Interpelacja nr 15439
Interpelacja w sprawie działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Zdrowie i Lecznictwo (60%)
Sprawiedliwość i Sądy (33%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Klimat, Energia i Środowisko (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Interpelacja nr 15439
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowni Państwo,
w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii.
Doniesienia medialne opisują m.in.:
funkcjonowanie placówek bez decyzji administracyjnych,
gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych,
brak stałej opieki weterynaryjnej,
ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
wieloletnie postępowania karne bez prawomocnych rozstrzygnięć,
powtarzające się interwencje organizacji społecznych przy bierności instytucji publicznych.
Istnienie patoschronisk czy nielegalnych schronisk nie ma charakteru incydentalnego, lecz wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa.
Opisane przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym.
Brakuje:
realnego nadzoru,
szybkich i skutecznych sankcji,
koordynacji między resortami,
ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli.
W związku z powyższym serdecznie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ilu obiektów określanych jako schroniska, azyle lub przytuliska dla zwierząt dotyczy obecnie nadzór Inspekcji Weterynaryjnej?
Ile podmiotów na terenie kraju, które faktycznie pełnią funkcję schronisk lub miejsc stałego gromadzenia zwierząt, nie posiada wymaganych zezwoleń administracyjnych? Dlaczego?
W jaki sposób Inspekcja Weterynaryjna identyfikuje takie nielegalne placówki i dlaczego – mimo stwierdzonych naruszeń – nie dochodzi do natychmiastowego zakazu prowadzenia działalności?
Jakie konkretne sankcje grożą obecnie za prowadzenie schroniska lub azylu dla zwierząt bez zezwolenia?
Dlaczego obowiązujące przepisy dopuszczają sytuację, w której:
nielegalne miejsce gromadzenia zwierząt może funkcjonować latami,
kolejne kontrole nie skutkują decyzją o zamknięciu obiektu i odebraniu zwierząt?
Jakie są realne, mierzalne normy dobrostanu, które mogą stanowić podstawę decyzji administracyjnych i karnych, a nie wyłącznie uznaniowych ocen?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie:
centralnego, publicznego rejestru legalnych schronisk i podmiotów uprawnionych do gromadzenia zwierząt,
jednoznacznej zasady, że brak zezwolenia oznacza zakaz działalności,
obowiązku natychmiastowej decyzji administracyjnej w przypadku ujawnienia prowadzenia takiej działalności bez podstawy prawnej,
wprowadzenie obowiązkowych, cyklicznych kontroli,
zaostrzenie sankcji administracyjnych za prowadzenie działalności bez zezwolenia,
zmian ustawowych w zakresie definicji schroniska i działalności quasi-schroniskowej,
wprowadzenie jednoznacznych standardów dobrostanu zapisanych w aktach rangi ustawowej lub wykonawczej, będących podstawą do interwencji dobrostanowych właściwych służb?
Jak ministerstwo ocenia skuteczność obecnego modelu nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej nad schroniskami oraz czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne wzmacniające realną egzekucję prawa?
Dlaczego państwo w praktyce ceduje ciężar wykrywania patologii na organizacje społeczne?
Jak ministerstwo ocenia skuteczność obecnego modelu ochrony zwierząt w kontekście schronisk i tzw. azylów?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Interpelacja nr 15439
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowni Państwo,
w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii.
Doniesienia medialne opisują m.in.:
funkcjonowanie placówek bez decyzji administracyjnych,
gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych,
brak stałej opieki weterynaryjnej,
ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
wieloletnie postępowania karne bez prawomocnych rozstrzygnięć,
powtarzające się interwencje organizacji społecznych przy bierności instytucji publicznych.
Istnienie patoschronisk czy nielegalnych schronisk nie ma charakteru incydentalnego, lecz wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa.
Opisane przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym.
Brakuje:
realnego nadzoru,
szybkich i skutecznych sankcji,
koordynacji między resortami,
ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli.
W związku z powyższym serdecznie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ilu obiektów określanych jako schroniska, azyle lub przytuliska dla zwierząt dotyczy obecnie nadzór Inspekcji Weterynaryjnej?
Ile podmiotów na terenie kraju, które faktycznie pełnią funkcję schronisk lub miejsc stałego gromadzenia zwierząt, nie posiada wymaganych zezwoleń administracyjnych? Dlaczego?
W jaki sposób Inspekcja Weterynaryjna identyfikuje takie nielegalne placówki i dlaczego – mimo stwierdzonych naruszeń – nie dochodzi do natychmiastowego zakazu prowadzenia działalności?
Jakie konkretne sankcje grożą obecnie za prowadzenie schroniska lub azylu dla zwierząt bez zezwolenia?
Dlaczego obowiązujące przepisy dopuszczają sytuację, w której:
nielegalne miejsce gromadzenia zwierząt może funkcjonować latami,
kolejne kontrole nie skutkują decyzją o zamknięciu obiektu i odebraniu zwierząt?
Jakie są realne, mierzalne normy dobrostanu, które mogą stanowić podstawę decyzji administracyjnych i karnych, a nie wyłącznie uznaniowych ocen?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie:
centralnego, publicznego rejestru legalnych schronisk i podmiotów uprawnionych do gromadzenia zwierząt,
jednoznacznej zasady, że brak zezwolenia oznacza zakaz działalności,
obowiązku natychmiastowej decyzji administracyjnej w przypadku ujawnienia prowadzenia takiej działalności bez podstawy prawnej,
wprowadzenie obowiązkowych, cyklicznych kontroli,
zaostrzenie sankcji administracyjnych za prowadzenie działalności bez zezwolenia,
zmian ustawowych w zakresie definicji schroniska i działalności quasi-schroniskowej,
wprowadzenie jednoznacznych standardów dobrostanu zapisanych w aktach rangi ustawowej lub wykonawczej, będących podstawą do interwencji dobrostanowych właściwych służb?
Jak ministerstwo ocenia skuteczność obecnego modelu nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej nad schroniskami oraz czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne wzmacniające realną egzekucję prawa?
Dlaczego państwo w praktyce ceduje ciężar wykrywania patologii na organizacje społeczne?
Jak ministerstwo ocenia skuteczność obecnego modelu ochrony zwierząt w kontekście schronisk i tzw. azylów?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
19
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10267 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 marca 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.15.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15439
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 15439 z dnia 20 lutego 2026 r. pani Marty Stożek,
Poseł na Sejm RP, w sprawie działalności schronisk dla bezdomnych zwierząt, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie przyrody1 azyl jest
to ośrodek, w którym przetrzymuje się żywe zwierzęta gatunków obcych, gatunków
podlegających ochronie, gatunków niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi oraz
gatunków objętych ochroną gatunkową, które są niezdolne do życia w środowisku
przyrodniczym.
Miejscem opieki nad bezdomnymi zwierzętami domowymi jest, zgodnie z ustawą
o ochronie zwierząt2, schronisko dla zwierząt. Schroniska dla zwierząt to obiekty służące
gminom do realizacji zadania własnego, określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie
zwierząt2, jakim jest zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki
bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie. W schroniskach dla zwierząt powinny
być zatem umieszczone zwierzęta odłowione na podstawie uchwały rady gminy
określającej program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania
bezdomności zwierząt, przyjętej przez radę gminy na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o
ochronie zwierząt2. W schronisku dla zwierząt mogą zostać również umieszczone
zwierzęta domowe lub laboratoryjne, które zostały czasowo odebrane właścicielowi
-- 1 of 5 --
decyzją wójta (burmistrza, prezydenta miast) wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 lub art. 7
ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt2.
Uprzejmie informuję, że prowadzenie schronisk dla zwierząt jest działalnością
nadzorowaną przez Inspekcję Weterynaryjną na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt3.
Zgodnie z art. 11 tej ustawy3 powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów
prowadzących działalność nadzorowaną na obszarze jego właściwości. Zgodnie z art. 12
tej ustawy3 Główny Inspektorat Weterynarii zamieszcza wykaz podmiotów
prowadzących działalność nadzorowaną na stronie internetowej GIW. Obecnie pod
nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej znajduje się 209 schronisk dla zwierząt.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy3 prowadzenie schroniska dla zwierząt jest
dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w formie pisemnej, zamiaru jej prowadzenia
powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce
jej prowadzenia. Zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy3 kto prowadząc działalność
nadzorowaną, nie spełnia wymagań weterynaryjnych określonych dla danego rodzaju
i zakresu działalności albo prowadzi taką działalność bez zawiadomienia w wymaganym
terminie o zamiarze jej rozpoczęcia podlega karze aresztu, ograniczenia wolności
albo karze grzywny.
Z dniem 18 marca 2026 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu
zwierząt4. Ustawa ta wykonuje przepisy rozporządzenia 2016/4295, określając
m. in. zasady zatwierdzania lub rejestracji podmiotów utrzymujących zwierzęta lądowe,
w tym w zakresie dotyczącym schronisk dla zwierząt.
Ustawa o zdrowiu zwierząt4 w art. 108 zmienia ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o ochronie zwierząt2, dostosowując m. in. definicję schroniska dla zwierząt do przepisów
rozporządzenia 2016/4295. Zgodnie z nową definicją schroniskiem dla zwierząt,
podlegającym obowiązkowi rejestracji, stanie się każdy zakład w rozumieniu art. 4 pkt
27 rozporządzenia 2016/4295, w którym są utrzymywane zwierzęta bezdomne inne
niż zwierzęta gospodarskie, z wyjątkiem gospodarstw domowych, w których
utrzymywane są zwierzęta domowe i zakładów leczniczych dla zwierząt.
Rejestracji będą podlegały również inne zakłady, jeżeli gromadzą zwierzęta
lub prowadzą obrót zwierzętami (np. hodowle psów i kotów).
-- 2 of 5 --
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. g ustawy o Inspekcji
Weterynaryjnej6 nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt sprawuje
Inspekcja Weterynaryjna. Inspekcja przeprowadza kontrole zgodnie z wymogami
unijnego rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych (nr 2017/625)7. Odpowiednio
do powyższego, kontrole podmiotów objętych nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej
przeprowadzane są okresowo przez właściwych terytorialnie powiatowych lekarzy
weterynarii. Warunki utrzymywania zwierząt w schroniskach dla bezdomnych zwierząt
określone są w rozporządzeniu Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r.
w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk
dla zwierząt8.
Zgodnie z dodanym art. 11c ustawy o ochronie zwierząt2, który wejdzie w życie 18
marca 2026 r., powiatowy lekarz weterynarii będzie przeprowadzał kontrolę schronisk
dla zwierząt nie rzadziej niż raz w roku. Dodatkowo przepis ten przewiduje rozwiązanie,
zgodnie z którym do nowych schronisk dla zwierząt, tj. schronisk dla zwierząt
rozpoczynających działalność po wejściu w życie tego przepisu, zwierzęta będą mogły
być wprowadzane dopiero, gdy powiatowy lekarz weterynarii przeprowadzi kontrolę
tego schroniska dla zwierząt i potwierdzi w protokole tej kontroli, że spełnia ono
wymagania określone w ustawie o ochronie zwierząt oraz w wydanym na jej podstawie
rozporządzeniu. Powiatowy lekarz weterynarii będzie zobowiązany do przeprowadzenia
kontroli poprzedzającej wprowadzenie pierwszego zwierzęcia do schroniska dla
zwierząt w terminie do 7 dni od dnia otrzymania wniosku o taką kontrolę. Dokumentem
potwierdzającym spełnienie wymagań będzie sam protokół kontroli. W dalszych
przepisach art. 11c przewidziano środki, jakie powiatowy lekarz weterynarii będzie mógł
zastosować w przypadku naruszenia przez podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt
przepisów ustawy o ochronie zwierząt2 lub przepisów rozporządzenia w sprawie
minimalnych warunków utrzymywania psów i kotów w schroniskach dla zwierząt.
Pragnę podkreślić, że we wnioskach pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli,
skierowanych do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi po kontroli P/24/093 –
Zapobieganie bezdomności zwierząt domowych, wskazano m. in. na potrzebę podjęcia
i kontynuowania działań legislacyjnych zmierzających do wprowadzenia skutecznych
narzędzi w walce ze zjawiskiem bezdomności zwierząt domowych, w postaci
powszechnego i obowiązkowego znakowania psów i kotów oraz rejestru zwierząt
oznakowanych, służącemu zapewnieniu identyfikowalności zwierząt domowych,
-- 3 of 5 --
uznania za działalność nadzorowaną, objętą nadzorem weterynaryjnym, prowadzenia
wszystkich miejsc przetrzymywania odłowionych zwierząt, określenia warunków
(standardów) opieki nad bezdomnymi zwierzętami w miejscu czasowego
przetrzymywania zwierząt, przy jednoczesnym zapewnieniu mechanizmów kontroli
prawidłowości jej wykonywania, w tym ewidencji zwierząt tam przebywających
oraz ustalenia, że podjęcie działalności polegającej na prowadzeniu schroniska jest
dopuszczalne dopiero po stwierdzeniu przez powiatowego lekarza weterynarii,
w drodze decyzji, spełniania wymagań weterynaryjnych określonych dla prowadzenia
tego rodzaju działalności.
Rozwiązania prawne przyjęte w projekcie ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych
Psów i Kotów (UD 128) realizują zalecenia NIK dotyczące wprowadzenia powszechnego
i obowiązkowego znakowania psów i kotów oraz utworzenia rejestru zwierząt
oznakowanych, natomiast zmiana ustawy o ochronie zwierząt zawarta w art. 108
ustawy o zdrowiu zwierząt, realizuje większość wyżej wskazanych wniosków
pokontrolnych NIK.
Niezależnie od powyższego Główny Lekarz Weterynarii zapowiedział zmianę Instrukcji
z dnia 2 kwietnia 2024 r. w sprawie postępowania powiatowych lekarzy weterynarii
przy przeprowadzaniu kontroli schronisk dla zwierząt, zobowiązując powiatowych
lekarzy weterynarii do kontroli schronisk raz na kwartał. Ponadto Główny Lekarz
Weterynarii zaplanował na 2026 r. audyt nadzoru sprawowanego przez powiatowych
lekarzy weterynarii nad schroniskami dla zwierząt, który zostanie przeprowadzony
we wszystkich województwach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz.
13 z późn. zm.)
(2) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r.
poz. 1580 z późn. zm.)
-- 4 of 5 --
(3) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1075)
(4) ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795)
(5) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca
2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i
uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu
zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.)
(6) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 12)
(7) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15
marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i
paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia
roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr
1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE)
2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr
1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE,
2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady
89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE,
96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (Dz.U. L 95 z 7.4.2017
r., str. 1–142)
(8) rozporządzenie Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie
szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla
zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 175 z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 marca 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.15.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15439
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 15439 z dnia 20 lutego 2026 r. pani Marty Stożek,
Poseł na Sejm RP, w sprawie działalności schronisk dla bezdomnych zwierząt, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie przyrody1 azyl jest
to ośrodek, w którym przetrzymuje się żywe zwierzęta gatunków obcych, gatunków
podlegających ochronie, gatunków niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi oraz
gatunków objętych ochroną gatunkową, które są niezdolne do życia w środowisku
przyrodniczym.
Miejscem opieki nad bezdomnymi zwierzętami domowymi jest, zgodnie z ustawą
o ochronie zwierząt2, schronisko dla zwierząt. Schroniska dla zwierząt to obiekty służące
gminom do realizacji zadania własnego, określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie
zwierząt2, jakim jest zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki
bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie. W schroniskach dla zwierząt powinny
być zatem umieszczone zwierzęta odłowione na podstawie uchwały rady gminy
określającej program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania
bezdomności zwierząt, przyjętej przez radę gminy na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o
ochronie zwierząt2. W schronisku dla zwierząt mogą zostać również umieszczone
zwierzęta domowe lub laboratoryjne, które zostały czasowo odebrane właścicielowi
-- 1 of 5 --
decyzją wójta (burmistrza, prezydenta miast) wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 lub art. 7
ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt2.
Uprzejmie informuję, że prowadzenie schronisk dla zwierząt jest działalnością
nadzorowaną przez Inspekcję Weterynaryjną na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt3.
Zgodnie z art. 11 tej ustawy3 powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów
prowadzących działalność nadzorowaną na obszarze jego właściwości. Zgodnie z art. 12
tej ustawy3 Główny Inspektorat Weterynarii zamieszcza wykaz podmiotów
prowadzących działalność nadzorowaną na stronie internetowej GIW. Obecnie pod
nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej znajduje się 209 schronisk dla zwierząt.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy3 prowadzenie schroniska dla zwierząt jest
dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w formie pisemnej, zamiaru jej prowadzenia
powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce
jej prowadzenia. Zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy3 kto prowadząc działalność
nadzorowaną, nie spełnia wymagań weterynaryjnych określonych dla danego rodzaju
i zakresu działalności albo prowadzi taką działalność bez zawiadomienia w wymaganym
terminie o zamiarze jej rozpoczęcia podlega karze aresztu, ograniczenia wolności
albo karze grzywny.
Z dniem 18 marca 2026 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu
zwierząt4. Ustawa ta wykonuje przepisy rozporządzenia 2016/4295, określając
m. in. zasady zatwierdzania lub rejestracji podmiotów utrzymujących zwierzęta lądowe,
w tym w zakresie dotyczącym schronisk dla zwierząt.
Ustawa o zdrowiu zwierząt4 w art. 108 zmienia ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o ochronie zwierząt2, dostosowując m. in. definicję schroniska dla zwierząt do przepisów
rozporządzenia 2016/4295. Zgodnie z nową definicją schroniskiem dla zwierząt,
podlegającym obowiązkowi rejestracji, stanie się każdy zakład w rozumieniu art. 4 pkt
27 rozporządzenia 2016/4295, w którym są utrzymywane zwierzęta bezdomne inne
niż zwierzęta gospodarskie, z wyjątkiem gospodarstw domowych, w których
utrzymywane są zwierzęta domowe i zakładów leczniczych dla zwierząt.
Rejestracji będą podlegały również inne zakłady, jeżeli gromadzą zwierzęta
lub prowadzą obrót zwierzętami (np. hodowle psów i kotów).
-- 2 of 5 --
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. g ustawy o Inspekcji
Weterynaryjnej6 nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt sprawuje
Inspekcja Weterynaryjna. Inspekcja przeprowadza kontrole zgodnie z wymogami
unijnego rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych (nr 2017/625)7. Odpowiednio
do powyższego, kontrole podmiotów objętych nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej
przeprowadzane są okresowo przez właściwych terytorialnie powiatowych lekarzy
weterynarii. Warunki utrzymywania zwierząt w schroniskach dla bezdomnych zwierząt
określone są w rozporządzeniu Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r.
w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk
dla zwierząt8.
Zgodnie z dodanym art. 11c ustawy o ochronie zwierząt2, który wejdzie w życie 18
marca 2026 r., powiatowy lekarz weterynarii będzie przeprowadzał kontrolę schronisk
dla zwierząt nie rzadziej niż raz w roku. Dodatkowo przepis ten przewiduje rozwiązanie,
zgodnie z którym do nowych schronisk dla zwierząt, tj. schronisk dla zwierząt
rozpoczynających działalność po wejściu w życie tego przepisu, zwierzęta będą mogły
być wprowadzane dopiero, gdy powiatowy lekarz weterynarii przeprowadzi kontrolę
tego schroniska dla zwierząt i potwierdzi w protokole tej kontroli, że spełnia ono
wymagania określone w ustawie o ochronie zwierząt oraz w wydanym na jej podstawie
rozporządzeniu. Powiatowy lekarz weterynarii będzie zobowiązany do przeprowadzenia
kontroli poprzedzającej wprowadzenie pierwszego zwierzęcia do schroniska dla
zwierząt w terminie do 7 dni od dnia otrzymania wniosku o taką kontrolę. Dokumentem
potwierdzającym spełnienie wymagań będzie sam protokół kontroli. W dalszych
przepisach art. 11c przewidziano środki, jakie powiatowy lekarz weterynarii będzie mógł
zastosować w przypadku naruszenia przez podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt
przepisów ustawy o ochronie zwierząt2 lub przepisów rozporządzenia w sprawie
minimalnych warunków utrzymywania psów i kotów w schroniskach dla zwierząt.
Pragnę podkreślić, że we wnioskach pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli,
skierowanych do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi po kontroli P/24/093 –
Zapobieganie bezdomności zwierząt domowych, wskazano m. in. na potrzebę podjęcia
i kontynuowania działań legislacyjnych zmierzających do wprowadzenia skutecznych
narzędzi w walce ze zjawiskiem bezdomności zwierząt domowych, w postaci
powszechnego i obowiązkowego znakowania psów i kotów oraz rejestru zwierząt
oznakowanych, służącemu zapewnieniu identyfikowalności zwierząt domowych,
-- 3 of 5 --
uznania za działalność nadzorowaną, objętą nadzorem weterynaryjnym, prowadzenia
wszystkich miejsc przetrzymywania odłowionych zwierząt, określenia warunków
(standardów) opieki nad bezdomnymi zwierzętami w miejscu czasowego
przetrzymywania zwierząt, przy jednoczesnym zapewnieniu mechanizmów kontroli
prawidłowości jej wykonywania, w tym ewidencji zwierząt tam przebywających
oraz ustalenia, że podjęcie działalności polegającej na prowadzeniu schroniska jest
dopuszczalne dopiero po stwierdzeniu przez powiatowego lekarza weterynarii,
w drodze decyzji, spełniania wymagań weterynaryjnych określonych dla prowadzenia
tego rodzaju działalności.
Rozwiązania prawne przyjęte w projekcie ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych
Psów i Kotów (UD 128) realizują zalecenia NIK dotyczące wprowadzenia powszechnego
i obowiązkowego znakowania psów i kotów oraz utworzenia rejestru zwierząt
oznakowanych, natomiast zmiana ustawy o ochronie zwierząt zawarta w art. 108
ustawy o zdrowiu zwierząt, realizuje większość wyżej wskazanych wniosków
pokontrolnych NIK.
Niezależnie od powyższego Główny Lekarz Weterynarii zapowiedział zmianę Instrukcji
z dnia 2 kwietnia 2024 r. w sprawie postępowania powiatowych lekarzy weterynarii
przy przeprowadzaniu kontroli schronisk dla zwierząt, zobowiązując powiatowych
lekarzy weterynarii do kontroli schronisk raz na kwartał. Ponadto Główny Lekarz
Weterynarii zaplanował na 2026 r. audyt nadzoru sprawowanego przez powiatowych
lekarzy weterynarii nad schroniskami dla zwierząt, który zostanie przeprowadzony
we wszystkich województwach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz.
13 z późn. zm.)
(2) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r.
poz. 1580 z późn. zm.)
-- 4 of 5 --
(3) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1075)
(4) ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795)
(5) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca
2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i
uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu
zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.)
(6) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 12)
(7) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15
marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i
paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia
roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr
1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE)
2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr
1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE,
2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady
89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE,
96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (Dz.U. L 95 z 7.4.2017
r., str. 1–142)
(8) rozporządzenie Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie
szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla
zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 175 z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --