Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji mieszkańców gmin Goczałkowice-Zdrój, Pszczyna, Miedźna i Czechowice-Dziedzic wobec zaprzestania wypłaty odszkodowań za szkody górnicze przez PG Silesia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15463
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dramatycznej sytuacji mieszkańców gmin Goczałkowice-Zdrój, Pszczyna, Miedźna i Czechowice-Dziedzic wobec zaprzestania wypłaty odszkodowań za szkody górnicze przez PG Silesia
Zgłaszający: Bronisław Foltyn
Data wpływu: 19-02-2026
W imieniu mieszkańców gmin: Goczałkowice-Zdrój, Pszczyna, Miedźna i Czechowice-Dziedzice oraz władz samorządowych ww. gmin zwracam się z pilną interwencją w sprawie planowanego przeniesienia koncesji nr 162/94 (zmienionej decyzją z 20 grudnia 2019 r.) na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża „Silesia“ z Przedsiębiorstwa Górniczego „Silesia“ sp. z o.o. (PG Silesia) na rzecz Bumech SA.
Działalność PG Silesia w latach 2012–2025 spowodowała na obszarze górniczym „Czechowice II“ potężne, a w wielu przypadkach nieodwracalne, szkody górnicze, środowiskowe i infrastrukturalne, które zostały szczegółowo udokumentowane w skargach mieszkańców, procesach sądowych, pismach gmin oraz kontrolach organów państwowych.
Główne nieprawidłowości:
Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU) ex post, mimo że w grudniu 2019 r. wydłużono koncesję na kolejne 25 lat, spółka nie uzyskała wymaganej decyzji środowiskowej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na interpelację poselską nr K10INT7648 (14.02.2025 r.) potwierdziło, że w programie naprawczym MKiŚ nie ujęto obowiązku uzyskania DŚU ex post przez PG Silesia (pytanie 2).
Masowe i nieusuwane szkody górnicze.
Pękanie ścian i fundamentów budynków mieszkalnych.
Osiadanie terenu powodujące powstanie niecek zalewowych na polach uprawnych (niemożność prowadzenia gospodarki rolnej, zmiany hydrogeologiczne).
Uszkodzenie infrastruktury drogowej i kanalizacyjnej – liczne przypadki cofki ścieków do piwnic i domów. PG Silesia systematycznie odmawia wypłaty odszkodowań i napraw; sprawy kierowane są na drogę sądową, gdzie spółka się odwołuje i odwleka postępowania.
Nienadzorowane zasypywanie zbiornika retencyjnego Rontok w Rudołtowicach. Staw pełnił bardzo ważną funkcję przeciwpowodziową. Jego zasypywanie skałą płonną spowodowało zmianę kierunku spływów wód powierzchniowych i powstanie nowych terenów zalewowych w sąsiedztwie Wisły, w szczególności na terenie gminy Goczałkowice-Zdrój.
Niewłaściwe zagospodarowanie odpadów górniczych.
Brak decyzji środowiskowej dla hałdy w Rudołtowicach.
Zanieczyszczenie pyłem (w tym metale ciężkie) gleb, rzek i powietrza – realne zagrożenie zdrowia mieszkańców (pylica, nowotwory).
Brak skutecznego nadzoru górniczego.
Wyższy Urząd Górniczy i Okręgowy Urząd Górniczy w Katowicach przeprowadziły w latach 2023–2024 45 kontroli, w tym tylko 7 dotyczących szkód górniczych.
W odpowiedzi ministra przemysłu (BM I.053.30.2025.TŚ z 2.04.2025r.) potwierdzono, że organa nadzoru nie posiadają narzędzi egzekucji napraw szkód – sprawy pozostają w gestii prawa cywilnego.
Najwyższa Izba Kontroli w raporcie KSI.430.5.2024 nr ew. 92/2024/P/22/041.KSI wykazała szereg nieprawidłowości przy udzielaniu i zmianie koncesji.
Brak współpracy ze stroną społeczną i samorządową. Mieszkańcy i gminy od lat zgłaszają trudności w kontakcie z kopalnią; nie ma skutecznego funduszu gwarancyjnego na szkody górnicze.
Przeniesienie koncesji na Bumech SA:
Planowane przeniesienie całej koncesji (wraz z częścią obszarów i terenów górniczych) na Bumech SA budzi uzasadniony niepokój.
• Bumech przejmie odpowiedzialność jedynie za szkody powstałe po przeniesieniu koncesji (art. 149 PGG).
• Za szkody historyczne (w tym te jeszcze niewykryte) nadal formalnie odpowiada PG Silesia (w restrukturyzacji), a w razie jej likwidacji – Skarb Państwa.
• Nie ustalono wysokości i zasad funkcjonowania funduszu ubezpieczeniowego na szkody górnicze.
• Nie przeprowadzono nowej oceny oddziaływania na środowisko ani nowych symulacji osiadania terenu (teoria Knothego-Budryka) w związku z dalszą eksploatacją.
Gmina Goczałkowice-Zdrój złożyła 4 lutego 2026 r. wniosek ZW.6560.1.2026 o przeprowadzenie kompleksowej analizy oceny skutków przeniesienia koncesji w warunkach postępowania sanacyjnego i umowy dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, do Departamentu Geologii.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza wydać decyzję o przeniesieniu koncesji nr 162/94 na Bumech SA mimo udokumentowanych, masowych i nieusuniętych szkód górniczych oraz braku decyzji środowiskowej ex post?
2. Czy przed ewentualnym przeniesieniem koncesji ministerstwo zażąda od Bumech SA utworzenia funduszu gwarancyjnego na pokrycie wszystkich szkód historycznych – powstałych przed przeniesieniem koncesji, w tym przed wszczęciem postępowania sanacyjnego i przyszłych (z podaniem minimalnej wysokości funduszu)? Czy ministerstwo obarczy odpowiedzialnością za te szkody Bumech SA?
3. Czy ministerstwo przeprowadzi kompleksową kontrolę wpływu dotychczasowej eksploatacji na środowisko (w tym hałdę Rudołtowice i zbiornik Rontok) oraz wyda decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ex post?
4. W jaki sposób ministerstwo zapewni, że Bumech SA nie uniknie odpowiedzialności za szkody powstałe przed przeniesieniem koncesji (w tym te, które ujawnią się w ciągu 5 lat po przeniesieniu – art. 149 PGG)?
5. Czy ministerstwo zamierza wstrzymać procedurę przeniesienia koncesji do czasu: a) wykonania nowych symulacji osiadania terenu, b) pełnego rozliczenia i naprawy dotychczasowych szkód, c) uzyskania pozytywnej opinii gmin dotkniętych działalnością kopalni?
6. Kto ponosi odpowiedzialność za brak reakcji na raport NIK oraz za wieloletnie tolerowanie stanu, w którym prywatna kopalnia powoduje szkody, a organa nadzoru nie są w stanie wyegzekwować wypłat odszkodowań?
7. Jeżeli Bumech SA lub inny podmiot, który będzie w posiadaniu koncesji, przestanie wypłacać odszkodowania, to czy Skarb Państwa będzie odpowiadał za wszystkie historyczne szkody górnicze wynikłe z prowadzenia działalności górniczej?
8. Czy do wniosku o przeniesienie koncesji została dołączona przez wnioskodawcę, czyli Bumech SA, zgoda, o której mowa w art. 36 ust. 1, wydana przez przedsiębiorcę, w przypadku którego toczą się postępowania przez organ do tego uprawniony?
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6737 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WKS.0500.1.2026.KK
4252362.17266274.14005284
Warszawa, 06-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Bronisława Foltyna (znak:
K10INT15463).
Temat: w sprawie dramatycznej sytuacji mieszkańców gmin Goczałkowice-Zdrój,
Pszczyna, Miedźna i Czechowice-Dziedzice wobec zaprzestania wypłaty
odszkodowań za szkody górnicze PG Silesia.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT15463 Posła Bronisława Foltyna przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Poniżej odpowiedzi na zadane pytania w przedmiotowej interpelacji:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza wydać decyzję o przeniesieniu
koncesji nr 162/94 na Bumech S.A. pomimo udokumentowanych, masowych
i nieusuniętych szkód górniczych oraz braku decyzji środowiskowej ex post?
Przeniesienie koncesji na inny podmiot jest możliwe po spełnieniu przez
wnioskującego przesłanek wymienionych w art. 36 ustawy Prawo geologiczne
i górnicze1. W chwili obecnej organ koncesyjny jest w trakcie oceny wniosku
Bumech S.A. względem wymogów prawa przytoczonych powyżej.
2. Czy przed ewentualnym przeniesieniem koncesji Ministerstwo zażąda od Bumech
S.A. utworzenia funduszu gwarancyjnego na pokrycie wszystkich szkód
historycznych – powstałych przed przeniesieniem koncesji w tym przed
wszczęciem postępowania sanacyjnego i przyszłych (z podaniem minimalnej
wysokości funduszu)? Czy Ministerstwo obarczy odpowiedzialnością za te szkody
Bumech S.A.?
Odpowiedzialność za szkody dotyczy przedsiębiorcy, który prowadzi ruch zakładu
górniczego2. Zatem podmiot wnioskujący o przeniesienie koncesji na wydobywanie
kopaliny wstępując w prawa i obowiązki określone w koncesji zostaje również
obciążony odpowiedzialnością za szkody spowodowane ruchem zakładu
1 Ustawa z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2026 r. poz. 69, dalej: pgg)
2 Art. 146 ust. 1 pgg
-- 1 of 3 --
górniczego. Naprawę szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego
przedsiębiorcy realizują za pomocą środków pochodzących z bieżącej działalności
operacyjnej. Organ koncesyjny wymaga od podmiotu na który jest przenoszona
koncesja aby przedstawił dowód utworzenia rachunku bankowego funduszu
likwidacji zakładu górniczego i zgromadzenia na nim środków finansowych
w wysokości odpowiadającej środkom finansowym zgromadzonym przez
dotychczasowego przedsiębiorcę3.
3. Czy Ministerstwo przeprowadzi kompleksową kontrolę wpływu dotychczasowej
eksploatacji na środowisko (w tym hałdę Rudołtowice i zbiornik Rontok) oraz wyda
decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ex post?
Nadzór i kontrolę nad ruchem zakładu górniczego m.in. w zakresie ochrony
środowiska i gospodarki złożem sprawują organy nadzoru górniczego4. Natomiast
decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć polegających na
wydobywaniu kopalin ze złóż wydaje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska5
po przeprowadzeniu postępowania na wniosek podmiotu planującego podjęcie
realizacji przedsięwzięcia6. Minister Klimatu i Środowiska nie jest właściwy w tej
sprawie.
4. W jaki sposób Ministerstwo zapewni, że Bumech S.A. nie uniknie odpowiedzialności
za szkody powstałe przed przeniesieniem koncesji (w tym te, które ujawnią się
w ciągu 5 lat po przeniesieniu – art. 149 PGG)?
Odpowiedzialność spoczywa na przedsiębiorcy lub gdy ten nie istnieje na jego
następcy prawnym7. Przytoczony okres 5 lat dotyczy czasu, po jakim ulega
przedawnieniu roszczenie odszkodowawcze, liczonego od dnia, w którym
poszkodowany dowiedział się o szkodzie8. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie
będą rozstrzygały sądy powszechne.
5. Czy Ministerstwo zamierza wstrzymać procedurę przeniesienia koncesji do czasu:
a) wykonania nowych symulacji osiadania terenu, b) pełnego rozliczenia i naprawy
dotychczasowych szkód, c) uzyskania pozytywnej opinii gmin dotkniętych
działalnością kopalni?
Wymienione czynności nie są elementem postępowania dotyczącego przeniesienia
koncesji.
6. Kto ponosi odpowiedzialność za brak reakcji na raport NIK oraz za wieloletnie
tolerowanie stanu, w którym prywatna kopalnia powoduje szkody, a organy
nadzoru nie są w stanie wyegzekwować wypłat odszkodowań?
3 Art.. 36 ust 6 pgg
4 Art. 168 ust. 1 pkt 5 pgg
5 Art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. j ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 poz. 1112)
6 Art. 73 ust. 1 ustawy j. w.
7 Art. 146 ust. 1 i 4 pgg
8 Art. 149 pgg
-- 2 of 3 --
W świetle raportu NIK9 Minister Klimatu i Środowiska stoi na stanowisku, że
decyzja zmieniająca koncesję nr 162/94 była wydana zgodnie z obowiązującym
wówczas stanem prawnym. Ponadto organ koncesyjny nie podsiada władztwa
w zakresie egzekwowania roszczeń odszkodowawczych za powstałe szkody
górnicze. Odpowiedzialny za szkodę przedsiębiorca jest zobowiązany do zawarcia
ugody z poszkodowanym w terminie 30 dni. W razie odmowy zawarcia ugody lub
sporu dotyczącego jej realizacji, stronom przysługuje droga sądowa dochodzenia
swoich praw, w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego10.
7. Jeżeli Bumech S.A. lub inny podmiot, który będzie w posiadaniu koncesji, przestanie
wypłacać odszkodowania, to czy Skarb Państwa będzie odpowiadał za wszystkie
historyczne szkody górnicze, wynikłe z prowadzenia działalności górniczej?
Skarb Państwa reprezentowany przez właściwy organ nadzoru górniczego
odpowiada za szkodę tylko wówczas, gdy nie istnieje przedsiębiorca
odpowiedzialny za szkodę ani jego następca prawny11.
8. Czy do wniosku o przeniesienie koncesji została dołączona przez wnioskodawcę,
czyli Bumech S.A. zgoda, o której mowa w Art. 36 ust. 1 wydana przez
przedsiębiorcę, w przypadku którego toczą się postępowania przez organ do tego
uprawniony.
Do wniosku została dołączona zgoda przedsiębiorcy, któremu została udzielona
koncesja jak i zgoda podmiotu, na rzecz którego koncesja ma zostać przeniesiona.
Dokumenty te podlegają analizie prawnej, w toku postępowania administracyjnego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
9 Informacja o wynikach kontroli NIK dot. udzielania koncesji na wydobywanie kopalin stałych i węglowodorów
przeprowadzonej m. in. w MKiŚ, obejmującej okres od 1 stycznia 2018 r. do 4 sierpnia 2023 r. (sygn. Akt.
KSI.430.5.2024 nr ewid. 92/2024/P/22/041.KSI).
10 Art. 151 pgg
11 Art. 146 ust. 4 pgg
-- 3 of 3 --