Interpelacja w sprawie szczegółowych wyliczeń oraz struktury wydatków w ramach programu SAFE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15386
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie szczegółowych wyliczeń oraz struktury wydatków w ramach programu SAFE
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 11 lutego 2026 r. w audycji w programie TVN 24 wskazał Pan, że: „Szacunki Ministerstwa Finansów wskazują, że dzięki skorzystaniu z pożyczki SAFE, w trakcie całego okresu finansowania, oszczędzimy około 36 miliardów złotych, o tyle będzie niższy koszt finansowania”.
Z kolei w innym programie TV kolejnego dnia (Pytanie Dnia, TVP Info) przedstawił Pan jeszcze bardziej optymistyczne szacunki dotyczące wartości oszczędności, jakie będzie w stanie osiągnąć Polska w wyniku przyjęcia programu SAFE. Tym razem wskazał Pan, że mowa o kwocie „do nawet 60 miliardów zł”.
Tym samym w ciągu zaledwie 2 dni w Pana wypowiedziach pojawiły się rozbieżności w kwocie 24 miliardów złotych. Komunikowanie przez ministra tak rozbieżnych szacunków co do efektów finansowych programu SAFE musi budzić fundamentalne wątpliwości co do rzetelności przyjętych za podstawę tych wyliczeń założeń.
W celu uniknięcia wrażenia, że podawane przez Pana Ministra publicznie kwoty mają charakter wyłącznie życzeniowy i służą jedynie politycznemu uwiarygodnieniu dalszego zadłużania państwa, oczekuję odpowiedzi na następujące pytania:
Gdzie i kiedy Pan Minister zamierza udostępnić kompletną dokumentację analityczną wraz z przyjętą metodologią, która pozwoliłaby zweryfikować medialną tezę, że instrument SAFE to rzekomo „najtańsze źródło finansowania” dla Polski?
Czy resort przekaże szczegółowy arkusz analizy porównawczej, w którym zestawiono realne koszty obsługi długu w ramach SAFE z kosztami standardowej emisji polskich obligacji skarbowych w różnych horyzontach czasowych?
W którym dniu i na jakiej stronie internetowej zostanie upubliczniony pełny raport typu Cost-Benefit Analysis, a jeśli Pan Minister nie ma zamiaru go publikować, to w jaki sposób mogą się z nim zapoznać Posłowie celem dokonania niezależnej oceny?
Czy Pan Minister planuje udostępnić wyniki wewnętrznych analiz dotyczących ryzyka regulacyjnego, w tym precyzyjne oszacowanie kosztów dostosowawczych, które – jako „ukryty podatek” – będą musiały udźwignąć polskie instytucje finansowe w związku z wymogami SAFE?
Czy zostanie przedstawiona rzetelna kalkulacja kosztów alternatywnych pokazująca, ile suwerenności w prowadzeniu polityki wewnętrznej oraz zewnętrznej tracimy na rzecz Brukseli w zamian za środki z programu SAFE?
Kiedy resort przekaże pełne zestawienie prognozowanych opłat administracyjnych oraz wszystkich składek pośrednich, które Polska będzie musiała odprowadzać do Unii Europejskiej w ramach obsługi mechanizmu SAFE?
Jakie konkretnie zakłady produkcyjne zostaną realnie otwarte w Polsce w ramach planowanych wydatków z SAFE oraz o ile procentowo zwiększą się polskie możliwości produkcyjne w kluczowych sektorach zbrojeniowych?
Jaki procent wydatków zostanie realnie wykorzystany na sprzęt wyprodukowany w Polsce?
Jaka część polskiej części środków lub sprzętu zakupionego z środków z SAFE zostanie przekazana Ukrainie i na jakich warunkach?
Jednocześnie, na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, niniejszą interpelację proszę traktować również jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W przypadku braku odpowiedzi w ustawowym terminie lub udzielenia odpowiedzi niewystarczającej, sprawa zostanie skierowana na drogę sądową przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w trybie skargi na bezczynność lub bezskuteczność organu.
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (12)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7596 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 7 kwietnia 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na Interpelację nr 15386
Znak sprawy: WM5.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 15386 posła Przemysława
Wiplera w zakresie kompetencji Ministra Finansów i Gospodarki.
W zakresie pytań 1, 2 i 3 przedstawiam poniżej metodologię, przyjęte założenia oraz
wyniki przeprowadzonej w Ministerstwie Finansów szacunkowej analizy kosztów
obsługi pożyczek w ramach SAFE.
Uwarunkowania prawne parametrów finansowych pożyczek w ramach SAFE:
1) Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r.
ustanawiające Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
(„instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego
instrument SAFE zapewni długoterminowe pożyczki o maksymalnym okresie
trwania 45 lat i 10-letnim okresie karencji w spłacie kapitału, co oznacza, że średnia
zapadalność pożyczek wyniesie ok. 28 lat.
2) Pożyczki SAFE będą finansowane poprzez emisję obligacji UE. Zgodnie z
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia
23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do
budżetu ogólnego Unii, Komisja Europejska zaciąga zobowiązania na rynkach
finansowych, realizując zróżnicowaną strategię finansowania. Metodykę ustalania
kosztu finansowania dla pożyczek oferowanych państwom członkowskim przez UE
(zarówno w ramach RRF jak i SAFE) określa decyzja wykonawcza Komisji (UE,
Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r. ustanawiająca ramy alokacji kosztów
związanych z operacjami zaciągania pożyczek i zarządzania długiem w ramach
zróżnicowanej strategii finansowania.
-- 1 of 4 --
2/4
Zgodnie z obowiązującymi zasadami stosowanymi przez KE oprocentowanie
pożyczek będzie uzależnione od bieżącego ważonego kosztu emisji obligacji
emitowanych przez KE na rzecz Unii Europejskiej na finansowanie realizowanych
programów w półroczu, w którym nastąpi ciągnienie transzy, jak ma to już miejsce
dla pożyczek w ramach RRF. Oprocentowanie jest ustalane na okres roku i
aktualizowane w kolejnych latach w zależności od zmian w koszyku obligacji, który
finansował daną transzę. Ostatni raportowany przez KE średni koszt finansowania
pożyczek (w ramach RRF) w pierwszym półroczu 2025 r. wynosił 3,17%.
Przyszłe oprocentowanie pożyczek z SAFE nie jest obecnie znane i będzie
uzależnione od przyszłych warunków rynkowych, po jakich KE będzie pozyskiwała
finansowanie, jednak co do zasady koszty zaciągania zobowiązań przez KE na
finansowanie SAFE powinny być dla Polski istotnie niższe niż rynkowe koszty
samodzielnej emisji długu na rynkach finansowych.
Metodologia porównania kosztów obsługi pożyczek w ramach SAFE wobec
istniejących źródeł finansowania wydatków obronnych:
Oczekiwane oszczędności kosztów obsługi pożyczek w ramach SAFE zostały
oszacowane przedziałowo na podstawie historycznych średnich różnic dla kosztu
finansowania pożyczek w ramach RRF ciągniętych w latach 2023-2024 oraz
- hipotetycznego rynkowego kosztu emisji SP w EUR w odpowiadających terminach
emisji,
- hipotetycznego rynkowego kosztu emisji BGK w EUR na rzecz zarządzanych przez
bank funduszy,
przy uwzględnieniu harmonogramu ciągnień i spłat pożyczek SAFE.
Założenia:
1. Całkowita wartość pożyczki w ramach instrumentu SAFE to 43,7 mld EUR, co w
przeliczeniu na złote daje równowartość ok. 183,5 mld zł. Do przeliczenia przyjęto
stały kurs 4,20.
2. Na potrzeby analizy założono następujący harmonogram ciągnień w latach 2026-
2030, w tym zaliczkę 15% w roku 2026:
rok
ciągnienie (mld
PLN)
2026 31,6
2027 38,0
2028 38,0
2029 38,0
2030 38,0
Suma 183,5
3. Spłata rat kapitałowych transzy rozpoczyna się po 10 latach i kończy po 45 latach,
zatem średnia zapadalność pożyczek wynosi ok. 28 lat.
4. Różnica w koszcie finansowania została oszacowana na podstawie historycznych
różnic dla kosztu finansowania pożyczek w ramach RRF ciągniętych w latach 2023-
2024, dla których ustalona została kwota odsetek, oraz hipotetycznych emisji SP w
odpowiadających terminach emisji:
-- 2 of 4 --
3/4
termin
ciągnienia
pożyczek
RRF
koszt
finansowania
RRF
(pkt proc.)
kwota
pożyczki
RRF
(mln EUR)
hipotetyczna
emisja
obligacji SP w
EUR
(pkt proc.)*
różnica w
koszcie
finansowania
RRF i SP
(pkt proc.)
(1) (2) (3) (4) (5)=(4)-(2)
zaliczka
2023-12-
28 3,57% 4 504,0 3,96% 0,39%
transza I
2024-04-
15 3,15% 3 633,4 4,09% 0,94%
transza II
i III
2024-12-
17 2,99% 5 326,8 3,82% 0,83%
średnia ważona różnica w koszcie finansowania 0,7%
* Uwzględnia premię za nową emisję, średnia zapadalność hipotetycznej emisji obligacji
wynosi 20 lat i odpowiada pożyczce z RRF.
Oszacowana w ten sposób różnica pomiędzy kosztem finansowania pożyczek SAFE
a rynkowym finansowaniem Skarbu Państwa w euro dla odpowiedniego terminu
to 0,7 pkt proc. Założono, że różnica ta będzie stała w okresie życia pożyczki.
5. Różnica pomiędzy kosztem finansowania SP a kosztem rynkowego finansowania
BGK w euro wynosi ok. 0,6 pkt proc. (na podstawie historycznych
długoterminowych emisji BGK w euro), a zatem szacunkowa różnica pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym BGK wynosiłaby
ok. 1,3 pkt proc. (0,7 pkt proc. + 0,6 pkt proc.).
Wyniki:
Przy powyższych założeniach:
szacowana wartość nominalna oszczędności wynikających z różnicy pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym Skarbu
Państwa (tj. 0,7 pkt proc. w każdym roku) w całym horyzoncie obsługi pożyczek,
tj. w latach 2026-2075 wynosi ok. 36 mld zł;
szacowana wartość nominalna oszczędności wynikających z różnicy pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym BGK (tj. 1,3
pkt proc. w każdym roku) w całym horyzoncie obsługi pożyczek wynosi ok. 67 mld
zł.
W zakresie pytania nr 4 informuję, że rozporządzenie SAFE jest skierowane
do państw członkowskich i nie nakłada wymogów na polskie instytucje finansowe.
W zakresie pytania nr 5 informuję, że SAFE jest dobrowolnym mechanizmem
umożliwiającym państwom członkowskim skorzystanie ze wsparcia finansowego
w formie pożyczki na warunkach określonych w rozporządzeniu ustanawiającym
instrument SAFE.
W zakresie pytania nr 6 informuję, że zgodnie z metodyką alokacji kosztów
określoną w decyzji wykonawczej Komisji (UE, Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca
2024 r. oprócz kosztów związanych z finansowaniem (wynikających z emisji długu
przez KE) pożyczkobiorca ponosi również koszty administracyjne organizacji
programu przez KE oraz koszt zarządzania płynnością KE, z drugiej strony
-- 3 of 4 --
4/4
partycypuje w dochodach z lokowania wolnych środków przez KE. Koszty
pozaodsetkowe są, przy dużej skali programu, relatywnie niskie i nie mają
znaczącego wpływu na rachunek ekonomiczny, stąd też wielkości te nie są
prognozowane przez MF.
Dotychczas, przy obsłudze pożyczek w ramach RRF, koszty administracyjne za rok
2024 wyniosły 228 tys. EUR (co stanowi koszt 0,002 pkt proc. kwoty wypłat na
koniec 2024 r.), a dochody z zarządzania płynnością przez KE za 2024 rok wyniosły
3 426 tys. EUR (jeżeli koszt zarządzania za poprzedni rok wygenerował zyski, KE
dokonuje wypłaty nadwyżki na rzecz państwa członkowskiego), a zatem pozytywne
saldo dla budżetu państwa (wpływy wyższe niż wydatki) wyniosło 3 198 tys. EUR.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --