+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.73.2026
Warszawa, 23 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 15404 Pani Posłanki Anity Kucharskiej
- Dziedzic w sprawie standardów pracy biegłych sądowych oraz opiniodawczych zespołów
sądowych specjalistów w sprawach rodzinnych.
Ad 1
W Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) odbywają się szkolenia z zakresu
rozpoznawania przemocy domowej. Dotąd pojęcia wymienione w zapytaniu, tj.: Darvo,
gaslighting, coercive control i inne techniki manipulacji stosowanych przez sprawcę
przemocy domowej nie stanowiły wprost przedmiotu zajęć. Natomiast szkolenia z zakresu
przemocy domowej miały charakter bardziej przekrojowy i normatywny. Skupiano się
w nich na ofierze (w szczególności małoletniej), a nie na psychologicznej definicji technik
przemocowych sprawcy:
Szkolenie realizowane w 2025 roku:
1. Szkolenie pt. „Rola sądu rodzinnego i kuratorów zawodowych w sprawach dotyczących
przemocy wobec dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji dzieci z doświadczeniem
uchodźczym – w świetle zmian legislacyjnych z lat 2022-2024”. Zagadnienia szczegółowe
omawiane podczas tego szkolenia to m.in.:

-- 1 of 17 --

2
 Przemoc wobec dziecka – aspekty prawne, ze szczególnym uwzględnieniem
sytuacji dzieci z doświadczeniem uchodźczym. Dzieci jako osoby doznające
przemocy. Zarządzenia opiekuńcze. Piecza zastępcza.
 Zabezpieczenia w sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej
uregulowane w k.p.c.- art. 7552 i n., ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji
dzieci z doświadczeniem uchodźczym.
 Uprawnienia Policji i Żandarmerii Wojskowej dotyczące sprawców przemocy
domowej oraz sposób nadzoru przez sąd rejonowy nad wykonywanymi
czynnościami, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji dzieci z doświadczeniem
uchodźczym.
 Postępowanie przed sądem opiekuńczym w przypadku stwierdzenia stosowania
przemocy wobec dziecka - szczególne uprawnienia sądu rodzinnego wynikające
z ustawy z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz
niektórych innych ustaw.
 Problematyka wysłuchania dziecka, w tym dziecka z doświadczeniem
uchodźczym, w postępowaniu nieprocesowym a wysłuchanie dziecka
w postępowaniu procesowym. Wysłuchanie w trybie art. 576 k.p.c. – kontakt
i praca z dziećmi z niepełnosprawnością lub trudnościami komunikacyjnymi.
 Wysłuchanie małoletnich z udziałem tłumacza i z uwzględnieniem różnic
kulturowych. Reprezentant dziecka – art. 99 k.r.o. Zakres osobowy, wymagania,
obowiązki informacyjne, zakres reprezentacji, procedura wyznaczenia.
W 5 edycjach szkolenia, zorganizowanych w kilku miastach, przeszkolono łącznie 98 osób,
w tym 14 sędziów, 10 asystentów sędziego, 1 referendarza sądowego, 9 prokuratorów,
4 asesorów prokuratury, 2 asystentów prokuratora, 58 kuratorów zawodowych.
2. Szkolenie pt. „Rozpoznawanie i reagowanie na krzywdzenie dzieci, w tym dzieci
z doświadczeniem uchodźczym”. Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego
szkolenia to m.in.:

-- 2 of 17 --

3
 Wprowadzenie do tematyki krzywdzenia dzieci (definicje, rodzaje, skala
problemu).
 Krzywdzenie dzieci a migracja; różne postrzeganie krzywdzenia dzieci w różnych
kulturach i środowiskach.
 Przedstawienie istniejących możliwości i różnych form pomocy dedykowanej
dzieciom z doświadczeniem uchodźczym.
 Czynniki ryzyka i formy krzywdzenia dzieci, w tym dzieci z doświadczeniem
uchodźczym.
 Wpływ krzywdzenia na rozwój dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem płci
i wieku dzieci – ofiar przemocy.
 Rozpoznawanie objawów krzywdzenia u dzieci w różnych środowiskach (rodzina,
szkoła, placówki opiekuńczo-wychowawcze, ośrodki zbiorowego zakwaterowania
dla osób z Ukrainy).
 Przegląd stosowanych rozwiązań dotyczących współpracy interdyscyplinarnej
różnych instytucji w zakresie ochrony dzieci przed krzywdzeniem i przemocą.
 Dobre praktyki w zakresie reagowania na krzywdzenie dzieci (minimum cztery
case study, w tym, co najmniej jedno dotyczące dzieci z doświadczeniem
uchodźczym).
W 18 edycjach przeszkolono łącznie 497 osób, w tym 62 sędziów, 2 asesorów sądowych,
46 asystentów sędziego, 22 referendarzy sądowych, 27 prokuratorów, 4 asesorów
prokuratury, 32 asystentów prokuratora, 290 kuratorów zawodowych, 12 aplikantów
kuratorskich.
3. Szkolenie pt. „Szacowanie ryzyka zagrożenia dla życia lub zdrowia dziecka
oraz rozpoznawanie symptomów krzywdzenia dziecka”, sygnatura KR1/25. Zagadnienia
szczegółowe jakie zaplanowano do tego szkolenia to m.in.:
 Rodzina w ujęciu systemowym: specyficzne cechy rodziny przemocowej; rodzaje
i formy krzywdzenia dziecka; role dzieci w rodzinach przemocowych; problemy
motywacyjne związane z ujawnieniem krzywdzenia; ujawnienie krzywdzenia
w warunkach kryzysów rodzinnych i problem fałszywych oskarżeń.

-- 3 of 17 --

4
 Psychologiczny obraz dziecka krzywdzonego.
 Szacowanie ryzyka krzywdzenia dziecka.
W ramach dwóch edycji przeszkolono łącznie 87 zawodowych kuratorów rodzinnych.
4. Szkolenie pt. „Interwencja wobec przemocy domowej”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 definicje ustawowe „przemocy domowej”, „osoby doznającej przemocy”,
„sprawcy przemocy”;
 zasady działania i zadania Zespołu Interdyscyplinarnego i grup diagnostyczno-
pomocowych – współpraca z kuratorem sądowym;
 realizacja procedury „Niebieskiej Karty” – czynności wobec osoby doznającej
przemocy i wobec sprawcy przemocy;
 pozycja dziecka doznającego przemocy w procedurze;
 oddziaływania grupy diagnostyczno pomocowej wobec sprawcy przemocy;
 uprawnienia Policji w zakresie stosowania nakazu opuszczenia mieszkania/zakazu
zbliżania się do mieszkania lub osoby doznającej przemocy/zakazu kontaktowania
się z osobą doznającą przemocy;
 zabezpieczenie dziecka doświadczającego przemocy domowej – uprawnienia
pracownika socjalnego do zabezpieczenia dziecka na podstawie art. 12a ustawy;
 uprawnienia Policji w zakresie zapewnienia dziecku bezpieczeństwa.
W 2 edycjach szkolenia przeszkolono łącznie 100 kuratorów zawodowych.
5. Szkolenie pt. „Rozstanie rodziców, kontakty i piecza naprzemienna – perspektywa
dziecka i rodziców”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 Rozpad rodziny a psychologiczne funkcjonowanie dzieci: rozstanie rodziców
a psychologiczne funkcjonowanie dzieci w różnych okresach rozwojowych;
 Wpływ dynamiki kryzysu w rodzinie (przyczyny, przebieg, strategie postępowania
dorosłych itp.) na funkcjonowanie dzieci – czynniki ochronne i czynniki ryzyka.

-- 4 of 17 --

5
 Od relacji w parze do relacji rodzicielskiej – wyzwania rodzicielstwa w sytuacji
okołorozwodowej (związanej z rozstaniem): współpraca po rozstaniu –
uwarunkowania powodzenia i przyczyny trudności;
 Porozumienie dotyczące sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej między
rodzicami;
 Obecność kuratora sądowego przy kontakcie osoby uprawnionej z małoletnim:
czynności kierownika ZKSS i sądowego kuratora rodzinnego związane
z wykonaniem orzeczenia o obecności kuratora w kontaktach rodzica z dzieckiem
wynikające z:
 a) ustawy z 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych,
 b) Rozporządzenia MS z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowego
sposobu wykonywania uprawnień i obowiązków kuratorów sądowych,
 c) Zarządzenia MS z 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania
sekretariatów oraz innych działów administracji sądowej.
 Rola kuratora sądowego uczestniczącego w kontaktach rodzica z dzieckiem.
W ramach edycji KR4/25/1 przeszkolono łącznie 57 osób, w tym 16 sędziów oraz
41 zawodowych kuratorów rodzinnych. W ramach edycji KR4/25/2 przeszkolono łącznie
50 osób, w tym 19 sędziów oraz 31 zawodowych kuratorów rodzinnych.
6. Szkolenie pt. „Metodyka pracy kuratora rodzinnego”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 rozpoznawanie problemów w funkcjonowaniu rodziny/osób (alkoholizm,
narkomania, przemoc domowa, nieprawidłowości opiekuńczo-wychowawcze);
 ocena sytuacji rodziny/osoby – ocena wstępna w toku wywiadu środowiskowego,
etapy metodycznego działania kuratora; planowanie działań profilaktycznych
i naprawczych oraz realizacja planu pracy w nadzorze;
 współpraca kuratora rodzinnego z pozostałymi instytucjami udzielającymi
wsparcia rodzinie/osobie objętej nadzorem;
 okresowa ewaluacja efektywności podejmowanych działań; sposób
dokumentowania czynności podejmowanych w różnych kategoriach spraw.

-- 5 of 17 --

6
W dwóch edycjach wskazanego szkolenia przeszkolono łącznie 92 kuratorów
zawodowych.
7. Szkolenie pt. „Czynności z udziałem osoby poniżej 18. roku życia – rozpoznawanie
syndromów krzywdzenia dziecka”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 wysłuchanie małoletniego/nieletniego, przesłuchanie małoletniego
pokrzywdzonego; reprezentant dziecka, rozstrzyganie o istotnych sprawach
dziecka, co do których brak porozumienia pomiędzy rodzicami;
 przemoc wobec dziecka – rodzaje (przemoc fizyczna, emocjonalna, seksualna,
zaniedbywanie dziecka, bycie świadkiem przemocy przez dziecko),
rozpoznawanie różnych form krzywdzenia dziecka;
 charakterystyka sprawców stosowania przemocy; dynamika ujawniania przez
dzieci przemocy (czynniki wpływające na ujawnianie przez dzieci swoich
doświadczeń);
 małoletni jako źródło dowodowe (funkcjonowanie dzieci i młodzieży w różnych
okresach rozwojowych w aspekcie ich udziału w czynnościach procesowych);
 przeciwwskazania do udziału dziecka w czynnościach procesowych; podstawa
powołania biegłego psychologa do udziału w czynnościach procesowych
z udziałem dziecka.
W dwóch edycjach przeszkolono łącznie 68 osób, w tym 58 sędziów, 1 asystenta sędziego,
1 prokuratora, 8 kuratorów zawodowych.
8. Szkolenie pt. „Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 rola prokuratora w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 11a ustawy
o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie;
 postępowanie zabezpieczające w sprawach o zobowiązanie osoby stosującej
przemoc do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego

-- 6 of 17 --

7
bezpośredniego otoczenia oraz zakazanie zbliżania się do mieszkania i jego
bezpośredniego otoczenia;
 zadania kuratorów sądowych, asystentów rodziny, pracowników ośrodków
pomocy społecznej i pomocy rodzinie w zakresie ochrony osób pokrzywdzonych.
Szkolenie przewidziano w formule online (e-seminarium) i odbyło się 14 listopada 2025r.
Przeszkolono łącznie 86 osób, w tym 18 sędziów, 5 asesorów sądowych, 1 referendarza
sądowego, 32 asystentów sędziego, 13 prokuratorów, 17 asystentów prokuratora.
9. Szkolnie pt. „Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece popełniane na szkodę
małoletniego pokrzywdzonego”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 przemoc rodzinna, sprawca i ofiary przemocy domowej;
 metodyka prowadzenia postępowań karnych w sprawach o przestępstwa
przeciwko rodzinie i opiece z uwzględnieniem małoletniego pokrzywdzonego;
 dziecko jako ofiara przestępstwa przemocy w rodzinie oraz przestępstw
przeciwko wolności seksualnej i obyczajności;
 metodyka postępowania z małoletnim świadkiem /pokrzywdzonym w sprawach
przeciwko rodzinie i opiece, stosowanie art. 185a k.p.k. i art.185b k.p.k.;
 pomoc ofiarom przestępstw – ocena potrzeb i inicjowanie wsparcia udzielanego
pokrzywdzonym, współpraca z organizacjami powołanymi do pomocy
pokrzywdzonym, instytucje pomocowe;
 skuteczna pomoc dziecku krzywdzonemu i zapobieganie zjawisku;
 zakres informacji przekazywanych przedstawicielom pokrzywdzonych
małoletnich przez organy postępowania na temat ich praw i możliwości uzyskania
pomocy.
Przeszkolono łącznie 49 osób, w tym 7 sędziów, 4 asesorów sądowych, 12 asystentów
sędziów, 13 prokuratorów, 6 asesorów prokuratury, 7 asystentów prokuratorów.
Szkolenie realizowane w 2026 roku

-- 7 of 17 --

8
1. Szkolenie pt. „Sprawy z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej w postępowaniu
cywilnym– wybrane zagadnienia”.
Szkolenie poświęcone zostanie analizie przebiegu postępowania toczącego się
na podstawie art. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy
domowej o zobowiązanie osoby stosującej przemoc w rodzinie do opuszczenia wspólnie
zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazania zbliżania się do
mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia w trybie online to m.in.:
 przesłanki orzeczenia nakazu lub zakazu na postawie art. 11a u.p.p.d.;
 postępowanie przed sądem (właściwość rzeczowa i miejscowa, doręczenia,
wymogi formalne wniosku, uczestnicy postępowania);
 sposoby zakończenia postępowania, redakcja orzeczenia;
 zmiana lub uchylenie postanowienia i postępowanie przed sądem II instancji;
postępowanie zabezpieczające;
 wykonanie orzeczenia z art.11a u.p.p.d. i odpowiednie stosowanie przepisów
o egzekucji dotyczących obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu
potrzeb mieszkaniowych.
Adresatami tego szkolenia będą sędziowie, asesorzy sądowi i referendarze sądowi
orzekający w wydziałach cywilnych i rodzinnych i nieletnich, asystenci sędziów orzekający
w tych wydziałach, a także prokuratorzy i asesorzy prokuratury zajmujący się sprawami
z zakresu prawa cywilnego.
2. Szkolenie pt. „Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece popełniane na szkodę
małoletniego pokrzywdzonego – wybrane zagadnienia”.
Przedmiotem tego stacjonarnego szkolenia jest omówienie metodyki prowadzenia
postępowań karnych w sprawach dotyczących wymienionej kategorii przestępstw ma na
celu wzmocnienie ochrony osób pokrzywdzonych przemocą w rodzinie, w szczególności
pokrzywdzonych małoletnich. W trakcie szkolenia omówiona zostanie problematyka

-- 8 of 17 --

9
dotycząca przestępstw z zakresu przemocy seksualnej i obyczajności z udziałem
małoletnich jako pokrzywdzonych przestępstwem. Szkolenie wpisuje się w założenia
Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej
i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023-2026.
3. Szkolenie pt. Czynności z udziałem osoby poniżej 18 roku życia – rozpoznawanie
syndromów krzywdzenia dziecka”.
Seminarium ma na celu uzupełnienie specjalistycznej wiedzy i umiejętności zawodowych
z zakresu prowadzenia czynności z osobami, które nie ukończyły 18 lat, rozpoznawania
symptomów krzywdzenia dziecka i zabezpieczenia interesu dziecka w sytuacji sporu
między rodzicami albo opiekunami.
4. Szkolenie pt. „Wysłuchanie małoletniego – aspekt psychologiczny”.
Szkolenie ma przygotować sędziów orzekających w wydziałach rodzinnych i nieletnich do
przeprowadzenia czynności wysłuchania, w szczególności nawiązania właściwej
komunikacji i rozpoznania rzeczywistej woli dziecka.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia o formule stacjonarnego
seminarium to m.in.:
 zasady prowadzenia czynności wysłuchania małoletniego;
 przygotowanie dziecka do wysłuchania;
 warunki sprzyjające nawiązaniu kontaktu z dzieckiem;
 metody i sposób rozmowy (komunikacji): − z dzieckiem z deficytami psychicznymi
(spektrum autyzmu, zespół Aspergera), − z dzieckiem doznającym przemocy
(fizycznej, psychicznej, seksualnej), − z dzieckiem z rodziny z problemem
alkoholowym;
 rozpoznawanie rzeczywistych potrzeb dziecka i jego autonomicznej woli.
5. Szkolenie pt. „Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka
za granicę”.

-- 9 of 17 --

10
Szkolenie online ma ugruntować wiedzę i wskazać dobre praktyki w rozpoznawaniu spraw
na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę
sporządzonej w Hadze 25 października 1980 r.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 bezprawne uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka; ustalenie miejsca stałego
pobytu dziecka;
 czynności podejmowane przez Organ Centralny;
 przesłanki uzasadniające nakazanie powrotu dziecka; podstawy oddalenia
wniosku o nakazanie powrotu dziecka – art. 13 Konwencji;
 wybrane zagadnienia proceduralne (sąd właściwy do rozpoznania zażalenia
na postanowienie w przedmiocie nakazania powrotu dziecka);
 wykonywanie orzeczeń dotyczących nakazania powrotu dziecka lub oddalających
wniosek;
 wpływ postępowania o powrót dziecka na inne toczące się postępowania
opiekuńcze.
Adresatami tego szkolenia będą sędziowie orzekający w wydziałach rodzinnych i
nieletnich oraz asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach z pierwszeństwem
zapisu dla sędziów konwencyjnych, a także prokuratorzy i asesorzy prokuratury zajmujący
się sprawami cywilnymi.
6. Szkolenie pt. „Ustalanie kontaktów z dzieckiem”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia online to m.in.:
 postępowanie dowodowe – prawidłowość formułowania tez dowodowych
w zakresie zlecania badań i sporządzania dowodu z opinii OZSS;
 wysłuchanie małoletniego; ustalanie kontaktów z dziećmi;
 przesłanki i celowość orzeczenia udziału kuratora sądowego przy kontaktach
z małoletnimi;
 działania przymuszające do postępowania zgodnego z treścią orzeczenia sądu,
zobowiązanie do zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, zwrot wydatków
poniesionych w związku z wykonywaniem kontaktów;

-- 10 of 17 --

11
 zagrożenie dobra dziecka jako przesłanka zakazania utrzymywania kontaktów
z dzieckiem.
Adresatami tego szkolenia będą sędziowie orzekający w wydziałach rodzinnych i
nieletnich oraz asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach, a także prokuratorzy i
asesorzy prokuratury zajmujący się sprawami cywilnymi.
7. Szkolenie pt. „Ustalanie pieczy naprzemiennej”.
Celem stacjonarnego seminarium jest przedstawienie sytuacji dziecka i jego
funkcjonowania w przypadku rozpadu rodziny, jak również skutków ustalenia pieczy
i kontaktów z małoletnim w sytuacji dużego konfliktu rodzicielskiego.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 dziecko w sytuacji rozpadu rodziny i odseparowania od jednego z rodziców
(konsekwencje psychiczne, emocjonalne, wychowawcze, poznawcze);
 podstawy prawne i faktyczne wydania orzeczenia ustalającego pieczę
naprzemienną;
 ustalenie kontaktów z małoletnim w przypadku orzeczeń o pieczy naprzemiennej;
kontakty z dzieckiem w sytuacji dużego konfliktu;
 konsekwencje opieki naprzemiennej dla sytuacji wychowawczej dziecka, czynniki
istotne dla prawidłowego funkcjonowania małoletniego.
Adresatami tego szkolenia będą sędziowie orzekający w wydziałach rodzinnych i
nieletnich oraz asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach, a także prokuratorzy i
asesorzy prokuratury zajmujący się sprawami cywilnymi.
8. Szkolenie pt. „Praca kuratorów sądowych w obszarach interwencji – wybrane
zagadnienia”.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 praca z osobami uzależnionymi i ich rodzinami;
 praca z osobą stosującą przemoc;

-- 11 of 17 --

12
 sytuacja dziecka w rodzinie alkoholowej;
 nowa procedura zabezpieczenia sytuacji dziecka w przypadku zagrożenia życia lub
zdrowia – art. 12a znowelizowanej Ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
przemocy domowej;
 nowy model pracy z osobami doznającymi i stosującymi przemoc wobec dziecka
w procedurze tzw. Niebieskiej karty w świetle Rozporządzenia Rady Ministrów
z 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów
formularzy „Niebieska Karta”;
 superwizja jako narzędzie wspomagające kuratora sądowego w prowadzeniu
pracy resocjalizacyjnej; sztuka motywowania a dialog motywacyjny.
Adresatami tego szkolenia będą zawodowi kuratorzy dla dorosłych.
9. Szkolenie pt. „Szacowanie ryzyka zagrożenia dla życia lub zdrowia dziecka
oraz rozpoznawanie symptomów krzywdzenia dziecka”.
Celem tego szkolenia o formule stacjonarnego seminarium jest nabycie przez kuratorów
sądowych kompetencji w rozpoznawaniu symptomów krzywdzenia dziecka
oraz szacowania ryzyka krzywdzenia dziecka.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 zjawisko krzywdzenia dzieci– formy krzywdzenia, objawy krzywdzenia fizycznego/
psychicznego/seksualnego;
 szacowanie ryzyka jako narzędzie wspierające podejmowanie działań
profilaktycznych; szacowanie ryzyka krzywdzenia dziecka;
 planowanie działań profilaktycznych i interwencyjnych wobec rodzin, w których
istnieje ryzyko/dochodzi do krzywdzenia dzieci.
Adresatami tego szkolenia będą zawodowi kuratorzy rodzinni.
10. Szkolenie pt. „Zadania kuratorów sądowych w świetle ustawy o przeciwdziałaniu
przemocy”.

-- 12 of 17 --

13
Celem tego szkolenia jest podniesienie kompetencji i poszerzenie wiedzy kuratorów
sądowych w zakresie rozpoznania i interwencji w przypadku wystąpienia przemocy.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 zasady działania Zespołu Interdyscyplinarnego i grup diagnostyczno-
pomocowych;
 zadania grup diagnostyczno pomocowych – udział kuratora sądowego w pracach
grupy;
 realizacja procedury „Niebieskiej Karty” – czynności wobec osoby doznającej
przemocy i wobec sprawcy przemocy, pozycja dziecka doznającego przemocy
w procedurze;
 uprawnienia Policji w zakresie zapewnienia dziecku bezpieczeństwa.
Adresatami tego szkolenia będą zawodowi kuratorzy sądowi.
11. Szkolenie pt. „Praca z małoletnim będącym w kryzysie psychicznym”, sygnatura
KR8/26.
Celem tego szkolenia o formule stacjonarnego seminarium jest podniesienie kompetencji
kuratorów sądowych w zakresie rozpoznania zachowań podopiecznych wskazujących
na istnienie określonych zaburzeń psychicznych czy zachowań mogących prowadzić
do samookaleczania czy prób samobójczych.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 objawy wskazujące na istnienie chorób psychicznych/zaburzeń
psychicznych/uzależnień od środków psychoaktywnych;
 czynniki zwiększające ryzyko podjęcia próby samobójczej;
 praca z młodzieżą z zaburzeniami psychicznymi i chorobami psychicznymi;
 praca z młodzieżą dotkniętą uzależnieniem od narkotyków/środków
psychoaktywnych;
 praca z młodzieżą dokonującą samookaleczeń i podejmującą próby samobójcze.
Adresatami tego szkolenia będą zawodowi kuratorzy rodzinni.

-- 13 of 17 --

14
12. Szkolenie pt. „Rozstanie rodziców, kontakty i piecza naprzemienna – perspektywa
dziecka i rodziców”.
Celem tego szkolenia o formule stacjonarnego seminarium jest pokazanie sytuacji dziecka
w momencie rozpadu jego rodziny, która determinuje możliwość ustalenia opieki
naprzemiennej, jak również wpływa na sposób ustalenia kontaktu z małoletnim.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 rozstanie rodziców – przeżycia dzieci i konsekwencje dla ich funkcjonowania,
trudne zachowania dzieci;
 wspólne rodzicielstwo i opieka naprzemienna a potrzeby dziecka; sposób
uregulowania kontaktów rodzica z dzieckiem;
 wykonywanie orzeczeń o obecności kuratora przy kontaktach;
 współpraca pomiędzy kuratorem a sądem przy wykonywaniu orzeczenia
o kontaktach; rekomendacje odnośnie treści orzeczeń o ustaleniu kontaktów
rodzica z dzieckiem.
Adresatami tego szkolenia będą zawodowi kuratorzy rodzinni oraz sędziowie orzekający
w wydziałach rodzinnych i nieletnich.
13. Szkolenie pt. „Przymusowe odebranie osoby pozostającej pod władzą rodzicielską
lub opieką”.
Celem wskazanego szkolenia jest przedstawienie zasad podejmowania czynności w taki
sposób, żeby z jednej strony wykonać orzeczenie, z drugiej nie narazić osoby podlegającej
odebraniu na doznanie krzywdy.
Zagadnienia szczegółowe przewidziane do tego szkolenia to m.in.:
 trudności w wykonaniu orzeczenia – ukrycie osoby podlegającej odebraniu,
nieadekwatne zachowania osoby zobowiązanej do realizacji postanowienia;
 ocena ryzyka zagrożenia dobra dziecka w trakcie wykonywania czynności;
 przesłanki wstrzymania/niewykonania czynności odebrania dziecka;

-- 14 of 17 --

15
 wniosek o przymusowe doprowadzenie zobowiązanego nieujawniającego
miejsca pobytu osoby, której dotyczy postępowanie o odebranie, wniosek o
dokonanie przeszukania pomieszczeń;
 współpraca z Policją, organami opieki społecznej lub przedstawicielami innych
instytucji;
 powtarzalność czynności przymusowego odbioru a dobro dziecka.
Adresatami tego szkolenia będą zawodowi kuratorzy rodzinni.
Ad 2
Odnosząc się do pytania o metody i narzędzia diagnostyczne, które wykorzystują
specjaliści w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów wskazać należy, że zgodnie
z pkt. 8.2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia
standardów metodologii opiniowania w opiniodawczych zespołach sądowych
specjalistów (dalej: standardy metodologii) organizacja procesu diagnostycznego i dobór
metod badawczych należą wyłącznie do decyzji specjalistów. Specjaliści są w tym zakresie
niezależni zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opiniodawczych zespołach sądowych
specjalistów (dalej ustawa).
Ponadto zgodnie z pkt 9.6 standardów metodologii, badający mają prawo samodzielnie
dobierać techniki badawcze, które uznają za adekwatne do rozwiązania konkretnych
problemów diagnostycznych. Natomiast diagnoza końcowa powinna być wynikiem
całościowej analizy, interpretacji i integracji danych pozyskanych wszystkimi metodami
badawczymi, zgodnie z pkt 9.7. standardów metodologii.
Z kolei punkt 9.9 standardów metodologii wskazuje, że badający mają obowiązek
doskonalenia swoich kompetencji zawodowych zarówno w zakresie prawidłowego
stosowania technik diagnostycznych, jak i opiniowania. Dodatkowo zgodnie z pkt 9.8
standardów metodologii warsztat pracy badających powinien być na bieżąco
aktualizowany i uzupełniany o narzędzia i techniki spełniające wartości metodologiczne
w ich najnowszej wersji. Specjaliści mają prawo samodzielnie dobierać techniki badawcze,

-- 15 of 17 --

16
które uznają za adekwatne do rozwiązania konkretnych problemów i pytań badawczych
wskazanych przez sąd oraz postawionych hipotez. Ponadto art. 11 ustawy nakłada na
kierownika zespołu i specjalistów obowiązek wykonywania swoich czynności z najwyższą
starannością, zgodnie z aktualnymi wskazaniami wiedzy i nauki oraz z zasadami i etyką
wykonywanego zawodu, bezstronnie i terminowo. Są oni również zobowiązani
do podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych.
Na podstawie art. 1 ustawy specjaliści zatrudnieni w opiniodawczych zespołach sądowych
specjalistów (ozss) sporządzają opinie w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz
w sprawach nieletnich, na zlecenie sądu lub prokuratora oraz na podstawie
przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. Natomiast
sąd wydając postanowienie na badanie wskazuje zakres badania.
Ad 3 i 4
Ministerstwo Sprawiedliwości nie gromadzi danych dotyczących liczby specjalistów
zatrudnionych w ozss, posiadających certyfikaty lub inne formalne potwierdzenia
kwalifikacji w zakresie przeciwdziałania przemocy, jak również nie gromadzi danych
dotyczących zgłaszania przemocy przez uczestników badania w trakcie przeprowadzenia
procesu diagnostycznego w ozss.
Uwzględnienie faktu przemocy w rodzinie zostało uregulowane w pkt. 4.2 standardów
metodologii: „W przypadku pozyskania w trakcie badań informacji wykraczających poza
tezy dowodowe organu zlecającego, a wskazujących na występowanie przemocy
w rodzinie, naruszenia dobra małoletniego lub nieletniego, informacje te należy
uwzględnić w opinii”. W związku z tym, na specjalistów ozss został nałożony obowiązek
zawarcia w opinii informacji powziętych w trakcie procesu diagnostycznego dotyczących
faktu występowania przemocy w rodzinie.

-- 16 of 17 --

17
Ad 5
W latach 2019-2026 do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło 275 skarg dotyczących
opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów. Ze względu na zmianę systemu
informatycznego dane obejmujące lata 2016-2018 zostały zarchiwizowane.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 17 of 17 --