Interpelacja nr 15416
Interpelacja w sprawie systemu podatkowego w obszarze ulgi prorodzinnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemu podatkowego w obszarze ulgi prorodzinnej
Interpelacja nr 15416
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie systemu podatkowego w obszarze ulgi prorodzinnej
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 17-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie funkcjonowania ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności w zakresie limitu dochodowego obowiązującego przy wychowywaniu jednego dziecka.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnikowi wychowującemu jedno dziecko przysługuje prawo do ulgi pod warunkiem, że jego dochody w roku podatkowym nie przekroczyły kwoty:
112 000 zł – w przypadku małżonków pozostających przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim oraz osób samotnie wychowujących dziecko,
56 000 zł – w przypadku podatnika niepozostającego w związku małżeńskim.
W przypadku wychowywania dwojga lub większej liczby dzieci limit dochodowy nie obowiązuje.
W praktyce oznacza to, że rodzina wychowująca dwoje dzieci – po zakończeniu edukacji przez starsze dziecko lub w sytuacji przekroczenia przez nie ustawowego limitu własnych dochodów – formalnie staje się rodziną z jednym dzieckiem w rozumieniu art. 27f ustawy. Wówczas zaczyna obowiązywać limit 112 000 zł (lub 56 000 zł), którego przekroczenie choćby o 1 zł skutkuje całkowitą utratą prawa do ulgi na młodsze dziecko, w wysokości 1 112,04 zł rocznie.
Taka konstrukcja przepisu prowadzi do powstania tzw. efektu „klifu podatkowego“, polegającego na drastycznej utracie świadczenia w wyniku minimalnego przekroczenia progu dochodowego. Mechanizm ten budzi wątpliwości z punktu widzenia zasad sprawiedliwości podatkowej oraz konstytucyjnej zasady szczególnej ochrony rodziny wynikającej z art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy również zauważyć, że limit 112 000 zł pozostaje na niezmienionym poziomie od wielu lat, mimo istotnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w ostatnich latach. W efekcie obejmuje on coraz szerszą grupę rodzin zaliczanych do klasy średniej, które nie powinny być postrzegane jako beneficjenci wsparcia wyłącznie socjalnego, lecz jako podmiot polityki prorodzinnej państwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami dotyczącymi liczby podatników, którzy w latach 2024–2025 utracili prawo do ulgi prorodzinnej z powodu przekroczenia limitu dochodowego 112 000 zł (lub 56 000 zł) przy wychowywaniu jednego dziecka? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych liczbowych.
Czy resort planuje waloryzację limitu dochodowego w uldze prorodzinnej, tak aby odpowiadał on aktualnym realiom gospodarczym i poziomowi przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie mechanizmu stopniowego wygaszania ulgi (np. w formule „złotówka za złotówkę“) w przypadku przekroczenia progu dochodowego, w celu wyeliminowania efektu „klifu podatkowego“?
Czy są prowadzone analizy dotyczące skutków budżetowych ewentualnej zmiany konstrukcji limitu dochodowego w art. 27f ustawy o PIT?
Czy resort dostrzega problem nagłego pogorszenia sytuacji finansowej rodzin w momencie, gdy starsze dziecko kończy edukację lub przekracza dopuszczalny limit dochodów własnych, co powoduje automatyczne objęcie rodziny limitem właściwym dla jednego dziecka?
Z wyrazami szacunku
Piotr Górnikiewicz
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15416
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie systemu podatkowego w obszarze ulgi prorodzinnej
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 17-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie funkcjonowania ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności w zakresie limitu dochodowego obowiązującego przy wychowywaniu jednego dziecka.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnikowi wychowującemu jedno dziecko przysługuje prawo do ulgi pod warunkiem, że jego dochody w roku podatkowym nie przekroczyły kwoty:
112 000 zł – w przypadku małżonków pozostających przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim oraz osób samotnie wychowujących dziecko,
56 000 zł – w przypadku podatnika niepozostającego w związku małżeńskim.
W przypadku wychowywania dwojga lub większej liczby dzieci limit dochodowy nie obowiązuje.
W praktyce oznacza to, że rodzina wychowująca dwoje dzieci – po zakończeniu edukacji przez starsze dziecko lub w sytuacji przekroczenia przez nie ustawowego limitu własnych dochodów – formalnie staje się rodziną z jednym dzieckiem w rozumieniu art. 27f ustawy. Wówczas zaczyna obowiązywać limit 112 000 zł (lub 56 000 zł), którego przekroczenie choćby o 1 zł skutkuje całkowitą utratą prawa do ulgi na młodsze dziecko, w wysokości 1 112,04 zł rocznie.
Taka konstrukcja przepisu prowadzi do powstania tzw. efektu „klifu podatkowego“, polegającego na drastycznej utracie świadczenia w wyniku minimalnego przekroczenia progu dochodowego. Mechanizm ten budzi wątpliwości z punktu widzenia zasad sprawiedliwości podatkowej oraz konstytucyjnej zasady szczególnej ochrony rodziny wynikającej z art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy również zauważyć, że limit 112 000 zł pozostaje na niezmienionym poziomie od wielu lat, mimo istotnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w ostatnich latach. W efekcie obejmuje on coraz szerszą grupę rodzin zaliczanych do klasy średniej, które nie powinny być postrzegane jako beneficjenci wsparcia wyłącznie socjalnego, lecz jako podmiot polityki prorodzinnej państwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami dotyczącymi liczby podatników, którzy w latach 2024–2025 utracili prawo do ulgi prorodzinnej z powodu przekroczenia limitu dochodowego 112 000 zł (lub 56 000 zł) przy wychowywaniu jednego dziecka? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych liczbowych.
Czy resort planuje waloryzację limitu dochodowego w uldze prorodzinnej, tak aby odpowiadał on aktualnym realiom gospodarczym i poziomowi przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie mechanizmu stopniowego wygaszania ulgi (np. w formule „złotówka za złotówkę“) w przypadku przekroczenia progu dochodowego, w celu wyeliminowania efektu „klifu podatkowego“?
Czy są prowadzone analizy dotyczące skutków budżetowych ewentualnej zmiany konstrukcji limitu dochodowego w art. 27f ustawy o PIT?
Czy resort dostrzega problem nagłego pogorszenia sytuacji finansowej rodzin w momencie, gdy starsze dziecko kończy edukację lub przekracza dopuszczalny limit dochodów własnych, co powoduje automatyczne objęcie rodziny limitem właściwym dla jednego dziecka?
Z wyrazami szacunku
Piotr Górnikiewicz
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
21%
Konkretność
79%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11079 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 5 marca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 15416
Znak sprawy: DD3.054.5.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 15416, złożoną przez Pana Posła Piotra Górnikiewicza,
w sprawie systemu podatkowego w obszarze ulgi prorodzinnej, proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Przy projektowaniu przepisów podatkowych konieczne jest zachowanie równowagi
pomiędzy wsparciem podatników, a zapewnieniem stabilności finansowej państwa.
Dlatego też jakiekolwiek decyzje w zakresie ulg podatkowych muszą być
podejmowane w sposób rozważny z uwzględnieniem konsekwencji ekonomicznych.
W związku z tym wyjaśniam, że uregulowana w art. 27f ustawy PIT1 ulga na dzieci,
jest preferencją podatkową polegającą na pomniejszeniu podatku dochodowego od
osób fizycznych (podatek PIT) obliczonego według skali podatkowej2 z tytułu:
wykonywania władzy rodzicielskiej wobec małoletniego dziecka,
pełnienia funkcji opiekuna prawnego małoletniego dziecka, pod warunkiem,
że opiekun mieszka z tym dzieckiem,
sprawowania nad małoletnim dzieckiem opieki poprzez pełnienie funkcji
rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze
starostą,
1 ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn. zm.), dalej „ustawa PIT”
2 o której nowa w art. 27 ust. 1 ustawy PIT
-- 1 of 5 --
2/5
utrzymywania dziecka pełnoletniego, które otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny,
dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
utrzymywania dziecka pełnoletniego, które nie ukończyło 25. roku życia,
uczy się lub studiuje oraz spełnia kryterium dochodowe.
Kryterium dochodowe dotyczące pełnoletniego (do 25. roku życia), uczącego się
dziecka jest spełnione, jeśli jego roczne zarobki nie przekraczają kwoty
dwunastokrotności kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca
2003 r. o rencie socjalnej3. Przyjęte rozwiązanie powoduje jego automatyczną
waloryzację wraz ze wzrostem tego świadczenia (np. 21 371,52 zł za 2024 r. oraz 22
546,92 zł za 2025 r.), co w stosunku do roku 2021 (3 089 zł) oznacza wzrost o ok.
700%. W kryterium dochodowym nie uwzględnia się renty rodzinnej, za to
uwzględnia się przychody zwolnione od opodatkowania w ramach ulgi dla młodych4
i ulgi na powrót5.
Ulga na dzieci ma charakter odstępstwa od konstytucyjnej zasady powszechności
opodatkowania, a jej zakres i konstrukcja zależą od woli ustawodawcy, który
kształtując system podatkowy uwzględnia cele społeczne i gospodarcze, w tym
konstytucyjną zasadę ochrony rodziny. Konstrukcja ulgi odzwierciedla założenie
silniejszego wsparcia rodzin wielodzietnych wyraża się to w wyższych kwotach
odliczenia na trzecie i kolejne dziecko oraz w braku kryterium dochodowego dla
rodziców/opiekunów przy wychowywaniu co najmniej dwojga dzieci. Kryterium
dochodowe dotyczy wyłącznie podatników wychowujących jedno dziecko i wynosi
112 000 zł w przypadku małżonków pozostających przez cały rok podatkowy w
związku małżeńskim oraz osób samotnie wychowujących dziecko oraz 56 000 zł w
przypadku pozostałych podatników. Istotne jest, że kryterium to nie ma
zastosowania w przypadku wychowywania jednego dziecka z niepełnosprawnością.
Przy ustalaniu kryterium dochodowego uwzględnia się łączne dochody (przychody
pomniejszone o koszty uzyskania przychodów) opodatkowane według skali
podatkowej2, 19% podatkiem dla niektórych przychodów z kapitałów pieniężnych6
oraz 19% podatkiem liniowym dla dochodów z pozarolniczej działalności
gospodarczej i działów specjalnych produkcji rolnej7. Ponadto dochody te
pomniejsza się o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne8 oraz składek na
ubezpieczenie zdrowotne9.
Ministerstwo Finansów posiada jedynie dane z rocznych zeznań podatkowych.
Z tych też względów nie dysponuje danymi dotyczącymi liczby podatników, którzy
w latach 2024–2025 utracili prawo do ulgi na jedno dziecko z powodu
przekroczenia limitu dochodowego.
3 ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 420, z późn. zm.)
4 art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy PIT
5 art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy PIT
6 o których mowa w art. 30b ustawy PIT
7 o których mowa w art. 30c ustawy PIT
8 art. 26 ust. 1 pkt. 2 i 2a ustawy PIT
9 art. 30c ust. 2 pkt 2 ustawy PIT
-- 2 of 5 --
3/5
Z danych publikowanych przez nasz resort10 wynika, że w rozliczeniu podatku PIT za
2024 r.:
z odliczenia od podatku z tytułu ulgi na dzieci skorzystało 4 410 760
podatników11,
kwota odliczona od podatku powiększona o dodatkowy zwrot z tytułu ulgi
na dzieci wyniosła 7 030 688 tys. zł, w tym: kwota odliczeń 4 720 220 tys. zł
(skorzystało 3 064 532 podatników) oraz kwota dodatkowego zwrotu
2 310 468 tys. zł (skorzystało 1 783 791 podatników),
liczba dzieci, na które przysługiwała ulga, wyniosła 6 993 94212,
przeciętna kwota ulgi przypadająca na podatnika wyniosła 1 594 zł, zaś
przeciętna kwota ulgi przypadająca na dziecko wyniosła 1 005 zł.
Tego rodzaju dane są corocznie publikowane. Statystyki dotyczące rozliczenia
podatku PIT za 2025 r. zostaną opracowane po zakończeniu trwającej obecnie akcji
rozliczeniowej za ubiegły rok podatkowy.
Odnosząc się do treści interpelacji zauważam również, że ustawodawca,
wprowadzając limit dochodowy dla podatników wychowujących jedno dziecko, nie
przewidział mechanizmu jego waloryzacji, ponieważ taki obowiązek nie istniał i
nadal nie istnieje.
Niewątpliwie podniesienie omawianego limitu dochodowego oznaczałoby
zmniejszenie dochodów z podatku PIT. To z kolei wpłynęłoby na stabilność finansów
publicznych i równowagę budżetową. Skutkiem tego pojawiłaby się konieczność
poszukiwania nowych rozwiązań fiskalnych pozwalających na zniwelowanie tego
ubytku.
Natomiast wprowadzenie mechanizmu stopniowego wygaszania ulgi po
przekroczeniu progu dochodowego stanowiłoby zmianę konstrukcji tej preferencji
podatkowej, która wiązałaby się nie tylko z dodatkowymi skutkami budżetowymi,
ale również skutkowałaby skomplikowaniem systemu podatkowego. Żadna z ulg
podatkowych nie przewiduje zatem mechanizmu „złotówka za złotówkę”, który jest
właściwy dla transferów społecznych.
Podatkowa ulga na dzieci ma natomiast inne szczególne rozwiązanie, tj. tzw.
dodatkowy zwrot13. Dotyczy on podatników, którym zabrakło podatku na całkowite
skorzystanie z kwoty przysługującej im podatkowej ulgi na dzieci. Jeśli zatem
podatek nie umożliwia odliczenia całości ulgi, podatnik otrzymuje w rozliczeniu
podatkowym dodatkową kwotę. Jest ona ograniczona – nie może przekroczyć
zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
10 https://www.podatki.gov.pl/poradniki-i-informatory/informacja-dotyczaca-rozliczenia-
podatku-dochodowego-od-osob-fizycznych/
11 łączna liczba podatników, tj. dokonujących odliczenia od podatku (liczba osób
wykazujących w załączniku PIT/O odliczenie z tytułu ulgi na dzieci) jak również podatników
wnioskujących o dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci
12 łączna liczba dzieci, tj. dzieci, na które dokonano odliczenia od podatku, jak również dzieci,
na które przysługiwał dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci
13 uregulowany w art. 27f ust. 8–12 ustawy PIT
-- 3 of 5 --
4/5
Rozwiązanie to preferuje zatem mniej zamożnych podatników, jak również
zasobniejszych podatników wychowujących więcej dzieci, co powoduje, że kwota
przysługującej im ulgi jest większa.
Omawiana ulga podatkowa obowiązuje od szeregu lat, jej rozwiązania na przestrzeni
lat ulegały zmianie. Przy projektowaniu obowiązujących obecnie rozwiązań brana
była pod uwagę sytuacja demograficzna, stąd ulga preferuje rodziny wielodzietne.
Należy też ponownie podkreślić, że omawiana preferencja to odstępstwo od zasady
powszechności opodatkowania. Ma określone uwarunkowania, co istotne
jednakowe dla wszystkich podatników. Zatem każdy podatnik, którego dziecko
osiąga 25. rok życia, kończy edukację, czy przekracza kryterium dochodowe, traci
prawo do ulgi. Również każdy podatnik wychowujący jedno dziecko (z wyjątkiem
dziecka z niepełnosprawnością), aby skorzystać z preferencji musi spełnić ustawowe
kryterium dochodowe.
Należy jednocześnie podkreślić, że ulga na dzieci stanowi tylko jedną z form
wsparcia rodzin realizowaną poprzez system podatkowy. Ponadto w ostatnich
latach wprowadzono szereg (nie tylko podatkowych) rozwiązań dla rodzin
wychowujących dzieci. Do najważniejszych należą, m.in.:
świadczenie wychowawcze (obecnie 800 zł miesięcznie) na każde dziecko do
ukończenia przez nie 18. roku życia14. Świadczenie to zwolnione jest
dodatkowo z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy
PIT,
świadczenie Dobry Start”15 czy „Aktywny Rodzic”16. Świadczenia te
zwolnione są z podatku dochodowego na podstawie odpowiednio art. 187a
ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz art. 21
ust. 1 pkt 8f ustawy PIT,
zwolnienie z podatku dochodowego niektórych przychodów podatników
mających na utrzymaniu czworo lub więcej dzieci (art. 21 ust. 1 pkt 153
ustawy PIT),
zwolnienie z podatku dochodowego niektórych przychodów uzyskanych
przez podatnika, który nie ukończył 26. roku życia (art. 21 ust. 1 pkt 148
ustawy PIT).
Rozwiązania te istotnie zwiększają skalę wsparcia państwa w wychowaniu i
utrzymaniu dzieci, dlatego ulga na dzieci powinna być oceniana w kontekście całego
systemu instrumentów prorodzinnych. W tym miejscu należy także wspomnieć o
14 przysługujące na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w
wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576, z późn. zm.)
15 zasady funkcjonowania tego programu są aktualnie uregulowane w rozporządzeniu Rady
Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu „Dobry
start” (Dz.U. z 2021 r. poz. 1092, z późn. zm.). Rozporządzenie to zostało wydane na
podstawie art. 187a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie
pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49, z późn. zm.)
16 przysługujące na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w
aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. z 2024 r. poz.
858, z późn. zm.)
-- 4 of 5 --
5/5
wspólnym opodatkowaniu dochodów małżonków, czy preferencyjnym sposobie
opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci. Rozwiązania te
również wpływają na obniżenie zobowiązań podatkowych osób decydujących się na
założenie rodziny.
Podsumowując uprzejmie informuję, że obowiązujące regulacje dotyczące ulgi na
dzieci, w tym kryterium dochodowe dla podatników wychowujących jedno dziecko,
mieszczą się w granicach swobody ustawodawcy i realizują konstytucyjne zasady
ochrony rodziny. W obecnych uwarunkowaniach budżetowych i geopolitycznych
nie planujemy wprowadzenia rozwiązań skutkujących mniejszymi wpływami
podatkowymi.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 5 marca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 15416
Znak sprawy: DD3.054.5.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 15416, złożoną przez Pana Posła Piotra Górnikiewicza,
w sprawie systemu podatkowego w obszarze ulgi prorodzinnej, proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Przy projektowaniu przepisów podatkowych konieczne jest zachowanie równowagi
pomiędzy wsparciem podatników, a zapewnieniem stabilności finansowej państwa.
Dlatego też jakiekolwiek decyzje w zakresie ulg podatkowych muszą być
podejmowane w sposób rozważny z uwzględnieniem konsekwencji ekonomicznych.
W związku z tym wyjaśniam, że uregulowana w art. 27f ustawy PIT1 ulga na dzieci,
jest preferencją podatkową polegającą na pomniejszeniu podatku dochodowego od
osób fizycznych (podatek PIT) obliczonego według skali podatkowej2 z tytułu:
wykonywania władzy rodzicielskiej wobec małoletniego dziecka,
pełnienia funkcji opiekuna prawnego małoletniego dziecka, pod warunkiem,
że opiekun mieszka z tym dzieckiem,
sprawowania nad małoletnim dzieckiem opieki poprzez pełnienie funkcji
rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze
starostą,
1 ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn. zm.), dalej „ustawa PIT”
2 o której nowa w art. 27 ust. 1 ustawy PIT
-- 1 of 5 --
2/5
utrzymywania dziecka pełnoletniego, które otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny,
dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
utrzymywania dziecka pełnoletniego, które nie ukończyło 25. roku życia,
uczy się lub studiuje oraz spełnia kryterium dochodowe.
Kryterium dochodowe dotyczące pełnoletniego (do 25. roku życia), uczącego się
dziecka jest spełnione, jeśli jego roczne zarobki nie przekraczają kwoty
dwunastokrotności kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca
2003 r. o rencie socjalnej3. Przyjęte rozwiązanie powoduje jego automatyczną
waloryzację wraz ze wzrostem tego świadczenia (np. 21 371,52 zł za 2024 r. oraz 22
546,92 zł za 2025 r.), co w stosunku do roku 2021 (3 089 zł) oznacza wzrost o ok.
700%. W kryterium dochodowym nie uwzględnia się renty rodzinnej, za to
uwzględnia się przychody zwolnione od opodatkowania w ramach ulgi dla młodych4
i ulgi na powrót5.
Ulga na dzieci ma charakter odstępstwa od konstytucyjnej zasady powszechności
opodatkowania, a jej zakres i konstrukcja zależą od woli ustawodawcy, który
kształtując system podatkowy uwzględnia cele społeczne i gospodarcze, w tym
konstytucyjną zasadę ochrony rodziny. Konstrukcja ulgi odzwierciedla założenie
silniejszego wsparcia rodzin wielodzietnych wyraża się to w wyższych kwotach
odliczenia na trzecie i kolejne dziecko oraz w braku kryterium dochodowego dla
rodziców/opiekunów przy wychowywaniu co najmniej dwojga dzieci. Kryterium
dochodowe dotyczy wyłącznie podatników wychowujących jedno dziecko i wynosi
112 000 zł w przypadku małżonków pozostających przez cały rok podatkowy w
związku małżeńskim oraz osób samotnie wychowujących dziecko oraz 56 000 zł w
przypadku pozostałych podatników. Istotne jest, że kryterium to nie ma
zastosowania w przypadku wychowywania jednego dziecka z niepełnosprawnością.
Przy ustalaniu kryterium dochodowego uwzględnia się łączne dochody (przychody
pomniejszone o koszty uzyskania przychodów) opodatkowane według skali
podatkowej2, 19% podatkiem dla niektórych przychodów z kapitałów pieniężnych6
oraz 19% podatkiem liniowym dla dochodów z pozarolniczej działalności
gospodarczej i działów specjalnych produkcji rolnej7. Ponadto dochody te
pomniejsza się o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne8 oraz składek na
ubezpieczenie zdrowotne9.
Ministerstwo Finansów posiada jedynie dane z rocznych zeznań podatkowych.
Z tych też względów nie dysponuje danymi dotyczącymi liczby podatników, którzy
w latach 2024–2025 utracili prawo do ulgi na jedno dziecko z powodu
przekroczenia limitu dochodowego.
3 ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 420, z późn. zm.)
4 art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy PIT
5 art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy PIT
6 o których mowa w art. 30b ustawy PIT
7 o których mowa w art. 30c ustawy PIT
8 art. 26 ust. 1 pkt. 2 i 2a ustawy PIT
9 art. 30c ust. 2 pkt 2 ustawy PIT
-- 2 of 5 --
3/5
Z danych publikowanych przez nasz resort10 wynika, że w rozliczeniu podatku PIT za
2024 r.:
z odliczenia od podatku z tytułu ulgi na dzieci skorzystało 4 410 760
podatników11,
kwota odliczona od podatku powiększona o dodatkowy zwrot z tytułu ulgi
na dzieci wyniosła 7 030 688 tys. zł, w tym: kwota odliczeń 4 720 220 tys. zł
(skorzystało 3 064 532 podatników) oraz kwota dodatkowego zwrotu
2 310 468 tys. zł (skorzystało 1 783 791 podatników),
liczba dzieci, na które przysługiwała ulga, wyniosła 6 993 94212,
przeciętna kwota ulgi przypadająca na podatnika wyniosła 1 594 zł, zaś
przeciętna kwota ulgi przypadająca na dziecko wyniosła 1 005 zł.
Tego rodzaju dane są corocznie publikowane. Statystyki dotyczące rozliczenia
podatku PIT za 2025 r. zostaną opracowane po zakończeniu trwającej obecnie akcji
rozliczeniowej za ubiegły rok podatkowy.
Odnosząc się do treści interpelacji zauważam również, że ustawodawca,
wprowadzając limit dochodowy dla podatników wychowujących jedno dziecko, nie
przewidział mechanizmu jego waloryzacji, ponieważ taki obowiązek nie istniał i
nadal nie istnieje.
Niewątpliwie podniesienie omawianego limitu dochodowego oznaczałoby
zmniejszenie dochodów z podatku PIT. To z kolei wpłynęłoby na stabilność finansów
publicznych i równowagę budżetową. Skutkiem tego pojawiłaby się konieczność
poszukiwania nowych rozwiązań fiskalnych pozwalających na zniwelowanie tego
ubytku.
Natomiast wprowadzenie mechanizmu stopniowego wygaszania ulgi po
przekroczeniu progu dochodowego stanowiłoby zmianę konstrukcji tej preferencji
podatkowej, która wiązałaby się nie tylko z dodatkowymi skutkami budżetowymi,
ale również skutkowałaby skomplikowaniem systemu podatkowego. Żadna z ulg
podatkowych nie przewiduje zatem mechanizmu „złotówka za złotówkę”, który jest
właściwy dla transferów społecznych.
