tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 22 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 15392 w sprawie programów wsparcia inwestycji
lokalnych dla jednostek samorządu terytorialnego
Znak sprawy: FG6.054.16.2026.1593.GJF
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15392 złożoną przez Pana Posła Piotra Uruskiego
w sprawie programów wsparcia inwestycji lokalnych dla jednostek samorządu
terytorialnego, przekazuję następujące informacje.
Na wstępie należy wskazać, że Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji
Strategicznych1 był próbą odpowiedzi na wcześniej wprowadzone przez ówczesny
Rząd niekorzystne dla jednostek samorządu terytorialnego zmiany w systemie
podatkowym, negatywnie wpływające na budżety jednostek samorządu
terytorialnego, potęgujące dodatkowo straty wywołane pandemią COVID-19.
Wdrożenie ww. programu miało charakter doraźny i tylko w niewielkim stopniu
pozwoliło zmitygować straty JST w kolejnych latach obowiązywania zmienionych
przepisów.
Warto zauważyć, że przyjęte, doraźne, rozwiązania oznaczały, że środki kierowane
były na konkretne rodzaje/obszary inwestycji, określone centralnie w ww.
programie.
Należy też pamiętać, że w związku z charakterem wsparcia - czyli wypłatą środków
ex post - ciężar realizacji tych wydatków i spłaty zobowiązań (zaciągniętych w
związku z koniecznością pozyskania kapitału na realizację tych zobowiązań przez
Fundusz Przeciwdziałania COVID-19) przypada na lata 2023-2026 dla większości
1 analogicznie Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych oraz Rządowy Program Odbudowy
Zabytków

-- 1 of 5 --

2/5
wypłat z programu oraz 2026-2035 dla wykupu przez Skarb Państwa
wyemitowanych obligacji BGK na realizację wydatków FPC-19.
Fundusz Przeciwdziałania COVID-19 nie ma własnych źródeł finansowania, co
oznacza, że obecny Rząd zapewnia środki na realizację tych zobowiązań.
Realną odpowiedzią na ww. niekorzystne zjawiska dla JST jest przygotowana przez
obecny Rząd i przyjęta przez Sejm RP nowa ustawa o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego. Reforma dochodów JST wprowadzona ustawą z dnia 1
października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z
2024 r. poz. 1572 i 1717) miała na celu wprowadzenie do porządku prawnego
regulacji zapewniających stabilny system finansowania JST oraz zwiększenie
dochodów JST w sposób systemowy. Samorządy, już na etapie konstruowania
projektu budżetu na rok przyszły, jak również opracowywania wieloletniej
prognozy finansowej wiedzą jakimi środkami, ustalonymi według obiektywnych
kryteriów i zasad, mogą dysponować i ile środków mogą przeznaczyć na zadania
bieżące i inwestycyjne. Należy podkreślić, iż intencją wprowadzanych zmian –
zgodnie z postulatami strony samorządowej – było to, aby jednostki samorządu
terytorialnego same decydowały o rodzaju inwestycji, które chcą realizować.
Łączny skutek finansowy, wynikający z nowej ustawy, jest dla jednostek samorządu
terytorialnego pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w
roku 2025, w stosunku do dochodów obliczonych na ten sam rok według systemu
obowiązującego do końca 2024 r., a w perspektywie najbliższej dekady szacuje się,
że dochody JST wzrosną o ponad 345 mld zł.
Należy też dodać, że nowa ustawa o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego wprowadziła dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów
samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę na
uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego w wysokości
stanowiącej równowartość 1% kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla
wszystkich jednostek samorządu terytorialnego. Rezerwą tą dysponuje minister
właściwy do spraw finansów publicznych.
Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane są środki
omawianej rezerwy. Reprezentacja jednostek samorządu terytorialnego, w
terminie do dnia 31 marca roku budżetowego, może wskazać obszary i przypadki
(spośród określonych ustawowo), według których rozdzielane będą środki
stanowiące 80% rezerwy.
Podziału części rezerwy w kwocie stanowiącej 80% jej wysokości dokonuje
minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem
właściwym w zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu z reprezentacją jednostek
samorządu terytorialnego obszarów i przypadków, według których rozdzielane
będą środki rezerwy.
W zakresie przyjętych przez Radę Ministrów i obecnie realizowanych programów
wieloletnich, których środki dedykowane są inwestycyjnym zadaniom własnym
jednostek samorządu terytorialnego, należy wymienić:
 „Rządowy program na rzecz zwiększania szans rozwojowych Ziemi Słupskiej na
lata 2019–2027”,
 „Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych
na lata 2024-2030”,
 „Rządowy program wsparcia rozwoju miasta stołecznego Warszawy na lata
2023–2030”,

-- 2 of 5 --

3/5
 „Program wspierania inwestycji jednostek samorządu terytorialnego w związku
z realizacją kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury
energetycznej w województwie pomorskim”,
 „Budowa Nowego Szpitala Onkologicznego we Wrocławiu”,
 „Oświęcimski strategiczny program rządowy – Etap VII 2026–2030”.
Szanse rozwojowe dla JST stwarza również dostęp do środków UE, w tym z KPO
oraz środków zwrotnych, tj. kredytów, pożyczek, obligacji.
Samorządy mogą realizować wiele przedsięwzięć przy znacznym wykorzystaniu
środków UE. Daje to możliwość realizacji przedsięwzięć ważnych dla społeczności
lokalnej, które czasami trudno byłoby zrealizować wyłącznie ze środków własnych.
W celu zwiększenia absorbcji środków UE wprowadzono szereg rozwiązań
o charakterze systemowym, w tym m.in. w ustawie o finansach publicznych, które
umożliwiają samorządom pozyskiwanie środków zwrotnych na realizację wielu
ważnych przedsięwzięć. Już od wielu lat funkcjonują wyłączenia z limitu spłaty
zobowiązań JST dla kredytów, pożyczek, obligacji - zaciąganych na realizację
projektów UE. W celu zwiększenia możliwości absorpcji środków UE, dodatkowo
rozszerzono wyłączenia o zobowiązania zaciągnięte w związku z umową zawartą
na realizację programu, projektu lub zadania finansowanego w co najmniej 50% ze
środków UE, w części odpowiadającej wydatkom na wkład krajowy poniesiony po
dniu 1 stycznia 2013 r. Obowiązujące wyłączenia są dla JST ułatwieniem w
realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE.
Odnośnie do Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg (RFRD) oraz innych form
wsparcia inwestycji lokalnych dla jednostek samorządu terytorialnego, będących w
jego gestii, Minister Infrastruktury przedstawił następujące informacje.
RFRD powołany został ustawą z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym
Funduszu Rozwoju Dróg (Dz.U. z 2025 r. poz. 94). Jego celem w szczególności jest
poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego i parametrów technicznych lokalnej
sieci drogowej. Samorządy mogą otrzymać dofinansowanie m.in. na budowę,
przebudowę lub remont dróg gminnych i powiatowych. Wsparcie dla inwestycji na
drogach gminnych i powiatowych jest przyznawane na podstawie wniosków o
dofinansowanie składanych przez jednostki samorządu terytorialnego w ramach
naborów przeprowadzanych na terenie każdego województwa. Nabory są
ogłaszane przez wojewodów w BIP na stronach urzędu, cyklicznie tj. pod koniec
lipca i dotyczą dofinansowania w roku kolejnym. Warunkiem uzyskania
dofinansowania jest złożenie przez właściwego zarządcę drogi wniosku i spełnienie
kryteriów kwalifikacyjnych. W 2025 r. zostały przeprowadzone nabory wniosków
na dofinansowanie zadań w 2026 r. W dniu 16 lutego br. Premier zatwierdził listy
zadań rekomendowanych do dofinansowania w 2026 roku, na wsparcie
przeznaczono 2 700 mln zł. Również pod koniec lipca 2026 roku będą
przeprowadzone nabory wniosków na dofinansowanie zadań w 2027 r.
Należy podkreślić, że podział środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań
ustalany jest corocznie na podstawie zasad określonych w powołanej ustawie o
RFRD. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Bankiem
Gospodarstwa Krajowego sporządza roczny plan finansowy RFRD, który zostaje
przedstawiony do uzgodnienia w zakresie finansowym ministrowi właściwemu do
spraw finansów publicznych. Roczny plan finansowy stanowi podstawę do
dofinansowania zadań ze środków Funduszu w danym roku kalendarzowym. Pula

-- 3 of 5 --

4/5
dostępnych środków uzależniona jest od wysokości wpłat przekazanych na rzecz
RFRD.
Ponadto, w Ministerstwie Infrastruktury prowadzone oraz monitorowane są
programy wieloletnie związane z realizacją inwestycji kolejowych, umożliwiające
rozwój infrastruktury kolejowej na terenie całej Polski. Inwestycje te prowadzone
są w ramach kilku programów wieloletnich, tj.:
 Krajowy Program Kolejowy do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032),
 Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej+
do 2032 roku,
 Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na
lata 2021-2026.
Szczegółowe informacje odnośnie poszczególnych programów wieloletnich oraz
listy projektów znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury:
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/programy-rozwoju-kolei1
W ramach ww. programów wieloletnich PKP PLK S.A. jako zarządca infrastruktury
kolejowej realizuje na terenie całej Polski inwestycje kolejowe przy
współpracy/porozumieniu z jednostkami samorządu terytorialnego. Ponadto PKP
S.A. jako podmiot zarządzający nieruchomościami dworcowymi, realizuje działania
inwestycyjne i modernizacyjne w obszarze dworców kolejowych, w tym rozwija
formuły współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego.
Jedną z inicjatyw w tym zakresie jest przygotowywany program „Dworce dla
Samorządów”, którego celem jest umożliwienie szerszego zaangażowania
jednostek samorządu terytorialnego w zagospodarowanie i wykorzystanie
dworców kolejowych, z uwzględnieniem lokalnych potrzeb społecznych i
transportowych. Program zakłada model współpracy oparty na podziale ról
pomiędzy PKP S.A. a jednostką samorządu terytorialnego, w którym samorząd
może uczestniczyć w procesie kształtowania funkcji dworca oraz – w określonych
przypadkach – współuczestniczyć w jego późniejszym wykorzystaniu. Rozwiązanie
to ma na celu zwiększenie efektywności wykorzystania infrastruktury dworcowej
oraz lepsze dopasowanie jej funkcji do potrzeb lokalnych społeczności.
Szczegółowe założenia programu, w tym kryteria wyboru obiektów oraz zasady
uczestnictwa są obecnie przedmiotem uzgodnień i zostaną opublikowane po
zakończeniu prac przygotowawczych. Informacje o kierunkach działań w tym
zakresie dostępne są również w materiałach informacyjnych na stronie PKP S.A.:
https://www.pkp.pl/pl/pkpaktualnosci/3650-pieniadz-podaza-za-pasazerem-na-
dworcach-pkp
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
Do wiadomości:
1. Dariusz Klimczak
Minister infrastruktury

-- 4 of 5 --

5/5
2. Jan Grabiec
Minister - Członek Rady Ministrów
Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego

-- 5 of 5 --