Interpelacja w sprawie wzmocnienia instytucji rzecznika małych i średnich przedsiębiorców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15379
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wzmocnienia instytucji rzecznika małych i średnich przedsiębiorców
Zgłaszający: Magdalena Sroka
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
jak stanowi ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, organ ten powołany został w celu ochrony interesów i praw małych i średnich przedsiębiorców, którzy stanowią podstawę polskiej gospodarki i odpowiadają za ponad 45% PKB. Rzecznik małych i średnich przedsiębiorców interweniuje w sprawach sporów z administracją publiczną, samorządami i innymi instytucjami państwa.
W związku ze wzrostem liczby zgłoszonych spraw oraz rosnącym zakresem obowiązków, obecny budżet Urzędu może być niewystarczający do skutecznej realizacji ustawowych zadań. Na tle innych instytucji stojących na straży praw określonych grup podmiotów, poziom finansowania Urzędu Rzecznika MŚP pozostaje relatywnie niski. W ustawie przewidziano łączny budżet na lata 2018-2027 w wysokości 170 500 000 zł, należy podkreślić, że poziom ten był określany w odmiennych realiach gospodarczych i przy znacznie niższych kosztach funkcjonowania administracji publicznej. Od tego czasu istotnie wzrosły koszty pracy, koszty obsługi prawnej, a także skala złożoności problemów, z jakimi mierzą się przedsiębiorcy.
Dla porównania, budżet rzecznika praw obywatelskich w okresie 2024-2026 został zwiększony o ok. 11%, natomiast budżet rzecznika finansowego w analogicznym zakresie wzrósł o ok. 13,5%. Brak proporcjonalnego zwiększania środków rzecznika małych i średnich przedsiębiorców może budzić wątpliwości co do zapewnienia równorzędnego poziomu ochrony praw przedsiębiorców.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2022 r. poz. 1339, z późn. zm.) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu, przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy planowane jest zwiększenie budżetu Urzędu Rzecznika MŚP w najbliższej nowelizacji budżetu?
Jak kształtowała się liczba spraw prowadzonych przez Urząd Rzecznika MŚP w ostatnich 3 latach?
Czy obecny poziom finansowania zapewnia pełną realizację ustawowych zadań rzecznika?
Czy i w jakim terminie planowane jest wznowienie prac legislacyjnych nad projektem nowelizacji ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców?
Z wyrazami szacunku Magdalena Sroka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „Trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7450 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-VI.054.1.2026
Warszawa, 21 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15379 w sprawie wzmocnienia instytucji Rzecznika Małych
i Średnich Przedsiębiorców
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Magdaleny Sroki w sprawie wzmocnienia
instytucji Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, proszę przyjąć następujące
wyjaśnienia.
Ad 1 i 3.
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich
Przedsiębiorców (dalej: ustawa o Rzeczniku)1, wydatki związane z funkcjonowaniem
Rzecznika są ujmowane w ustawie budżetowej i pokrywane z budżetu państwa z części,
której dysponentem jest minister właściwy do spraw gospodarki (część 20). Minister
Finansów i Gospodarki wykonuje swoje zadania w tym zakresie przy pomocy Ministerstwa
Rozwoju i Technologii (dalej: MRiT), które zapewnia obsługę tej części budżetowej.
W art. 17 ustawy o Rzeczniku określono maksymalny limit wydatków z budżetu państwa
przeznaczonych na wykonywanie zadań Rzecznika w latach 2018–2027. Zmiana tego
limitu wymaga zatem zmiany ustawy o Rzeczniku.
Obecnie prowadzone są prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku
Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw (UD218). Celem
proponowanych zmian jest wzmocnienie ochrony praw przedsiębiorców poprzez
doprecyzowanie obowiązujących regulacji i usunięcie dostrzeżonych luk prawnych, a także
przyznanie Rzecznikowi nowych uprawnień i kompetencji.
W tym zakresie projekt przewiduje również zmianę art. 17 ustawy o Rzeczniku. Zgodnie
z art. 50 ust. 1c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych2 projekt ustawy
określa również maksymalne limity wydatków Rzecznika na kolejne 10 lat budżetowych
wykonywania ustawy.
W wersji projektu skierowanej do uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji
publicznych zaproponowano wyższe, w stosunku do obecnie obowiązujących,
maksymalne limity wydatków na kolejne lata budżetowe. Propozycja ta była związana
z planowanym rozszerzeniem kompetencji oraz katalogu podmiotów objętych ochroną
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 461.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Rzecznika, a także zgłaszanymi potrzebami wynikającymi z dotychczasowych doświadczeń
funkcjonowania Rzecznika.
Ostateczny zakres regulacji, w tym nowych zadań, nie został dotychczas przesądzony, ze
względu na uwagi zgłoszone w toku uzgodnień międzyresortowych, opiniowania
i konsultacji publicznych, które są obecnie analizowane.
Obowiązująca procedura nadmiernego deficytu nakłada wymóg celowego, oszczędnego
i rzetelnego planowania wydatków budżetowych. W tym kontekście rzeczywiste koszty
realizacji zadań Rzecznika muszą mieścić się w granicach wyznaczonych planem
finansowym na dany rok budżetowy. W przypadku przekroczenia lub zagrożenia
przekroczenia limitu wydatków, stosuje się mechanizm korygujący polegający na
ograniczeniu kosztów rzeczowych Biura Rzecznika związanych z realizacją zadań
wynikających z ustawy o Rzeczniku. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o Rzeczniku, organem
właściwym do wdrożenia mechanizmu korygującego jest Rzecznik MŚP.
Z uwagi na obowiązujące uwarunkowania finansów publicznych każda propozycja
zwiększenia wydatków budżetowych wymaga szczegółowej analizy oraz oceny jej
zasadności, w tym w kontekście ustalonych priorytetów wydatkowych w ramach danej
części budżetowej. Niezbędne jest zatem uwzględnienie działań służących racjonalnemu
gospodarowaniu środkami publicznymi oraz zapewnienie ich efektywnego wykorzystania,
co, zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów, wymaga przedstawienia precyzyjnej
kalkulacji oraz adekwatnego uzasadnienia.
W związku z powyższym kwestia finansowania działalności Rzecznika MŚP pozostaje
przedmiotem bieżących analiz prowadzonych przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii,
we współpracy z Ministerstwem Finansów oraz w stałym dialogu z Biurem Rzecznika
MŚP.
Ad 2.
Na wstępie należy wskazać, że pojęcie „sprawy” w działalności Rzecznika MŚP ma
charakter wielowymiarowy i obejmuje zróżnicowany katalog działań o odmiennej
charakterystyce kompetencyjnej. W związku z powyższym poniżej przedstawiono dane
uwzględniające odmienny charakter poszczególnych kategorii spraw, przekazane przez
Biuro Rzecznika MŚP.
Działania Rzecznika MŚP można zasadniczo podzielić na dwa kluczowe obszary:
1. działania w sprawach indywidualnych (interwencyjne i procesowe),
2. działania o charakterze generalnym, w tym opiniowanie projektów aktów
normatywnych.
Rzecznik podejmuje działania, na wniosek przedsiębiorcy lub z urzędu, w indywidualnych
sprawach przedsiębiorców. W katalogu tym znajdują się m.in. kompetencje o charakterze
procesowym, w tym uprawnienie do udziału w postępowaniu w niektórych sprawach
cywilnych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, uprawnienie do wnoszenia
skargi nadzwyczajnej oraz uprawnienie do udziału w postępowaniach administracyjnych
i sądowo-administracyjnych – na prawach przysługujących prokuratorowi.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W tym obszarze liczba spraw prowadzonych przez Rzecznika MŚP wynosiła:
w 2023 r. – 3059,
w 2024 r. – 3925,
w 2025 r. – 4517.
Rzecznik realizuje również zadania o charakterze generalnym, w tym występuje do
właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej albo wydanie lub
zmianę innych aktów normatywnych w sprawach dotyczących działalności gospodarczej,
a także informuje właściwe organy o barierach i utrudnieniach w zakresie wykonywania
działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W odniesieniu do tej działalności:
w 2023 r. wpłynęły 762 wystąpienia, a liczba pism Rzecznika wyniosła 704,
w 2024 r. wpłynęło 1075 wystąpień, a liczba pism wyniosła 491,
w 2025 r. wpłynęły 853 wystąpienia, a liczba pism wyniosła 851.
Ponadto Rzecznik opiniuje projekty aktów normatywnych dotyczących interesów
przedsiębiorców oraz zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności
gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym zakresie:
w 2023 r. przeanalizowano 979 projektów,
w 2024 r. – 922 projekty,
w 2025 r. – 834 projekty.
Przedstawione dane ilustrują zróżnicowany charakter zadań podejmowanych przez
Rzecznika. Ich proste ujęcie ilościowe nie pozwala na jednoznaczną, porównawczą ocenę
zakresu realizowanych zadań. W konsekwencji przedstawione wielkości należy
odczytywać z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych kategorii spraw oraz zmiennych
uwarunkowań ich realizacji.
Ad 4.
Prace nad projektem ustawy UD218 są kontynuowane. Ostateczny zakres regulacji, w tym
nowych zadań, nie został dotychczas przesądzony, ze względu na uwagi zgłoszone w toku
uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych.
Trwają prace analityczne w zakresie skutków organizacyjnych i finansowych
projektowanych rozwiązań. Po ich zakończeniu projekt zostanie skierowany do dalszego
etapu procesu legislacyjnego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --