Interpelacja w sprawie zagrożeń zooepidemiologicznych spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15435
do ministra zdrowia
w sprawie zagrożeń zooepidemiologicznych spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowni Państwo,
w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii.
Doniesienia medialne opisują m.in.:
gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych,
brak stałej opieki weterynaryjnej,
ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego, brak kontroli sanitarnej,
pozostającymi poza realnym zainteresowaniem służb sanitarnych, mimo że spełniają przesłanki potencjalnych ognisk chorób odzwierzęcych (zoonoz).
Tego rodzaju miejsca, działające bez podstawy prawnej, stanowią realne i trwałe zagrożenie epidemiologiczne, zarówno dla osób przebywających na ich terenie, jak i dla okolicznych mieszkańców, wolontariuszy, funkcjonariuszy publicznych oraz służb interweniujących.
Funkcjonowanie nielegalnych schronisk i azylów dla zwierząt nie jest wyłącznie problemem z zakresu ochrony zwierząt. Jest to również problem zdrowia publicznego, ponieważ miejsca te:
pozostają poza kontrolą sanitarną,
sprzyjają rozprzestrzenianiu się patogenów,
mogą stanowić ogniska chorób zakaźnych przenoszonych ze zwierząt na ludzi,
obciążają system ochrony zdrowia w przypadku wystąpienia zagrożeń epidemicznych.
Brak jednoznacznych procedur i obowiązku reagowania ze strony służb sanitarnych może prowadzić do sytuacji, w której państwo zareaguje dopiero po eskalacji zagrożenia, zamiast mu zapobiegać.
Istnienie patoschronisk i nielegalnych schronisk, jak ostatnio donoszą media, nie ma charakteru incydentalnego i wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, służbami sanitarnymi, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa.
Opisane przez media przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym.
Brakuje:
realnego nadzoru,
szybkich i skutecznych sankcji,
koordynacji między resortami,
ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli.
W związku z powyższym serdecznie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia uznaje funkcjonowanie nielegalnych schronisk i miejsc masowego gromadzenia zwierząt za potencjalne źródło zagrożenia zooepidemiologicznego?
Jakie choroby odzwierzęce, w ocenie resortu, mogą stanowić największe ryzyko w przypadku obiektów działających:
bez zezwoleń,
bez stałego nadzoru weterynaryjnego,
bez kontroli sanitarnej?
Dlaczego Państwowa Inspekcja Sanitarna nie posiada obowiązku automatycznego, obligatoryjnego, systemowego reagowania na informacje o funkcjonowaniu nielegalnych schronisk, mimo że są to miejsca masowego przebywania zwierząt i ludzi?
Czy istnieją formalne procedury współpracy pomiędzy:
Inspekcją Sanitarną,
Inspekcją Weterynaryjną,
organami administracji lokalnej,
w przypadku ujawnienia takich nielegalnych obiektów?
Jakie działania podejmowane są w sytuacjach ujawnienia:
padłych zwierząt,
nielegalnego składowania zwłok zwierzęcych,
braku zabezpieczenia biologicznego i sanitarnego na terenie takich placówek?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje:
objęcie nielegalnych miejsc gromadzenia zwierząt automatycznym nadzorem sanitarnym,
wprowadzenie procedury natychmiastowego zamknięcia obiektu w przypadku stwierdzenia zagrożenia epidemiologicznego,
wzmocnienie kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie reagowania na tego typu przypadki?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6003 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.13.2026.ES
Warszawa, 29 marca 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15435 Poseł Marty Stożek w sprawie
zagrożeń
zooepidemiologicznych spowodowaną przez działalność patoschronisk i nielegalnych
schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji
dobrostanowych, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Na wstępie informuję, że funkcjonowanie nielegalnych schronisk i miejsc masowego
gromadzenia zwierząt może w określonych okolicznościach stanowić potencjalne źródło
zagrożenia zooepidemiologicznego. Miejsca tego rodzaju, ze względu na brak
odpowiedniego nadzoru weterynaryjnego, właściwych warunków sanitarnych oraz kontroli
stanu zdrowia zwierząt, mogą sprzyjać szerzeniu się chorób zakaźnych i odzwierzęcych
(zoonoz). Jednak w tym miejscu należy podkreślić, że przedstawione przez Panią Poseł
kwestie dotyczą przede wszystkim warunków utrzymywania zwierząt, nadzoru nad
miejscami ich przetrzymywania oraz postępowania ze zwłokami zwierząt i ubocznymi
produktami pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym,
