześnie informuję, że MNiSW dostrzega potrzebę doprecyzowania zasad prowadzenia
studiów podyplomowych na poziomie ustawy, w tym m. in. w zakresie prowadzenia studiów
podyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość i określenia
limitu zajęć, które mogą być prowadzone w ten sposób, a także w zakresie wymagań
dotyczących prowadzenia studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania
zawodu, zajmowania określonego stanowiska lub uzyskania uprawnień zawodowych.
Aktualnie trwają analizy, w konsultacji ze środowiskiem akademickim, proponowanych
zmian w ww. zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WNN.055.1.2026.JP
Warszawa, 17 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 15481
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Pana Łukasza
Horbatowskiego, Pana Bartosza Zawiei, Pani Sylwii Bielawskiej, Pana Roberta Jagły, Pani
Jolanty Niezgodzkiej, Pana Jacka Niedźwiedzkiego, Pana Adama Krzemińskiego oraz Pana
Patryka Gabriela w sprawie zasadności i jakości prowadzenia studiów podyplomowych
realizowanych w całości w formule zdalnej.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację dotyczącą kształcenia na studiach podyplomowych,
w szczególności przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, wyłącznie
za pośrednictwem metod i technik kształcenia na odległość, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Ogólne zasady dotyczące tworzenia i prowadzenia studiów podyplomowych wynikają
z ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1571, z późn.zm.), dalej: „ustawa PSWN”. Uczelnie samodzielnie opracowują programy
prowadzonych studiów podyplomowych. Prowadzenie studiów podyplomowych
nie wymaga zgody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Minister nie jest również
uprawniony do dokonywania merytorycznej oceny tych programów. To uczelnia jest
odpowiedzialna za prawidłową realizację procesu kształcenia i za jakość kształcenia
na studiach podyplomowych. Niemniej, program studiów podyplomowych powinien być
zgodny z przepisami ustawy PSWN, w tym w szczególności w zakresie czasu trwania studiów
podyplomowych, możliwości uzyskania kwalifikacji cząstkowych na poziomie 6, 7 albo 8
Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) oraz wymogów dotyczących uczestników studiów
podyplomowych. Uczelnia jest odpowiedzialna również za właściwe udokumentowanie
procesu kształcenia na studiach podyplomowych (np. sporządzenie świadectwa ukończenia
studiów podyplomowych). Oznacza to, że za prawidłowe przeprowadzenie rekrutacji
na studia podyplomowe oraz za programy prowadzonych studiów podyplomowych,
odpowiada uczelnia, jako podmiot autonomiczny w zakresie swej działalności, zgodnie
z przepisami przywołanej ustawy. W myśl art. 23 ust. 2 ustawy PSWN za właściwe działanie
uczelni odpowiada jej rektor, który zarządza uczelnią i czuwa nad prawidłową realizacją
przepisów obowiązujących w uczelni.
Co do zasady obecnie przepisy ustawy PSWN nie precyzują kwestii prowadzenia studiów
podyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (w formie
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
online), pozostawiając niniejszy aspekt do autonomicznej decyzji danej uczelni. Natomiast
odnosząc się do zawartych w interpelacji pytań nr 1, 2, 4 i 5, należy wyjaśnić, że w przypadku
studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela,
tzw. podyplomowe studia kwalifikacyjne, przepisy szczególne zawierają wymagania w tym
zakresie, które uczelnia ma obowiązek uwzględnić w programie studiów podyplomowych.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 11 ustawy PSWN w programach studiów przygotowujących
do wykonywania zawodu nauczyciela uwzględnia się standardy kształcenia. Standard
kształcenia dla tego zawodu został określony w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego
do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 453)1. Minister określił ten
standard, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej, z uwzględnieniem konieczności
zapewnienia wysokiej jakości kształcenia i właściwego doboru efektów uczenia się w celu
odpowiedniego przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela z uwzględnieniem jego
specyfiki, a także czasu trwania i właściwego doboru efektów uczenia się na studiach
podyplomowych.
Podkreślenia wymaga, że możliwość i wymiar prowadzenia zajęć w formule online
na studiach podyplomowych służących nabyciu określonych kwalifikacji nauczycielskich
powinny być adekwatne do zakresu i specyfiki danych studiów podyplomowych. Podmiot
prowadzący takie studia podyplomowe jest odpowiedzialny za dobór właściwych metod
kształcenia mających na celu zapewnienie ich uczestnikom osiągnięcie wszystkich
zakładanych w programie tych studiów podyplomowych efektów uczenia się.
W przypadku kształcenia podyplomowego przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela przedmiotu, nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych, nauczyciela
praktycznej nauki zawodu, nauczyciela prowadzącego zajęcia i nauczyciela psychologa,
zgodnie z ust. 3.7. części I załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, w grupach zajęć B-F liczba
punktów ECTS, jaka może być uzyskana w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod
i technik kształcenia na odległość, nie może być większa niż 25% sumy liczby punktów ECTS
określonej dla tych grup zajęć. Należy podkreślić, że praktyki zawodowe nie mogą być
prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Regulacja
ta (odnosząca się do wykorzystania metod i technik kształcenia na odległość dla
poszczególnych grup zajęć) dotyczy prowadzenia kształcenia zarówno na studiach,
jak i na studiach podyplomowych. W związku z tym zajęcia z wykorzystaniem metod i technik
kształcenia na odległość w przypadku poszczególnych rodzajów studiów podyplomowych
wskazanych w tym załączniku2 są realizowane z uwzględnieniem ww. maksymalnego
wymiaru (limitu).
Natomiast w przypadku kształcenia podyplomowego przygotowującego do wykonywania
zawodu nauczyciela pedagoga specjalnego, nauczyciela logopedy oraz nauczyciela
prowadzącego zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, zgodnie z ust. 3.4 części
1 Standard określony w tym rozporządzeniu obowiązuje dla studiów oraz studiów podyplomowych, dla cykli
kształcenia rozpoczętych od roku akademickiego 2019/2020 (tj. od dnia 1 października 2019 r.). Standard
kształcenia jest zbiorem reguł i wymagań w zakresie kształcenia dotyczących sposobu organizacji kształcenia, osób
prowadzących to kształcenie, ogólnych i szczegółowych efektów uczenia się, a także sposobu weryfikacji
osiągniętych efektów uczenia się.
2 Zgodnie z ust. 2.7. części I, kształcenie na studiach podyplomowych przygotowujące do wykonywania zawodu
nauczyciela może być prowadzone w zakresie przygotowania: 1) psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego
do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć (program takich studiów obejmuje grupy zajęć B, C i D);
2) psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego do nauczania teoretycznych przedmiotów zawodowych
lub praktycznej nauki zawodu (program takich studiów obejmuje grupy zajęć B, C i D); 3) merytorycznego,
psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego (program takich studiów obejmuje grupy zajęć A3, B, C i D);
4) merytorycznego i dydaktycznego do nauczania kolejnego przedmiotu lub prowadzenia kolejnych zajęć (program
takich studiów obejmuje grupy zajęć A3 i E); 5) pedagogicznego do wykonywania zawodu nauczyciela psychologa
(program takich studiów obejmuje grupę zajęć F); 6) psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego do nauczania
języka obcego (program takich studiów obejmuje grupy zajęć B, C i D).
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
I załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia, liczba punktów ECTS, jaka może być uzyskana
w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, nie może
być większa niż 25% liczby punktów ECTS koniecznej do ukończenia studiów; praktyki
zawodowe nie mogą być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość. Standard ujęty w tym załączniku nie określa wprost liczby punktów ECTS, jaka
może być uzyskana w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość w odniesieniu do studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania
zawodu nauczyciela w zakresie pedagogiki specjalnej3, niemniej standard ten wymaga, aby
program studiów podyplomowych, w ramach których jest realizowane kształcenie
przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela w grupach zajęć określonych
standardem dla przygotowania w poszczególnych zakresach pedagogiki specjalnej
(tj. przygotowanie merytoryczne, przygotowanie dydaktyczno-metodyczne oraz praktyki
zawodowe), zapewniał osiągnięcie takich samych efektów uczenia się jak program studiów
(por. ust. 3.1.).
W programach studiów podyplomowych samodzielnie opracowywanych przez uczelnie
na podstawie powołanego standardu uczelnie określają zajęcia lub grupy zajęć, do których
przypisują liczbę punktów ECTS, a także określają liczbę punktów ECTS uzyskiwaną
w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, mając
na uwadze charakter realizowanych zajęć.
Należy także dodać, że kształcenie na studiach podyplomowych, realizowane zgodnie
z wymaganiami ww. standardu, zapewnia przygotowanie do wykonywania zawodu
nauczyciela w poszczególnych zakresach oraz zostaje potwierdzone przez uczelnię
w świadectwie ukończenia studiów podyplomowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 i 7
rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 r. w sprawie
dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych
i kształcenia specjalistycznego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1464) absolwent studiów podyplomowych
otrzymuje świadectwo ukończenia tych studiów, w którym muszą być obligatoryjnie
wskazane: nazwa studiów, data ich rozpoczęcia i zakończenia, liczba semestrów i wynik
ukończenia, a także wykaz zajęć wraz z liczbą godzin zajęć oraz liczbą punktów ECTS,
uwzględniający po pierwsze: liczbę godzin zajęć kształtujących umiejętności praktyczne,
w tym liczbę godzin praktyk zawodowych, wraz z liczbą punktów ECTS przypisanych do tych
zajęć oraz po drugie: liczbę godzin zajęć prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik
kształcenia na odległość wraz z liczbą punktów ECTS przypisanych tym zajęciom. Ponadto
absolwent studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu
nauczyciela otrzymuje świadectwo ukończenia studiów podyplomowych, które
obowiązkowo ma zawierać informację o tym, że osoba, która ukończyła te studia odbyła
kształcenie zgodnie ze standardem kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela oraz uzyskała przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela
ze wskazaniem przedmiotu lub rodzaju zajęć, które może prowadzić.
Ww. regulacje obowiązują od dnia 1 października 2024 r.4 Wszystkie osoby, które kończą
studia podyplomowe po tym dniu, otrzymują świadectwa sporządzone zgodnie
z ww. przepisami, uwzględniające niezbędne elementy określone w tym rozporządzeniu.
3 Zgodnie z ust. 1.1. części I, standard ma zastosowanie do kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela pedagoga specjalnego, nauczyciela logopedy i nauczyciela prowadzącego zajęcia wczesnego
wspomagania rozwoju dziecka w zakresie: edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością słuchową
(surdopedagogiki), edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzrokową (tyflopedagogiki), edukacji
i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną, pedagogiki leczniczo-terapeutycznej, edukacji i terapii
osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, edukacji włączającej, pedagogiki resocjalizacyjnej, logopedii, pedagogiki
korekcyjnej (terapii pedagogicznej), wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
4 Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 18 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dokumentów
wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego
(Dz. U. poz. 1103).
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Powyższe regulacje m.in. pozwalają na weryfikację zgodności czasu trwania studiów
podyplomowych z obowiązującymi przepisami i umożliwiają pełniejszą ocenę
zrealizowanego w ramach tych studiów kształcenia z uwzględnieniem przyjętych metod
nauczania, w tym z wykorzystaniem metod i środków kształcenia na odległość.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, pragnę podkreślić, że działanie Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego zakłada bieżące monitorowanie i analizę efektów funkcjonowania
obowiązujących regulacji, jak też uzasadnioną ich modyfikację (we współpracy
ze środowiskiem akademickim – w przypadku zmian w sposobie organizacji kształcenia).
Każdy sygnał o możliwych nieprawidłowościach w danej uczelni jest na bieżąco
wykorzystywany w toku sprawowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
nadzoru nad uczelniami. W przypadku zgłaszanych nieprawidłowości dotyczących działania
uczelni w zakresie realizacji kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość, w tym np. przypadków przekraczania dopuszczalnego wymiaru zajęć
prowadzonych w tej formie na kwalifikacyjnych nauczycielskich studiach podyplomowych,
są podejmowane względem nich adekwatne środki nadzorcze przewidziane w ustawie
PSWN.
Jednocześnie informuję, że MNiSW dostrzega potrzebę doprecyzowania zasad prowadzenia
studiów podyplomowych na poziomie ustawy, w tym m. in. w zakresie prowadzenia studiów
podyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość i określenia
limitu zajęć, które mogą być prowadzone w ten sposób, a także w zakresie wymagań
dotyczących prowadzenia studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania
zawodu, zajmowania określonego stanowiska lub uzyskania uprawnień zawodowych.
Aktualnie trwają analizy, w konsultacji ze środowiskiem akademickim, proponowanych
zmian w ww. zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --