tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 13 marca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 15461
Znak sprawy: PAD5.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15461 Posłanki na Sejm RP Pani Agnieszki Ścigaj
w sprawie realizacji dochodów z podatku akcyzowego w 2025 roku, proszę przyjąć
następujące wyjaśnienia.
Ad 1.
W odniesieniu do pytania pierwszego, dotyczącego oficjalnego wykonania
dochodów z podatku akcyzowego za cały 2025 rok - w ujęciu kwotowym i jako
procent planu budżetowego informuję, że oficjalne roczne sprawozdanie
z wykonania ustawy budżetowej za 2025 rok, w tym z dochodów z podatku
akcyzowego, zostanie przedstawione Sejmowi przez Radę Ministrów do
31 maja 2026 r., zgodnie z art. 182 ust. 2 ustawy o finansach publicznych w związku
z art. 226 Konstytucji RP.
W chwili obecnej dostępne są jedynie wstępne dane dotyczące szacunkowego
wykonania budżetu za 2025 r. Zgodnie z komunikatem z 24 lutego 2026 r.,
opublikowanym na stronie Ministerstwa Finansów1, dochody z podatku
akcyzowego w okresie styczeń-grudzień 2025 r. wyniosły 92,5 mld zł i były wyższe
o ok. 2,2 mld zł (tj. 2,4%) w stosunku do roku 2024. Mając na uwadze, że zawarta
w ustawie budżetowej na 2025 r. prognoza dochodów z podatku akcyzowego
wyniosła 98,1 mld zł zatem wykonanie względem prognozy wynosi 94,3%. Tym
samym odbiega od wartości 92,7% wskazanej w zapytaniu poselskim. Równocześnie
należy wskazać, że wartości te są wstępnym wskaźnikiem realizacji zakładanych
w ustawie budżetowej kwot.
1 https://www.gov.pl/web/finanse/szacunkowe-wykonanie-budzetu-panstwa-w-2025-r

-- 1 of 4 --

2/4
Ad 2.
W zakresie pytania drugiego należy przede wszystkim wskazać, że rządowy projekt
ustawy, ujęty podczas prac parlamentarnych jako druk sejmowy nr 692, został
uchwalony jako ustawa z dnia 18 października 2024 r. o zmianie ustawy o podatku
akcyzowym (Dz. U. poz. 1681). Ustawa ta wprowadziła od 1 marca 2025 r.,
w perspektywie do 2027 r. aktualizację stawek podatku akcyzowego na wyroby
tytoniowe, susz tytoniowy, wyroby nowatorskie oraz płyn do papierosów
elektronicznych, a jej zasadniczym celem było urealnienie stawek akcyzy na ww.
wyroby oraz zmniejszenie dostępności cenowej wyrobów objętych regulacją.
Odnosząc się natomiast do kwestii porównania faktycznej wysokości dodatkowych
wpływów w 2025 r. wynikających ze zmiany ww. ustawy z założeniami przyjętymi
na potrzeby Oceny Skutków Regulacji (OSR) należy wskazać, że celem
przeprowadzenia oceny wpływu regulacji jest zapewnienie możliwie pełnej
i wiarygodnej informacji na temat celowości interwencji państwa oraz korzyści
i kosztów związanych z podjęciem konkretnych działań. Prognozowane w OSR
skutki finansowe opierają się na dostępnych danych szacunkowych oraz przyjętych
założeniach, w tym również w zakresie niezmienności czynników w otoczeniu
prawnym.
W tym kontekście zaznaczenia wymagają zmiany, jakie do systemu prawnego
zostały wprowadzone w związku z ustawą z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy
o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. poz. 340; druk sejmowy nr 981). Na mocy tej ustawy podatkiem akcyzowym
objęto nowe kategorie wyrobów akcyzowych (urządzenia do waporyzacji, zestawy
części do urządzeń do waporyzacji, saszetki nikotynowe, inne wyroby nikotynowe).
Ustawa rozszerzyła także opodatkowanie w zakresie już istniejących na gruncie
ustawy o podatku akcyzowym wyrobów nowatorskich, przez zmianę definicji tych
wyrobów. Ponadto w ustawie zostały zdefiniowane jednorazowe papierosy
elektroniczne i jednocześnie podniesiona została o 40 zł akcyza od zawartego w nich
płynu. Przepisy ustawy stosowane są, co do zasady, od 1 lipca 2025 r. w zakresie
dotyczącym urządzeń do waporyzacji, zestawów części do urządzeń do waporyzacji
i płynu do papierosów elektronicznych zawartego w jednorazowych papierosach
elektronicznych i od 1 sierpnia 2025 r. w zakresie dotyczącym nowych wyrobów
nowatorskich, saszetek nikotynowych i innych wyrobów nikotynowych.
Regulacje obu wymienionych ustaw, które weszły w życie w 2025 r., w wybranych
aspektach mają uzupełniający względem siebie charakter. I tak, ustawa z druku 692
przewidywała podwyżkę stawki akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych, zaś
ustawa z druku nr 981 wprowadziła regulacje w sprawie dodatkowego obciążenia
akcyzą płynu zawartego w jednorazowych papierosach elektronicznych. Obie
regulacje wpływają zatem na wysokość dochodów budżetowych z płynu do
papierosów elektronicznych, które są odnotowywane w jednej podziałce
budżetowej, co znacząco utrudnia przypisanie wpływów do określonej konkretnej
regulacji. Ponadto wprowadzone zmiany w otoczeniu prawnym wpływają
modyfikująco na zachowania konsumentów (np. zastępowanie wyrobów
tytoniowych wyrobami substytucyjnymi), a równocześnie działania dostosowawcze
i korygujące na rynku tych wyrobów.
W konsekwencji nałożenia się na siebie kilku czynników zewnętrznych, w praktyce
niemożliwe jest jednoznaczne przypisanie konkretnego skutku budżetowego
w 2025 r. wyłącznie do pojedynczej nowelizacji ustawy.
Ad. 3

-- 2 of 4 --

3/4
W odniesieniu do tej części pytania trzeciego, która dotyczy oficjalnego
oszacowania luki podatkowej w akcyzie w 2025 roku należy wyjaśnić, że
Ministerstwo Finansów nie dysponuje aktualnie takimi szacunkami. Mając na
uwadze, że wiele szczegółowych wskaźników sektorowych wciąż podlega
weryfikacji, przed ich ostateczną publikacją, proces sprawozdawczy za rok ubiegły
wciąż należy uznać za niezakończony. Tym samym brak jest dostępu do pełnych
danych dotyczących poszczególnych segmentów rynku, warunkujących
przeprowadzenie prac analitycznych.
Odnosząc się natomiast do tej części pytania trzeciego, która dotyczy wyjaśnienia
sytuacji, w której mimo wyższych stawek podatkowych i braku spadku konsumpcji,
wpływy budżetowe są niższe od planu należy wskazać, że podatkiem akcyzowym
objęte są m.in. wyroby tytoniowe, wyroby alkoholowe, paliwa silnikowe, samochody
osobowe, a stawki akcyzy na niektóre z tych wyrobów nie ulegały zmianie od kilku
lat. Stąd też, w kontekście zagadnień poruszanych we wcześniejszych pytaniach,
należy założyć, że pytanie trzecie de facto odnosi się do poziomu dochodów z tytułu
podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych.
Przede wszystkim nie można zgodzić się z tezą o braku spadku konsumpcji. Spadek
poziomu konsumpcji był jednym z oczekiwanych efektów podwyżki stawek akcyzy,
wprowadzonych na mocy ustawy z dnia 18 października 2024 r. o zmianie ustawy
o podatku akcyzowym (Dz. U. poz. 1681). Wyższe stawki akcyzy wpływają bowiem
na wzrost cen wyrobów tytoniowych oraz na ich dostępność cenową, przyczyniając
się do ograniczenia konsumpcji. Innym efektem może być modyfikacja
przyzwyczajeń konsumentów w ramach mechanizmu adaptacyjnego i przesunięcie
konsumpcji w kierunku dóbr substytucyjnych (np. papierosy elektroniczne lub
saszetki nikotynowe), których rynek przechodzi obecnie dynamiczny rozwój.
Odnosząc się natomiast bezpośrednio do kwestii porównania wysokości kwot
prognozowanych w ustawie budżetowej na 2025 r. oraz poziomu wykonania należy
wskazać, że w związku z wcześniejszą zapowiedzią podwyżki stawek akcyzy na
wyroby tytoniowe jeszcze pod koniec 2024 r. konsumenci podjęli działania
przygotowawcze (dokonywanie zakupów wyrobów tytoniowych na zapas, w cenach
uwzględniających niższą stawkę akcyzy). Znalazło to odzwierciedlenie
w podwyższonym wykonaniu dochodów z akcyzy od wyrobów tytoniowych
w ostatnich miesiącach 2024 r. (w porównaniu do 2023 r.).
Ad. 4
W kontekście pytania o konkretne działania operacyjne, jakie Ministerstwo podjęło
lub planuje podjąć w celu zwalczania szarej strefy w wyrobach akcyzowych, należy
wyjaśnić, że Krajowa Administracja Skarbowa na bieżąco prowadzi działania
wynikające z przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji
Skarbowej (dalej: „ustawa o KAS”). Dodatkowo, działania Krajowej Administracji
Skarbowej mające na celu zwalczanie szarej i czarnej strefy w obszarze wyrobów
akcyzowych, dotyczą m.in.:
 zwalczania przestępstw i nadużyć finansowych w obszarze wyrobów
tytoniowych, suszu tytoniowego, wyrobów bezdymnych i urządzeń do
waporyzacji,
 zwalczania przestępstw i nadużyć finansowych w obszarze wyrobów
alkoholowych.
Priorytetowe działania obejmują m.in.:
 prowadzenie czynności, o których mowa w dziale V, rozdziale 5 ustawy
o KAS,

-- 3 of 4 --

4/4
 prowadzenie działań kontrolnych sprzedaży dokonywanej poza punktem
stałej lokalizacji sprzedaży (sprzedaż obwoźna i obnośna na targowiskach
w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych),
 prowadzenie monitorowania sprzedaży wyrobów akcyzowych poprzez
portale internetowe,
 prowadzenie działań kontrolnych, ukierunkowanych na ograniczenie
przemytu i nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi, suszem
tytoniowym, wyrobami bezdymnymi, urządzeniami do waporyzacji oraz
zestawami części do tych urządzeń na terytorium Polski,
 prowadzenie monitorowania przemieszczeń przez terytorium Polski
wyrobów tytoniowych, suszu tytoniowego, wyrobów bezdymnych
i urządzeń do waporyzacji w celu identyfikacji przewozu niezgłoszonych
wyrobów akcyzowych,
 współpracę z krajowymi oraz zagranicznymi organami administracji
publicznej, innymi służbami, w celu zwalczania nielegalnej produkcji i obrotu
wyrobami akcyzowymi, w tym wspólne spotkania i działania operacyjne,
 współpracę z administracjami podatkowymi innych państw UE w zakresie
zwalczania nielegalnego handlu wyrobami akcyzowymi na terytorium kraju.
Jednocześnie - prowadząc działania kontrolne - w 2025 roku Krajowa Administracji
Skarbowa zajęła m.in:
 ok. 55,9 tys. litrów nielegalnych wyrobów alkoholowych,
 ok. 184 mln szt. nielegalnych papierosów,
 ok. 110 tys. kg nielegalnego tytoniu do palenia,
 ok. 38,6 tys. kg nielegalnego suszu tytoniowego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 4 of 4 --