zagadnienia te pozostają we właściwości organów Inspekcji Weterynaryjnej. Natomiast
pion epidemiologii Państwowej Inspekcji Sanitarnej, realizuje zadania w zakresie nadzoru
nad chorobami zakaźnymi i zakażeniami u ludzi, koncentrując się na monitorowaniu sytuacji
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
epidemiologicznej w populacji ludzkiej oraz podejmowaniu działań w przypadku
wystąpienia lub podejrzenia zagrożenia dla zdrowia publicznego. Zagrożenia takie mogą w
określonych sytuacjach wiązać się z rozprzestrzenianiem się chorób odzwierzęcych. Stąd,
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Inspekcji Weterynaryjnej współdziałają ze
sobą w zakresie przekazywania informacji o zagrożeniach epidemiologicznych oraz
epizootycznych. Zgodnie przepisami ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób
zakaźnych u ludzi, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej współdziałają w szczególności z
organami Inspekcji Weterynaryjnej oraz z innymi jednostkami w celu zapobiegania oraz
zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych, rozpoznawania i monitorowania sytuacji
epidemiologicznej oraz zapewnienia systemu wczesnego powiadamiania o zagrożeniu
epidemicznym. Ustawa ta konkretyzuje również obowiązek współdziałania obu Inspekcji w
zakresie zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych, które mogą być przenoszone ze zwierząt
na ludzi lub z ludzi na zwierzęta. Obecnie funkcjonują przepisy określające formę i tryb
współdziałania między ww. organami, wykaz zakażeń i chorób zakaźnych objętych tym
współdziałaniem, jak też sposób udostępniania danych.
Są to odpowiednio:
- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2013 r.
w sprawie współdziałania
między organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Weterynaryjnej oraz Inspekcji
Ochrony Środowiska w zakresie zwalczania zakażeń chorób zakaźnych, które mogą być
przenoszone ze zwierząt na ludzi lub z ludzi na zwierzęta1
- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2013 r.
w sprawie wykazu zakażeń i
chorób zakaźnych występujących wśród żołnierzy, funkcjonariuszy i pracowników
jednostek oraz innych osób objętych zakresem działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych, Inspekcji Weterynaryjnej, Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej i Inspekcji
Ochrony Środowiska2.
W sytuacji wystąpienia sytuacji alarmowej stwarzającej zagrożenie dla zdrowia publicznego
organy w szczególności wymieniają się informacjami służącymi realizacji ich ustawowych
zadań. Należy też pamiętać, że nierzadko w takich sytuacjach zwoływane są zespoły
zarządzania kryzysowego, w których posiedzeniach mogą brać udział zarówno
przedstawiciele Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jak również Inspekcji Weterynaryjnej.
Mając na względzie poruszany temat zagrożeń epidemiologicznych spowodowanych przez
działalność tzw. „patoschronisk” i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt,
informuję, że jak dotąd do Głównego Inspektoratu Sanitarnego nie wpłynęły informacje
1 Dz. U. z 2022 r. poz. 2260, Dz. U. z 2025 r. poz. 1357
2 Dz. U. poz. 141
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wskazujące na wystąpienie przypadków zakażeń lub chorób zakaźnych powiązane z ww.
zdarzeniami. Dlatego też nie jest możliwe rzetelne skonkretyzowanie chorób
odzwierzęcych stanowiących największe ryzyko w przypadku obiektów działających bez
stosownych zezwoleń.
Podsumowując, zagadnienia podniesione w interpelacji nie mieszczą się zasadniczo w
zakresie systemowego nadzoru nad chorobami zakaźnymi u ludzi, a dotyczą obszaru
nadzoru weterynaryjnego oraz egzekwowania przepisów dotyczących ochrony zwierząt i
bezpieczeństwa sanitarnego w odniesieniu do działalności związanej z ich utrzymywaniem.
Identyfikacja, kontrola oraz eliminowanie nielegalnych miejsc przetrzymywania zwierząt, w
tym tzw. „patoschronisk”, a także ocena warunków bytowych zwierząt i zagrożeń
wynikających z ich utrzymywania, należą do kompetencji właściwych organów nadzoru
weterynaryjnego, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, także innych organów
administracji publicznej. Mając na względzie wskazane powyżej okoliczności, jak również
ustawowe zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Inspekcji Weterynaryjnej z
uwzględnieniem obowiązku współdziałania obu Inspekcji, aktualnie w Ministerstwie
Zdrowia nie są prowadzone prace koncepcyjne i legislacyjne zmierzające do zmiany
przepisów prawa dotyczących zapobiegania i zwalczania chorób odzwierzęcych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --