Interpelacja w sprawie programu podłączania budynków mieszkalnych do sieci ciepłowniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15412
do ministra energii
w sprawie programu podłączania budynków mieszkalnych do sieci ciepłowniczych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 17-02-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich tygodniach opinię publiczną w Polsce poruszyły informacje o tragicznych skutkach niedostatecznego ogrzewania mieszkań w zasobie komunalnym i socjalnym. Przykładem są wydarzenia z Łodzi, gdzie podczas fali mrozów doszło do śmierci lokatorów zamieszkujących lokale pozbawione stabilnych i bezpiecznych źródeł ciepła. Sytuacje te skłaniają do zadania pytania, czy państwo skutecznie przeciwdziała podobnym problemom w innych miastach w Polsce.
Bowiem w wielu miejscowościach wciąż funkcjonują budynki mieszkalne — komunalne i prywatne — które nie są podłączone do sieci ciepłowniczych. Lokale te ogrzewane są piecami węglowymi, gazowymi niskiej jakości, ogrzewaniem elektrycznym lub prowizorycznymi źródłami ciepła. W praktyce oznacza to nie tylko wysokie koszty ogrzewania dla mieszkańców, ale również zagrożenie zdrowia i życia, zwłaszcza osób starszych, samotnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej.
Obecnie funkcjonują różne programy i instrumenty wspierające modernizację systemów grzewczych oraz rozwój sieci ciepłowniczych, jednak mają one charakter rozproszony i nie tworzą spójnego, ogólnokrajowego systemu wsparcia podłączania istniejących budynków mieszkalnych do stabilnych źródeł ciepła. W efekcie działania samorządów są w dużej mierze uzależnione od lokalnych możliwości finansowych i technicznych, co ma konsekwencje zarówno dla bezpieczeństwa mieszkańców, jak i dla realizacji celów klimatycznych oraz walki z ubóstwem energetycznym.
W kontekście powyższego zasadne wydaje się pytanie o rolę administracji rządowej w tworzeniu i koordynowaniu długofalowej polityki państwa w zakresie rozwoju sieci ciepłowniczych oraz wsparcia finansowego dla samorządów i wspólnot mieszkaniowych w procesie podłączania budynków do bezpiecznych źródeł ciepła.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie analizy dotyczące liczby budynków mieszkalnych w Polsce, w tym budynków komunalnych i socjalnych, które nie są podłączone do sieci ciepłowniczych? Jeśli tak, to jak przedstawiają się te dane na chwilę obecną?
Czy istnieją lub są planowane ogólnokrajowe programy wsparcia finansowego dla samorządów na podłączanie istniejących budynków mieszkalnych do sieci ciepłowniczych? Jeśli tak, to jakie są ich założenia, budżet oraz harmonogram?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie specjalnego programu skierowanego do zasobu komunalnego i socjalnego, który uwzględniałby szczególną sytuację lokatorów zagrożonych ubóstwem energetycznym?
Jakie instrumenty finansowe (dotacje, preferencyjne pożyczki, środki unijne) są obecnie dostępne dla gmin na rozwój i modernizację sieci ciepłowniczych oraz podłączanie do nich budynków mieszkalnych?
Czy w ramach polityki państwa przewidywane są rozwiązania umożliwiające interwencyjne wsparcie ogrzewania budynków mieszkalnych w okresach ekstremalnych warunków pogodowych, takich jak długotrwałe fale mrozów?
W jaki sposób ministerstwo współpracuje z innymi resortami oraz jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa cieplnego mieszkańców?
Czy planowane są zmiany legislacyjne, które miałyby na celu przyspieszenie procesu podłączania budynków do sieci ciepłowniczych lub usunięcie barier prawnych i finansowych w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Konrad Wojnarowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9147 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.102.2026.KK
Warszawa, 2026-03-18
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posłanki Pauliny Matysiak o numerze 15412 w sprawie
programu podłączania budynków mieszkalnych do sieci ciepłowniczych, poniżej przedstawiam
odpowiedź przygotowaną w porozumieniu z Ministrem Klimatu i Środowiska.
W świetle przepisów ustawy – Prawo energetyczne1 budynki komunalne i socjalne nie są
rozróżniane, a niezależnie od podmiotu, który jest właścicielem obiektu, wszystkie budynki
podlegają przepisom ustawy – Prawo budowlane2. Minister Energii nie jest zobligowany do
gromadzenia danych dotyczących liczby budynków mieszkalnych przyłączonych do sieci
ciepłowniczej w Polsce oraz liczby budynków niekorzystających z ciepła systemowego.
Ministerstwo na potrzeby analiz korzysta z corocznego opracowania Prezesa URE –
Energetyka cieplna w liczbach oraz danych GUS, z których wynika, że potrzeby cieplne w
Polsce pokrywane są w dużej mierze przez systemy ciepłownicze (57% wszystkich
mieszkań), pozostałe przez instalacje indywidualne.
Ogólnokrajowym programem wsparcia finansowego dla samorządów, ukierunkowanym na
inwestycje w rozwój i modernizację sieci ciepłowniczych są, m.in. Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (dalej: FEnIKS), działanie 2.1 – Infrastruktura
ciepłownicza. W jego ramach możliwe jest uzyskanie dofinansowania na szeroki zakres
przedsięwzięć infrastrukturalnych, obejmujących, m.in.: budowę nowych odcinków sieci
ciepłowniczej; modernizację istniejących sieci ciepłowniczych; budowę oraz przebudowę
komór ciepłowniczych, przepompowni wody sieciowej i węzłów cieplnych, w tym również
w formie układów hybrydowych, m.in. w związku z likwidacją grupowych węzłów cieplnych.
Łączna alokacja przewidziana w programie na działanie 2.1 dla sieci ciepłowniczych wynosi
584 mln EUR (ok. 2,5 mld zł).
Dodatkowo, planowane jest uruchomienie nowego działania FENX.11.02 Wspieranie
ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej oraz magazynów ciepła na poziomie
systemowym. Interwencja ukierunkowana jest w szczególności na podmioty realizujące
usługi kluczowe w zakresie dostaw energii, ze szczególnym uwzględnieniem systemów
ciepłowniczych oraz magazynowania ciepła na poziomie systemowym w systemach
ciepłowniczych o mocy zamówionej powyżej 5 MW. Zaplanowane działania stanowią
element ochrony infrastruktury krytycznej, rozumianej jako wszelkie działania zmierzające
do zapewnienia funkcjonalności, odporności fizycznej systemów ciepłowniczych,
cyberbezpieczeństwa, ciągłości działań i integralności infrastruktury krytycznej.
Przykładowe typy projektów dla których przewidziano wsparcie to: budowa magazynów
ciepła na poziomie systemowym, służących zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego;
niezależne magazyny energii, które nie muszą być bezpośrednio powiązane z jednym
źródłem energii; element uzupełniający projektu - budowa przyłączy i infrastruktury
towarzyszącej, zapewniającej integrację magazynu z publiczną siecią ciepłowniczą i
istniejącym źródłem ciepła; digitalizacja i automatyzacja systemów energetycznych;
1 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43)
2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 3
systemy zwiększające bezpieczeństwo fizyczne i techniczne infrastruktury energetycznej.
Alokacja dla działania 11.2 wynosi 116 mln EUR (ok. 500 mln zł). W ramach tego działania
maksymalny poziom dofinansowania UE w projekcie to 89,93%. Wsparcie zostanie
udzielone w formie dotacji.
12 stycznia 2026 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) otworzył kolejny nabór wniosków w ramach działania 2.1 Infrastruktura
ciepłownicza – nieefektywne systemy ciepłownicze. Nabór trwa od 12 stycznia do 31 marca
2026 r., a jego budżet to 500 mln zł. Wsparcie mogą otrzymać projekty dotyczące
infrastruktury sieciowej, w tym: budowa sieci ciepłowniczej, celem przyłączenia nowych
odbiorców; modernizacja sieci ciepłowniczej/chłodniczej; budowa i przebudowa: komór
ciepłowniczych, przepompowni wody sieciowej oraz węzłów cieplnych, również jako
układów hybrydowych ze źródłami OZE działającymi na potrzeby ich zasilania; budowa
magazynu ciepła. Beneficjentami wsparcia mogą zostać: przedsiębiorcy; jednostki
samorządu terytorialnego oraz działające w ich imieniu jednostki organizacyjne; podmioty
świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek
samorządu terytorialnego nie będące przedsiębiorcami; spółdzielnie mieszkaniowe.
Dofinansowanie w formie dotacji ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego wyniesie do 79,71% kosztów kwalifikowalnych.
W ramach instrumentu finansowego (dalej: IF) Sieć ciepłownicza/chłodnicza efektywny
system ciepłowniczy, realizowanego w ramach FEnIKS, dofinansowane mogą być
przedsięwzięcia w zakresie infrastruktury sieciowej, tj.: budowa nowych odcinków sieci
ciepłowniczej z przyłączami i węzłami, umożliwiająca likwidację lokalnych źródeł ciepła
opalanych paliwem stałym lub w celu podłączenia nowych odbiorców; modernizacja
istniejących systemów ciepłowniczych i sieci chłodu w celu ograniczenia strat
przesyłowych; budowa i przebudowa komór ciepłowniczych, przepompowni oraz węzłów
cieplnych; wykonanie przyłączy do budynków oraz instalacja indywidualnych węzłów,
również jako układów hybrydowych wraz z zasilającymi je instalacjami OZE, prowadzących
do likwidacji węzłów grupowych; podłączanie budynków do sieci w celu likwidacji
indywidualnych i zbiorowych źródeł niskiej emisji; budowa nowych odcinków sieci na
potrzeby przyłączenia do systemu jednostek wytwórczych energii; budowa magazynu
energii jako element opcjonalny.
Obligatoryjne jest finansowanie przedsięwzięcia w formie pożyczki IF, dotacji IF i pożyczki
NFOŚiGW obejmujących łącznie 100% kosztów kwalifikowanych. Dotacja IF udzielona ze
środków EFRR nie może przekroczyć 49% łącznej kwoty dofinansowania ze środków EFRR.
Zakłada się proporcjonalne finansowanie projektu, tj. 79,71% kosztów kwalifikowanych ze
środków EFRR oraz 20,29% ze środków NFOŚiGW. Nabór trwał od 31 października 2024
r. do 28 lutego 2025 r. Nie przewiduje się ogłaszania kolejnych naborów, z uwagi na
wyczerpanie alokacji w tym instrumencie finansowym.
Ponadto, o dofinansowanie można także ubiegać się w ramach programu Digitalizacja sieci
ciepłowniczych, finansowanego z Funduszu Modernizacyjnego. Zapewnia on finansowanie
w zakresie budowy i/lub przebudowy systemów automatyki, telemetrii i telemechaniki
polegającej na wdrożeniu nowoczesnych narzędzi i rozwiązań IT/OT służących, m.in. do
nadzoru, sterowania, monitorowania oraz analizy parametrów jakościowych i ilościowych
pracy systemu ciepłowniczego oraz przesyłu ciepła/chłodu, a także lokalizacji awarii.
Alokacja w ramach programu wynosi 500 mln zł. Aktualnie zaplanowano nabór wniosków
w terminie 1 lipca 2026 – 30 września 2026 r.
-- 2 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 3
Na podstawie zarządzenia3 Minister Energii powołał Zespół, do którego należy, m.in. analiza
i ocena potencjału rynku ciepła do osiągnięcia celów polityki energetycznej, a także
opracowanie rekomendacji kierunkowych w zakresie strategii rozwoju i transformacji
sektora ciepłowniczego w Polsce – z uwzględnieniem interesu odbiorców, a pośrednio
konsumentów ciepła, w szczególności gospodarstw domowych; opracowanie rekomendacji
działań w sektorze ciepłowniczym, mających na celu dostosowanie do wymogów prawa
Unii Europejskiej – która kładzie także nacisk na eliminowanie ubóstwa energetycznego;
proponowanie zmian w przepisach bądź wskazania ich kierunków, a także innych działań o
charakterze pozalegislacyjnym, umożliwiających realizację wyznaczonych celów w zakresie
zapewnienia transformacji i funkcjonowania sektora ciepłowniczego w Polsce – co jest
związane z ochroną odbiorców i pośrednio gospodarstw domowych; opracowanie
rozwiązań i rekomendacji w zakresie finansowania transformacji ciepłownictwa w Polsce –
z uwzględnieniem możliwości finansowych odbiorców ciepła.
Przedstawiając powyższe informuję, że aktualne zasady przyłączania obiektów do sieci,
regulowane w art. 7 ust. 1 i 7 b ust. 1 – 3g oraz w Rozdziale 2. rozporządzenia
systemowego4, nie stwarzają problemów dla wnioskujących o przyłączenie do sieci
ciepłowniczej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Konrad Wojnarowski
Podsekretarz stanu
2026-03-18 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
3 Zarządzenie Ministra Energi z dnia 19 września 2025 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw transformacji
ciepłownictwa oraz określenia modelu funkcjonowania rynku ciepła (Dz. U. ME poz. 3).
4 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 15 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania
systemów ciepłowniczych (Dz.U. Nr 16, poz. 92).
-- 3 of 3 --