Interpelacja nr 15445
Interpelacja w sprawie nowelizacji przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie obowiązków planistycznych gmin związanych z ochroną złóż kopalin
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nowelizacji przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie obowiązków planistycznych gmin związanych z ochroną złóż kopalin
Interpelacja nr 15445
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nowelizacji przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie obowiązków planistycznych gmin związanych z ochroną złóż kopalin
Zgłaszający: Lidia Czechak, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowna Pani Minister,
Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski 6 lutego 2026 roku zwróciło się do Pani Minister z wnioskiem o zainicjowanie zmiany przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze z dnia 9 czerwca 2011 r. lub ich doprecyzowanie, w szczególności w zakresie art. 95 i art. 96 ustawy odnoszących się do obowiązków gmin związanych z ochroną udokumentowanych złóż kopalin.
Nowelizacja ustawy w 2023 roku nałożyła na gminy rozszerzone obowiązki planistyczne i wprowadziła wysokie sankcje finansowe w przypadku ich niedochowania. Samorządy mają obecnie szczególne problemy z realizacją nowych przepisów, ponieważ w latach 2025–2026 gminy zobowiązane są do sporządzenia planów ogólnych, przy jednoczesnym znaczącym wzroście liczby postępowań dotyczących decyzji o warunkach zabudowy. Nałożenie w tym samym czasie obowiązku wprowadzania zmian do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, wynikających z art. 95 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, doprowadziło w praktyce do konieczności sporządzania podwójnych dokumentacji planistycznych, często dla tych samych obszarów.
Oprócz powyższej kwestii inne problemy zdiagnozowane przez samorządy to:
Brak elastyczności przepisów: Obecne brzmienie ustawy wymusza wszczynanie kosztownych procedur zmiany MPZP nawet w sytuacjach, gdy złoże obejmuje niewielki fragment terenu, a obowiązujące ustalenia planu nie kolidują z wymogami ochrony złoża. Prowadzi to do marnotrawstwa środków publicznych na procedury czysto formalne, niewnoszące realnej wartości do ochrony zasobów.
Ryzyko kar finansowych: Wysokie sankcje przewidziane w art. 96 ust. 1a ustawy są nieproporcjonalne w stosunku do możliwości kadrowych i finansowych gmin, które już teraz są mocno obciążone realizacją reformy planistycznej.
W ocenie samorządów obecny stan prawny nie przyczynia się do realnego zwiększenia poziomu ochrony złóż, a jedynie generuje biurokrację i ryzyko destabilizacji budżetów gminnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy planowane jest podjęcie prac legislacyjnych mających na celu wprowadzenie mechanizmu, który umożliwiłby organom gminy dokonywanie wstępnej oceny celowości zmiany MPZP? Chodzi o sytuacje, w których obowiązujące plany nie stoją w sprzeczności z ochroną udokumentowanego złoża, co pozwoliłoby uniknąć zbędnych procedur.
Czy ministerstwo rozważy nowelizację art. 95 ust. 3 i 4 ustawy w celu wydłużenia terminów na wprowadzenie złóż do dokumentów planistycznych, przynajmniej na czas wdrażania reformy planowania przestrzennego?
Czy w okresie przejściowym, związanym z dużym obciążeniem gmin pracami nad planami ogólnymi, rozważane jest czasowe zawieszenie nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 96 ust. 1a ustawy, lub ich ustawowe obniżenie?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15445
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nowelizacji przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie obowiązków planistycznych gmin związanych z ochroną złóż kopalin
Zgłaszający: Lidia Czechak, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowna Pani Minister,
Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski 6 lutego 2026 roku zwróciło się do Pani Minister z wnioskiem o zainicjowanie zmiany przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze z dnia 9 czerwca 2011 r. lub ich doprecyzowanie, w szczególności w zakresie art. 95 i art. 96 ustawy odnoszących się do obowiązków gmin związanych z ochroną udokumentowanych złóż kopalin.
Nowelizacja ustawy w 2023 roku nałożyła na gminy rozszerzone obowiązki planistyczne i wprowadziła wysokie sankcje finansowe w przypadku ich niedochowania. Samorządy mają obecnie szczególne problemy z realizacją nowych przepisów, ponieważ w latach 2025–2026 gminy zobowiązane są do sporządzenia planów ogólnych, przy jednoczesnym znaczącym wzroście liczby postępowań dotyczących decyzji o warunkach zabudowy. Nałożenie w tym samym czasie obowiązku wprowadzania zmian do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, wynikających z art. 95 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, doprowadziło w praktyce do konieczności sporządzania podwójnych dokumentacji planistycznych, często dla tych samych obszarów.
Oprócz powyższej kwestii inne problemy zdiagnozowane przez samorządy to:
Brak elastyczności przepisów: Obecne brzmienie ustawy wymusza wszczynanie kosztownych procedur zmiany MPZP nawet w sytuacjach, gdy złoże obejmuje niewielki fragment terenu, a obowiązujące ustalenia planu nie kolidują z wymogami ochrony złoża. Prowadzi to do marnotrawstwa środków publicznych na procedury czysto formalne, niewnoszące realnej wartości do ochrony zasobów.
Ryzyko kar finansowych: Wysokie sankcje przewidziane w art. 96 ust. 1a ustawy są nieproporcjonalne w stosunku do możliwości kadrowych i finansowych gmin, które już teraz są mocno obciążone realizacją reformy planistycznej.
W ocenie samorządów obecny stan prawny nie przyczynia się do realnego zwiększenia poziomu ochrony złóż, a jedynie generuje biurokrację i ryzyko destabilizacji budżetów gminnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy planowane jest podjęcie prac legislacyjnych mających na celu wprowadzenie mechanizmu, który umożliwiłby organom gminy dokonywanie wstępnej oceny celowości zmiany MPZP? Chodzi o sytuacje, w których obowiązujące plany nie stoją w sprzeczności z ochroną udokumentowanego złoża, co pozwoliłoby uniknąć zbędnych procedur.
Czy ministerstwo rozważy nowelizację art. 95 ust. 3 i 4 ustawy w celu wydłużenia terminów na wprowadzenie złóż do dokumentów planistycznych, przynajmniej na czas wdrażania reformy planowania przestrzennego?
Czy w okresie przejściowym, związanym z dużym obciążeniem gmin pracami nad planami ogólnymi, rozważane jest czasowe zawieszenie nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 96 ust. 1a ustawy, lub ich ustawowe obniżenie?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4768 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOP.0500.1.2026.MB
4249132.17317709.14046819
Warszawa, 13-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłów Lidii Czechak i Jarosława Krajewskiego (znak:
K10INT15445).
Temat: nowelizacji przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie obowiązków
planistycznych gmin związanych z ochroną złóż kopalin.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr K10INT15445 Posłów Lidii Czechak i Jarosława Krajewskiego
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Minister Klimatu i Środowiska pismem z 12 marca 2026 r.1 udzielił odpowiedzi na pismo
Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski. W załączeniu przesyłam kopię odpowiedzi.
I.
Zgodnie z art. 95 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze2
(„P.g.g.”) uwzględnianie złóż w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego
(„plan miejscowy”) jest obowiązkiem gmin. Każdy przypadek należy rozpatrywać
indywidualnie dlatego „zmiany konieczne dla ochrony udokumentowanych złóż” mogą
oznaczać co innego w przypadku różnych złóż. Natomiast w każdym przypadku, zgodnie z
art. 15 ust. 2c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym3 („u.p.z.p.”) wymagane jest przynajmniej wskazanie nazwy złoża oraz
granicy występowania złoża.
W ocenie Ministra nie jest możliwe zapewnienie ochrony złóż kopalin bez jakiejkolwiek
wzmianki o ich występowaniu w planie miejscowym.
II.
1 znak: DGL-WOP.022.2.2026.MB.
2 Dz.U. z 2026 r. poz. 69.
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 1130.
-- 1 of 3 --
2
Zdaniem resortu obecne ramy czasowe na wprowadzenie w aktach planistycznych gminy
zmian koniecznych dla ochrony złóż kopalin są adekwatne do zakresu nałożonych zadań i
nie ma potrzeby ich wydłużania. Kwestia terminu dokonania zmian aktów planowania
przestrzennego była konsultowana z przedstawicielami Ministerstwa Rozwoju i
Technologii, którzy wskazywali, że reforma planowania przestrzennego powinna skrócić
czas procedowania dokumentów planistycznych. Kwestia ta będzie monitorowana w
ministerstwie i w zależności od sytuacji, będzie możliwe dokonanie korekty. Z uwagi na czas
trwanie procesu legislacyjnego (1-2 lata) nie będzie możliwe wydłużenie terminów w
okresie przejściowym (plany ogólne powinny zostać uchwalone do 30.06.2026 r.)
III.
Minister nie przewiduje zmiany art. 96 ust. 1a P.g.g. dot. kar pieniężnych wymierzanych
przez wojewodów w ramach zarządzeń zastępczych.
Zwracam natomiast uwagę, że w ocenie ministra wojewoda powinien wydać zarządzenie
zastępcze wprowadzające zmiany konieczne dla ochrony udokumentowanych złóż kopalin
do planu miejscowego i wymierzyć gminie karę pieniężną jedynie w przypadku gdy gmina
miała możliwość wprowadzenia tych zmian sama.
Sytuację w okresie przejściowym tzn. do momentu wejścia w życie w danej gminie planu
ogólnego (nie później niż do 30 czerwca 2026r.) reguluje art. 65 i nast. ustawy z dnia 7 lipca
2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych
innych ustaw4 („nowelizacja u.p.z.p.”). Do momentu wejścia w życie planu ogólnego
zachowuje moc studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
(„studium”). Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. zmiana planu miejscowego jest możliwa jeżeli
pozostaje w zgodzie ze studium (z wyjątkiem przypadków określonych w art. 67 ust. 3 pkt 2
nowelizacji u.p.z.p.). Natomiast zmiana studium przed wejściem w życie planu ogólnego jest
możliwa jedynie w przypadkach określonych w art. 65 ust. 2 nowelizacji u.p.z.p.
Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Ministra w przypadku, gdy złoże nie zostało
ujawnione w studium, nie zaszły przypadki uprawniające do ujawnienia złoża w studium
(art. 65 ust. 2 nowelizacji u.p.z.p.) oraz nie zaszły przypadki uprawniające do wprowadzenia
złoża do planu miejscowego, pomimo niezgodności ze studium (art. 67 ust. 3 pkt 2
nowelizacji u.p.z.p.), to brak jest uzasadnienia, aby wojewoda wydawał zarządzenie
zastępcze wprowadzające złoże do planu miejscowego gminy oraz wymierzające gminie
karę, o której mowa w art. 96 ust. 1a P.g.g. Konsekwencją takiej sytuacji jest również brak
uzasadnienia, aby minister właściwy do spraw środowiska wymierzał wojewodzie karę, o
której mowa w art. 96 ust. 4 P.g.g.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
4 Dz. U. z 2023 r. poz. 1688.
-- 2 of 3 --
3
Załącznik:
pismo Ministra Klimatu i Środowiska z 12.03.2026 r. do Stowarzyszenia Gmin
i Powiatów Wielkopolski
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOP.0500.1.2026.MB
4249132.17317709.14046819
Warszawa, 13-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłów Lidii Czechak i Jarosława Krajewskiego (znak:
K10INT15445).
Temat: nowelizacji przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie obowiązków
planistycznych gmin związanych z ochroną złóż kopalin.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr K10INT15445 Posłów Lidii Czechak i Jarosława Krajewskiego
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Minister Klimatu i Środowiska pismem z 12 marca 2026 r.1 udzielił odpowiedzi na pismo
Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski. W załączeniu przesyłam kopię odpowiedzi.
I.
Zgodnie z art. 95 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze2
(„P.g.g.”) uwzględnianie złóż w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego
(„plan miejscowy”) jest obowiązkiem gmin. Każdy przypadek należy rozpatrywać
indywidualnie dlatego „zmiany konieczne dla ochrony udokumentowanych złóż” mogą
oznaczać co innego w przypadku różnych złóż. Natomiast w każdym przypadku, zgodnie z
art. 15 ust. 2c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym3 („u.p.z.p.”) wymagane jest przynajmniej wskazanie nazwy złoża oraz
granicy występowania złoża.
W ocenie Ministra nie jest możliwe zapewnienie ochrony złóż kopalin bez jakiejkolwiek
wzmianki o ich występowaniu w planie miejscowym.
II.
1 znak: DGL-WOP.022.2.2026.MB.
2 Dz.U. z 2026 r. poz. 69.
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 1130.
-- 1 of 3 --
2
Zdaniem resortu obecne ramy czasowe na wprowadzenie w aktach planistycznych gminy
zmian koniecznych dla ochrony złóż kopalin są adekwatne do zakresu nałożonych zadań i
nie ma potrzeby ich wydłużania. Kwestia terminu dokonania zmian aktów planowania
przestrzennego była konsultowana z przedstawicielami Ministerstwa Rozwoju i
Technologii, którzy wskazywali, że reforma planowania przestrzennego powinna skrócić
czas procedowania dokumentów planistycznych. Kwestia ta będzie monitorowana w
ministerstwie i w zależności od sytuacji, będzie możliwe dokonanie korekty. Z uwagi na czas
trwanie procesu legislacyjnego (1-2 lata) nie będzie możliwe wydłużenie terminów w
okresie przejściowym (plany ogólne powinny zostać uchwalone do 30.06.2026 r.)
III.
Minister nie przewiduje zmiany art. 96 ust. 1a P.g.g. dot. kar pieniężnych wymierzanych
przez wojewodów w ramach zarządzeń zastępczych.
Zwracam natomiast uwagę, że w ocenie ministra wojewoda powinien wydać zarządzenie
zastępcze wprowadzające zmiany konieczne dla ochrony udokumentowanych złóż kopalin
do planu miejscowego i wymierzyć gminie karę pieniężną jedynie w przypadku gdy gmina
miała możliwość wprowadzenia tych zmian sama.
Sytuację w okresie przejściowym tzn. do momentu wejścia w życie w danej gminie planu
ogólnego (nie później niż do 30 czerwca 2026r.) reguluje art. 65 i nast. ustawy z dnia 7 lipca
2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych
innych ustaw4 („nowelizacja u.p.z.p.”). Do momentu wejścia w życie planu ogólnego
zachowuje moc studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
(„studium”). Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. zmiana planu miejscowego jest możliwa jeżeli
pozostaje w zgodzie ze studium (z wyjątkiem przypadków określonych w art. 67 ust. 3 pkt 2
nowelizacji u.p.z.p.). Natomiast zmiana studium przed wejściem w życie planu ogólnego jest
możliwa jedynie w przypadkach określonych w art. 65 ust. 2 nowelizacji u.p.z.p.
Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Ministra w przypadku, gdy złoże nie zostało
ujawnione w studium, nie zaszły przypadki uprawniające do ujawnienia złoża w studium
(art. 65 ust. 2 nowelizacji u.p.z.p.) oraz nie zaszły przypadki uprawniające do wprowadzenia
złoża do planu miejscowego, pomimo niezgodności ze studium (art. 67 ust. 3 pkt 2
nowelizacji u.p.z.p.), to brak jest uzasadnienia, aby wojewoda wydawał zarządzenie
zastępcze wprowadzające złoże do planu miejscowego gminy oraz wymierzające gminie
karę, o której mowa w art. 96 ust. 1a P.g.g. Konsekwencją takiej sytuacji jest również brak
uzasadnienia, aby minister właściwy do spraw środowiska wymierzał wojewodzie karę, o
której mowa w art. 96 ust. 4 P.g.g.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
4 Dz. U. z 2023 r. poz. 1688.
-- 2 of 3 --
3
Załącznik:
pismo Ministra Klimatu i Środowiska z 12.03.2026 r. do Stowarzyszenia Gmin
i Powiatów Wielkopolski
-- 3 of 3 --