Interpelacja w sprawie konieczności zmiany przepisów regulujących rynek ubezpieczeń nieruchomości mieszkalnych w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15407
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie konieczności zmiany przepisów regulujących rynek ubezpieczeń nieruchomości mieszkalnych w Polsce
Zgłaszający: Władysław Kurowski, Anna Dąbrowska-Banaszek, Andrzej Gawron, Agnieszka Górska, Michał Kowalski, Jarosław Krajewski, Sławomir Skwarek, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 17-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zgłaszany problem dotyczy praktyki zawierania umów ubezpieczenia domów i mieszkań, które – jak wynika z analizy ogólnych warunków ubezpieczenia – mogą w praktyce okazać się nieskuteczne w przypadku szkody, jeżeli właściciel nieruchomości nie posiada aktualnych dokumentów potwierdzających wykonanie wymaganych przeglądów technicznych, w szczególności:
• kontroli przewodów kominowych,
• usuwania zanieczyszczeń z przewodów kominowych:
• kontroli instalacji elektrycznej,
• kontroli instalacji gazowej itp.
Z informacji przekazywanych przez obywateli wynika, że wielu właścicieli nieruchomości zawierało polisy przez kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat, nie mając świadomości, iż brak formalnego udokumentowania powyższych przeglądów może stanowić podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. W praktyce oznacza to, że miliony sprzedanych polis mogą nie zapewniać realnej ochrony, mimo regularnego opłacania składek.
W ocenie wnioskodawcy obecny model przerzuca pełną odpowiedzialność na konsumenta, przy jednoczesnym braku obowiązku weryfikacji tych dokumentów na etapie zawierania umowy przez zakład ubezpieczeń. Prowadzi to do sytuacji, w której polisa jest sprzedawana bez weryfikacji spełnienia warunków, a dopiero po wystąpieniu szkody brak dokumentów może skutkować odmową wypłaty świadczenia.
Takie rozwiązanie budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia ochrony konsumenta oraz zasady zaufania obywatela do państwa i instytucji rynku finansowego nadzorowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało skalę problemu odmów wypłaty odszkodowań z tytułu braku wymaganych przeglądów technicznych nieruchomości?
2. Czy planowane są zmiany legislacyjne w zakresie prawa ubezpieczeniowego, które wzmocniłyby ochronę konsumentów w tym obszarze?
3. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku weryfikacji wymaganych dokumentów przez ubezpieczyciela przed zawarciem umowy albo jednoznacznego i wyraźnego informowania klienta (w formie odrębnego oświadczenia) o konsekwencjach braku wymaganych przeglądów?
4. Czy analizowana jest możliwość wprowadzenia zasady, zgodnie z którą sprzedaż polisy bez uprzedniej weryfikacji wymaganych dokumentów oznacza przejęcie przez ubezpieczyciela ryzyka ich braku?
W ocenie wnioskodawcy prawo powinno w większym stopniu chronić obywatela jako słabszą stronę stosunku umownego. Jeżeli zakład ubezpieczeń decyduje się zawrzeć umowę bez weryfikacji kluczowych warunków odpowiedzialności lub odebrania odpowiedniego oświadczenia, to nie powinien mieć możliwości powoływania się na ich brak dopiero na etapie likwidacji szkody.
Uprzejmie proszę o informację, czy Ministerstwo Finansów podejmie działania w celu zmiany obowiązujących przepisów w powyższym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6745 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 6 marca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 15407
Znak sprawy: FN5.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15407 Państwa Posłów Władysława
Kurowskiego, Anny Dąbrowskiej-Banaszek, Andrzeja Gawrona, Agnieszki Górskiej,
Michała Kowalskiego, Jarosława Krajewskiego, Sławomira Skwarka, Józefy
Szczurek-Żelazko oraz Patryka Wichera, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego
stanowiska.
Ministerstwo Finansów do tej pory nie otrzymywało zgłoszeń lub skarg z powodu
odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia
nieruchomości z uwagi na niewykonanie obowiązkowych przeglądów
technicznych. Takich problemów nie sygnalizowały również instytucje zajmujące
się ochroną osób ubezpieczonych.
Przeprowadzanie okresowych kontroli stanu technicznego nieruchomości jest
ustawowym obowiązkiem jej właściciela lub zarządcy. Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1
i 2 ustawy - Prawo budowlane1 obiekty budowlane powinny być w czasie ich
użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:
1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu
technicznego:
a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe
wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących
podczas użytkowania obiektu,
b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,
c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych,
spalinowych i wentylacyjnych);
-- 1 of 4 --
2/4
2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu
technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki
obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również
badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności
połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji
przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że ubezpieczający mieszkania w budynkach
wielorodzinnych nie decydują samodzielnie o realizacji okresowych przeglądów
nieruchomości ani też zazwyczaj nie posiadają dokumentów potwierdzających ich
przeprowadzenie, gdyż obowiązki te są realizowane poprzez zarządców tych
nieruchomości (tj. spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe,
zewnętrznych zarządców). Terminy przeprowadzania przeglądów stanu
technicznego nieruchomości nie są również koordynowane z terminami zawierania
lub odnawiania indywidualnych umów ubezpieczenia tychże nieruchomości, a dla
przyjęcia odpowiedzialności przez zakład ubezpieczeń istotne są okoliczności
istniejące w chwili wystąpienia szkody.
Umowa ubezpieczenia nieruchomości jest umową dobrowolną, której treść
kształtują jej strony z zachowaniem wymogów prawa. Zakłady ubezpieczeń mogą
więc kształtować swoje wzorce umowne i ogólne warunki ubezpieczenia tak aby
odzwierciadlały one obowiązki ciążące na właścicielach nieruchomości z
istniejących regulacji prawnych, a ewentualna odmowa wypłaty świadczenia musi
być poparta analizą związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdarzeniem a
zaniechaniem i niedopełnieniem obowiązków ciążących na właścicielu. Nie w
każdym bowiem przypadku niedopełnienie obowiązków, w tym także wynikających
z obowiązujących przepisów prawa, przez ubezpieczającego skutkuje wyłączeniem
lub ograniczeniem odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.
Obecne regulacje prawne przewidują liczne obowiązki informacyjne po stronie
zakładów ubezpieczeń, które mają zapewnić poszukującemu ochrony
ubezpieczeniowej odpowiednią i dopasowaną ochronę. Przed zawarciem umowy
ubezpieczenia dystrybutor ubezpieczeń ma obowiązek określenia, na podstawie
uzyskanych od klienta informacji, jego wymagań i potrzeb oraz podania w
zrozumiałej formie obiektywnych informacji o produkcie ubezpieczeniowym, w
celu umożliwienia klientowi podjęcia świadomej decyzji (art. 8 ust. 1 ustawy o
dystrybucji ubezpieczeń2). Informacje o proponowanym produkcie
ubezpieczeniowym, którego przedmiotem są ryzyka wymienione w dziale II
załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej3(w tym
ubezpieczenia majątkowe), są przekazywane w postaci ustandaryzowanego
dokumentu zawierającego informacje o tym produkcie ubezpieczeniowym,
sporządzanego przez zakład ubezpieczeń, brokera ubezpieczeniowego lub agenta
ubezpieczeniowego, którzy tworzą produkt ubezpieczeniowy (ust. 4). Dokument
ten powinien być przejrzysty i niewprowadzający błąd i zawierać informacje na
temat m.in. obowiązków na początku i w czasie trwania umowy ubezpieczenia, jak
również główne wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń uprawniające
do odmowy wypłaty odszkodowania i innych świadczeń (ust. 5 i 6).
-- 2 of 4 --
3/4
Dodatkowo, ustawodawca wymaga aby umowa ubezpieczenia, ogólne warunki
ubezpieczenia oraz inne wzorce umowy były formułowane jednoznacznie i w
sposób zrozumiały (art. 15 ust. 3 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i
reasekuracyjnej), a ogólne warunki ubezpieczenia oraz inne wzorce umowy zostały
zamieszczone przez zakład ubezpieczeń na swojej stronie internetowej (ust. 4).
Niezależnie od powyższych obowiązków, ustawa o działalności ubezpieczeniowej i
reasekuracyjnej w art. 17 ust. 1 pkt 2 zobowiązuje zakład ubezpieczeń do zawarcia
w stosowanych przez siebie wzorcach umów, w szczególności w ogólnych
warunkach ubezpieczenia, informacji, które postanowienia określają ograniczenia
oraz wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń uprawniające do odmowy
wypłaty odszkodowania i innych świadczeń lub ich obniżenia.
Jednocześnie z uwagi na systemowy charakter podnoszonych zagadnień,
Ministerstwo Finansów zwróciło się o opinię do Urzędu Komisji Nadzoru
Finansowego, Rzecznika Finansowego oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń. Instytucje te
nie dostrzegają konieczności zmian legislacyjnych. Otrzymane opinie przekazuję w
załączeniu.
Biorąc pod uwagę powyższe, zmiany legislacyjne w omawianym zakresie nie
wydają się niezbędne.
Podstawa prawna
1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, z
późn. zm.),
2. Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. z 2026 r. poz.
12),
3. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i
reasekuracyjnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1526, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
W załączeniu:
- Opinie Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, Rzecznika Finansowego i Polskiej
Izby Ubezpieczeń
-- 4 of 4 --