Interpelacja w sprawie wydatkowania 6 mln zł w ramach projektu "IGNIS - Polska sięga gwiazd!"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15429
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie wydatkowania 6 mln zł w ramach projektu "IGNIS - Polska sięga gwiazd!"
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 15-02-2026
Jeśli chodzi o projekt „IGNIS – Polska sięga gwiazd!”, ujawniono, że łączna kwota środków przekazanych uczelniom wyniosła 6 000 000 zł.
Jednocześnie ministerstwo poinformowało, że:
- umowy zawarte z uczelniami nie zobowiązują ich do przekazywania szczegółowych danych dotyczących listy firm, którym wypłacono środki, wartości poszczególnych umów oraz trybu ich udzielenia,
- szczegółowe raporty kosztowe mają zostać przekazane dopiero do 31 stycznia 2026 r.,
- ministerstwo nie posiada pełnych danych dotyczących wynagrodzeń wypłacanych osobom zaangażowanym w realizację projektu,
- w przypadku wydarzenia w Toruniu (330 tys. zł) dysponuje jedynie roboczym zestawieniem kosztów, które nie stanowi elementu oficjalnego rozliczenia i którego zgodności nie może na obecnym etapie potwierdzić.
Powyższe informacje budzą poważne wątpliwości dotyczące nadzoru nad wydatkowaniem środków publicznych. Mówimy o 6 mln zł dotacji celowej, przy czym – jak wynika z odpowiedzi – ministerstwo nie zapewniło sobie pełnych mechanizmów raportowania szczegółowych przepływów finansowych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego umowy zawarte pomiędzy MNiSW a uczelniami nie zawierały obowiązku przekazywania szczegółowej sprawozdawczości obejmującej:
- listę firm i podmiotów, którym wypłacono środki,
- wartości poszczególnych umów,
- tryb ich udzielenia (w tym informację o zastosowaniu ustawy Prawo zamówień publicznych)?
2. Kto personalnie w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego odpowiadał za przygotowanie wzoru umowy oraz za decyzję o ograniczeniu zakresu obowiązków sprawozdawczych uczelni?
3. Czy przed podpisaniem umów przeprowadzono analizę ryzyka w zakresie kontroli wydatkowania środków publicznych? Jeżeli tak – proszę o wskazanie, jakie wnioski z niej wynikały.
4. Jakie konkretne mechanizmy kontroli wydatkowania środków zastosowało MNiSW w odniesieniu do projektu „IGNIS – Polska sięga gwiazd!”? Proszę o wskazanie:
- czy przewidziano kontrole na miejscu,
- czy przewidziano audyt zewnętrzny,
- czy przewidziano obowiązek przedkładania faktur do weryfikacji przez ministerstwo.
5. Czy ministerstwo planuje aneksowanie zawartych umów w celu rozszerzenia obowiązków sprawozdawczych uczelni oraz zapewnienia pełnej transparentności wydatkowania środków publicznych?
6. Czy po ujawnieniu braku szczegółowych danych ministerstwo zamierza przeprowadzić kontrolę doraźną w wybranych uczelniach, w szczególności w przypadku wydarzenia w Toruniu, którego koszt wyniósł 330 tys. zł?
7. Czy ministerstwo posiada obecnie – na dzień udzielania odpowiedzi – pełną wiedzę o wszystkich podwykonawcach oraz beneficjentach środków w ramach projektu? Jeżeli nie – z czego wynika brak takiej wiedzy?
Ponownie domagam się przekazania pełnej dokumentacji finansowej związanej z wydaniem 6 mln zł.
Wydatkowanie 6 mln zł środków publicznych powinno odbywać się w warunkach pełnej przejrzystości i pod ścisłym nadzorem dysponenta środków. Brak obowiązku szczegółowej sprawozdawczości oraz brak bieżącej wiedzy o przepływach finansowych rodzi poważne pytania o standardy nadzoru nad finansami publicznymi.
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11250 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DIR-WPN.050.1.2026.JCh
Warszawa, $DATA r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 15429
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP, Pana Dariusza Mateckiego
w sprawie wydatkowania 6 mln zł w ramach projektu "IGNIS - Polska sięga gwiazd!".
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie informuję, że kwestie poruszane w Pańskiej interpelacji przedstawiają się
następująco:
1. Dlaczego umowy zawarte pomiędzy MNiSW a uczelniami nie zawierały obowiązku
przekazywania szczegółowej sprawozdawczości obejmującej:
a) listę firm i podmiotów, którym wypłacono środki,
b) wartości poszczególnych umów
c) tryb ich udzielenia (w tym informację o zastosowaniu ustawy Prawo zamówień
publicznych)?
Umowa1 o realizację zadania pn. Udział w organizacji ogólnopolskiej trasy technologiczno-
naukowej misji IGNIS z udziałem polskiego astronauty, dra Sławosza Uznańskiego-
Wiśniewskiego polegającego na zorganizowaniu spotkania ze społecznością akademicką oraz
młodzieżą szkolną, została zawarta w trybie art. 404 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej: „ustawa
PSWN”. W umowie zawarto szereg postanowień określających m.in. cel zadania i jego zakres
rzeczowy, jak również wprowadzono zasady dot. sprawozdawczości. Umowa nie zawiera
szczegółowych informacji sprawozdawczych, ponieważ sposób jej realizacji – w tym kwestie
organizacyjne, techniczne i operacyjne – pozostawały w gestii uczelni jako podmiotu
realizującego umowę.
Ponadto, należy podkreślić, że uczelnie publiczne, jako jednostki sektora finansów publicznych
są z mocy prawa zobowiązane do stosowania przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 11 września
1 Poprzez umowę należy rozumieć każdą umowę z umów dedykowanych na realizację ww. projektu.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.). Oznacza to,
że poniesione wydatki muszą być celowe, gospodarne, właściwie udokumentowane i –
w przypadkach wymaganych prawem – realizowane zgodnie z procedurami zamówień
publicznych.
Zakres sprawozdawczości został określony w umowie i obejmuje określone informacje
m.in dot. danych identyfikujących zadanie i zasady jego realizacji. Ponadto, w umowie zawarto
postanowienia, które umożliwiają uzyskanie ewentualnych dodatkowych danych i informacji
umożliwiających dokonanie oceny realizacji zadania. Rozwiązanie to pozwala na ocenę
prawidłowości wykonania zadania i wykorzystania środków publicznych, przy jednoczesnym
poszanowaniu autonomii uczelni.
2. Kto personalnie w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego odpowiadał
za przygotowanie wzoru umowy oraz za decyzję o ograniczeniu zakresu obowiązków
sprawozdawczych uczelni.
Wzór umowy stosowany przy realizacji zadania jest standardowym wzorem
wykorzystywanym przy zlecaniu zadań na podstawie art. 404 ustawy PSWN. Dokument został
opracowany i zaakceptowany przez właściwe komórki organizacyjne Ministerstwa zgodnie
z obowiązującymi procedurami wewnętrznymi oraz przyjętymi standardami stosowanymi
przy zawieraniu umów tego rodzaju.
3. Czy przed podpisaniem umów przeprowadzono analizę ryzyka w zakresie kontroli
wydatkowania środków publicznych? Jeżeli tak – proszę o wskazanie, jakie wnioski
z niej wynikały.
Przed zawarciem umowy nie przeprowadzono analizy ryzyka w zakresie kontroli
wydatkowania środków publicznych, bowiem taka analiza nie jest wymagana przepisami
prawa. Zastosowano rozwiązania systemowe adekwatne do charakteru zlecanego zadania.
Jednocześnie należy wskazać, że mechanizmy kontroli wydatkowania środków publicznych
wynikają bezpośrednio z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności z ustawy
o finansach publicznych i ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej
(Dz.U. z 2026 r. poz. 158), a także z postanowień umowy.
4. Jakie konkretne mechanizmy kontroli wydatkowania środków zastosowało MNiSW
w odniesieniu do projektu „IGNIS – Polska sięga gwiazd!”?
Mechanizmy kontroli wynikają zarówno z postanowień zawartej umowy, jak i z przepisów
powszechnie obowiązujących.
Postanowienia umowy w szczególności przewidują m.in.: obowiązek prowadzenia przez
uczelnię wyodrębnionej ewidencji księgowej środków finansowych, umożliwiającej
identyfikację i weryfikację poniesionych wydatków, obowiązek dokumentowania wydatków
w sposób pozwalający na ocenę ich celowości, gospodarności oraz zgodności
z przeznaczeniem, obowiązek złożenia raportu końcowego obejmującego opis realizacji
zadania oraz zestawienie kosztów planowanych i poniesionych. Ponadto, w oparciu
o postanowienia umowy Minister może żądać od uczelni dodatkowych informacji i wyjaśnień
dotyczących realizacji zadania oraz sposobu wykorzystania środków.
Umowa przewiduje również mechanizmy zwrotu środków finansowych w przypadku
ich wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania nienależnego lub w nadmiernej
wysokości, wraz z odsetkami liczonymi zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych.
Jednocześnie w umowie zawarto postanowienia umożliwiające przeprowadzenie kontroli
realizacji zadania w okresie obowiązywania umowy oraz po jej zakończeniu, w zakresie
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
zgodności wydatków z celem zadania oraz prawidłowości rozliczeń merytorycznych
i finansowych. Kontrola realizacji zadania prowadzona jest na zasadach i w trybie określonym
w przepisach o kontroli w administracji rządowej, co zapewnia zgodność działań
z obowiązującym porządkiem prawnym.
5. Proszę o wskazanie:
a) czy przewidziano kontrole na miejscu,
b) czy przewidziano audyt zewnętrzny,
c) czy przewidziano obowiązek przedkładania faktur do weryfikacji przez
ministerstwo.
Kontrola realizacji zadania prowadzona jest na zasadach i w trybie określonym w przepisach
regulujących kontrolę w administracji rządowej. Przepisy te dopuszczają prowadzenie
czynności kontrolnych w siedzibie jednostki kontrolowanej, jeżeli wymaga tego zakres
i charakter kontroli. W przypadku objęcia podmiotu kontrolą zakres kontroli oraz jej
charakter, w tym planowane czynności są określane przez zespół kontrolerów przed
rozpoczęciem kontroli. Zatem, decyzja czy zostanie przeprowadzana kontrola na miejscu
będzie podjęta w terminie planowania kontroli, o ile zostanie ona przeprowadzona.
Umowa nie ustanawia odrębnej procedury „audytu zewnętrznego” w jej treści, ponieważ
kwestie audytu jednostek sektora finansów publicznych regulowane są przepisami
powszechnie obowiązującymi, niezależnie od konkretnej umowy.
Nie przewidziano obowiązku każdorazowego przedkładania faktur do Ministerstwa.
Jednocześnie uczelnia zobowiązana jest do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej
oraz do dokumentowania wydatków w sposób umożliwiający ich weryfikację. Minister posiada
uprawnienie do żądania informacji i wyjaśnień dotyczących realizacji zadania, w tym
dokumentów potwierdzających poniesione koszty, jeżeli jest to niezbędne do oceny
prawidłowości wykorzystania środków.
6. Czy Ministerstwo planuje aneksowanie zawartych umów w celu rozszerzenia
obowiązków sprawozdawczych uczelni oraz zapewnienia pełnej transparentności
wydatkowania środków publicznych
Zmiana postanowień umowy może nastąpić w przypadku zaistnienia przesłanek
uzasadniających jej modyfikację. Na obecnym etapie nie zachodzą okoliczności wskazujące
na konieczność aneksowania zawartych umów w zakresie obowiązków sprawozdawczych.
7. Czy po ujawnieniu braku szczegółowych danych Ministerstwo zamierza przeprowadzić
kontrolę doraźną w wybranych uczelniach, w szczególności w przypadku wydarzenia
w Toruniu, którego koszt wyniósł 330 tys. zł?
Przeprowadzenie kontroli, w tym kontroli o charakterze doraźnym, tj. zgodnie z brzmieniem
ustawy o kontroli w administracji rządowej, kontrola – w trybie uproszczonym, odbywa się
na zasadach określonych w przepisach regulujących kontrolę w administracji rządowej oraz
w oparciu o analizę stanu faktycznego dotyczącego realizacji danego zadania. Ewentualne
działania kontrolne podejmowane są w przypadku zaistnienia przesłanek wynikających
z przepisów prawa lub informacji wskazujących na potrzebę weryfikacji prawidłowości
realizacji zadania. Kontrola uproszczona następuje w przypadkach uzasadnionych
charakterem sprawy lub pilnością przeprowadzenia czynności kontrolnych (art. 51 ust. 1
ww. ustawy).
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z przepisami regulującymi kontrolę w administracji
rządowej informacje o planowanych lub wszczynanych czynnościach kontrolnych
w szczególności w zakresie kontroli uproszczonych nie stanowią co do zasady informacji
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
podlegającej publikacji na etapie ich podejmowania. Informacje o wynikach kontroli
przekazywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
8. Czy Ministerstwo posiada obecnie – na dzień udzielania odpowiedzi – pełną wiedzę
o wszystkich podwykonawcach oraz beneficjentach środków w ramach projektu?
Zakres informacji i danych przekazywanych przez uczelnię został określony
w postanowieniach umowy i obejmuje dane dotyczące realizacji zadania, w tym opis jego
wykonania oraz zestawienie kosztów planowanych i poniesionych. Umowa nie przewiduje
obowiązku przekazywania szczegółowych informacji dotyczących wszystkich
podwykonawców zaangażowanych w realizację zadania, nie mniej jednak w przypadku
wystąpienia wątpliwości w zakresie realizacji zadania istnieje możliwość wystąpienia
do uczelni o ich udostępnienie.
Należy zaznaczyć, że uczelnia, jako jednostka sektora finansów publicznych, ponosi
odpowiedzialność za prawidłowe i zgodne z prawem wydatkowanie środków publicznych oraz
za działania podmiotów, przy pomocy których realizuje zadanie. W przypadku potrzeby
weryfikacji Minister posiada uprawnienie do żądania informacji i wyjaśnień w zakresie
realizacji umowy.
Stroną umowy oraz beneficjentem zadania jest uczelnia publiczna, która realizuje zadanie.
Ponadto, co należy podkreślić, beneficjentem umowy jest każda osoba fizyczna (społeczność
akademicka, młodzież szkolna i inne osoby), która miała możliwość spotkania się z polskim
astronautą, który w sposób interesujący opowiadał o swoich niecodziennych
doświadczeniach. Spotkaniom z drem Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim towarzyszyły
również inne wydarzenia, które propagowały naukę nie tylko w kontekście wiedzy o kosmosie.
Spotkania przeprowadzone na podstawie umowy wniosły nieoceniony wkład w podniesienie
świadomości społeczeństwa o podejmowanych przez Polskę działaniach w obszarze kosmosu,
a zapewne zachęciły młodzież polską do rozwoju swoich zainteresowań i pogłębiania wiedzy
w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --