Interpelacja w sprawie planu finansowego Funduszu Pracy na rok 2026
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15384
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie planu finansowego Funduszu Pracy na rok 2026
Zgłaszający: Iwona Karolewska
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie planu finansowego Funduszu Pracy na rok 2026, który – zgodnie z informacjami przekazywanymi przez przedstawicieli publicznych służb zatrudnienia – budzi poważne zaniepokojenie wśród dyrektorów powiatowych urzędów pracy, samorządów oraz środowisk lokalnych, w szczególności w województwie kujawsko-pomorskim.
Z informacji przekazanych przez Konwent Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy Województwa Kujawsko-Pomorskiego wynika, że planowane środki krajowe na aktywizację zawodową w 2026 roku zostały zmniejszone o ponad 40% w stosunku do roku 2025 – z poziomu ok. 3,6 mld zł do ok. 2,1 mld zł. W praktyce, po uwzględnieniu środków europejskich oraz zobowiązań z lat ubiegłych, oznacza to, że część powiatowych urzędów pracy będzie dysponowała środkami, które wystarczą jedynie na realizację podstawowych zobowiązań w pierwszym kwartale roku, a w niektórych regionach jedynie na obsługę umów zawartych wcześniej.
Sytuacja ta stoi w wyraźnej sprzeczności z celami ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która wprowadziła nowe instrumenty wsparcia oraz rozszerzyła zakres działań publicznych służb zatrudnienia, w szczególności wobec osób biernych zawodowo, kobiet oraz seniorów. Wprowadzenie nowych, ambitnych zadań bez zapewnienia adekwatnego finansowania rodzi uzasadnione obawy o realną możliwość realizacji zapisów ustawowych i podważa zaufanie obywateli do instytucji państwa.
Szczególny niepokój budzi fakt, że przy jednoczesnym drastycznym ograniczeniu środków na aktywizację zawodową na rachunku Funduszu Pracy gromadzone są znaczące nadwyżki finansowe. Zgodnie z projektem ustawy budżetowej stan środków Funduszu Pracy na początek 2026 r. ma wynosić ok. 25,5 mld zł, a na koniec roku nawet 27,8 mld zł. Wpływy ze składek pracodawców mają przekroczyć 11 mld zł, podczas gdy wszystkie planowane wydatki Funduszu Pracy wynoszą ok. 10,1 mld zł. Same odsetki od zgromadzonych środków mają sięgnąć ok. 420 mln zł, co stanowi ponad połowę kwoty, którą wszystkie powiaty w Polsce mają przeznaczyć na aktywizację zawodową poza środkami EFS+.
W ocenie dyrektorów urzędów pracy oraz samorządów oznacza to w praktyce ograniczenie refundacji kosztów zatrudnienia, brak środków na szkolenia dopasowane do potrzeb lokalnego rynku pracy, brak dopłat do wynagrodzeń oraz osłabienie wsparcia dla lokalnych przedsiębiorców, co w dobie wyzwań demograficznych i gospodarczych może mieć poważne konsekwencje społeczne i ekonomiczne.
Jako posłanka reprezentująca region o strukturalnych problemach rynku pracy, a jednocześnie osoba, która przez wiele lat była zawodowo związana z publicznymi służbami zatrudnienia i pracowała w powiatowym urzędzie pracy, pragnę podkreślić, że skala planowanych ograniczeń budżetowych realnie zagraża funkcjonowaniu podstawowych instrumentów aktywnej polityki rynku pracy i może doprowadzić do faktycznego paraliżu działań urzędów pracy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań zmierzających do zwiększenia limitów środków Funduszu Pracy na rok 2026 do poziomu co najmniej porównywalnego z rokiem 2025?
Czy rozważane jest uruchomienie rezerwy Funduszu Pracy już w pierwszym kwartale 2026 roku w celu zapewnienia ciągłości realizacji zadań przez powiatowe urzędy pracy?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić adekwatność finansowania zadań zlecanych samorządom powiatowym w stosunku do faktycznego zakresu obowiązków wynikających z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia?
Z jakich powodów utrzymywane są tak wysokie nadwyżki na rachunku Funduszu Pracy zamiast przeznaczenia tych środków na aktywne formy wsparcia rynku pracy?
Poruszona sprawa ma bezpośredni wpływ na sytuację tysięcy osób poszukujących pracy oraz setek przedsiębiorców w regionach, w tym w województwie kujawsko-pomorskim. Fundusz Pracy, jako środki pochodzące ze składek pracodawców, powinien w pierwszej kolejności służyć realizacji celów, do których został powołany, a nie pozostawać w formie „zamrożonego kapitału”.
Z wyrazami szacunku Iwona Karolewska
Posłanka na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9549 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.126.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15384 Pani Posłanki Iwony Karolewskiej, w sprawie planu
finansowego Funduszu Pracy na rok 2026, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 podstawę gospodarki finansowej Funduszu Pracy (dalej
„FP”) będącego państwowym funduszem celowym stanowi roczny plan finansowy FP.
Określa on m.in. przychody funduszu i ich źródła oraz zadania realizowane z jego środków.
Plan obejmuje również kwotę środków na finansowanie form pomocy przeznaczaną przez
urzędy pracy w danym roku budżetowym na aktywizację osób bezrobotnych i
poszukujących pracy.
Plan finansowy FP stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok – jego projekt jest
przekazywany Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez
przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia następnie projekt ustawy budżetowej na rok kolejny wraz z uzasadnieniem
Radzie Ministrów, która przedkłada go Sejmowi w terminie do 30 września roku
poprzedzającego dany rok budżetowy2.
Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu
finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie 10,1 mld zł.
Kierownictwo MRPiPS na każdym etapie uzgodnień wskazywało, że dla prawidłowego
funkcjonowania powiatowych urzędów pracy konieczne jest utrzymanie finansowania
aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie z 2025 r., tj. ok. 3,65 mld zł.
Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, wskazując m.in. na:
— wzrost kosztów świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy (zasiłki, stypendia,
refundacje);
— wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które wpływają na wysokość
refundacji i dofinansowań;
— rosnącą efektywność kosztową form aktywizacji zawodowej (z ok. 18 tys. zł w 2023 r.
do ponad 21 tys. zł w 2026 r.);
— konieczność utrzymania liczby osób objętych wsparciem, w tym seniorów i osób
długotrwale bezrobotnych.
Mimo to kwotę zabezpieczoną w planie FP na 2026 r. ustalono na poziomie niższym od
postulowanych potrzeb finansowych, tj. niższym od planu na 2025 r. o 1,5 mld zł w zakresie
zadania dotyczącego aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych realizowanej przez urzędy
pracy i niższym o 0,27 mld zł w zakresie refundacji wynagrodzeń wypłacanych
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
młodocianym pracownikom (zadanie realizuje OHP). W planie finansowym Funduszu Pracy
na 2026 r. na aktywizację zawodową bezrobotnych zabezpieczono zatem 2 147 808 000
zł, z czego 429,6 mln zł stanowi rezerwa Funduszu Pracy.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta Funduszu Pracy powiatowym urzędom
pracy na realizację zadań ustawowych wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o
rynku pracy i służbach zatrudnienia3 - takich jak świadczenia obligatoryjne obejmujące m.in.
zasiłki dla bezrobotnych wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia emerytalne i
rentowe, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne - oraz środków dla
powiatowych urzędów pracy na realizację form pomocy przewidzianych w ustawie,
przekazywane są również środki na finansowanie kosztów tzw. zadań fakultatywnych. W
ich ramach możliwe jest częściowe finansowanie wydatków ponoszonych w związku
z zapewnieniem funkcjonowania powiatowych urzędów pracy (m.in. kosztów zakupu części
wyposażenia czy komunikowania się z bezrobotnymi). Finansowane są z nich również
dodatki motywacyjne dla pracowników powiatowych urzędów pracy.
Równocześnie, zgodnie z art. 280 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, minister
właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów środki na dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników powiatowych urzędów pracy oraz składek na ubezpieczenia
społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń. Środki przekazywane są
miesięcznie w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok budżetowy.
Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej już w grudniu 2025 r. oraz na początku
stycznia 2026 r. rozdysponowałam pomiędzy urzędy pracy środki w łącznej kwocie ok. 1,7
mld zł, w tym ok. 1,1 mld zł na realizację projektów w ramach Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus (EFS+), a także 50 mln zł z rezerwy Funduszu Pracy na zabezpieczenie
środków umożliwiających regulowanie przez te jednostki zobowiązań przechodzących
z 2025 roku na 2026 rok.
Na początku lutego 2026 r. podjęłam też decyzję o uruchomieniu naboru z rezerwy FP,
który pozwolił przekazać dodatkowe środki na finansowanie działań aktywizujących osoby
bezrobotne (m.in. bezrobotnych rodziców powracających na rynek pracy po okresie
sprawowania opieki nad dzieckiem, bezrobotnych powracających z zagranicy, bezrobotnych
i poszukujących pracy w grupie wiekowej 50+, bezrobotnych, którzy chcą podjąć
zatrudnienie w zawodach deficytowych).
Trwający do 16 lutego nabór skierowany był do powiatowych urzędów pracy działających
w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Urzędy mogły wnioskować o środki rezerwy FP na
finansowanie wszystkich form pomocy ujętych w ustawie o rynku pracy i służbach
zatrudnienia. Łączna wartość wniosków złożonych przez wszystkie urzędy pracy, które
spełniały warunki udziału wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą niż określone w ogłoszeniu 150 mln zł kwotę wnioskowaną, mając
na uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie
aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, zdecydowałam o zwiększeniu alokacji o 23,5
mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł. Oznacza to że każdy urząd pracy, który mógł
3 Dz. U. poz. 620.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
uczestniczyć w naborze i z którego złożono wniosek, otrzyma środki z rezerwy Funduszu
Pracy.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje zapotrzebowanie urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie
możliwości podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
Odnośnie do mechanizmów wsparcia osób bezrobotnych informuję, że jednym z rozwiązań,
które będzie stosowane przez urzędy pracy w sytuacji wzrostu bezrobocia jest
intensyfikacja pomocy w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego,
realizowanych bez konieczności angażowania środków FP i kierowanych do osób
bezrobotnych, poszukujących pracy oraz niezarejestrowanych jako bezrobotne. Na
oczekiwanie tego rodzaju pomocy wskazują wywiady z bezrobotnymi (50% osób
rejestrujących się w urzędach pracy oczekuje pomocy w zakresie pośrednictwa pracy a 12
% w ramach poradnictwa zawodowego).
Każda osoba oczekująca pomocy urzędu pracy będzie miała zapewnioną stałą opiekę
indywidualnego doradcy ds. zatrudnienia, którego obowiązkiem jest przygotowanie
Indywidualnego Planu Działania i stałe monitorowanie jego realizacji. Ponadto osoby
długotrwale bezrobotne oraz młode (do 30 roku życia) będą miały zapewnione wsparcie
pracownika urzędu również po podjęciu zatrudnienia.
W ramach pośrednictwa pracy osoba bezrobotna czy poszukująca pracy będzie mogła
otrzymać oferty pracy dopasowane do jej kwalifikacji, doświadczenia zawodowego
i oczekiwań, a także propozycje udziału w targach lub giełdach pracy, pozwalających na
bezpośredni kontakt z pracodawcami poszukującymi pracowników. Osoba zainteresowana
będzie też mogła korzystać z nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych udostępnianych
przez MRPiPS tj. internetowej wyszukiwarki ofert pracy - ePraca oraz aplikacji mobilnej
ePraca, pozwalającej m.in. na szybkie wyszukiwanie i filtrowanie aktualnych ofert pracy wg
wybranego klucza (np. lokalizacji czy nazwy zawodu).
W przypadku zainteresowanych, którym UP nie będzie mógł zaproponować oferty pracy
stosowane będzie intensywne poradnictwo zawodowe. W jego ramach osoba bezrobotna
będzie mogła korzystać ze wsparcia profesjonalnego doradcy zawodowego w trybie
poradnictwa indywidualnego lub grupowego, m.in. w zakresie: wyboru lub zmiany zawodu,
zaplanowania kariery zawodowej, uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, określenia swoich
kompetencji i zainteresowań, zaplanowania rozwoju zawodowego, przygotowania
dokumentów aplikacyjnych.
Warto przy tym podkreślić, że nowe przepisy ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia (Dz. U. 2025 poz. 620) i przepisy wykonawcze do tej ustawy
określają normy obsady dotyczące minimalnej liczby doradców do spraw zatrudnienia i
doradców zawodowych w urzędach pracy. Pozwoli to na zwiększenie dostępu do usług
pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego i objęcie nią jak największej grupy osób.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --