Interpelacja nr 15377
Interpelacja w sprawie przystąpienia Polski do instrumentu SAFE
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przystąpienia Polski do instrumentu SAFE
Interpelacja nr 15377
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przystąpienia Polski do instrumentu SAFE
Zgłaszający: Władysław Kurowski, Anna Dąbrowska-Banaszek, Sławomir Skwarek, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z decyzją rządu RP o przystąpieniu do instrumentu SAFE, stanowiącego mechanizm pożyczkowy koordynowany przez Komisję Europejską, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych wyjaśnień dotyczących skutków finansowych, budżetowych oraz strategicznych tej decyzji.
W debacie publicznej przedstawia się SAFE jako źródło „dodatkowych 44 mld euro dla Polski“. Tymczasem:
1. Środki z SAFE mają charakter pożyczek, które będą spłacane przez okres nawet 45 lat.
2. Nie są to „dodatkowe środki“ w sensie realnego zwiększenia budżetu obronnego – zastąpią finansowanie, które mogłoby zostać pozyskane poprzez emisję obligacji lub inne mechanizmy krajowe.
3. Do chwili obecnej nie przedstawiono opinii publicznej pełnej listy projektów planowanych do finansowania z SAFE. Wniosek został utajniony, a przedstawiciele rządu przyznali, że projekty będą dopiero negocjowane i możliwe jest niewykorzystanie pełnej alokacji.
Jednocześnie wymagania SAFE zobowiązują do pozyskiwania sprzętu wyłącznie z rynku UE. Oznacza to brak możliwości zakupu uzbrojenia z USA czy Korei Południowej, m.in.:
– F-35 Lightning II,
– M1 Abrams,
– K2 Black Panther,
– Patriot.
W praktyce może to oznaczać wieloletnie uzależnienie od ograniczonych mocy produkcyjnych przemysłu europejskiego. Przykładowo, Węgry w 2018 r. zamówiły 44 czołgi Leopard w Niemczech, a ich dostawy zakończyły się dopiero w 2026 r., podczas gdy Polska w podobnym czasie pozyskała ok. 250 czołgów Abrams ze Stanów Zjednoczonych.
Dodatkowo SAFE objęty jest zasadą warunkowości. Komisja Europejska w przeszłości wstrzymała środki dla Węgier powołując się na kwestie praworządności. Powstaje zatem pytanie, czy mechanizm ten nie może stać się narzędziem presji politycznej, zamiast wyłącznie instrumentem wzmacniania bezpieczeństwa.
Niepokój budzą również sygnały z MON, iż w przypadku spłaty zobowiązań SAFE bezpośrednio z budżetu obronnego może dojść do jego strukturalnego przeciążenia, uniemożliwiającego równoczesne finansowanie modernizacji technicznej, wynagrodzeń oraz świadczeń emerytalnych żołnierzy.
Alternatywą dla SAFE pozostaje wprowadzony przez rząd Prawa i Sprawiedliwości Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, który umożliwiał generowanie dodatkowych środków poprzez emisję obligacji i pożyczki, bez ograniczeń co do kierunku zakupów (USA, Korea Południowa, UE, Polska). Dzięki temu mechanizmowi Polska pozyskała m.in. czołgi Abrams, czołgi K2 oraz koreańskie systemy artyleryjskie Chunmoo. Rząd planuje jednak stopniowe wygaszenie tego funduszu na rzecz SAFE.
Z dostępnych informacji wynika, że oprocentowanie SAFE może wynosić 3-4% rocznie. Tymczasem 9 stycznia 2026 r. Polska wyemitowała 5-letnie obligacje o rentowności 2,96% oraz 10-letnie obligacje o rentowności 3,74%, czyli w analogicznych widełkach. W przypadku emisji własnych obligacji brak jest ograniczeń co do struktury zakupów.
Rząd deklaruje również, że 89% środków z SAFE trafi do polskiego przemysłu. Nie przedstawiono jednak metodologii tych wyliczeń. Powstają pytania:
1. Czy za „polski przemysł“ uznane zostaną spółki z dominującym kapitałem zagranicznym (np. Rheinmetall Polska sp. z o.o.)?
2. Czy uwzględniono podwykonawców i krajowych dostawców?
3. W jaki sposób spełniony zostanie wymóg 60% komponentów produkowanych w UE, który może wykluczyć niektóre produkty polskiego przemysłu (np. armatohaubice Krab)?
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka jest pełna lista projektów zgłoszonych przez Polskę do finansowania z SAFE?
2. Jakie są dokładne warunki finansowe pożyczek (oprocentowanie, prowizje, harmonogram spłat)?
3. Czy spłata zobowiązań SAFE będzie następować bezpośrednio z budżetu MON, czy z innego źródła?
4. Jak rząd zabezpieczy ciągłość finansowania wynagrodzeń i świadczeń dla żołnierzy w przypadku zwiększonego obciążenia budżetu MON?
5. W jaki sposób wyliczono, że 89% środków trafi do polskiego przemysłu?
6. Czy rząd przeprowadził analizę porównawczą kosztów i korzyści SAFE względem finansowania w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych? Proszę o jej przedstawienie.
7. Czy rząd dopuszcza utrzymanie i równoległe funkcjonowanie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych jako alternatywy dla SAFE?
8. Wreszcie czy wiadomo, czy rząd RFN zamierza skorzystać z instrumentu SAFE? Jeśli nie – jakie są przyczyny tej decyzji?
Z poważaniem
Interpelacja nr 15377
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przystąpienia Polski do instrumentu SAFE
Zgłaszający: Władysław Kurowski, Anna Dąbrowska-Banaszek, Sławomir Skwarek, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z decyzją rządu RP o przystąpieniu do instrumentu SAFE, stanowiącego mechanizm pożyczkowy koordynowany przez Komisję Europejską, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych wyjaśnień dotyczących skutków finansowych, budżetowych oraz strategicznych tej decyzji.
W debacie publicznej przedstawia się SAFE jako źródło „dodatkowych 44 mld euro dla Polski“. Tymczasem:
1. Środki z SAFE mają charakter pożyczek, które będą spłacane przez okres nawet 45 lat.
2. Nie są to „dodatkowe środki“ w sensie realnego zwiększenia budżetu obronnego – zastąpią finansowanie, które mogłoby zostać pozyskane poprzez emisję obligacji lub inne mechanizmy krajowe.
3. Do chwili obecnej nie przedstawiono opinii publicznej pełnej listy projektów planowanych do finansowania z SAFE. Wniosek został utajniony, a przedstawiciele rządu przyznali, że projekty będą dopiero negocjowane i możliwe jest niewykorzystanie pełnej alokacji.
Jednocześnie wymagania SAFE zobowiązują do pozyskiwania sprzętu wyłącznie z rynku UE. Oznacza to brak możliwości zakupu uzbrojenia z USA czy Korei Południowej, m.in.:
– F-35 Lightning II,
– M1 Abrams,
– K2 Black Panther,
– Patriot.
W praktyce może to oznaczać wieloletnie uzależnienie od ograniczonych mocy produkcyjnych przemysłu europejskiego. Przykładowo, Węgry w 2018 r. zamówiły 44 czołgi Leopard w Niemczech, a ich dostawy zakończyły się dopiero w 2026 r., podczas gdy Polska w podobnym czasie pozyskała ok. 250 czołgów Abrams ze Stanów Zjednoczonych.
Dodatkowo SAFE objęty jest zasadą warunkowości. Komisja Europejska w przeszłości wstrzymała środki dla Węgier powołując się na kwestie praworządności. Powstaje zatem pytanie, czy mechanizm ten nie może stać się narzędziem presji politycznej, zamiast wyłącznie instrumentem wzmacniania bezpieczeństwa.
Niepokój budzą również sygnały z MON, iż w przypadku spłaty zobowiązań SAFE bezpośrednio z budżetu obronnego może dojść do jego strukturalnego przeciążenia, uniemożliwiającego równoczesne finansowanie modernizacji technicznej, wynagrodzeń oraz świadczeń emerytalnych żołnierzy.
Alternatywą dla SAFE pozostaje wprowadzony przez rząd Prawa i Sprawiedliwości Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, który umożliwiał generowanie dodatkowych środków poprzez emisję obligacji i pożyczki, bez ograniczeń co do kierunku zakupów (USA, Korea Południowa, UE, Polska). Dzięki temu mechanizmowi Polska pozyskała m.in. czołgi Abrams, czołgi K2 oraz koreańskie systemy artyleryjskie Chunmoo. Rząd planuje jednak stopniowe wygaszenie tego funduszu na rzecz SAFE.
Z dostępnych informacji wynika, że oprocentowanie SAFE może wynosić 3-4% rocznie. Tymczasem 9 stycznia 2026 r. Polska wyemitowała 5-letnie obligacje o rentowności 2,96% oraz 10-letnie obligacje o rentowności 3,74%, czyli w analogicznych widełkach. W przypadku emisji własnych obligacji brak jest ograniczeń co do struktury zakupów.
Rząd deklaruje również, że 89% środków z SAFE trafi do polskiego przemysłu. Nie przedstawiono jednak metodologii tych wyliczeń. Powstają pytania:
1. Czy za „polski przemysł“ uznane zostaną spółki z dominującym kapitałem zagranicznym (np. Rheinmetall Polska sp. z o.o.)?
2. Czy uwzględniono podwykonawców i krajowych dostawców?
3. W jaki sposób spełniony zostanie wymóg 60% komponentów produkowanych w UE, który może wykluczyć niektóre produkty polskiego przemysłu (np. armatohaubice Krab)?
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka jest pełna lista projektów zgłoszonych przez Polskę do finansowania z SAFE?
2. Jakie są dokładne warunki finansowe pożyczek (oprocentowanie, prowizje, harmonogram spłat)?
3. Czy spłata zobowiązań SAFE będzie następować bezpośrednio z budżetu MON, czy z innego źródła?
4. Jak rząd zabezpieczy ciągłość finansowania wynagrodzeń i świadczeń dla żołnierzy w przypadku zwiększonego obciążenia budżetu MON?
5. W jaki sposób wyliczono, że 89% środków trafi do polskiego przemysłu?
6. Czy rząd przeprowadził analizę porównawczą kosztów i korzyści SAFE względem finansowania w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych? Proszę o jej przedstawienie.
7. Czy rząd dopuszcza utrzymanie i równoległe funkcjonowanie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych jako alternatywy dla SAFE?
8. Wreszcie czy wiadomo, czy rząd RFN zamierza skorzystać z instrumentu SAFE? Jeśli nie – jakie są przyczyny tej decyzji?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 14 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
10.7 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (14)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9347 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 9 kwietnia 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na Interpelację nr 15377
Znak sprawy: WM5.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 15377 posłanki Anny
Dąbrowskiej-Banaszek oraz posłów: Władysława Kurowskiego, Sławomira
Skwarka, Józefa Szczurka-Żelazko i Patryka Wichra w zakresie kompetencji
Ministra Finansów i Gospodarki.
W zakresie pytania nr 2 dotyczącego warunków finansowych pożyczki
(oprocentowanie, prowizje, harmonogram spłat) przedstawiam następujące
wyjaśnienia:
1) Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r.
ustanawiającym Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
(„instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego
instrument SAFE zapewni długoterminowe pożyczki o maksymalnym okresie
trwania 45 lat i 10-letnim okresie karencji w spłacie kapitału, co oznacza, że średnia
zapadalność pożyczek wyniesie ok. 28 lat.
2) Pożyczki SAFE będą finansowane poprzez emisję obligacji UE. Zgodnie
z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509
z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do
budżetu ogólnego Unii Komisja Europejska zaciąga zobowiązania na rynkach
finansowych, realizując zróżnicowaną strategię finansowania. Metodykę ustalania
kosztu finansowania dla pożyczek oferowanych państwom członkowskim przez UE
(zarówno w ramach RRF jak i SAFE) określa decyzja wykonawcza Komisji (UE,
Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r. ustanawiająca ramy alokacji kosztów
związanych z operacjami zaciągania pożyczek i zarządzania długiem w ramach
zróżnicowanej strategii finansowania.
-- 1 of 5 --
2/5
Zgodnie z obowiązującymi zasadami stosowanymi przez KE oprocentowanie
pożyczek będzie uzależnione od bieżącego ważonego kosztu emisji obligacji
emitowanych przez KE na rzecz Unii Europejskiej na finansowanie realizowanych
programów w półroczu, w którym nastąpi ciągnienie transzy, jak ma to już miejsce
dla pożyczek w ramach RRF. Oprocentowanie jest ustalane na okres roku
i aktualizowane w kolejnych latach w zależności od zmian w koszyku obligacji, który
finansował daną transzę. Ostatni raportowany przez KE średni koszt finansowania
pożyczek (w ramach RRF) w pierwszym półroczu 2025 r. wynosił 3,17%.
Przyszłe oprocentowanie pożyczek z SAFE nie jest obecnie znane i będzie
uzależnione od przyszłych warunków rynkowych, po jakich KE będzie pozyskiwała
finansowanie, jednak co do zasady koszty zaciągania zobowiązań przez KE na
finansowanie SAFE powinny być dla Polski istotnie niższe niż rynkowe koszty
samodzielnej emisji długu na rynkach finansowych z uwagi na wyższą wiarygodność
kredytową UE niż Polski oraz większą płynność emisji w euro obligacji UE niż
polskich obligacji w euro.
Zgodnie z metodyką alokacji kosztów określoną w decyzji wykonawczej Komisji (UE,
Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r. oprócz kosztów związanych
z finansowaniem (wynikających z emisji długu przez KE) pożyczkobiorca ponosi
również koszty administracyjne organizacji programu przez KE oraz koszt
zarządzania płynnością KE, z drugiej strony partycypuje w dochodach z lokowania
wolnych środków przez KE. Koszty pozaodsetkowe są, przy dużej skali programu,
relatywnie niskie i nie mają znaczącego wpływu na rachunek ekonomiczny, stąd też
wielkości te nie są prognozowane przez MF.
Dotychczas, przy obsłudze pożyczek w ramach RRF, koszty administracyjne za rok
2024 wyniosły 228 tys. EUR (co stanowi koszt 0,002 pkt proc. kwoty wypłat na
koniec 2024 r.), a dochody z zarządzania płynnością przez KE za 2024 rok wyniosły
3 426 tys. EUR (jeżeli koszt zarządzania za poprzedni rok wygenerował zyski, KE
dokonuje wypłaty nadwyżki na rzecz państwa członkowskiego), a zatem pozytywne
saldo dla budżetu państwa (wpływy wyższe niż wydatki) wyniosło 3 198 tys. EUR.
W zakresie pytania nr 3 informuję, że zgodnie z § 1 uchwały nr 96 Rady Ministrów
z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu Polska Zbrojna (M.P. poz. 291)
pożyczka w ramach instrumentu SAFE zostanie zaciągnięta przez Bank
Gospodarstwa Krajowego („BGK”) na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych
(FWSZ).
Na podstawie § 3 ww. uchwały spłata:
1) pożyczki SAFE, wraz z odsetkami i innymi kosztami bezpośrednio związanymi z tą
pożyczką,
2) kredytów i pożyczek oraz wykup obligacji, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy
z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zaciąganych lub emitowanych w
zakresie niezbędnym do obsługi pożyczki SAFE, odsetek od tych kredytów,
pożyczek i obligacji oraz pokrycie kosztów bezpośrednio związanych z tymi
kredytami, pożyczkami i obligacjami, w tym kosztów emisji obligacji,
-- 2 of 5 --
3/5
3) zobowiązań wynikających z transakcji zabezpieczających, o których mowa w art.
45c ustawy, w zakresie zaciąganych zobowiązań finansowych wynikających
z pożyczki SAFE:
– nastąpi ze środków, które nie są wliczane do minimalnego limitu wydatków,
o którym mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy (3% PKB).
W zakresie pytania nr 4 informuję, że zgodnie z informacją zawartą w odpowiedzi na
pytanie nr 3 wydatki na spłatę zobowiązań SAFE nie będą wliczane do minimalnego
limitu wydatków obronnych określonego na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z
dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (3% PKB).
W zakresie pytania nr 6 przekazuję poniżej informacje dotyczące metodologii
porównania kosztów obsługi pożyczek w ramach SAFE wobec istniejących źródeł
finansowania wydatków obronnych.
Oczekiwane oszczędności kosztów obsługi pożyczek w ramach SAFE zostały
oszacowane przedziałowo na podstawie historycznych średnich różnic dla kosztu
finansowania pożyczek w ramach RRF ciągniętych w latach 2023-2024 oraz:
- hipotetycznego rynkowego kosztu emisji SP w EUR w odpowiadających terminach
emisji,
- hipotetycznego rynkowego kosztu emisji BGK w EUR na rzecz zarządzanych przez
bank funduszy,
przy uwzględnieniu harmonogramu ciągnień i spłat pożyczek SAFE.
Założenia:
1. Całkowita wartość pożyczki w ramach instrumentu SAFE to 43,7 mld EUR, co w
przeliczeniu na złote daje równowartość ok. 183,5 mld zł. Do przeliczenia przyjęto
stały kurs 4,20.
2. Na potrzeby analizy założono następujący harmonogram ciągnień w latach 2026-
2030, w tym zaliczkę 15% w roku 2026:
rok
ciągnienie (mld
PLN)
2026 31,6
2027 38,0
2028 38,0
2029 38,0
2030 38,0
Suma 183,5
3. Spłata rat kapitałowych transzy rozpoczyna się po 10 latach i kończy po 45 latach,
zatem średnia zapadalność pożyczek wynosi ok. 28 lat.
4. Różnica w koszcie finansowania została oszacowana na podstawie historycznych
różnic dla kosztu finansowania pożyczek w ramach RRF ciągniętych w latach 2023-
2024, dla których ustalona została kwota odsetek, oraz hipotetycznych emisji SP w
odpowiadających terminach emisji:
-- 3 of 5 --
4/5
termin
ciągnienia
pożyczek RRF
koszt
finansowania
RRF
(pkt proc.)
kwota
pożyczki
RRF
(mln EUR)
hipotetyczna
emisja obligacji
SP w EUR
(pkt proc.)*
różnica w koszcie
finansowania
RRF i SP
(pkt proc.)
(1) (2) (3) (4) (5)=(4)-(2)
zaliczka 2023-12-28 3,57% 4 504,0 3,96% 0,39%
transza I 2024-04-15 3,15% 3 633,4 4,09% 0,94%
transza II i III 2024-12-17 2,99% 5 326,8 3,82% 0,83%
średnia ważona różnica w koszcie finansowania 0,7%
* Uwzględnia premię za nową emisję, średnia zapadalność hipotetycznej emisji obligacji wynosi 20
lat i odpowiada pożyczce z RRF.
Oszacowana w ten sposób różnica pomiędzy kosztem finansowania pożyczek SAFE
a rynkowym finansowaniem Skarbu Państwa w euro dla odpowiedniego terminu
to 0,7 pkt proc. Założono, że różnica ta będzie stała w okresie życia pożyczki.
5. Różnica pomiędzy kosztem finansowania SP a kosztem rynkowego finansowania
BGK w euro wynosi ok. 0,6 pkt proc. (na podstawie historycznych
długoterminowych emisji BGK w euro), a zatem szacunkowa różnica pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym BGK wynosiłaby
ok. 1,3 pkt proc. (0,7 pkt proc. + 0,6 pkt proc.).
Wyniki:
Przy powyższych założeniach:
• szacowana wartość nominalna oszczędności wynikających z różnicy pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym Skarbu
Państwa (tj. 0,7 pkt proc. w każdym roku) w całym horyzoncie obsługi pożyczek,
tj. w latach 2026-2075 wynosi ok. 36 mld zł;
• szacowana wartość nominalna oszczędności wynikających z różnicy pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym BGK (tj. 1,3
pkt proc. w każdym roku) w całym horyzoncie obsługi pożyczek wynosi
ok. 67 mld zł.
W zakresie pytania nr 7 informuję, że pożyczka w ramach instrumentu SAFE
zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego („BGK”) na rzecz
Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ).
Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 11 marca 2022 r.
o obronie Ojczyzny, został utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego. Cel
przeznaczenia środków Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych określają przepisy art. 41
ust. 2 i 3 ww. ustawy.
Obecnie nie są procedowane przepisy zmieniające ustawę o obronie Ojczyny
w zakresie likwidacji Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
-- 4 of 5 --
5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 9 kwietnia 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na Interpelację nr 15377
Znak sprawy: WM5.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 15377 posłanki Anny
Dąbrowskiej-Banaszek oraz posłów: Władysława Kurowskiego, Sławomira
Skwarka, Józefa Szczurka-Żelazko i Patryka Wichra w zakresie kompetencji
Ministra Finansów i Gospodarki.
W zakresie pytania nr 2 dotyczącego warunków finansowych pożyczki
(oprocentowanie, prowizje, harmonogram spłat) przedstawiam następujące
wyjaśnienia:
1) Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r.
ustanawiającym Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
(„instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego
instrument SAFE zapewni długoterminowe pożyczki o maksymalnym okresie
trwania 45 lat i 10-letnim okresie karencji w spłacie kapitału, co oznacza, że średnia
zapadalność pożyczek wyniesie ok. 28 lat.
2) Pożyczki SAFE będą finansowane poprzez emisję obligacji UE. Zgodnie
z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509
z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do
budżetu ogólnego Unii Komisja Europejska zaciąga zobowiązania na rynkach
finansowych, realizując zróżnicowaną strategię finansowania. Metodykę ustalania
kosztu finansowania dla pożyczek oferowanych państwom członkowskim przez UE
(zarówno w ramach RRF jak i SAFE) określa decyzja wykonawcza Komisji (UE,
Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r. ustanawiająca ramy alokacji kosztów
związanych z operacjami zaciągania pożyczek i zarządzania długiem w ramach
zróżnicowanej strategii finansowania.
-- 1 of 5 --
2/5
Zgodnie z obowiązującymi zasadami stosowanymi przez KE oprocentowanie
pożyczek będzie uzależnione od bieżącego ważonego kosztu emisji obligacji
emitowanych przez KE na rzecz Unii Europejskiej na finansowanie realizowanych
programów w półroczu, w którym nastąpi ciągnienie transzy, jak ma to już miejsce
dla pożyczek w ramach RRF. Oprocentowanie jest ustalane na okres roku
i aktualizowane w kolejnych latach w zależności od zmian w koszyku obligacji, który
finansował daną transzę. Ostatni raportowany przez KE średni koszt finansowania
pożyczek (w ramach RRF) w pierwszym półroczu 2025 r. wynosił 3,17%.
Przyszłe oprocentowanie pożyczek z SAFE nie jest obecnie znane i będzie
uzależnione od przyszłych warunków rynkowych, po jakich KE będzie pozyskiwała
finansowanie, jednak co do zasady koszty zaciągania zobowiązań przez KE na
finansowanie SAFE powinny być dla Polski istotnie niższe niż rynkowe koszty
samodzielnej emisji długu na rynkach finansowych z uwagi na wyższą wiarygodność
kredytową UE niż Polski oraz większą płynność emisji w euro obligacji UE niż
polskich obligacji w euro.
Zgodnie z metodyką alokacji kosztów określoną w decyzji wykonawczej Komisji (UE,
Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r. oprócz kosztów związanych
z finansowaniem (wynikających z emisji długu przez KE) pożyczkobiorca ponosi
również koszty administracyjne organizacji programu przez KE oraz koszt
zarządzania płynnością KE, z drugiej strony partycypuje w dochodach z lokowania
wolnych środków przez KE. Koszty pozaodsetkowe są, przy dużej skali programu,
relatywnie niskie i nie mają znaczącego wpływu na rachunek ekonomiczny, stąd też
wielkości te nie są prognozowane przez MF.
Dotychczas, przy obsłudze pożyczek w ramach RRF, koszty administracyjne za rok
2024 wyniosły 228 tys. EUR (co stanowi koszt 0,002 pkt proc. kwoty wypłat na
koniec 2024 r.), a dochody z zarządzania płynnością przez KE za 2024 rok wyniosły
3 426 tys. EUR (jeżeli koszt zarządzania za poprzedni rok wygenerował zyski, KE
dokonuje wypłaty nadwyżki na rzecz państwa członkowskiego), a zatem pozytywne
saldo dla budżetu państwa (wpływy wyższe niż wydatki) wyniosło 3 198 tys. EUR.
W zakresie pytania nr 3 informuję, że zgodnie z § 1 uchwały nr 96 Rady Ministrów
z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu Polska Zbrojna (M.P. poz. 291)
pożyczka w ramach instrumentu SAFE zostanie zaciągnięta przez Bank
Gospodarstwa Krajowego („BGK”) na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych
(FWSZ).
Na podstawie § 3 ww. uchwały spłata:
1) pożyczki SAFE, wraz z odsetkami i innymi kosztami bezpośrednio związanymi z tą
pożyczką,
2) kredytów i pożyczek oraz wykup obligacji, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy
z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zaciąganych lub emitowanych w
zakresie niezbędnym do obsługi pożyczki SAFE, odsetek od tych kredytów,
pożyczek i obligacji oraz pokrycie kosztów bezpośrednio związanych z tymi
kredytami, pożyczkami i obligacjami, w tym kosztów emisji obligacji,
-- 2 of 5 --
3/5
3) zobowiązań wynikających z transakcji zabezpieczających, o których mowa w art.
45c ustawy, w zakresie zaciąganych zobowiązań finansowych wynikających
z pożyczki SAFE:
– nastąpi ze środków, które nie są wliczane do minimalnego limitu wydatków,
o którym mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy (3% PKB).
W zakresie pytania nr 4 informuję, że zgodnie z informacją zawartą w odpowiedzi na
pytanie nr 3 wydatki na spłatę zobowiązań SAFE nie będą wliczane do minimalnego
limitu wydatków obronnych określonego na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z
dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (3% PKB).
W zakresie pytania nr 6 przekazuję poniżej informacje dotyczące metodologii
porównania kosztów obsługi pożyczek w ramach SAFE wobec istniejących źródeł
finansowania wydatków obronnych.
Oczekiwane oszczędności kosztów obsługi pożyczek w ramach SAFE zostały
oszacowane przedziałowo na podstawie historycznych średnich różnic dla kosztu
finansowania pożyczek w ramach RRF ciągniętych w latach 2023-2024 oraz:
- hipotetycznego rynkowego kosztu emisji SP w EUR w odpowiadających terminach
emisji,
- hipotetycznego rynkowego kosztu emisji BGK w EUR na rzecz zarządzanych przez
bank funduszy,
przy uwzględnieniu harmonogramu ciągnień i spłat pożyczek SAFE.
Założenia:
1. Całkowita wartość pożyczki w ramach instrumentu SAFE to 43,7 mld EUR, co w
przeliczeniu na złote daje równowartość ok. 183,5 mld zł. Do przeliczenia przyjęto
stały kurs 4,20.
2. Na potrzeby analizy założono następujący harmonogram ciągnień w latach 2026-
2030, w tym zaliczkę 15% w roku 2026:
rok
ciągnienie (mld
PLN)
2026 31,6
2027 38,0
2028 38,0
2029 38,0
2030 38,0
Suma 183,5
3. Spłata rat kapitałowych transzy rozpoczyna się po 10 latach i kończy po 45 latach,
zatem średnia zapadalność pożyczek wynosi ok. 28 lat.
4. Różnica w koszcie finansowania została oszacowana na podstawie historycznych
różnic dla kosztu finansowania pożyczek w ramach RRF ciągniętych w latach 2023-
2024, dla których ustalona została kwota odsetek, oraz hipotetycznych emisji SP w
odpowiadających terminach emisji:
-- 3 of 5 --
4/5
termin
ciągnienia
pożyczek RRF
koszt
finansowania
RRF
(pkt proc.)
kwota
pożyczki
RRF
(mln EUR)
hipotetyczna
emisja obligacji
SP w EUR
(pkt proc.)*
różnica w koszcie
finansowania
RRF i SP
(pkt proc.)
(1) (2) (3) (4) (5)=(4)-(2)
zaliczka 2023-12-28 3,57% 4 504,0 3,96% 0,39%
transza I 2024-04-15 3,15% 3 633,4 4,09% 0,94%
transza II i III 2024-12-17 2,99% 5 326,8 3,82% 0,83%
średnia ważona różnica w koszcie finansowania 0,7%
* Uwzględnia premię za nową emisję, średnia zapadalność hipotetycznej emisji obligacji wynosi 20
lat i odpowiada pożyczce z RRF.
Oszacowana w ten sposób różnica pomiędzy kosztem finansowania pożyczek SAFE
a rynkowym finansowaniem Skarbu Państwa w euro dla odpowiedniego terminu
to 0,7 pkt proc. Założono, że różnica ta będzie stała w okresie życia pożyczki.
5. Różnica pomiędzy kosztem finansowania SP a kosztem rynkowego finansowania
BGK w euro wynosi ok. 0,6 pkt proc. (na podstawie historycznych
długoterminowych emisji BGK w euro), a zatem szacunkowa różnica pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym BGK wynosiłaby
ok. 1,3 pkt proc. (0,7 pkt proc. + 0,6 pkt proc.).
Wyniki:
Przy powyższych założeniach:
• szacowana wartość nominalna oszczędności wynikających z różnicy pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym Skarbu
Państwa (tj. 0,7 pkt proc. w każdym roku) w całym horyzoncie obsługi pożyczek,
tj. w latach 2026-2075 wynosi ok. 36 mld zł;
• szacowana wartość nominalna oszczędności wynikających z różnicy pomiędzy
kosztem finansowania pożyczek SAFE a finansowaniem rynkowym BGK (tj. 1,3
pkt proc. w każdym roku) w całym horyzoncie obsługi pożyczek wynosi
ok. 67 mld zł.
W zakresie pytania nr 7 informuję, że pożyczka w ramach instrumentu SAFE
zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego („BGK”) na rzecz
Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ).
Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 11 marca 2022 r.
o obronie Ojczyzny, został utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego. Cel
przeznaczenia środków Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych określają przepisy art. 41
ust. 2 i 3 ww. ustawy.
Obecnie nie są procedowane przepisy zmieniające ustawę o obronie Ojczyny
w zakresie likwidacji Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
-- 4 of 5 --
5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --