telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.7.2026.MI
Warszawa, 19 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Minister Zdrowia przekazuje poniżej odpowiedź na interpelację nr 15399 Pana Posła
Marcina Józefaciuka w sprawie zagrożeń związanych z tzw. Paracetamol Challenge, zatruć
lekami OTC wśród osób nieletnich oraz zasad prowadzenia sprzedaży pozaaptecznej.
W celu zebrania niezbędnych do udzielenia odpowiedzi na zawarte w interpelacji pytania
Minister Zdrowia wystąpił do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) i Prezesa
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych (URPL), tj. organów kompetencyjnie odpowiedzialnych odpowiednio za jakość i
obrót produktami leczniczymi oraz nadzór nad bezpieczeństwem stosowania produktów
leczniczych i jego monitorowaniem, jak i do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Mając
na uwadze uzyskane informacje, Minister Zdrowia przekazuje:
 analizę zatruć pochodnymi 4-aminofenolu (których najważniejszym i praktycznie
jedynym szeroko stosowanym klinicznie przedstawicielem jest paracetamol)
Głównego Inspektora Farmaceutycznego:
Rok Ogółem Grupa wiekowa do 20 roku życia
liczba zatruć liczba zatruć % z całości
2019 779 462 59%
2020 730 420 58%
2021 981 696 71%
2022 1305 1009 77%
2023 1105 777 70%
 informację, że latach 2019-2025 z terytorium Polski do Urzędu Rejestracji
Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
wpłynęło 210 raportów działań niepożądanych produktów leczniczych
zawierających paracetamol jako substancję czynną dotyczących osób poniżej 18
roku życia, w których zaraportowano wiek lub grupę wiekową.
Wśród 210 zgłoszonych przypadków zaraportowano 43 zatrucia, w tym 15
przypadków celowego zatrucia i samouszkodzenia w grupie wiekowej 12-17 lat
oraz 60 prób samobójczych w grupie wiekowej 12-17 lat.
 dane NFZ dotyczące rozpoznań zatruciem pochodnymi 4–aminofenolu (T39.1):

-- 1 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Rok Liczba pacjentów wiek
1-17
Liczba pacjentów wiek
18-64
Liczba pacjentów wiek
65+
2019 298 383 17
2020 274 328 23
2021 504 363 17
2022 731 365 20
2023 561 347 23
2024 534 354 26
2025 500 377 19
W zakresie pytania o liczbę przypadków hospitalizacji, ostrej niewydolności wątroby oraz
zgonów związanych w tym okresie z przedawkowaniem leków OTC Minister Zdrowia
przedstawia poniższe tabele:
Liczba pacjentów hospitalizowanych z rozpoznaniem głównym K72. 0 lub T96
Rok Kod
ICD10
Nazwa rozpoznania głównego
2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
K72.0 OSTRA I PODOSTRA
NIEWYDOLNOŚĆ WĄTROBY
703 664 676 746 786 870 1113
T96 NASTĘPSTWA ZATRUCIA LEKAMI I
SUBSTANCJAMI BIOLOGICZNYMI
203 170 229 400 170 120 181
Liczba pacjentów sprawozdanych z trybem wypisu "zgon"
Rok Kod
ICD1
0
Nazwa rozpoznania głównego
2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
K72.0 OSTRA I PODOSTRA
NIEWYDOLNOŚĆ WĄTROBY
247 264 247 303 295 321 411
T96 NASTĘPSTWA ZATRUCIA LEKAMI I
SUBSTANCJAMI BIOLOGICZNYMI
<5 <5 <6 7 <5 <5 <5
Liczba pacjentów hospitalizowanych ze sprawozdanym jednocześnie rozpoznaniem głównym
K72.0 lub T96 i współistniejącym K72.0 lub T96
Rozpoznanie główne Rok
Kod
ICD1
0
Nazwa
Rozpoznanie
współistniejące 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
K72.0 OSTRA I
PODOSTRA
NIEWYDOLNOŚ
Ć WĄTROBY
K72.0 <5 <5 <5 <5 <5 <5 5
T96 NASTĘPSTWA
ZATRUCIA
LEKAMI I
SUBSTANCJAMI
BIOLOGICZNYMI
K72.0 <5 <5
Liczba pacjentów sprawozdanych z trybem wypisu "zgon"
Rozpoznanie główne Rok
Kod
ICD1
0
Nazwa
Rozpoznanie
współistniejące 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025

-- 2 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
K72.0 OSTRA I PODOSTRA
NIEWYDOLNOŚĆ
WĄTROBY
K72.0 <5 <5 <5 <5 <5 <5
T96 NASTĘPSTWA
ZATRUCIA LEKAMI I
SUBSTANCJAMI
BIOLOGICZNYMI
K72.0 <5 <5
Zaznaczyć wypada, że nie ma możliwości bardziej precyzyjnego określenia badanej grupy w
oparciu o dane sprawozdawcze NFZ. Jako osoby z ostrą niewydolnością wątroby
spowodowaną przedawkowaniem leków przyjęto przypadki, kiedy jedno z tych rozpoznań
jest rozpoznaniem głównym, a drugie współistniejącym.
Pomimo tego, że Minister Zdrowia nie prowadzi bezpośredniego monitoringu treści
i trendów w mediach społecznościowych, to na obecnym etapie można ocenić, że
informacje dotyczące tzw. „wyzwań” w mediach społecznościowych polegających na
niewłaściwym stosowaniu produktów leczniczych, w tym paracetamolu, mają charakter
przede wszystkim sygnałów pojawiających się w przestrzeni internetowej oraz ostrzeżeń
formułowanych przez zagraniczne instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo
farmakoterapii. Analizy nie wskazują na potwierdzenie szerokiej skali tego zjawiska w
Polsce, jednak ze względu na potencjalne poważne konsekwencje zdrowotne każdy tego
typu sygnał jest traktowany z właściwą uwagą.
Jednocześnie należy podkreślić, że rzeczywista skala tego rodzaju zjawisk jest trudna do
jednoznacznego oszacowania, ponieważ treści w mediach społecznościowych
rozprzestrzeniają się dynamicznie, często w sposób krótkotrwały i w zamkniętych grupach
społeczności internetowych. Z tego względu, pomimo niepodejmowania szczególnych w
tym celu działań profilaktycznych, Minister Zdrowia pozostaje w kontakcie z instytucjami
odpowiedzialnymi za nadzór nad bezpieczeństwem stosowania produktów leczniczych.
Niezależnie jednak od samej skali zjawiska wszelkie działania zachęcające do
niewłaściwego stosowania produktów leczniczych, w szczególności przez osoby
niepełnoletnie, są oceniane jednoznacznie negatywnie.
Powołany w interpelacji tzw. obrót pozaapteczny regulowany jest art. 71 ustawy z dnia 6
września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r., poz. 750 ze zm.) oraz
rozporządzeniami Ministra Zdrowia z 2 lutego 2009 r. w sprawie kwalifikacji osób
wydających produkty lecznicze w placówkach obrotu pozaaptecznego, a także wymogów,
jakim powinien odpowiadać lokal i wyposażenie tych placówek oraz punktów aptecznych
(Dz.U. Nr 21, poz. 118) oraz
z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu substancji
czynnych wchodzących w skład produktów leczniczych, które mogą być dopuszczone do
obrotu w placówkach obrotu pozaaptecznego oraz punktach aptecznych, oraz kryteriów
klasyfikacji tych produktów do poszczególnych wykazów (Dz.U. z 2023 r., poz. 2533 ze
zm.). Szczególne znaczenie dla zagadnienia ma przy tym drugie z ww. rozporządzeń, które
zawiera w 3 załącznikach wykazy substancji czynnych, wchodzących w skład produktów
leczniczych, które mogą być dopuszczone do obrotu w punktach aptecznych i w placówkach
obrotu pozaaptecznego (sklepach zielarsko-medycznych, sklepach ogólnodostępnych i
sklepach specjalistycznych zaopatrzenia medycznego), a także określa kryteria klasyfikacji
produktów leczniczych do ww. wykazów. Co warte podkreślenia kryteria klasyfikacji
uwzględniają przede wszystkim bezpieczeństwo stosowania danych produktów leczniczych
i ograniczają zakres dostępności produktów leczniczych w placówkach obrotu
pozaaptecznego, określając poza składem, postacią farmaceutyczną, także maksymalną

-- 3 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
dopuszczalną moc produktu leczniczego oraz maksymalną zawartość substancji czynnych w
opakowaniu produktu leczniczego lub wielkość opakowania produktu leczniczego. Minister
Zdrowia zobowiązany jest do corocznej aktualizacji wykazów, zatem bieżąco ocenia
okoliczności stojące za ewentualną modyfikacją ich treści.
Obecnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace legislacyjne nad
wprowadzeniem ogólnego ograniczenia sprzedaży produktów leczniczych wydawanych
bez przepisu lekarza (OTC) osobom niepełnoletnim ani nie są prowadzone analizy
dotyczące wprowadzenia obowiązku weryfikacji wieku nabywcy przy sprzedaży produktów
leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza w obrocie pozaaptecznym.
Maksymalna dawka jednorazowa i dobowa produktów leczniczych opisana jest w drukach
informacyjnych, czyli Charakterystyce Produktu Leczniczego oraz ulotce dla pacjenta
każdego zarejestrowanego (dopuszczonego do obrotu) produktu leczniczego, w tym
zawierającego substancję czynną paracetamol. Wynosi ona – jednorazowo maksymalnie 1 g
(1000 mg), na dobę maksymalnie 4 g, wliczając wszystkie produkty z paracetamolem.
Co zaś tyczy się kwestii wielkości opakowań produktów leczniczych dopuszczonych do
obrotu pozaaptecznego i maksymalnej zawartości substancji czynnej to każdorazowo
stanowi to element bieżących analiz prowadzonych w ramach prac związanych z
aktualizacją wykazu produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu pozaaptecznego, o
którym wspomniano powyżej. Jednocześnie brak jest planów dotyczących wprowadzenia
obowiązku sprzedaży produktów leczniczych OTC wyłącznie zza lady, bez swobodnego
dostępu do nich z półki.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego
wojewódzkie inspektoraty farmaceutyczne prowadziły w placówkach obrotu
pozaaptecznego kontrole planowe, lustracje (oględziny lokali np. sklepów zielarsko-
medycznych) oraz kontrole doraźne, których liczby przedstawione zostały poniżej:
kontrole Rok liczba podmiotów
nadzorowanych planowe doraźne lustracje
(oględziny)
suma
% skontrolowanych
podmiotów
2022 1677 171 5 32 208 15,2%
2023 1654 159 45 35 239 14,45%
2024 1580 196 18 39 253 16%
2025 1482 179 17 22 218 14,7%
suma/średnia 705 85 128 918 15,09%
Najczęściej występującymi nieprawidłowości w placówkach obrotu pozaaptecznego
wykazanymi podczas kontroli przez wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych były:
 obecność przeterminowanego produktu leczniczego na półce lub brak wydzielenia
i oznakowania miejsc przeznaczonych do przechowywania produktów leczniczych,
którym upłynął termin ważności,
 brak urządzeń do pomiaru temperatury i wilgotności w pomieszczeniach, w których
przechowywane są produkty lecznicze, brak dokumentacji potwierdzającej
prowadzenie systematycznej kontroli warunków przechowywania produktów
leczniczych i pozostałego asortymentu,

-- 4 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
 brak oddzielenia produktów OTC od pozostałego asortymentu: suplementów diety
i innych produktów,
 nieprawidłowe zabezpieczenie przed bezpośrednim dostępem do produktów
leczniczych dla dzieci,
 nieprawidłowe przechowywanie produktów leczniczych w sposób, który nie
gwarantuje zachowania ich właściwej jakości określonej przez podmiot
odpowiedzialny lub farmakopeę,
 brak wiedzy u osób wydających produkty lecznicze z zakresu zastosowania i
przechowywania sprzedawanych produktów leczniczych, która powinna być
nabyta z informacji zawartych w ulotkach załączanych do produktów leczniczych,
brak dokumentu potwierdzającego ukończenie kursu towaroznawstwa
zielarskiego,
 umożliwienie klientom sklepu zakupu produktów leczniczych w kasie
samoobsługowej bez udziału osób wydających, które posiadają ww. wiedzę,
 brak procedury postępowania w przypadku wycofania lub wstrzymania w obrocie
produktu leczniczego, brak dokumentacji potwierdzającej kontrolę produktów
leczniczych lub wyrobów medycznych wstrzymanych lub wycofanych z obrotu
decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego lub brak wykonania decyzji GIF
dotyczącej wstrzymania lub wycofania z obrotu produktu leczniczego.
W zakresie pytania o rozwiązania funkcjonujące w innych państwach Unii Europejskiej
należy podkreślić, że według najlepszej wiedzy Ministra Zdrowia na poziomie unijnym nie
są obecnie prowadzone prace zmierzające do ograniczenia sprzedaży produktów
leczniczych przeciwbólowych, w szczególności, jeśli chodzi o produkty zawierające
paracetamol. Produkty zawierające paracetamol w postaci doustnej (tabletki, syropy,
krople) dostępne są we wszystkich państwach Unii Europejskiej bez recepty. W procesie
dopuszczenia do obrotu produktu leczniczego z kategorią dostępności OTC, szczegółowo
analizowany jest stosunek korzyści do ryzyka terapii. Ocena dotyczy nie tylko profilu
bezpieczeństwa danej substancji czynnej zawartej w produkcie w odniesieniu do
spodziewanych działań niepożądanych, ale również innych działań i środków, mających na
celu minimalizację ryzyka stosowania produktu bez nadzoru lekarza, a jednym z ważnych
elementów zapewniających bezpieczeństwo stosowania produktu leczniczego jest
odpowiednio przygotowana ulotka dla pacjenta.
Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę ewolucji programów profilaktycznych w stronę
wyzwań związanych z aktywnością nastolatków na platformach społecznościowych.
Tematyka tzw. internetowych „challenge’y” oraz ryzykownego stosowania leków stanowi
istotny obszar, który zostanie poddany pogłębionej analizie przy projektowaniu przyszłych
kampanii edukacyjnych. Takie ukierunkowanie działań sprzyjać będzie budowaniu
kompetencji zdrowotnych nie tylko wśród młodzieży, ale również wśród rodziców i
nauczycieli, jako osób sprawujących bezpośrednią opiekę nad małoletnim.
Sam zaś URPL w ramach swych kompetencji prowadzi od 2006 r. kampanię „Lek
Bezpieczny”, która ma na celu podnoszenie świadomości społecznej w zakresie
bezpiecznego stosowania leków. Inicjatywa koncentruje się na edukacji pacjentów
dotyczącej prawidłowego dawkowania, czytania ulotek, zgłaszania działań niepożądanych
oraz przeciwdziałania nadużywaniu produktów leczniczych. W ramach działań
edukacyjnych realizowany jest także projekt „Lek Bezpieczny oczami dziecka”, który został
pilotażowo zainaugurowany w 2016 r. i jest skierowany do uczniów szkół podstawowych.
Jego celem jest przekazanie najmłodszym zasad bezpieczeństwa lekowego, w tym

-- 5 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
uświadomienie, że leki nie są cukierkami i powinny być stosowane wyłącznie pod nadzorem
dorosłych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 6 of 6 --