Interpelacja nr 15434
Interpelacja w sprawie zagrożeń dla środowiska naturalnego spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Sprawiedliwość i Sądy (33%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zagrożeń dla środowiska naturalnego spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Interpelacja nr 15434
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożeń dla środowiska naturalnego spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowni Państwo,
w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii.
Doniesienia medialne opisują m.in.:
funkcjonowanie placówek bez decyzji administracyjnych,
gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych,
brak stałej opieki weterynaryjnej,
ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
wieloletnie postępowania karne bez prawomocnych rozstrzygnięć,
powtarzające się interwencje organizacji społecznych przy bierności instytucji publicznych.
Nielegalne schroniska i tzw. azyle dla zwierząt nie są wyłącznie problemem z zakresu ochrony zwierząt. Są to również niekontrolowane źródła zanieczyszczeń, w których dochodzi do:
nielegalnego postępowania z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
degradacji gleby i wód gruntowych,
emisji uciążliwych zapachów i zanieczyszczeń biologicznych,
trwałego obniżenia jakości środowiska na terenach sąsiadujących.
Brak jednoznacznych regulacji i skutecznego nadzoru powoduje, że koszty środowiskowe tej nielegalnej działalności ponoszą lokalne społeczności i samorządy, a nie sprawcy.
Istnienie patoschronisk i nielegalnych schronisk nie ma charakteru incydentalnego, lecz wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa.
Opisane przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym.
Brakuje:
realnego nadzoru,
szybkich i skutecznych sankcji,
koordynacji między resortami,
ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo uznaje funkcjonowanie nielegalnych schronisk i azylów dla zwierząt za działalność mogącą istotnie negatywnie oddziaływać na środowisko, w szczególności na:
glebę,
wody gruntowe i powierzchniowe,
jakość powietrza?
W jaki sposób organy ochrony środowiska identyfikują miejsca, w których:
dochodzi do nielegalnego składowania lub zakopywania padłych zwierząt,
niewłaściwego postępowania z odchodami i ściekami,
gromadzenia odpadów pochodzenia zwierzęcego bez wymaganych zezwoleń?
Dlaczego działalność polegająca na masowym gromadzeniu zwierząt:
bez decyzji administracyjnej,
bez zezwoleń środowiskowych,
często nie skutkuje natychmiastową reakcją organów ochrony środowiska, mimo oczywistych przesłanek naruszenia przepisów?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednoznacznych regulacji, które:
uznają prowadzenie schroniska lub azylu bez zezwoleń za działalność automatycznie podlegającą kontroli środowiskowej,
umożliwią szybkie wstrzymanie działalności powodującej degradację środowiska?
Jak wygląda współpraca:
wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska,
samorządów,
Inspekcji Weterynaryjnej,
w przypadkach ujawnienia nielegalnych miejsc gromadzenia zwierząt?
Czy ministerstwo rozważa:
obowiązek rekultywacji terenu po likwidacji nielegalnych schronisk,
obciążanie prowadzących taką działalność kosztami usuwania zanieczyszczeń środowiskowych?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Interpelacja nr 15434
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożeń dla środowiska naturalnego spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowni Państwo,
w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii.
Doniesienia medialne opisują m.in.:
funkcjonowanie placówek bez decyzji administracyjnych,
gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych,
brak stałej opieki weterynaryjnej,
ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
wieloletnie postępowania karne bez prawomocnych rozstrzygnięć,
powtarzające się interwencje organizacji społecznych przy bierności instytucji publicznych.
Nielegalne schroniska i tzw. azyle dla zwierząt nie są wyłącznie problemem z zakresu ochrony zwierząt. Są to również niekontrolowane źródła zanieczyszczeń, w których dochodzi do:
nielegalnego postępowania z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
degradacji gleby i wód gruntowych,
emisji uciążliwych zapachów i zanieczyszczeń biologicznych,
trwałego obniżenia jakości środowiska na terenach sąsiadujących.
Brak jednoznacznych regulacji i skutecznego nadzoru powoduje, że koszty środowiskowe tej nielegalnej działalności ponoszą lokalne społeczności i samorządy, a nie sprawcy.
Istnienie patoschronisk i nielegalnych schronisk nie ma charakteru incydentalnego, lecz wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa.
Opisane przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym.
Brakuje:
realnego nadzoru,
szybkich i skutecznych sankcji,
koordynacji między resortami,
ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo uznaje funkcjonowanie nielegalnych schronisk i azylów dla zwierząt za działalność mogącą istotnie negatywnie oddziaływać na środowisko, w szczególności na:
glebę,
wody gruntowe i powierzchniowe,
jakość powietrza?
W jaki sposób organy ochrony środowiska identyfikują miejsca, w których:
dochodzi do nielegalnego składowania lub zakopywania padłych zwierząt,
niewłaściwego postępowania z odchodami i ściekami,
gromadzenia odpadów pochodzenia zwierzęcego bez wymaganych zezwoleń?
Dlaczego działalność polegająca na masowym gromadzeniu zwierząt:
bez decyzji administracyjnej,
bez zezwoleń środowiskowych,
często nie skutkuje natychmiastową reakcją organów ochrony środowiska, mimo oczywistych przesłanek naruszenia przepisów?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednoznacznych regulacji, które:
uznają prowadzenie schroniska lub azylu bez zezwoleń za działalność automatycznie podlegającą kontroli środowiskowej,
umożliwią szybkie wstrzymanie działalności powodującej degradację środowiska?
Jak wygląda współpraca:
wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska,
samorządów,
Inspekcji Weterynaryjnej,
w przypadkach ujawnienia nielegalnych miejsc gromadzenia zwierząt?
Czy ministerstwo rozważa:
obowiązek rekultywacji terenu po likwidacji nielegalnych schronisk,
obciążanie prowadzących taką działalność kosztami usuwania zanieczyszczeń środowiskowych?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Odpowiedź urzędowa
Minister Paulina Hennig-Kloska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9776 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.0500.11.2026.DI
4249533.17246014.14070575
Warszawa, 17-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Marty Stożek (znak: K10INT15434).
Temat: zagrożenia dla środowiska naturalnego spowodowane przez działalność
patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt
zabranych w drodze interwencji dobrostanowych.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do ww. interpelacji, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Prowadzenie schronisk dla zwierząt jest działalnością regulowaną, która wymaga
uzyskania zezwolenia, o czym stanowi art. 7 ust. 1 pkt. 4 ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (dalej: „u.c.p.g”)[1]. Zgodnie z art. 7 ust. 6 u.c.p.g. zezwolenia we
wskazanym przedmiocie udziela, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta
właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług, natomiast wymagania jakie winien
spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia określa w drodze uchwały
rada gminy (art. 7 ust. 3 u.c.p.g.). W przypadku wykrycia nieprawidłowości wójt, burmistrz
lub prezydent miasta może odmówić wydania, ewentualnie cofnąć już wydane zezwolenie,
co następuje w drodze decyzji (zgodnie z art. 8a ust. 3 u.c.p.g.).
Dodatkowo, wymagania co do lokalizacji i sposobu prowadzenia schronisk regulują
przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych
wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt [2] oraz przepisy
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt [3]. Organami właściwymi do
sprawowania nadzoru nad ochroną zdrowia zwierząt są organy Inspekcji Weterynaryjnej,
które upoważnione są również do przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania
przepisów o ochronie zwierząt, co wynika z art. 3 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej [4].
Kontrole mogą dotyczyć m.in.:
dobrostanu zwierząt,
warunków bytowych,
zapewnienia opieki weterynaryjnej,
przestrzegania przepisów ustawy o ochronie zwierząt.
Organy Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) nie mają obowiązku prowadzenia ewidencji
schronisk dla zwierząt ani nie uczestniczą w procedurze związanej z ich lokalizacją oraz
-- 1 of 4 --
oddaniem do użytkowania. Należy zaznaczyć, że takie obiekty nie są wyszczególnione
w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko [5], a co do takich tylko przedsięwzięć inwestor jest
obowiązany poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym
terminie oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu
budowlanego na podstawie art. 76 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska [6].
Odnosząc się do działań wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w stosunku do
schronisk dla zwierząt (w tym nielegalnych) informuję, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o
Inspekcji Ochrony Środowiska [7], do zadań IOŚ należy kontrola podmiotów
korzystających ze środowiska w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska
i decyzji administracyjnych regulujących korzystanie ze środowiska.
Do kompetencji organów IOŚ należy między innymi kontrola przestrzegania przepisów
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach [8]. Należy podkreślić, że – zgodnie z art. 2
pkt 10 ustawy o odpadach, przepisów ustawy nie stosuje się do zwłok zwierząt, które
poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój, w tym zwierząt uśmierconych w celu
wyeliminowania chorób epizootycznych, i które są unieszkodliwiane zgodnie
z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009.
Inspekcja Ochrony Środowiska może prowadzić kontrole schronisk pod kątem
przestrzegania przepisów ochrony środowiska, w szczególności w zakresie:
prawidłowego gospodarowania odpadami (np. odchody zwierzęce, odpady
weterynaryjne),
posiadania wymaganych zezwoleń i decyzji administracyjnych,
przestrzegania warunków określonych w wydanych decyzjach.
Informacje o potencjalnie nielegalnym postępowaniu z odpadami najczęściej pochodzą
z wniosków o podjęcie interwencji zgłaszanych do organów IOŚ. W następstwie takich
wniosków właściwy miejscowo wojewódzki inspektor ochrony środowiska podejmuje
czynności na podstawie art. 10b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska lub wszczyna
kontrolę podmiotu w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w działalności kontrolowanego podmiotu
wojewódzki inspektor ochrony środowiska podejmuje przewidziane prawem działania
pokontrolne, np. wydaje zarządzenie pokontrolne, stosuje pouczenie lub grzywnę
w drodze mandatu karnego czy wymierza administracyjną karę pieniężną.
Organy IOŚ podejmują działania wyłącznie w granicach swoich ustawowych kompetencji,
a pozostałe aspekty wykraczające poza te ramy przekazywane są według właściwości do
innych organów (w tym organów Inspekcji Weterynaryjnej lub do organów
samorządowych – wójta, burmistrza, prezydenta miasta).
Reasumując, z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że bezpośredni nadzór nad
miejscami oraz kontrolą miejsc, o których mowa w interpelacji, sprawuje wójt, burmistrz
lub prezydent miasta oraz Inspekcja Weterynaryjna. Wojewódzki Inspektor Ochrony
Środowiska podejmuje działania wyłącznie w granicach swoich ustawowych kompetencji,
koncentrując się na aspektach środowiskowych.
Jednocześnie Inspekcja Ochrony Środowiska, na podstawie art. 17 ustawy o Inspekcji
Ochrony Środowiska, współdziała na bieżąco w wykonywaniu czynności kontrolnych
z innymi organami administracji poprzez:
rozpatrywanie wniosków o przeprowadzenie kontroli składanych przez organy
jednostek samorządu terytorialnego,
-- 2 of 4 --
przekazywanie właściwym organom administracji państwowej i rządowej oraz
organom samorządu terytorialnego informacji o wynikach kontroli
przeprowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska,
wymianę informacji o wynikach kontroli.
Organy ochrony środowiska prowadzą kontrolę działalności azyli dla zwierząt w oparciu
o art. 77 ustawy o ochronie przyrody [9]. Organem uprawnionym do realizacji kontroli jest
regionalny dyrektor ochrony środowiska właściwy ze względu na lokalizację azylu.
W trakcie wspomnianych czynności osoba kontrolująca ma prawo wejścia na teren azylu
dla zwierząt, żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z kontrolą, wglądu do
dokumentów. Z przeprowadzonej kontroli każdorazowo sporządzany jest protokół.
Działania kontrolne przeprowadzane są wobec podmiotów, o działalności których wiedzę
posiada organ ochrony przyrody w oparciu o wydane wcześniej w tym zakresie
zezwolenie. Zgodnie bowiem z przepisami utworzenie i prowadzenie azylu dla zwierząt
wymaga uzyskania zezwolenia Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ).
W przypadku stwierdzenia w protokole kontrolnym nieprawidłowości podmiot
prowadzący azyl zobowiązany jest do podjęcia działań naprawczych. Ich nieusunięcie
w wyznaczonym terminie (max 2 lata) skutkuje cofnięciem przez GDOŚ wydanego
wcześniej zezwolenia na prowadzenie azylu dla zwierząt. Co do nielegalnie działających
azyli organ nie dysponuje wiedzą o ich funkcjonowaniu. Z samej próby definicji pojęcia
„nielegalny azyl” można wnioskować, iż podmiot taki prowadzi określonego rodzaju
działalność z naruszeniem przepisów prawa, w tym w szczególności bez wspomnianego
wcześniej zezwolenia. W związku z powyższym od strony formalnoprawnej jest on
niewidoczny dla organu ochrony przyrody.
W odniesieniu do zwierząt niebezpiecznych – należy zauważyć, że ich posiadanie
i przetrzymywanie wymaga uzyskania odpowiedniej zgody. Powyższy wymóg nie dotyczy
m.in. azyli dla zwierząt.
W stosunku do podmiotów, które przetrzymują zwierzęta niebezpieczne, regionalny
dyrektor ochrony środowiska (rdoś) właściwy ze względu na miejsce przetrzymywania
takiego zwierzęcia może przeprowadzić kontrolę warunków jego przetrzymywania (art. 73.
ust. 7 ustawy o ochronie przyrody) na analogicznych zasadach jak w przypadku azyli dla
zwierząt.
Dodatkowo, jeżeli kontrola związana z posiadaniem gatunku niebezpiecznego wykaże, że
posiadacz zwierzęcia nie spełnia warunków, na jakich możliwe jest przetrzymywanie
zwierząt, rdoś wyznacza w pierwszej kolejności czas na usunięcie nieprawidłowości (14
dni). W przypadku braku usunięcia nieprawidłowości we wskazanym terminie właściwy
regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje decyzję o cofnięciu zezwolenia na
posiadanie i przetrzymywanie zwierzęcia niebezpiecznego.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Podstawa prawna:
[1] Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U.
z 2025 r. poz. 733).
[2] Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie
szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt (Dz.
U. z 2022 r. poz. 175).
[3] Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580).
[4] Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 12).
[5] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz.1839).
[6] Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2025 poz. 647).
[7] Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz.
425).
[8] Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587).
[9] Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13).
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.0500.11.2026.DI
4249533.17246014.14070575
Warszawa, 17-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Marty Stożek (znak: K10INT15434).
Temat: zagrożenia dla środowiska naturalnego spowodowane przez działalność
patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt
zabranych w drodze interwencji dobrostanowych.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do ww. interpelacji, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Prowadzenie schronisk dla zwierząt jest działalnością regulowaną, która wymaga
uzyskania zezwolenia, o czym stanowi art. 7 ust. 1 pkt. 4 ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (dalej: „u.c.p.g”)[1]. Zgodnie z art. 7 ust. 6 u.c.p.g. zezwolenia we
wskazanym przedmiocie udziela, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta
właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług, natomiast wymagania jakie winien
spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia określa w drodze uchwały
rada gminy (art. 7 ust. 3 u.c.p.g.). W przypadku wykrycia nieprawidłowości wójt, burmistrz
lub prezydent miasta może odmówić wydania, ewentualnie cofnąć już wydane zezwolenie,
co następuje w drodze decyzji (zgodnie z art. 8a ust. 3 u.c.p.g.).
Dodatkowo, wymagania co do lokalizacji i sposobu prowadzenia schronisk regulują
przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych
wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt [2] oraz przepisy
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt [3]. Organami właściwymi do
sprawowania nadzoru nad ochroną zdrowia zwierząt są organy Inspekcji Weterynaryjnej,
które upoważnione są również do przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania
przepisów o ochronie zwierząt, co wynika z art. 3 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej [4].
Kontrole mogą dotyczyć m.in.:
dobrostanu zwierząt,
warunków bytowych,
zapewnienia opieki weterynaryjnej,
przestrzegania przepisów ustawy o ochronie zwierząt.
Organy Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) nie mają obowiązku prowadzenia ewidencji
schronisk dla zwierząt ani nie uczestniczą w procedurze związanej z ich lokalizacją oraz
-- 1 of 4 --
oddaniem do użytkowania. Należy zaznaczyć, że takie obiekty nie są wyszczególnione
w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko [5], a co do takich tylko przedsięwzięć inwestor jest
obowiązany poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym
terminie oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu
budowlanego na podstawie art. 76 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska [6].
Odnosząc się do działań wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w stosunku do
schronisk dla zwierząt (w tym nielegalnych) informuję, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o
Inspekcji Ochrony Środowiska [7], do zadań IOŚ należy kontrola podmiotów
korzystających ze środowiska w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska
i decyzji administracyjnych regulujących korzystanie ze środowiska.
Do kompetencji organów IOŚ należy między innymi kontrola przestrzegania przepisów
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach [8]. Należy podkreślić, że – zgodnie z art. 2
pkt 10 ustawy o odpadach, przepisów ustawy nie stosuje się do zwłok zwierząt, które
poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój, w tym zwierząt uśmierconych w celu
wyeliminowania chorób epizootycznych, i które są unieszkodliwiane zgodnie
z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009.
Inspekcja Ochrony Środowiska może prowadzić kontrole schronisk pod kątem
przestrzegania przepisów ochrony środowiska, w szczególności w zakresie:
prawidłowego gospodarowania odpadami (np. odchody zwierzęce, odpady
weterynaryjne),
posiadania wymaganych zezwoleń i decyzji administracyjnych,
przestrzegania warunków określonych w wydanych decyzjach.
Informacje o potencjalnie nielegalnym postępowaniu z odpadami najczęściej pochodzą
z wniosków o podjęcie interwencji zgłaszanych do organów IOŚ. W następstwie takich
wniosków właściwy miejscowo wojewódzki inspektor ochrony środowiska podejmuje
czynności na podstawie art. 10b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska lub wszczyna
kontrolę podmiotu w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w działalności kontrolowanego podmiotu
wojewódzki inspektor ochrony środowiska podejmuje przewidziane prawem działania
pokontrolne, np. wydaje zarządzenie pokontrolne, stosuje pouczenie lub grzywnę
w drodze mandatu karnego czy wymierza administracyjną karę pieniężną.
Organy IOŚ podejmują działania wyłącznie w granicach swoich ustawowych kompetencji,
a pozostałe aspekty wykraczające poza te ramy przekazywane są według właściwości do
innych organów (w tym organów Inspekcji Weterynaryjnej lub do organów
samorządowych – wójta, burmistrza, prezydenta miasta).
Reasumując, z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że bezpośredni nadzór nad
miejscami oraz kontrolą miejsc, o których mowa w interpelacji, sprawuje wójt, burmistrz
lub prezydent miasta oraz Inspekcja Weterynaryjna. Wojewódzki Inspektor Ochrony
Środowiska podejmuje działania wyłącznie w granicach swoich ustawowych kompetencji,
koncentrując się na aspektach środowiskowych.
Jednocześnie Inspekcja Ochrony Środowiska, na podstawie art. 17 ustawy o Inspekcji
Ochrony Środowiska, współdziała na bieżąco w wykonywaniu czynności kontrolnych
z innymi organami administracji poprzez:
rozpatrywanie wniosków o przeprowadzenie kontroli składanych przez organy
jednostek samorządu terytorialnego,
-- 2 of 4 --
przekazywanie właściwym organom administracji państwowej i rządowej oraz
organom samorządu terytorialnego informacji o wynikach kontroli
przeprowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska,
wymianę informacji o wynikach kontroli.
Organy ochrony środowiska prowadzą kontrolę działalności azyli dla zwierząt w oparciu
o art. 77 ustawy o ochronie przyrody [9]. Organem uprawnionym do realizacji kontroli jest
regionalny dyrektor ochrony środowiska właściwy ze względu na lokalizację azylu.
W trakcie wspomnianych czynności osoba kontrolująca ma prawo wejścia na teren azylu
dla zwierząt, żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z kontrolą, wglądu do
dokumentów. Z przeprowadzonej kontroli każdorazowo sporządzany jest protokół.
Działania kontrolne przeprowadzane są wobec podmiotów, o działalności których wiedzę
posiada organ ochrony przyrody w oparciu o wydane wcześniej w tym zakresie
zezwolenie. Zgodnie bowiem z przepisami utworzenie i prowadzenie azylu dla zwierząt
wymaga uzyskania zezwolenia Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ).
W przypadku stwierdzenia w protokole kontrolnym nieprawidłowości podmiot
prowadzący azyl zobowiązany jest do podjęcia działań naprawczych. Ich nieusunięcie
w wyznaczonym terminie (max 2 lata) skutkuje cofnięciem przez GDOŚ wydanego
wcześniej zezwolenia na prowadzenie azylu dla zwierząt. Co do nielegalnie działających
azyli organ nie dysponuje wiedzą o ich funkcjonowaniu. Z samej próby definicji pojęcia
„nielegalny azyl” można wnioskować, iż podmiot taki prowadzi określonego rodzaju
działalność z naruszeniem przepisów prawa, w tym w szczególności bez wspomnianego
wcześniej zezwolenia. W związku z powyższym od strony formalnoprawnej jest on
niewidoczny dla organu ochrony przyrody.
W odniesieniu do zwierząt niebezpiecznych – należy zauważyć, że ich posiadanie
i przetrzymywanie wymaga uzyskania odpowiedniej zgody. Powyższy wymóg nie dotyczy
m.in. azyli dla zwierząt.
W stosunku do podmiotów, które przetrzymują zwierzęta niebezpieczne, regionalny
dyrektor ochrony środowiska (rdoś) właściwy ze względu na miejsce przetrzymywania
takiego zwierzęcia może przeprowadzić kontrolę warunków jego przetrzymywania (art. 73.
ust. 7 ustawy o ochronie przyrody) na analogicznych zasadach jak w przypadku azyli dla
zwierząt.
Dodatkowo, jeżeli kontrola związana z posiadaniem gatunku niebezpiecznego wykaże, że
posiadacz zwierzęcia nie spełnia warunków, na jakich możliwe jest przetrzymywanie
zwierząt, rdoś wyznacza w pierwszej kolejności czas na usunięcie nieprawidłowości (14
dni). W przypadku braku usunięcia nieprawidłowości we wskazanym terminie właściwy
regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje decyzję o cofnięciu zezwolenia na
posiadanie i przetrzymywanie zwierzęcia niebezpiecznego.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Podstawa prawna:
[1] Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U.
z 2025 r. poz. 733).
[2] Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie
szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt (Dz.
U. z 2022 r. poz. 175).
[3] Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580).
[4] Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 12).
[5] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz.1839).
[6] Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2025 poz. 647).
[7] Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz.
425).
[8] Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587).
[9] Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13).
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 4 of 4 --