Podatkowa ulga na dzieci ma natomiast inne szczególne rozwiązanie, tj. tzw.
dodatkowy zwrot13. Dotyczy on podatników, którym zabrakło podatku na całkowite
skorzystanie z kwoty przysługującej im podatkowej ulgi na dzieci. Jeśli zatem
podatek nie umożliwia odliczenia całości ulgi, podatnik otrzymuje w rozliczeniu
podatkowym dodatkową kwotę. Jest ona ograniczona – nie może przekroczyć
zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
10 https://www.podatki.gov.pl/poradniki-i-informatory/informacja-dotyczaca-rozliczenia-
podatku-dochodowego-od-osob-fizycznych/
11 łączna liczba podatników, tj. dokonujących odliczenia od podatku (liczba osób
wykazujących w załączniku PIT/O odliczenie z tytułu ulgi na dzieci) jak również podatników
wnioskujących o dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci
12 łączna liczba dzieci, tj. dzieci, na które dokonano odliczenia od podatku, jak również dzieci,
na które przysługiwał dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci
13 uregulowany w art. 27f ust. 8–12 ustawy PIT
-- 3 of 5 --
4/5
Rozwiązanie to preferuje zatem mniej zamożnych podatników, jak również
zasobniejszych podatników wychowujących więcej dzieci, co powoduje, że kwota
przysługującej im ulgi jest większa.
Omawiana ulga podatkowa obowiązuje od szeregu lat, jej rozwiązania na przestrzeni
lat ulegały zmianie. Przy projektowaniu obowiązujących obecnie rozwiązań brana
była pod uwagę sytuacja demograficzna, stąd ulga preferuje rodziny wielodzietne.
Należy też ponownie podkreślić, że omawiana preferencja to odstępstwo od zasady
powszechności opodatkowania. Ma określone uwarunkowania, co istotne
jednakowe dla wszystkich podatników. Zatem każdy podatnik, którego dziecko
osiąga 25. rok życia, kończy edukację, czy przekracza kryterium dochodowe, traci
prawo do ulgi. Również każdy podatnik wychowujący jedno dziecko (z wyjątkiem
dziecka z niepełnosprawnością), aby skorzystać z preferencji musi spełnić ustawowe
kryterium dochodowe.
Należy jednocześnie podkreślić, że ulga na dzieci stanowi tylko jedną z form
wsparcia rodzin realizowaną poprzez system podatkowy. Ponadto w ostatnich
latach wprowadzono szereg (nie tylko podatkowych) rozwiązań dla rodzin
wychowujących dzieci. Do najważniejszych należą, m.in.:
świadczenie wychowawcze (obecnie 800 zł miesięcznie) na każde dziecko do
ukończenia przez nie 18. roku życia14. Świadczenie to zwolnione jest
dodatkowo z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy
PIT,
świadczenie Dobry Start”15 czy „Aktywny Rodzic”16. Świadczenia te
zwolnione są z podatku dochodowego na podstawie odpowiednio art. 187a
ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz art. 21
ust. 1 pkt 8f ustawy PIT,
zwolnienie z podatku dochodowego niektórych przychodów podatników
mających na utrzymaniu czworo lub więcej dzieci (art. 21 ust. 1 pkt 153
ustawy PIT),
zwolnienie z podatku dochodowego niektórych przychodów uzyskanych
przez podatnika, który nie ukończył 26. roku życia (art. 21 ust. 1 pkt 148
ustawy PIT).
Rozwiązania te istotnie zwiększają skalę wsparcia państwa w wychowaniu i
utrzymaniu dzieci, dlatego ulga na dzieci powinna być oceniana w kontekście całego
systemu instrumentów prorodzinnych. W tym miejscu należy także wspomnieć o
14 przysługujące na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w
wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576, z późn. zm.)
15 zasady funkcjonowania tego programu są aktualnie uregulowane w rozporządzeniu Rady
Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu „Dobry
start” (Dz.U. z 2021 r. poz. 1092, z późn. zm.). Rozporządzenie to zostało wydane na
podstawie art. 187a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie
pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49, z późn. zm.)
16 przysługujące na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w
aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. z 2024 r. poz.
858, z późn. zm.)
-- 4 of 5 --
5/5
wspólnym opodatkowaniu dochodów małżonków, czy preferencyjnym sposobie
opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci. Rozwiązania te
również wpływają na obniżenie zobowiązań podatkowych osób decydujących się na
założenie rodziny.
Podsumowując uprzejmie informuję, że obowiązujące regulacje dotyczące ulgi na
dzieci, w tym kryterium dochodowe dla podatników wychowujących jedno dziecko,
mieszczą się w granicach swobody ustawodawcy i realizują konstytucyjne zasady
ochrony rodziny. W obecnych uwarunkowaniach budżetowych i geopolitycznych
nie planujemy wprowadzenia rozwiązań skutkujących mniejszymi wpływami
podatkowymi.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --