Interpelacja nr 15433
Interpelacja w sprawie wykreślenia zamkniętych formatów plików Microsoft oraz doprecyzowania statusu formatu RTF w Krajowych Ramach Interoperacyjności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykreślenia zamkniętych formatów plików Microsoft oraz doprecyzowania statusu formatu RTF w Krajowych Ramach Interoperacyjności
Interpelacja nr 15433
do ministra cyfryzacji
w sprawie wykreślenia zamkniętych formatów plików Microsoft oraz doprecyzowania statusu formatu RTF w Krajowych Ramach Interoperacyjności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z problemem utrzymywania w przepisach wykonawczych do ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne zamkniętych, własnościowych formatów dokumentów biurowych, w szczególności DOC, XLS, PPT oraz RTF, historycznie powiązanych z produktami spółki Microsoft.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (dalej: „KRI”) określone zostały minimalne wymagania w zakresie interoperacyjności oraz wymiany informacji w postaci elektronicznej. Celem KRI jest zapewnienie neutralności technologicznej, otwartości oraz równego traktowania rozwiązań informatycznych wykorzystywanych przez administrację publiczną.
Tymczasem utrzymywanie w KRI odniesień do zamkniętych, własnościowych formatów dokumentów biurowych (DOC, XLS, PPT), których specyfikacja oraz rozwój pozostają pod kontrolą jednego podmiotu gospodarczego, budzi poważne wątpliwości w kontekście:
1) zasady neutralności technologicznej państwa;
2) zapewnienia długofalowej interoperacyjności systemów teleinformatycznych;
3) bezpieczeństwa i suwerenności cyfrowej Rzeczypospolitej Polskiej;
4) racjonalności i efektywności wydatkowania środków publicznych.
Szczególnego doprecyzowania wymaga również status formatu RTF (Rich Text Format). Choć jego specyfikacja jest publicznie dostępna, nie jest on standardem rozwijanym przez niezależną organizację standaryzacyjną, a jego geneza i rozwój pozostają związane z jednym producentem oprogramowania. Format ten nie obsługuje w pełni nowoczesnych funkcji dokumentów administracyjnych (m.in. zaawansowanych metadanych, mechanizmów dostępności czy rozbudowanych struktur dokumentów), przez co nie może stanowić długoterminowej podstawy interoperacyjności administracji publicznej.
W praktyce obecność wskazanych formatów w KRI utrwala dominującą pozycję rynkową jednego dostawcy oprogramowania, ogranicza konkurencję oraz utrudnia wdrażanie rozwiązań opartych na wolnym i otwartym oprogramowaniu. Administracja publiczna oraz system edukacji pozostają w ten sposób silnie uzależnione od jednego producenta - zarówno w zakresie oprogramowania instalowanego lokalnie, jak i rozwiązań chmurowych.
Jednocześnie powszechnie dostępny i implementowany przez różne pakiety biurowe otwarty standard OpenDocument (ODF) zapewnia interoperacyjność bez uzależnienia od jednego dostawcy. Jego jednoznaczne wskazanie jako podstawowego i preferowanego formatu wymiany dokumentów w administracji publicznej byłoby realizacją zasady neutralności technologicznej oraz wspierania konkurencji i krajowego ekosystemu informatycznego.
W kontekście deklarowanych przez Centralny Ośrodek Informatyki działań na rzecz budowy rozwiązań administracyjnych w oparciu o otwarte oprogramowanie kwestia ta ma znaczenie strategiczne.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje nowelizację KRI w celu wykreślenia formatów DOC, XLS oraz PPT z katalogu dopuszczonych formatów wymiany dokumentów w administracji publicznej?
Jak ministerstwo ocenia zasadność dalszego utrzymywania formatu RTF w KRI – czy traktowany jest on jako format podstawowy, równorzędny czy wyłącznie pomocniczy?
Czy rozważane jest jednoznaczne wskazanie standardu OpenDocument (ODF) jako podstawowego i preferowanego formatu wymiany dokumentów w administracji publicznej?
Czy przeprowadzono analizę skutków finansowych, organizacyjnych i bezpieczeństwa informacyjnego wynikających z utrzymywania w KRI formatów powiązanych z jednym dostawcą oprogramowania?
Czy ministerstwo planuje działania wspierające administrację oraz system edukacji w procesie przechodzenia na rozwiązania oparte na otwartych standardach i wolnym oprogramowaniu?
Czy planowane są regulacje dotyczące interoperacyjności usług chmurowych wykorzystywanych przez administrację publiczną, tak aby uniknąć uzależnienia od jednego dostawcy usług?
Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministra w powyższej sprawie.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Interpelacja nr 15433
do ministra cyfryzacji
w sprawie wykreślenia zamkniętych formatów plików Microsoft oraz doprecyzowania statusu formatu RTF w Krajowych Ramach Interoperacyjności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 18-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z problemem utrzymywania w przepisach wykonawczych do ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne zamkniętych, własnościowych formatów dokumentów biurowych, w szczególności DOC, XLS, PPT oraz RTF, historycznie powiązanych z produktami spółki Microsoft.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (dalej: „KRI”) określone zostały minimalne wymagania w zakresie interoperacyjności oraz wymiany informacji w postaci elektronicznej. Celem KRI jest zapewnienie neutralności technologicznej, otwartości oraz równego traktowania rozwiązań informatycznych wykorzystywanych przez administrację publiczną.
Tymczasem utrzymywanie w KRI odniesień do zamkniętych, własnościowych formatów dokumentów biurowych (DOC, XLS, PPT), których specyfikacja oraz rozwój pozostają pod kontrolą jednego podmiotu gospodarczego, budzi poważne wątpliwości w kontekście:
1) zasady neutralności technologicznej państwa;
2) zapewnienia długofalowej interoperacyjności systemów teleinformatycznych;
3) bezpieczeństwa i suwerenności cyfrowej Rzeczypospolitej Polskiej;
4) racjonalności i efektywności wydatkowania środków publicznych.
Szczególnego doprecyzowania wymaga również status formatu RTF (Rich Text Format). Choć jego specyfikacja jest publicznie dostępna, nie jest on standardem rozwijanym przez niezależną organizację standaryzacyjną, a jego geneza i rozwój pozostają związane z jednym producentem oprogramowania. Format ten nie obsługuje w pełni nowoczesnych funkcji dokumentów administracyjnych (m.in. zaawansowanych metadanych, mechanizmów dostępności czy rozbudowanych struktur dokumentów), przez co nie może stanowić długoterminowej podstawy interoperacyjności administracji publicznej.
W praktyce obecność wskazanych formatów w KRI utrwala dominującą pozycję rynkową jednego dostawcy oprogramowania, ogranicza konkurencję oraz utrudnia wdrażanie rozwiązań opartych na wolnym i otwartym oprogramowaniu. Administracja publiczna oraz system edukacji pozostają w ten sposób silnie uzależnione od jednego producenta - zarówno w zakresie oprogramowania instalowanego lokalnie, jak i rozwiązań chmurowych.
Jednocześnie powszechnie dostępny i implementowany przez różne pakiety biurowe otwarty standard OpenDocument (ODF) zapewnia interoperacyjność bez uzależnienia od jednego dostawcy. Jego jednoznaczne wskazanie jako podstawowego i preferowanego formatu wymiany dokumentów w administracji publicznej byłoby realizacją zasady neutralności technologicznej oraz wspierania konkurencji i krajowego ekosystemu informatycznego.
W kontekście deklarowanych przez Centralny Ośrodek Informatyki działań na rzecz budowy rozwiązań administracyjnych w oparciu o otwarte oprogramowanie kwestia ta ma znaczenie strategiczne.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje nowelizację KRI w celu wykreślenia formatów DOC, XLS oraz PPT z katalogu dopuszczonych formatów wymiany dokumentów w administracji publicznej?
Jak ministerstwo ocenia zasadność dalszego utrzymywania formatu RTF w KRI – czy traktowany jest on jako format podstawowy, równorzędny czy wyłącznie pomocniczy?
Czy rozważane jest jednoznaczne wskazanie standardu OpenDocument (ODF) jako podstawowego i preferowanego formatu wymiany dokumentów w administracji publicznej?
Czy przeprowadzono analizę skutków finansowych, organizacyjnych i bezpieczeństwa informacyjnego wynikających z utrzymywania w KRI formatów powiązanych z jednym dostawcą oprogramowania?
Czy ministerstwo planuje działania wspierające administrację oraz system edukacji w procesie przechodzenia na rozwiązania oparte na otwartych standardach i wolnym oprogramowaniu?
Czy planowane są regulacje dotyczące interoperacyjności usług chmurowych wykorzystywanych przez administrację publiczną, tak aby uniknąć uzależnienia od jednego dostawcy usług?
Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministra w powyższej sprawie.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10658 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.42.2026
Warszawa, 28 czerwca 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 20 lutego br. Posłanki na Sejm RP Pani Marty Stożek w sprawie wykreślenia
zamkniętych formatów plików Microsoft oraz doprecyzowania statusu formatu RTF w
Krajowych Ramach Interoperacyjności (interpelacja nr 15433)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje nowelizację KRI w celu wykreślenia formatów
DOC, XLS oraz PPT z katalogu dopuszczonych formatów wymiany dokumentów w
administracji publicznej?
Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw, ogłoszona 22 sierpnia 2025
r., wprowadziła w art. 18 zmienianej ustawy nową treść delegacji ustawowej w zakresie
interoperacyjności i minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych. Delegacja
ta zobowiązuje Radę Ministrów do wydania nowego rozporządzenia ws. Krajowych Ram
Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych oraz minimalnych
wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i
wymiany danych z podmiotami publicznymi (dalej „rozporządzenie KRI”).
Do lutego 2027 r. zostanie wydane nowe rozporządzenia KRI - a do dnia wejścia w życie
nowych przepisów wykonawczych będzie obowiązywało aktualne rozporządzenie KRI.
Ad 2) Jak Ministerstwo ocenia zasadność dalszego utrzymywania formatu RTF w KRI –
czy traktowany jest on jako format podstawowy, równorzędny, czy wyłącznie
pomocniczy?
Dokumenty w postaci sformatowanego tekstu typu RTF stanowią zamknięty standard
firmy Microsoft, który jest obecnie rzadko stosowany, a firma Microsoft nie rozwija dalej
standardu – ostatnia wersja 1.9.1 z 2008 r.
Rozważając jednak dalsze utrzymanie formatu RTF należy mieć na uwadze potrzebę
zapewnienia kompatybilności wstecznej, tj. zapewnienia możliwości odczytu plików w tym
formacie przesyłanych do podmiotów administracji publicznej przez obywateli i
przedsiębiorców. Aspekt ten będzie uwzględniany w procesie przygotowywania projektu
rozporządzenia KRI, o którym mowa w odpowiedzi na pytanie nr 1.
Ad 3) Czy rozważane jest jednoznaczne wskazanie standardu OpenDocument (ODF) jako
podstawowego i preferowanego formatu wymiany dokumentów w administracji
publicznej?
Specyfikacja normy lub standardu co do zasady powinna być opisana normą
międzynarodową (np. ISO, ITU) lub krajową; jeśli tak nie jest, to powinna być opisana
standardem o otwartej specyfikacji.
Formaty Open Document Format for Office Application (tj. dokumenty w postaci:
sformatowany tekst (odt), sformatowany nieskompresowany tekst (fodt), sformatowany
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
arkusz kalkulacyjny (ods), sformatowany nieskompresowany arkusz kalkulacyjny (fods),
sformatowana prezentacja multimedialna (odp), sformatowana nieskompresowana
prezentacja multimedialna (fodp), sformatowany plik graficzny (odg), sformatowany
nieskompresowany plik graficzny (fodg)) są określone normą ISO/IEC 26300.
Z kolei Office Open XML File Formats (tj. dokumenty w postaci: sformatowany tekst
(docx), sformatowany arkusz kalkulacyjny (xlsx), sformatowana prezentacja multimedialna
(pptx)) są określone normą ISO/IEC 29500.
Z powyższych względów zarówno Open Document Format for Office Application, jak i
Office Open XML File Formats, zostały uwzględnione w analizach i pracach nad
przygotowaniem projektu rozporządzenia KRI, o którym mowa w odpowiedzi na pytanie
nr 1.
Ad 4) Czy przeprowadzono analizę skutków finansowych, organizacyjnych i
bezpieczeństwa informacyjnego wynikających z utrzymywania w KRI formatów
powiązanych z jednym dostawcą oprogramowania?
Przeprowadzono taką analizę, a jej wyniki zostaną uwzględnione w projekcie
rozporządzenia KRI, o którym mowa w odpowiedzi na pytanie nr 1, który w najbliższym
czasie będzie skierowany do uzgodnień, opiniowania oraz konsultacji publicznych.
Ad 5) Czy Ministerstwo planuje działania wspierające administrację oraz system edukacji
w procesie przechodzenia na rozwiązania oparte na otwartych standardach i wolnym
oprogramowaniu?
W ramy administracji publicznej oraz szkolnictwa publicznego wchodzą podmioty
realizujące zadania publiczne. Podmioty takie podlegają obowiązkom wynikającym z
ustawy o informatyzacji i wydanego na podstawie art. 18 tej ustawy rozporządzenia KRI.
Artykuł ten stanowi, że „Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 14 ust.
1, uwzględniając zasady neutralności technologicznej i otwartości używanych standardów
oraz specyfikacji oraz zgodności z opublikowanymi normami zatwierdzonymi przez
międzynarodową, europejską lub krajową jednostkę normalizacyjną.” (podkreślenie
własne). Oznacza to, że planowane do wydania przepisy rozporządzenia KRI będą
uwzględniać zasadę otwartości używanych standardów oraz specyfikacji.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o informatyzacji podmiot realizujący zadania
publiczne używa do ich realizacji systemów teleinformatycznych zgodnych z pryncypiami,
standardami, wytycznymi i rekomendacjami architektonicznymi Architektury Informacyjnej
Państwa (AIP). Częścią AIP są pryncypia architektoniczne, czyli podstawowe i trwałe
zasady tworzenia oraz rozwoju systemów informacyjnych państwa (w tym: systemów
teleinformatycznych i rejestrów publicznych) zgodnie z celami transformacji cyfrowej
państwa. Jednym z pryncypium architektonicznych jest zasada Otwartości. Stanowi ona,
że rozwiązania teleinformatyczne administracji publicznej muszą być w najszerszym
możliwym zakresie oparte na otwartych specyfikacjach i standardach, otwartych
formatach danych na potrzeby ich wymiany, a w innych wypadkach na powszechnie
uznanych dobrych praktykach branżowych. Dla pryncypium sformułowano dwa zalecenia:
Zalecenie 1: Należy zapewnić równe szanse dla rozwiązań opartych o otwarte
oprogramowanie. Zawsze należy brać pod uwagę całkowity koszt korzystania z
rozwiązania.
Zalecenie 2: Należy przyznawać pierwszeństwo otwartym specyfikacjom,
uwzględniając należycie zaspokojenie potrzeb funkcjonalnych, ostateczny kształt
rozwiązania, powszechność występowania na rynku oraz innowacyjność
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ministerstwo prowadzi działania informacyjne z zakresu AIP na Portalu Interoperacyjności
i Architektury Informacyjnej Państwa pod adresem: www.ia.gov.pl, a także bezpłatne
szkolenia dla administracji publicznej w ramach Studium AIP.
Ponadto w Strategii cyfryzacji państwa, w celu 1.2.4 "Pracownicy administracji publicznej,
w tym samorządowi, posiadają kompetencje cyfrowe niezbędne do efektywnego działania
administracji", określono zadanie: „Zapewnienie pracownikom administracji publicznej, w
tym samorządowym, dostępu do wysokiej jakości szkoleń, warsztatów praktycznych oraz
pakietów kursów e-learningowych, zakończonych ewaluacją zdobytych kompetencji m.in.
(…) w obszarach open-source (otwarte oprogramowanie) w administracji”.
Wolnemu oprogramowaniu jest dedykowany punkt 4.6 Strategii cyfryzacji państwa. W
celu 4.6.1 określono, że polska administracja publiczna w większym stopniu wykorzystuje
otwarte oprogramowanie. Dla realizacji celu ustanowiono następujące zadania:
a) Utworzenie Biura Programów Otwartego Oprogramowania, jako podmiotu
odpowiedzialnego za koordynację rozwoju i wdrażania otwartego
oprogramowania w polskiej administracji publicznej, a także rozwoju kompetencji
w tym zakresie;
b) Inwentaryzacja aktualnego wykorzystania otwartego oprogramowania w
administracji publicznej oraz identyfikacja ryzyk związanych z jego stosowaniem;
c) Opracowanie programu wdrażania otwartego oprogramowania w polskiej
administracji, obejmującego standardy wykorzystania oprogramowania oraz
projekty pilotażowe;
d) Określanie zasad prowadzenia przetargów na wdrożenia IT w administracji
publicznej, które będą wspierać wykorzystanie otwartego oprogramowania;
e) Utworzenie repozytorium zweryfikowanego pod kątem bezpieczeństwa
otwartego oprogramowania dla polskiej administracji;
f) Wprowadzenie rekomendacji sprzyjających większej adopcji otwartego
oprogramowania w administracji publicznej.
W dalszej części punktu 4.6 Strategii cyfryzacji państwa wskazano także, że niezbędnie
jest:
a) Wprowadzenie instrumentu finansowania dla firm, organizacji oraz programistów
na tworzenie otwartego oprogramowania, a także rozwiązań typu open hardware;
b) Wsparcie rozwoju otwartych systemów sztucznej inteligencji oraz ich wdrażania w
administracji publicznej;
c) Wsparcie rozwoju otwartych rozwiązań dla administracji samorządowej -
połączone wsparcie dla lokalnych firm i gmin wdrażających oprogramowanie;
d) Promowanie polityk open source na rynku krajowym oraz międzynarodowym
m.in. poprzez organizację konkursów na rozwiązania open source.
Ad 6) Czy planowane są regulacje dotyczące interoperacyjności usług chmurowych
wykorzystywanych przez administrację publiczną, tak aby uniknąć uzależnienia od
jednego dostawcy usług?
Zagadnienia interoperacyjności usług chmurowych są zaadresowane w Strategii cyfryzacji
państwa, w celu 2.5.1 „Infrastruktura chmurowa administracji publicznej i usługi oparte na
danych są rozwinięte". Wskazano tam, że wdrażane usługi chmurowe będą bazować na
najlepszych, sprzyjających bezpieczeństwu i suwerenności, krajowych, unijnych i
międzynarodowych standardach, zgodne z polskimi i unijnymi regulacjami prawnymi oraz
zgodnie z pryncypiami Architektury Informacyjnej Państwa. Ponadto założono
uproszczenie stosu technologicznego, komponentów architektury zorientowanych na
usługi oraz udostępnienie standardów architektonicznych i predefiniowanych modułów
oprogramowania, pozwalające na uproszczenie i przyspieszenie procesu wdrożenia
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
nowych elektronicznych usług publicznych i systemów teleinformatycznych. Zadania w
zakresie standaryzacji w istotnym stopniu będą wspierać zagadnienia interoperacyjności
usług chmurowych.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.42.2026
Warszawa, 28 czerwca 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 20 lutego br. Posłanki na Sejm RP Pani Marty Stożek w sprawie wykreślenia
zamkniętych formatów plików Microsoft oraz doprecyzowania statusu formatu RTF w
Krajowych Ramach Interoperacyjności (interpelacja nr 15433)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje nowelizację KRI w celu wykreślenia formatów
DOC, XLS oraz PPT z katalogu dopuszczonych formatów wymiany dokumentów w
administracji publicznej?
Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw, ogłoszona 22 sierpnia 2025
r., wprowadziła w art. 18 zmienianej ustawy nową treść delegacji ustawowej w zakresie
interoperacyjności i minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych. Delegacja
ta zobowiązuje Radę Ministrów do wydania nowego rozporządzenia ws. Krajowych Ram
Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych oraz minimalnych
wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i
wymiany danych z podmiotami publicznymi (dalej „rozporządzenie KRI”).
Do lutego 2027 r. zostanie wydane nowe rozporządzenia KRI - a do dnia wejścia w życie
nowych przepisów wykonawczych będzie obowiązywało aktualne rozporządzenie KRI.
Ad 2) Jak Ministerstwo ocenia zasadność dalszego utrzymywania formatu RTF w KRI –
czy traktowany jest on jako format podstawowy, równorzędny, czy wyłącznie
pomocniczy?
Dokumenty w postaci sformatowanego tekstu typu RTF stanowią zamknięty standard
firmy Microsoft, który jest obecnie rzadko stosowany, a firma Microsoft nie rozwija dalej
standardu – ostatnia wersja 1.9.1 z 2008 r.
Rozważając jednak dalsze utrzymanie formatu RTF należy mieć na uwadze potrzebę
zapewnienia kompatybilności wstecznej, tj. zapewnienia możliwości odczytu plików w tym
formacie przesyłanych do podmiotów administracji publicznej przez obywateli i
przedsiębiorców. Aspekt ten będzie uwzględniany w procesie przygotowywania projektu
rozporządzenia KRI, o którym mowa w odpowiedzi na pytanie nr 1.
Ad 3) Czy rozważane jest jednoznaczne wskazanie standardu OpenDocument (ODF) jako
podstawowego i preferowanego formatu wymiany dokumentów w administracji
publicznej?
Specyfikacja normy lub standardu co do zasady powinna być opisana normą
międzynarodową (np. ISO, ITU) lub krajową; jeśli tak nie jest, to powinna być opisana
standardem o otwartej specyfikacji.
Formaty Open Document Format for Office Application (tj. dokumenty w postaci:
sformatowany tekst (odt), sformatowany nieskompresowany tekst (fodt), sformatowany
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
arkusz kalkulacyjny (ods), sformatowany nieskompresowany arkusz kalkulacyjny (fods),
sformatowana prezentacja multimedialna (odp), sformatowana nieskompresowana
prezentacja multimedialna (fodp), sformatowany plik graficzny (odg), sformatowany
nieskompresowany plik graficzny (fodg)) są określone normą ISO/IEC 26300.
Z kolei Office Open XML File Formats (tj. dokumenty w postaci: sformatowany tekst
(docx), sformatowany arkusz kalkulacyjny (xlsx), sformatowana prezentacja multimedialna
(pptx)) są określone normą ISO/IEC 29500.
Z powyższych względów zarówno Open Document Format for Office Application, jak i
Office Open XML File Formats, zostały uwzględnione w analizach i pracach nad
przygotowaniem projektu rozporządzenia KRI, o którym mowa w odpowiedzi na pytanie
nr 1.
Ad 4) Czy przeprowadzono analizę skutków finansowych, organizacyjnych i
bezpieczeństwa informacyjnego wynikających z utrzymywania w KRI formatów
powiązanych z jednym dostawcą oprogramowania?
Przeprowadzono taką analizę, a jej wyniki zostaną uwzględnione w projekcie
rozporządzenia KRI, o którym mowa w odpowiedzi na pytanie nr 1, który w najbliższym
czasie będzie skierowany do uzgodnień, opiniowania oraz konsultacji publicznych.
Ad 5) Czy Ministerstwo planuje działania wspierające administrację oraz system edukacji
w procesie przechodzenia na rozwiązania oparte na otwartych standardach i wolnym
oprogramowaniu?
W ramy administracji publicznej oraz szkolnictwa publicznego wchodzą podmioty
realizujące zadania publiczne. Podmioty takie podlegają obowiązkom wynikającym z
ustawy o informatyzacji i wydanego na podstawie art. 18 tej ustawy rozporządzenia KRI.
Artykuł ten stanowi, że „Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 14 ust.
1, uwzględniając zasady neutralności technologicznej i otwartości używanych standardów
oraz specyfikacji oraz zgodności z opublikowanymi normami zatwierdzonymi przez
międzynarodową, europejską lub krajową jednostkę normalizacyjną.” (podkreślenie
własne). Oznacza to, że planowane do wydania przepisy rozporządzenia KRI będą
uwzględniać zasadę otwartości używanych standardów oraz specyfikacji.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o informatyzacji podmiot realizujący zadania
publiczne używa do ich realizacji systemów teleinformatycznych zgodnych z pryncypiami,
standardami, wytycznymi i rekomendacjami architektonicznymi Architektury Informacyjnej
Państwa (AIP). Częścią AIP są pryncypia architektoniczne, czyli podstawowe i trwałe
zasady tworzenia oraz rozwoju systemów informacyjnych państwa (w tym: systemów
teleinformatycznych i rejestrów publicznych) zgodnie z celami transformacji cyfrowej
państwa. Jednym z pryncypium architektonicznych jest zasada Otwartości. Stanowi ona,
że rozwiązania teleinformatyczne administracji publicznej muszą być w najszerszym
możliwym zakresie oparte na otwartych specyfikacjach i standardach, otwartych
formatach danych na potrzeby ich wymiany, a w innych wypadkach na powszechnie
uznanych dobrych praktykach branżowych. Dla pryncypium sformułowano dwa zalecenia:
Zalecenie 1: Należy zapewnić równe szanse dla rozwiązań opartych o otwarte
oprogramowanie. Zawsze należy brać pod uwagę całkowity koszt korzystania z
rozwiązania.
Zalecenie 2: Należy przyznawać pierwszeństwo otwartym specyfikacjom,
uwzględniając należycie zaspokojenie potrzeb funkcjonalnych, ostateczny kształt
rozwiązania, powszechność występowania na rynku oraz innowacyjność
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ministerstwo prowadzi działania informacyjne z zakresu AIP na Portalu Interoperacyjności
i Architektury Informacyjnej Państwa pod adresem: www.ia.gov.pl, a także bezpłatne
szkolenia dla administracji publicznej w ramach Studium AIP.
Ponadto w Strategii cyfryzacji państwa, w celu 1.2.4 "Pracownicy administracji publicznej,
w tym samorządowi, posiadają kompetencje cyfrowe niezbędne do efektywnego działania
administracji", określono zadanie: „Zapewnienie pracownikom administracji publicznej, w
tym samorządowym, dostępu do wysokiej jakości szkoleń, warsztatów praktycznych oraz
pakietów kursów e-learningowych, zakończonych ewaluacją zdobytych kompetencji m.in.
(…) w obszarach open-source (otwarte oprogramowanie) w administracji”.
Wolnemu oprogramowaniu jest dedykowany punkt 4.6 Strategii cyfryzacji państwa. W
celu 4.6.1 określono, że polska administracja publiczna w większym stopniu wykorzystuje
otwarte oprogramowanie. Dla realizacji celu ustanowiono następujące zadania:
a) Utworzenie Biura Programów Otwartego Oprogramowania, jako podmiotu
odpowiedzialnego za koordynację rozwoju i wdrażania otwartego
oprogramowania w polskiej administracji publicznej, a także rozwoju kompetencji
w tym zakresie;
b) Inwentaryzacja aktualnego wykorzystania otwartego oprogramowania w
administracji publicznej oraz identyfikacja ryzyk związanych z jego stosowaniem;
c) Opracowanie programu wdrażania otwartego oprogramowania w polskiej
administracji, obejmującego standardy wykorzystania oprogramowania oraz
projekty pilotażowe;
d) Określanie zasad prowadzenia przetargów na wdrożenia IT w administracji
publicznej, które będą wspierać wykorzystanie otwartego oprogramowania;
e) Utworzenie repozytorium zweryfikowanego pod kątem bezpieczeństwa
otwartego oprogramowania dla polskiej administracji;
f) Wprowadzenie rekomendacji sprzyjających większej adopcji otwartego
oprogramowania w administracji publicznej.
W dalszej części punktu 4.6 Strategii cyfryzacji państwa wskazano także, że niezbędnie
jest:
a) Wprowadzenie instrumentu finansowania dla firm, organizacji oraz programistów
na tworzenie otwartego oprogramowania, a także rozwiązań typu open hardware;
b) Wsparcie rozwoju otwartych systemów sztucznej inteligencji oraz ich wdrażania w
administracji publicznej;
c) Wsparcie rozwoju otwartych rozwiązań dla administracji samorządowej -
połączone wsparcie dla lokalnych firm i gmin wdrażających oprogramowanie;
d) Promowanie polityk open source na rynku krajowym oraz międzynarodowym
m.in. poprzez organizację konkursów na rozwiązania open source.
Ad 6) Czy planowane są regulacje dotyczące interoperacyjności usług chmurowych
wykorzystywanych przez administrację publiczną, tak aby uniknąć uzależnienia od
jednego dostawcy usług?
Zagadnienia interoperacyjności usług chmurowych są zaadresowane w Strategii cyfryzacji
państwa, w celu 2.5.1 „Infrastruktura chmurowa administracji publicznej i usługi oparte na
danych są rozwinięte". Wskazano tam, że wdrażane usługi chmurowe będą bazować na
najlepszych, sprzyjających bezpieczeństwu i suwerenności, krajowych, unijnych i
międzynarodowych standardach, zgodne z polskimi i unijnymi regulacjami prawnymi oraz
zgodnie z pryncypiami Architektury Informacyjnej Państwa. Ponadto założono
uproszczenie stosu technologicznego, komponentów architektury zorientowanych na
usługi oraz udostępnienie standardów architektonicznych i predefiniowanych modułów
oprogramowania, pozwalające na uproszczenie i przyspieszenie procesu wdrożenia
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
nowych elektronicznych usług publicznych i systemów teleinformatycznych. Zadania w
zakresie standaryzacji w istotnym stopniu będą wspierać zagadnienia interoperacyjności
usług chmurowych.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --