Interpelacja w sprawie rzeczywistego (efektywnego) obciążenia podatkiem CIT w Polsce na tle państw UE oraz wpływu konstrukcji podstawy opodatkowania (w tym NKUP, podatku minimalnego, ulg i preferencji) na konkurencyjność inwestycyjną polskich spółek
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15383
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie rzeczywistego (efektywnego) obciążenia podatkiem CIT w Polsce na tle państw UE oraz wpływu konstrukcji podstawy opodatkowania (w tym NKUP, podatku minimalnego, ulg i preferencji) na konkurencyjność inwestycyjną polskich spółek
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Grzegorz Lorek
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w debacie publicznej pojawia się teza, że mimo nominalnej stawki CIT 19% (oraz 9% dla części podatników), rzeczywiste, efektywne obciążenie podatkiem dochodowym od osób prawnych dla wielu przedsiębiorstw – zwłaszcza większych – jest istotnie wyższe, a jednocześnie mniej przewidywalne niż w szeregu państw Europy Zachodniej, które formalnie mają wyższe stawki nominalne, lecz w praktyce oferują stabilniejsze reguły podstawy opodatkowania, bardziej neutralne zasady kosztowe oraz konkurencyjne instrumenty wspierające innowacje (np. systemy typu Innovation/Patent Box).
W przestrzeni eksperckiej funkcjonuje przy tym wiele różnych definicji „realnego CIT”, co powoduje nieporozumienia i – co gorsza – utrudnia podejmowanie racjonalnych decyzji inwestycyjnych przez polskie firmy. „Realny CIT” bywa rozumiany jako:
1) stawka nominalna (ustawowa),
2) efektywna stopa podatkowa liczona na podstawie sprawozdań (podatek bieżący/wynik księgowy),
3) efektywne stopy „modelowe” (np. wskaźniki OECD typu EATR/EMTR – forward-looking, dla typowej inwestycji),
4) CIT w relacji do PKB lub CIT w relacji do nadwyżki operacyjnej (miary makro),
5) łączne opodatkowanie zysku spółki i wspólnika (CIT + PIT od dywidendy oraz warianty typu estoński CIT).
Jednocześnie w Polsce w ostatnich latach nałożyło się kilka zjawisk istotnych dla efektywnego opodatkowania:
- rozbudowa katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów (NKUP) oraz ograniczeń w zaliczaniu kosztów (limity, warunki, progi, domniemania),
- wprowadzenie i modyfikacje instrumentów typu podatek minimalny i/lub innych mechanizmów antyoptymalizacyjnych wpływających na podstawę opodatkowania,
- zwiększenie znaczenia obowiązków dokumentacyjnych i ryzyk (m.in. ceny transferowe, WHT, należyta staranność), co podnosi „koszt zgodności” i ryzyko sporu,
- równoległe funkcjonowanie wielu ulg i preferencji (B+R, IP Box, robotyzacja, prototyp, ekspansja, ulgi proinnowacyjne), które w teorii mogą obniżać efektywne opodatkowanie, ale w praktyce bywają trudne do zastosowania lub niepewne interpretacyjnie,
- oraz zmiany sektorowe – w szczególności regulacje dotyczące sektora bankowego, gdzie według doniesień medialnych i rynkowych miały zostać wprowadzone podwyższone stawki CIT dla banków w latach 2026–2027.
W ocenie wielu przedsiębiorców i doradców powyższe czynniki powodują, że przewidywalność obciążenia CIT w Polsce jest niższa niż w części państw UE, a to z kolei przekłada się na decyzje o lokowaniu inwestycji, przenoszeniu funkcji i aktywów niematerialnych oraz strukturze finansowania. OECD w ramach publikacji Corporate Tax Statistics prezentuje m.in. podejście do porównywania systemów poprzez modelowe efektywne stopy opodatkowania inwestycji (EATR/EMTR) oraz opisuje, że konstrukcja bazy (np. amortyzacja, ulgi, instrumenty typu ACE) może istotnie zmieniać efektywne opodatkowanie.
OECD wskazuje, że różnice w bazie podatkowej (amortyzacja, ulgi, konstrukcja systemu) mogą istotnie wpływać na efektywne opodatkowanie i zachowania inwestycyjne, dlatego rzetelne i publiczne przedstawienie danych przez MF jest konieczne dla uczciwej oceny systemu.
Wobec powyższego uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Jaką definicję „efektywnego CIT” stosuje Ministerstwo Finansów w analizach porównawczych i ocenie konkurencyjności podatkowej Polski? Proszę wskazać, czy MF posługuje się miarami:
- opartymi o dane sprawozdawcze (ex post),
- modelowymi (ex ante – np. EATR/EMTR),
- makro (CIT/PKB),
- oraz miarą łączną CIT+PIT (zysk spółki i wspólnika).
2. Czy MF prowadzi cykliczne porównania Polski z państwami UE w zakresie efektywnego CIT, w szczególności dla inwestycji produkcyjnych oraz inwestycji w aktywa niematerialne (IP)? Jeśli tak – proszę o udostępnienie ostatnich 3 analiz (lub wskazanie miejsca publikacji).
3. Czy MF wykorzystuje lub weryfikuje dane OECD z Corporate Tax Statistics (w tym bazę CIT Rates Database i rozdziały o efektywnych stopach podatkowych)? Jeśli tak – proszę wskazać, w jaki sposób MF interpretuje te wskaźniki w odniesieniu do Polski.
4. Proszę o przedstawienie dla lat 2020–2025 (a jeśli dostępne – także 2024–2025 w ujęciu wstępnym) następujących danych w podziale co najmniej na: mikro-/małe/średnie/duże podmioty oraz branże (NACE/PKD):
- średnia i mediana efektywnej stopy CIT liczona jako podatek bieżący/zysk brutto (wg sprawozdań finansowych, o ile MF posiada takie ujęcie) lub alternatywnie: CIT zapłacony/dochód podatkowy,
- udział podmiotów z efektywną stopą: 0%, 0–5%, 5–10%, 10–15%, 15–20%, >20%,
- odsetek podatników wykazujących stratę podatkową przy dodatnim wyniku bilansowym (jeśli MF posiada takie zestawienie),
- wpływy z CIT w podziale na sektory oraz koncentrację wpływów (np. udział top 1%, 5%, 10% podatników w wpływach CIT).
5. Jak MF ocenia wpływ obecnej konstrukcji CIT na długoterminową stabilność dochodów budżetowych oraz na skłonność firm do reinwestowania zysków w Polsce?
6. Proszę o wskazanie, które kategorie NKUP i ograniczeń kosztowych (w ujęciu agregatowym) w największym stopniu:
- podnoszą efektywną stopę CIT,
- zwiększają ryzyko sporów interpretacyjnych,
- oraz generują największe koszty zgodności dla przedsiębiorców.
7. Czy MF posiada szacunki, o ile procentowo (średnio) podstawa opodatkowania różni się od wyniku księgowego (zysku bilansowego) w Polsce – oraz jak to wygląda na tle wybranych państw UE (np. Niemcy, Francja, Niderlandy, Szwecja, Dania, Finlandia)?
8. Proszę o informację, czy MF planuje uproszczenie/ujednolicenie zasad kosztowych (w tym ograniczeń) w kierunku większej przewidywalności i neutralności – oraz jaki jest harmonogram ewentualnych prac.
9. Proszę o podanie dla lat 2019–2025:
- liczby podatników korzystających z ulgi B+R, IP Box, ulgi na robotyzację (i innych preferencji proinnowacyjnych),
- wartości odliczeń/zwolnień i utraconych dochodów budżetu (tax expenditure),
- struktury branżowej oraz wielkościowej beneficjentów,
- odsetka przypadków zakwestionowania rozliczeń w kontrolach lub sporach.
10. Proszę o ocenę MF, czy polskie instrumenty (IP Box, B+R itd.) są w praktyce porównywalne skutecznością i pewnością prawa do rozwiązań stosowanych w państwach takich jak Niderlandy czy Francja, gdzie dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane efektywnie na poziomach istotnie niższych od stawek nominalnych (w zależności od reżimu). Proszę o przedstawienie analizy porównawczej (zakres, warunki, ograniczenia, ryzyka).
11. Czy MF planuje zmiany poprawiające pewność stosowania ulg (np. standaryzacja interpretacji, objaśnienia, safe harbours), aby preferencje nie działały wyłącznie dla podmiotów o największym zapleczu doradczym?
12. Proszę o przedstawienie danych za lata 2021–2025:
- liczby podmiotów w estońskim CIT,
- liczby podmiotów, które z niego wyszły (i z jakich powodów),
- branż oraz rozkładu wg wielkości firm,
- wpływu na inwestycje i wypłaty dywidend.
13. Jak MF ocenia tezę, że estoński CIT jest jedną z nielicznych ścieżek, gdzie łączne efektywne opodatkowanie zysku (spółka + wspólnik) może być niższe (w zależności od parametrów), i czy MF planuje dalsze uproszczenia tego reżimu? W przestrzeni publicznej podaje się, że efektywne łączne opodatkowanie wypłaty zysku w estońskim CIT bywa opisywane jako ok. 20–25% – proszę o potwierdzenie lub korektę oraz wskazanie warunków.
14. Czy MF posiada analizę porównawczą wskazującą, w jakich segmentach działalności (produkcja, usługi, R&D, IP, holdingi, finansowanie) Polska traci konkurencyjność podatkową na rzecz innych jurysdykcji UE?
15. Jak MF ocenia wpływ:
- reżimów IP w innych państwach,
- podatków lokalnych (np. obrotowych) w wybranych jurysdykcjach,
- oraz różnic w kosztach compliance
na decyzje o lokowaniu działalności w Polsce?
16. Czy MF planuje publikować coroczny raport „Efektywne opodatkowanie CIT w Polsce” obejmujący spójne definicje, dane ex post i ex ante oraz porównanie z UE/OECD?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (122)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23424 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/16
Warszawa, 6 marca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 15383
Znak sprawy: DD1.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 15383 złożoną przez Posłów Pana Jarosława Sachajko,
Panią Annę Gembicką oraz Pana Grzegorza Lorka w sprawie rzeczywistego
(efektywnego) obciążenia podatkiem CIT w Polsce na tle państw UE oraz wpływu
konstrukcji podstawy opodatkowania (w tym NKUP, podatku minimalnego, ulg i
preferencji) na konkurencyjność inwestycyjną polskich spółek, proszę przyjąć
następujące wyjaśnienia.
Porównanie Polski z państwami UE
A. Stawki CIT
W celu porównania krajowej stawki CIT do stawek obowiązujących w innych
krajach, Ministerstwo Finansów korzysta z powszechnie dostępnych statystyk
przygotowywanych w tym zakresie przez organizacje międzynarodowe, których
Polska jest członkiem (UE/OECD).
Statystyki UE w zakresie tego zagadnienia dostępne są w bloku pt. Dane dotyczące
tendencji podatkowych (link do publikacji https://taxation-
customs.ec.europa.eu/taxation/economic-analysis/data-taxation-trends_en).
-- 1 of 16 --
2/16
TABL. Maksymalne ustawowe stawki CIT w latach 2018-2023, %
2018 2019 2020 2021 2022 2023
Belgium 29,6 29,6 25,0 25,0 25,0 25,0
Bulgaria 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0
Czechia 19,0 19,0 19,0 19,0 19,0 19,0
Denmark 22,0 22,0 22,0 22,0 22,0 22,0
Germany 29,9 29,9 29,8 29,8 29,8 29,9
Estonia 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0
Ireland 12,5 12,5 12,5 12,5 12,5 12,5
Greece 29,0 28,0 24,0 24,0 22,0 22,0
Spain 25,0 25,0 25,0 25,0 25,0 25,0
France 34,4 34,4 32,0 28,4 25,8 25,8
Croatia 18,0 18,0 18,0 18,0 18,0 18,0
Italy 27,8 27,8 27,8 27,8 27,8 27,8
Cyprus 12,5 12,5 12,5 12,5 12,5 12,5
Latvia 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0
Lithuania 15,0 15,0 15,0 15,0 15,0 15,0
Luxembourg 26,0 24,9 24,9 24,9 24,9 24,9
Hungary 10,8 10,8 10,8 10,8 10,8 10,8
Malta 35,0 35,0 35,0 35,0 35,0 35,0
Netherlands 25,0 25,0 25,0 25,0 25,8 25,8
Austria 25,0 25,0 25,0 25,0 25,0 24,0
Poland 19,0 19,0 19,0 19,0 19,0 19,0
Portugal 31,5 31,5 31,5 31,5 31,5 31,5
Romania 16,0 16,0 16,0 16,0 16,0 16,0
Slovenia 19,0 19,0 19,0 19,0 19,0 19,0
Slovakia 21,0 21,0 21,0 21,0 21,0 21,0
Finland 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0
Sweden 22,0 21,4 21,4 20,6 20,6 20,6
Iceland 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0
Norway 23,0 22,0 22,0 22,0 22,0 22,0
United
Kingdom
19,0 19,0 19,0 :
Simple averages
EU-27 22,0 21,9 21,5 21,4 21,2 21,2
EU-28 21,9 21,8 21,4 : :
EA-19 24,1 24,0 23,4 23,2 23,0 23,0
W części tej publikowane są również efektywne średnie stawki podatkowe dla
dużych korporacji w sektorze niefinansowym, obliczone na poziomie korporacji, dla
przeciętnej struktury aktywów i źródeł finansowania, przy użyciu metodologii
-- 2 of 16 --
3/16
Devereux/Griffith. Metodologia ta pozwala na analizę wpływu podatku
na rentowność inwestycji. Przyjęta metodologia pozwala na porównywalność
stawek w poszczególnych krajach UE.
TABL. Efektywne średnie stawki podatkowe dla dużych korporacji w sektorze
niefinansowym (obliczane na poziomie korporacji, dla przeciętnego składu aktywów
i źródeł finansowania), %
2018 2019 2020 2021 2022 2023 Ranking 2023
EU-27 20,1 19,9 19,6 19,3 19,1 18,9
EA-20 21,6 21,3 21,1 20,7 20,4 20,3
Belgium 26,5 26,5 23,8 23,8 23,8 23,8 7
Bulgaria 9,4 9,4 9,4 9,4 9,4 9,4 27
Czechia 18,1 18,3 17,8 17,8 18,1 18,3 16
Denmark 19,4 19,4 19,4 19,4 19,4 19,5 13
Germany 30,2 30,3 30,2 29,7 29,7 29,7 1
Estonia 15,7 15,7 15,7 15,7 15,7 15,7 20
Ireland 12,7 12,7 12,7 12,7 12,7 12,7 22
Greece 28,4 23,5 23,5 21,6 21,6 21,6 11
Spain 25,7 25,7 25,7 25,7 25,7 25,7 2
France 32,8 32,8 30,7 25,2 22,6 22,6 9
Croatia 14,8 14,8 14,8 14,8 14,8 14,8 21
Italy 23,9 24,0 23,9 23,9 23,9 23,9 5
Cyprus 11,7 11,9 11,8 12,0 11,8 10,4 25
Latvia 16,5 16,5 16,5 16,5 16,5 16,5 18
Lithuania 13,2 12,4 12,4 12,4 12,4 12,4 23
Luxembourg 25,5 24,6 24,6 24,6 24,6 24,6 4
Hungary 10,2 10,2 10,2 10,2 10,2 10,2 26
Malta 27,3 28,1 28,0 28,1 26,2 25,1 3
Netherlands 22,8 22,8 22,8 22,8 22,8 22,8 8
Austria 23,0 23,0 23,0 22,7 22,7 21,8 10
Poland 16,9 16,9 15,3 16,2 15,2 12,2 24
Portugal 23,9 23,9 23,9 23,9 23,9 23,9 6
Romania 16,3 16,3 16,3 16,3 16,3 16,3 19
Slovenia 17,2 17,2 17,2 17,2 17,2 17,2 17
Slovakia 20,6 20,6 20,6 20,6 20,6 20,6 12
Finland 19,4 19,4 19,4 19,4 19,4 19,4 14
Sweden 20,6 20,1 20,1 19,3 19,3 19,3 15
B. CIT do PKB
-- 3 of 16 --
4/16
Na podstawie danych Eurostatu można zauważyć, że dochody z tytułu podatku
dochodowego od osób prawnych, zwany dalej „CIT”, w relacji do PKB są w Polsce
poniżej średniej krajów UE.
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
0
0.5
1
1.5
2
2.5
3
3.5
UE 27 Poland
CIT jako % PKB
-- 4 of 16 --
5/16
TABL. CIT w relacji do PKB w krajach europejskich.
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
European Union - 27 countries (from
2020)
2,7 2,6 2,4 2,9 3,2 3,2 3,1
Euro area – 21 countries (from 2026) 2,7 2,6 2,4 2,8 3,2 3,2 3,2
Euro area – 20 countries (2023-2025) 2,7 2,6 2,4 2,8 3,2 3,2 3,2
Euro area - 19 countries (2015-2022) 2,7 2,6 2,4 2,8 3,2 3,2 3,2
Belgium 4,3 3,7 3,2 3,8 3,9 3,9 4,4 p
Bulgaria 2,3 2,3 2,1 2,8 2,9 2,9 2,9
Czechia 3,4 3,3 3,0 3,6 4,0 4,2 4,5
Denmark 2,8 3,2 2,9 4,0 3,4 3,7 4,2
Germany 2,8 2,6 2,2 3,0 3,1 p 3,0 p 2,9 p
Estonia 2,0 1,8 1,6 1,5 1,6 1,9 2,4
Ireland 3,1 3,0 3,2 3,5 4,4 4,6 5,0
Greece 2,2 1,9 1,4 1,7 2,2 2,7 3,0
Spain 2,4 2,1 2,0 2,6 2,7 2,9 3,0
France 2,6 2,8 2,8 3,0 3,4 2,9 2,9
Croatia 2,2 2,3 2,3 2,2 3,2 2,9 3,1
Italy 1,8 1,9 2,0 1,9 2,7 2,7 2,7
Cyprus 5,8 5,6 5,6 6,1 6,2 6,1 6,9
Latvia 0,6 0,6 0,9 1,1 1,1 1,4 2,0
Lithuania 1,5 1,5 1,6 2,0 2,3 2,7 2,5
Luxembourg 6,3 6,0 4,8 4,5 4,5 4,8 6,5
Hungary 1,2 1,1 1,1 1,2 1,3 1,7 1,6
Malta 5,2 5,5 4,3 4,7 4,5 4,0 6,2
Netherlands 3,3 3,5 2,9 3,7 4,7 4,9 4,3
Austria 2,8 2,8 2,2 2,8 3,5 3,3 3,1
Poland 2,1 2,2 2,2 2,6 2,8 2,7 2,4
Portugal 3,3 3,1 2,8 2,4 3,3 3,4 3,8
Romania 2,1 2,1 1,9 2,2 3,1 2,3 2,5
Slovenia 1,9 2,0 2,0 2,5 2,3 2,3 2,7
Slovakia 3,3 3,0 3,0 3,6 4,1 3,6 3,9
Finland 2,6 2,5 2,2 2,8 3,0 2,9 2,6
Sweden 3,0 3,2 3,0 3,5 3,6 3,4 3,5
Iceland 2,4 2,1 2,2 2,0 2,6 3,4 3,3
Norway 6,5 6,0 2,9 9,8 18,3 12,1 9,8
Switzerland 3,1 3,1 3,1 3,1 3,1 3,5 3,5
P – wstępny
-- 5 of 16 --
6/16
Ministerstwo Finansów informuje, że w analizach budżetowych także wskazywany
jest wskaźnik relacji CIT do PKB. Dla przykładu takie relacje w latach 2015 -2024
przedstawione są w Omówieniu sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej na
2024 r. (dla CIT str.66):
Źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdanie-roczne-za-2024-rok
Relacja dochodów z podatku CIT do PKB w latach 2015-2024
Należy jednak zauważyć, że w sprawozdaniu, o którym mowa wyżej dochody z CIT
są dochodami w ujęciu kasowym (klasyfikacja budżetowa), zaś w tablicach Eurostatu
według klasyfikacji ESA 2010. Najważniejsza różnica to przesunięcie o
jeden miesiąc, tj. dane budżetowe dotyczą roku kalendarzowego, zaś dane ESA
okresu od lutego danego roku do stycznia roku następnego.
Dane z rozliczenia podatku CIT
Ministerstwo Finansów corocznie, po zakończeniu akcji rozliczenia CIT i analizie
danych wykazywanych przez podatników w zeznaniach podatkowych, sporządza
i publikuje ogólne informacje w tym zakresie.
Link do publikacji z rozliczenia tego podatku: https://podatki-arch.mf.gov.pl/cit/abc-
cit/statystyki-cit/.
Ponadto zgodnie z art. 27b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym
od osób prawnych, zwanej dalej „ustawą CIT”1, minister właściwy do spraw finansów
publicznych podaje do publicznej wiadomości w terminie do dnia 30 września
każdego roku, indywidualne dane podatników zawarte w zeznaniu (przychód, koszty
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 278, z późn.zm.
-- 6 of 16 --
7/16
uzyskania przychodów, dochód/strata, podstawa opodatkowania oraz podatek
należny). Publikacja ta dotyczy:
1) podatkowych grup kapitałowych, bez względu na wysokość osiągniętych
przychodów,
2) podatników innych niż podatkowe grupy kapitałowe, u których wartość
przychodu uzyskana w roku podatkowym, przekroczyła równowartość 50 mln
euro,
3) spółek nieruchomościowych, w tym spółek nieruchomościowych wchodzących
w skład podatkowej grupy kapitałowej.
Powyższe dane podlegają również corocznej aktualizacji. Dane te są dostępne pod
adresem: https://www.gov.pl/web/finanse/indywidualne-dane-podatnikow-cit
Jednocześnie pragnę podkreślić, że podatnicy których dane indywidualne podlegają
publikacji, to główni płatnicy podatku CIT. Mimo, że stanowią oni zaledwie 1%
wszystkich podatników CIT, odpowiadają za ok. 60% podatku. Udział podatku
należnego tej grupy podatników w podatku należnym wszystkich podatników CIT za
lata 2020-2024 był następujący:
podatkowe grupy kapitałowe (PGK):
- 2020 r. – 14,9% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2021 r. – 9,1% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2022 r. – 6,7% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2023 r. – 6,7% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2024 r. – 7,8% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
podatnicy z przychodem przekraczającym 50 mln euro (z wyłączeniem PGK):
- 2020 r. – 49,8% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2021 r. – 55,7% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2022 r. – 59,6% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2023 r. – 58,0% podatku należnego wszystkich podatników CIT,
- 2024 r. – 56,9% podatku należnego wszystkich podatników CIT.
Prowadzone analizy wskazują, że udział podatku należnego w dochodzie przed
odliczeniami (tj. dochód po odjęciu dochodów zwolnionych ) z roku na rok jest niższy.
W okresie ostatnich pięciu lat przestawiał się następująco:
17,0% za 2020 r.
16,8% za 2021 r.
16,9% za 2022 r.
16,6% za 2023 r.
16,4% za 2024 r.
-- 7 of 16 --
8/16
Wskaźnik ten w podziale na sekcje Polskiej Klasyfikacji Działalności (zwanej dalej
„PKD”) wynosił:
Sekcja PKD 2020 2021 2022 2023 2024
A – Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 13,8% 14,6% 15,5% 14,9% 14,7%
B – Górnictwo i wydobywanie 17,1% 16,4% 15,3% 13,8% 17,8%
C – Przetwórstwo przemysłowe 17,1% 17,2% 17,5% 17,1% 17,0%
D – Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię
elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i
powietrze do układów klimatyzacyjnych 17,4% 17,2% 17,8% 16,7% 14,9%
E – Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i
odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 17,3% 17,4% 17,7% 17,5% 17,2%
F – Budownictwo 15,6% 15,1% 15,7% 15,6% 15,7%
G – Handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, włączając motocykle 17,5% 17,2% 17,7% 17,6% 17,5%
H – Transport i gospodarka magazynowa 16,6% 16,7% 16,9% 16,9% 16,9%
I – Działalność związana z zakwaterowaniem i
usługami gastronomicznymi 13,5% 11,7% 11,0% 13,2% 14,4%
J – Informacja i komunikacja 14,4% 16,4% 15,2% 15,1% 15,2%
K – Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 18,0% 17,2% 17,2% 17,1% 16,8%
L – Działalność w zakresie obsługi rynku
nieruchomości 15,0% 15,2% 15,9% 16,1% 16,3%
M – Działalność profesjonalna, naukowa i
techniczna 15,9% 15,7% 15,4% 15,2% 15,0%
N – Działalność w zakresie usług administrowania i
działalność wspierająca 15,2% 14,2% 14,8% 16,0% 16,3%
O – Administracja publiczna i obrona narodowa;
obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 17,1% 13,1% 13,5% 16,3% 16,4%
P – Edukacja 11,7% 11,1% 10,9% 11,9% 13,0%
Q – Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 14,9% 14,9% 14,5% 15,2% 15,8%
R – Działalność twórcza związana z kulturą,
rozrywką i rekreacją 15,6% 15,3% 14,9% 15,2% 15,8%
S – Pozostała działalność usługowa 15,8% 13,9% 13,9% 14,3% 14,3%
T – Gospodarstwa domowe zatrudniające
pracowników; gospodarstwa domowe produkujące
wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby 14,6% 13,4% 12,7% 14,1%
U – Organizacje i zespoły eksterytorialne 9,0%
Brak informacji o Sekcji PKD, dalej „Brak PKD” 17,6% 18,7% 18,5% 16,7% 16,4%
Na poziom prezentowanych powyżej stawek mają bez wątpienia wpływ
przysługujące podatnikom preferencje podatkowe.
Według danych wynikających z rozliczenia podatku CIT za lata 2020-20242
wykorzystanie wskazanych w Interpelacji preferencji było następujące:
odliczenie z tytułu kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność
badawczo-rozwojową (ulga B+R)
2 dane aktualne na dzień 24 lutego 2026 r.
-- 8 of 16 --
9/16
a) liczba podatników korzystających z odliczenia (ulga B+R)
Sekcja PKD 2019 2020 2021 2022 2023 2024
A 7 11 10 10 8 9
B 8 8 8 11 7 7
C 1117 1218 1432 1547 1437 1320
D 8 10 9 16 14 14
E 28 36 35 30 24 22
F 79 89 96 85 92 74
G 185 203 268 294 284 242
H 14 18 28 25 19 14
I 2 4 1 2 4 5
J 371 384 460 479 500 488
K 110 105 130 134 137 132
L 10 9 10 15 13 10
M 241 290 288 300 295 256
N 43 46 56 64 69 50
O 2 3 5 3 1
P 6 10 13 10 8 6
Q 17 14 28 27 30 39
R 5 4 8 8 11 9
S 5 4 8 10 6 10
T 1 1 1 1
Brak PKD 17 14 10 9 9 8
RAZEM 2 275 2 480 2 904 3 080 2 969 2 716
b) kwota odliczenia (ulga B+R)
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
A 6 226 10 124 18 218 19 177 29 112 9 443
B 4 585 10 269 11 064 12 679 19 796 16 000
C 1 754 209 1 951 491 2 520 405 3 411 765 4 429 562 4 477 244
D 11 664 9 885 11 443 17 028 16 372 16 766
E 10 395 16 258 18 240 12 901 10 593 13 821
F 108 854 142 586 153 334 244 820 252 333 99 807
G 380 110 403 804 472 948 821 445 1 167 827 1 340 403
H 5 517 10 544 76 405 70 148 66 838 38 994
I 475 2 717 47 409 885 7 539
J 809 397 1 196 386 1 451 855 2 374 166 2 535 492 2 793 100
K 435 644 462 430 501 918 1 226 917 1 676 561 2 139 674
L 4 454 3 357 5 169 9 424 33 514 20 050
M 317 787 416 441 553 959 825 343 864 236 1 090 416
N 76 251 66 312 60 285 98 046 134 951 169 390
O 515 662 2 297 3 129 798 0
P 2 834 804 1 875 3 592 2 361 2 117
Q 16 522 11 398 19 827 49 655 68 464 67 904
R 7 909 5 871 7 536 18 935 32 487 44 128
S 2 693 942 2 757 5 742 14 050 11 483
T 0 0 2 791 5 733 5 870 1 476
Brak PKD 0 0 2 791 5 733 5 870 1 476
RAZEM 3 956 041 4 722 281 5 895 164 9 236 787 11 367 972 12 361 231
-- 9 of 16 --
10/16
c) szacowany skutek finansowy odliczenia (ulga B+R)
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
A 1 183 1 924 3 461 3 644 5 531 1 794
B 871 1 951 2 102 2 409 3 761 3 040
C 333 300 370 783 478 877 648 235 841 617 850 676
D 2 216 1 878 2 174 3 235 3 111 3 186
E 1 975 3 089 3 466 2 451 2 013 2 626
F 20 682 27 091 29 133 46 516 47 943 18 963
G 72 221 76 723 89 860 156 075 221 887 254 677
H 1 048 2 003 14 517 13 328 12 699 7 409
I 90 516 9 78 168 1 432
J 153 785 227 313 275 852 451 092 481 743 530 689
K 82 772 87 862 95 364 233 114 318 547 406 538
L 846 638 982 1 791 6 368 3 810
M 60 380 79 124 105 252 156 815 164 205 207 179
N 14 488 12 599 11 454 18 629 25 641 32 184
O 98 126 436 595 152 0
P 538 153 356 682 449 402
Q 3 139 2 166 3 767 9 434 13 008 12 902
R 1 503 1 115 1 432 3 598 6 173 8 384
S 512 179 524 1 091 2 670 2 182
T 0 0 530 1 089 1 115 280
Brak PKD 0 0 530 1 089 1 115 280
RAZEM 751 647 897 233 1 120 078 1 754 990 2 159 916 2 348 633
odliczenie z tytułu kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację
(ulga obowiązuje od 2022 r.)
a) liczba podatników korzystających z odliczenia (ulga na robotyzację)
Sekcja PKD 2022 2023 2024
A 1
B 1 1 1
C 169 233 267
E 1 1 1
F 1 5 2
G 13 21 21
J 1 1
K 1
L 1 1
M 1 2 2
N 1 1
R 1
S 2 1
Brak PKD 1 1 2
RAZEM 190 267 302
-- 10 of 16 --
11/16
b) kwota odliczenia (ulga na robotyzację)
2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
A 0 0 185
B 118 118 8
C 68 320 382 200 207 806
E 54 54 54
F 17 409 381
G 4 062 2 946 3 136
J 0 521 569
K 0 0 11
L 0 22 22
M 67 125 253
N 57 398 0
R 0 0 14
S 2 0 8
Brak PKD 0 60 75
RAZEM 72 697 386 853 212 522
c) szacowany skutek finansowy odliczenia (ulga na robotyzację)
2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
A 0 0 35
B 22 22 2
C 12 981 72 618 39 483
E 10 10 10
F 3 78 72
G 772 560 596
J 0 99 108
K 0 0 2
L 0 4 4
M 13 24 48
N 11 76 0
R 0 0 3
S 0 0 2
Brak PKD 0 11 14
RAZEM 13 812 73 502 40 379
odliczenie z tytułu kosztów produkcji próbnej nowego produktu i wprowadzenia
na rynek nowego produktu (ulga obowiązuje od 2022 r.)
a) liczba podatników korzystających z odliczenia (ulga na prototyp)
Sekcja PKD 2022 2023 2024
A 1
C 49 60 58
E 1 2
F 1 3 1
G 5 9 6
-- 11 of 16 --
12/16
K 1 1
L 2
M 1
N 1
P 1
RAZEM 59 76 68
b) kwota odliczenia (ulga na prototyp)
2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
A 0 0 126
C 25 098 18 601 20 023
E 332 323 0
F 243 558 55
G 2 484 3 192 1 266
K 1 678 3 810 0
L 0 0 292
M 1 0 0
N 210 0 0
P 0 67 0
RAZEM 30 046 26 551 21 762
c) szacowany skutek finansowy odliczenia (ulga na prototyp)
2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
A 0 0 24
C 4 769 3 534 3 804
E 63 61 0
F 46 106 10
G 472 606 241
K 319 724 0
L 0 0 55
M 0 0 0
N 40 0 0
P 0 13 0
RAZEM 5 709 5 044 4 134
podatek od dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP Box)
a) liczby podatników korzystających z preferencyjnej stawki podatku IP Box
Sekcja PKD 2019 2020 2021 2022 2023 2024
B 1
C 10 11 14 20 20 13
D 1
G 4 4 8 6 2 3
H 1 1 1 2 3 1
I 1 1
J 56 83 126 134 123 108
-- 12 of 16 --
13/16
K 16 26 30 32 28 29
L 2 3 2 3 2
M 2 4 11 10 7 5
N 1 4 3 1 1 2
O 1 1 1
P 2 1 1
Q 1 1 1
R 1 1 1 1
S 1 2 1
Brak PKD 1 1
RAZEM 93 137 199 211 194 168
b) kwota podatku IP Box
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
B 0 0 0 0 0 68
C 954 5 617 8 970 9 097 17 787 8 653
D 0 0 0 0 27 0
G 3 776 2 011 3 023 584 57 96
H 21 12 16 3 041 2 218 400
I 0 0 0 0 23 20
J 40 439 30 565 48 695 75 736 48 158 54 051
K 14 654 15 585 17 960 21 527 30 502 37 901
L 0 391 3 677 978 742 3 971
M 964 1 487 1 133 2 860 6 422 30 928
N 19 228 911 1 435 5 212
O 282 0 0 0 968 440
P 143 26 0 0 50 0
Q 0 0 0 604 952 467
R 0 0 203 155 166 131
S 0 12 28 15 0 0
Brak PKD 0 0 0 399 446 0
RAZEM 61 252 55 934 84 616 116 431 108 523 137 338
c) szacowany skutek finansowy zastosowania preferencyjnej stawki podatku
IP Box
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Sekcja PKD kwoty w tys. zł
B 0 0 0 0 0 190
C 2 671 15 728 25 116 25 472 49 804 24 228
D 0 0 0 0 76 0
G 10 573 5 631 8 464 1 635 160 269
H 59 34 45 8 515 6 210 1 120
I 0 0 0 0 64 56
J 113 229 85 582 136 346 212 061 134 842 151 343
K 41 031 43 638 50 288 60 276 85 406 106 123
L 0 1 095 10 296 2 738 2 078 11 119
M 2 699 4 164 3 172 8 008 17 982 86 598
N 53 638 2 551 4 018 14 594
-- 13 of 16 --
14/16
O 790 0 0 0 2 710 1 232
P 400 73 0 0 140 0
Q 0 0 0 1 691 2 666 1 308
R 0 0 568 434 465 367
S 0 34 78 42 0 0
Brak PKD 0 0 0 1 117 1 249 0
RAZEM 171 506 156 615 236 925 326 007 303 864 384 546
Począwszy od 2021 r. podatnicy CIT, mogą wybrać rozliczanie się na zasadach
ryczałtu od dochodów spółek, tzw. estoński CIT.
Dane w zakresie liczby podatników, którzy decydują się na wybór tej formy
opodatkowania są na bieżąco (w układzie miesięcznym) publikowane pod adresem:
https://dane.gov.pl/pl/dataset/3779,estonski-cit
Natomiast z informacji zawartych w zeznaniu podatkowym CIT-8 „Zeznanie o
wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku
dochodowego od osób prawnych” wynika, że opodatkowanie ryczałtem od
dochodów spółek (estoński CIT) zakończyło:
263 podatników w 2021 r.
307 podatników w 2022 r.
409 podatników w 2023 r.
Brak jest natomiast informacji o powodach zakończenia opodatkowania ryczałtem
od dochodów spółek tych podatników.
Źródłem danych o wysokości osiągniętego dochodu i należnego ryczałtu od
dochodów spółek stanowi natomiast deklaracja (CIT-8E) dedykowana dla tej grupy
podatników. W podziale na poszczególne sekcje PKD dane te za lata 2021-2024
kształtowały się następująco:
2021 2022 2023 2024
Sekcja
PKD Liczba
podatników
Kwota
dochodu
w tys. zł
Liczba
podatników
Kwota
dochodu
w tys. zł
Liczba
podatnik
ów
Kwota
dochodu
w tys. zł
Liczba
podatników
Kwota
dochodu
w tys. zł
A 2 5 633 21 11 051 35 11 534 71 27 231
B 1 93 14 5 785 23 15 630 32 16 015
C 48 53 531 924 536 635 1 687 1 230 975 2 301
2 168
552
D 0 15 12 942 26 39 648 38 28 145
E 2 7 838 67 31 607 91 61 154 110 79 197
F 31 8 620 786 200 750 1 437 688 681 1 990
1 042
202
G 53 22 163 1 417 641 342 2 471 1 438 226 3 291
2 526
199
H 12 2 745 355 198 047 713 376 052 945 422 971
I 9 16 172 143 31 420 301 62 012 429 197 866
J 8 1 884 200 67 453 319 152 847 370 257 415
K 0 65 7 544 116 157 990 136 142 576
L 11 3 958 164 83 734 318 110 772 452 142 372
M 9 2 987 540 97 823 936 319 568 1 160 471 014
N 7 3 191 257 683 078 468 243 260 597 328 146
O 0 14 20 582 24 13 557 37 31 621
P 0 53 22 655 101 47 204 121 71 437
-- 14 of 16 --
15/16
Q 6 1 830 150 48 395 277 115 506 414 241 853
R 2 83 36 31 802 62 40 150 100 66 040
S 0 25 3 192 62 16 634 92 22 477
T 0 7 668 8 1 532 15 5 790
Brak
PKD 0 15 6 981 21 8 824 23 16 561
RAZEM 201 130 728 5 268 2 743 486 9 496 5 151 756 12 724 8 305 680
Dane dotyczące roku 2025 będą dostępne po dokonaniu rozliczenia przez
podatników, którzy wybrali ten sposób opodatkowania, tj. w II kwartale 2026 r.
Odsetek przypadków zakwestionowania rozliczeń w kontrolach lub sporach
w latach 2019–2025.
Uwzględniając stosunek kontroli obejmujących CIT, tj. kontroli:
podatkowych, w których wystąpiło niezerowe uszczuplenie lub wartość
zmniejszenia straty (wg roku zatwierdzenia/zaakceptowania),
celno-skarbowych, w których wystąpiła niezerowa kwota do wpłaty lub
zmniejszenia straty w CIT w wyniku kontroli lub korekty złożonej w trybie
art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji
Skarbowej3 (wg roku zakończenia),
do wszystkich kontroli przeprowadzonych w tym podatku w poszczególnych
okresach sprawozdawczych, wartości te wynoszą odpowiednio w:
- 2021 r. - 87,2,
- 2022 r. - 88,0,
- 2023 r. - 91,1,
- 2024 r. - 91,9,
- 2025 r. - 91,2.
Jak MF ocenia wpływ obecnej konstrukcji CIT na długoterminową stabilność
dochodów budżetowych oraz na skłonność firm do reinwestowania zysków w
Polsce?
Należy zauważyć, że konstrukcja podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce
opiera się na autonomicznym określeniu przychodów i kosztów uzyskania
przychodów, odrębnych od zasad rachunkowości bilansowej. Instrumenty takie jak
szczególne zasady rozliczania strat, zasady amortyzacji, wyłączenia niektórych
wydatków z kosztów uzyskania przychodów, podatek minimalny czy podatek od
przychodów z budynków służą zapewnieniu minimalnego poziomu opodatkowania
w określonych sytuacjach oraz ograniczeniu erozji podstawy opodatkowania.
Jednocześnie, system przewiduje rozwiązania wspierające rozwój działalności
gospodarczej (np. regulacje dotyczące Polskiej Spółki Holdingowej). Celem
ustawodawcy jest zachowanie równowagi pomiędzy konkurencyjnością systemu
a stabilnością dochodów publicznych.
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.
-- 15 of 16 --
16/16
Kategorie NKUP i ograniczenia kosztowe (w ujęciu agregatowym), które w
największym stopniu podnoszą efektywną stopę CIT, zwiększają ryzyko
sporów interpretacyjnych oraz generują największe koszty zgodności dla
przedsiębiorców.
Ustawa CIT przewiduje zarówno ogólną zasadę kwalifikowania wydatków jako
kosztów uzyskania przychodów, jak i katalog wyłączeń oraz ograniczeń. Do
regulacji, które konstrukcyjnie mogą prowadzić do zwiększenia relacji podatku do
wyniku bilansowego, należą w szczególności trwałe wyłączenia określonych
wydatków z kosztów uzyskania przychodów, ograniczenia w rozliczaniu strat
podatkowych, odmienne od rachunkowych zasady amortyzacji oraz przepisy
dotyczące podatku minimalnego i podatku od przychodów z budynków.
Z perspektywy systemowej, przepisy te mają na celu zapewnienie spójności systemu
oraz ochronę bazy podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 16 of 16 --