Interpelacja nr 15371
Interpelacja w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia
Interpelacja nr 15371
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie istotnych problemów, z jakimi spotykają się osoby głuche posługujące się polskim językiem migowym (PJM) w procesie orzekania o poziomie potrzeby wsparcia uprawniającym do świadczenia wspierającego.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie wspierające przysługuje osobom, które uzyskają w decyzji wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów. Wysokość świadczenia jest uzależniona od liczby przyznanych punktów: im wyższa punktacja, tym wyższa procentowa stawka świadczenia w odniesieniu do renty socjalnej (ok. 40%-220% renty socjalnej). Progi przyznania prawa do świadczenia są zaś stopniowane w czasie – w kolejnych latach świadczenie przysługuje osobom z kolejnymi niższymi zakresami punktów.
W praktyce mechanizm punktacji opiera się na ocenie zakresu potrzeb wsparcia osoby z niepełnosprawnością przez komisję WZON. Jednak osoby głuche, mimo realnych barier komunikacyjnych i społecznych, bardzo często uzyskują zbyt niską liczbę punktów, co skutkuje brakiem kwalifikacji do świadczenia lub przyznaniem go w zbyt niskiej wysokości. Fakt ten jest w dużej mierze efektem systemowego traktowania niepełnosprawności osób głuchych w ten sam sposób jak niepełnosprawności o innej charakterystyce (np. ruchowej), co prowadzi do sytuacji, w której osoby głuche są automatycznie uznawane w ocenach funkcjonowania za niewystarczająco niepełnosprawne, aby uzyskać świadczenie, mimo że ich codzienne funkcjonowanie jest istotnie ograniczone przez barierę komunikacyjną i brak dostępu do informacji w języku migowym. Takie zrównanie jest niesprawiedliwe, ponieważ brak niepełnosprawności ruchowej nie umniejsza ograniczeń wynikających z izolacji komunikacyjnej, społecznej i barier dostępu do usług publicznych, a mimo to w obecnym systemie wpływa na niższą punktację i brak dostępu do wsparcia.
Problem ten potęguje niedostateczny dostęp do tłumaczy PJM lub mediatorów komunikacyjnych podczas wszystkich etapów postępowania WZON. Osoby głuche, które nie posługują się językiem mówionym w stopniu umożliwiającym pełne przedstawienie swoich potrzeb, często nie są w stanie w pełni zakomunikować swojej sytuacji życiowej i funkcjonowania, co prowadzi do obniżenia punktacji lub całkowitego braku kwalifikacji do świadczenia. Niedobór certyfikowanych tłumaczy PJM, brak obowiązku ich obecności w komisjach oraz brak odpowiednich standardów postępowania powodują, że osoby głuche są w praktyce wykluczane z systemu wsparcia, mimo że celem świadczenia wspierającego jest właśnie zapewnienie pomocy osobom z ograniczoną samodzielnością.
Dodatkowo brak jednolitych standardów oceny funkcjonowania osób głuchych oraz niewystarczająca wiedza członków komisji na temat specyfiki życia osób głuchych skutkują często niepełną oceną rzeczywistych barier, w tym trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktów społecznych, zawodowych czy korzystaniu z usług publicznych. W efekcie osoby głuche rywalizują w punktacji z osobami, których deficyty są lepiej odzwierciedlone w systemie oceny, co prowadzi do dalszej dyskryminacji przez sam system przyznawania świadczeń.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie działania planuje ministerstwo, aby zapewnić osobom głuchym pełną możliwość komunikacji i właściwe uwzględnienie ich specyfiki podczas ustalania poziomu potrzeby wsparcia?
Czy przewidziano obowiązkowe zapewnienie tłumacza PJM lub mediatora komunikacyjnego na wszystkich etapach postępowania WZON, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie posługuje się PJM?
Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia liczby certyfikowanych tłumaczy PJM oraz zapewnienia ich jakości i dostępności w systemie orzekania o potrzebie wsparcia?
Czy ministerstwo posiada dane dotyczące odsetka osób głuchych, które nie otrzymują świadczenia wspierającego z powodu zbyt niskiej punktacji, i jakie działania naprawcze planuje w związku z tym?
Czy przewidziano działania systemowe lub legislacyjne umożliwiające osobom głuchym pełny dostęp do świadczenia wspierającego lub innego adekwatnego wsparcia, tak aby uniknąć ich wykluczenia z prawa do świadczenia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie odrębnych kryteriów oceny i punktacji dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, w tym osób głuchych, tak aby obecne zrównanie ich z innymi rodzajami niepełnosprawności nie skutkowało automatycznym wykluczeniem z możliwości korzystania ze świadczenia?
Interpelacja nr 15371
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie istotnych problemów, z jakimi spotykają się osoby głuche posługujące się polskim językiem migowym (PJM) w procesie orzekania o poziomie potrzeby wsparcia uprawniającym do świadczenia wspierającego.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie wspierające przysługuje osobom, które uzyskają w decyzji wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów. Wysokość świadczenia jest uzależniona od liczby przyznanych punktów: im wyższa punktacja, tym wyższa procentowa stawka świadczenia w odniesieniu do renty socjalnej (ok. 40%-220% renty socjalnej). Progi przyznania prawa do świadczenia są zaś stopniowane w czasie – w kolejnych latach świadczenie przysługuje osobom z kolejnymi niższymi zakresami punktów.
W praktyce mechanizm punktacji opiera się na ocenie zakresu potrzeb wsparcia osoby z niepełnosprawnością przez komisję WZON. Jednak osoby głuche, mimo realnych barier komunikacyjnych i społecznych, bardzo często uzyskują zbyt niską liczbę punktów, co skutkuje brakiem kwalifikacji do świadczenia lub przyznaniem go w zbyt niskiej wysokości. Fakt ten jest w dużej mierze efektem systemowego traktowania niepełnosprawności osób głuchych w ten sam sposób jak niepełnosprawności o innej charakterystyce (np. ruchowej), co prowadzi do sytuacji, w której osoby głuche są automatycznie uznawane w ocenach funkcjonowania za niewystarczająco niepełnosprawne, aby uzyskać świadczenie, mimo że ich codzienne funkcjonowanie jest istotnie ograniczone przez barierę komunikacyjną i brak dostępu do informacji w języku migowym. Takie zrównanie jest niesprawiedliwe, ponieważ brak niepełnosprawności ruchowej nie umniejsza ograniczeń wynikających z izolacji komunikacyjnej, społecznej i barier dostępu do usług publicznych, a mimo to w obecnym systemie wpływa na niższą punktację i brak dostępu do wsparcia.
Problem ten potęguje niedostateczny dostęp do tłumaczy PJM lub mediatorów komunikacyjnych podczas wszystkich etapów postępowania WZON. Osoby głuche, które nie posługują się językiem mówionym w stopniu umożliwiającym pełne przedstawienie swoich potrzeb, często nie są w stanie w pełni zakomunikować swojej sytuacji życiowej i funkcjonowania, co prowadzi do obniżenia punktacji lub całkowitego braku kwalifikacji do świadczenia. Niedobór certyfikowanych tłumaczy PJM, brak obowiązku ich obecności w komisjach oraz brak odpowiednich standardów postępowania powodują, że osoby głuche są w praktyce wykluczane z systemu wsparcia, mimo że celem świadczenia wspierającego jest właśnie zapewnienie pomocy osobom z ograniczoną samodzielnością.
Dodatkowo brak jednolitych standardów oceny funkcjonowania osób głuchych oraz niewystarczająca wiedza członków komisji na temat specyfiki życia osób głuchych skutkują często niepełną oceną rzeczywistych barier, w tym trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktów społecznych, zawodowych czy korzystaniu z usług publicznych. W efekcie osoby głuche rywalizują w punktacji z osobami, których deficyty są lepiej odzwierciedlone w systemie oceny, co prowadzi do dalszej dyskryminacji przez sam system przyznawania świadczeń.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie działania planuje ministerstwo, aby zapewnić osobom głuchym pełną możliwość komunikacji i właściwe uwzględnienie ich specyfiki podczas ustalania poziomu potrzeby wsparcia?
Czy przewidziano obowiązkowe zapewnienie tłumacza PJM lub mediatora komunikacyjnego na wszystkich etapach postępowania WZON, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie posługuje się PJM?
Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia liczby certyfikowanych tłumaczy PJM oraz zapewnienia ich jakości i dostępności w systemie orzekania o potrzebie wsparcia?
Czy ministerstwo posiada dane dotyczące odsetka osób głuchych, które nie otrzymują świadczenia wspierającego z powodu zbyt niskiej punktacji, i jakie działania naprawcze planuje w związku z tym?
Czy przewidziano działania systemowe lub legislacyjne umożliwiające osobom głuchym pełny dostęp do świadczenia wspierającego lub innego adekwatnego wsparcia, tak aby uniknąć ich wykluczenia z prawa do świadczenia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie odrębnych kryteriów oceny i punktacji dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, w tym osób głuchych, tak aby obecne zrównanie ich z innymi rodzajami niepełnosprawności nie skutkowało automatycznym wykluczeniem z możliwości korzystania ze świadczenia?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7642 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.137. 2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 15371 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej,
w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz
poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustalanie potrzeby wsparcia i jej poziomu realizowane jest przez wojewódzkie zespoły do
spraw orzekania o niepełnosprawności na podstawie przepisów ustawy
z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm.), a także rozporządzenia Ministra
Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu
potrzeby wsparcia (Dz.U. z 2023 poz. 2581).
Zgodnie z treścią art. 4b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych potrzeba wsparcia jest następstwem braku lub utraty
autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej albo sensorycznej. Przy ustaleniu potrzeby
wsparcia bierze się pod uwagę, adekwatnie do wieku oraz niepełnosprawności fizycznej,
psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej, zdolność osoby do samodzielnego wykonywania
określonych codziennych czynności z uwzględnieniem czasu niezbędnego do ich wykonania
oraz konieczności wsparcia przez inną osobę lub technologię wspomagającą. Oceny poziomu
potrzeby wsparcia dokonują składy złożone z przeszkolonych w tym zakresie specjalistów.
Poziom potrzeby wsparcia jest liczbowym parametrem, który zgodnie z art. 4b ust. 3
wskazanego aktu obrazuje miarę wymaganej przez daną osobę pomocy w skali od 0 do 100
punktów. Zgodnie z § 5 ust. 1. rozporządzenia w sprawie ustalania poziomu potrzeby
wsparcia skład ustalający określa, w jednym miejscu i czasie, poziom potrzeby wsparcia przy
zastosowaniu formularza ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób zaliczonych do
stopnia niepełnosprawności. Ocena dokonywana jest na podstawie: obserwacji,
bezpośredniego wywiadu i oceny, a także informacji wskazanych w kwestionariuszu
samooceny trudności w zakresie wykonywania czynności związanych z funkcjonowaniem.
Potrzeba wsparcia ustalana jest w odniesieniu do 32 precyzyjnie zdefiniowanych czynności,
stanowiących zestaw uniwersalnych aktywności człowieka. Ich listę opracowano w oparciu
o składnik drugi pn. „Aktywność i uczestniczenie” Międzynarodowej Klasyfikacji
Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF).
Zgodnie z § 11 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla
każdej czynności związanej z obszarami codziennego funkcjonowania – jeżeli osoba
zainteresowana nie ma zdolności do samodzielnego jej wykonywania – określa się rodzaj
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezbędnego wsparcia oraz częstotliwość jego udzielania, do których przypisana jest
określona wartość punktowa1.
Standardy w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia są jednolite w odniesieniu do
wszystkich osób ubiegających się o wydanie w tej sprawie decyzji – dotyczy to również osób
z dysfunkcjami narządu słuchu. Ponieważ wskazane akty prawne ustalają obowiązujące
wzorce prawidłowego postępowania w sprawach o wydanie decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia, postępowania te nie są uznaniowe ani dowolne, a rozstrzygnięcia
podejmuje się zawsze w oparciu o aktualny stan faktyczny. W ocenie poziomu potrzeby
wsparcia uwzględniane są wszystkie aspekty funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością
i brane są pod uwagę wszystkie rodzaje niepełnosprawności. Nie ma zatem potrzeby
stosowania w odniesieniu do osób cierpiących na określone schorzenie lub określony rodzaj
niepełnosprawności osobnej skali. W przypadku osób z niepełnosprawnością sensoryczną
(osób głuchych), zgodnie z treścią § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ustalania
poziomu potrzeby wsparcia, przy ocenie zdolności do samodzielnego wykonywania
czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem bierze się pod uwagę, adekwatnie do
wieku, w zakresie niepełnosprawności sensorycznej możliwość odbierania, przekazywania,
przetwarzania i interpretowania zewnętrznych bodźców sensorycznych.
W przypadku dokonywania oceny poziomu potrzeby wsparcia w odniesieniu do osób
głuchych wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zapewnia udział
tłumacza języka migowego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r.
o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2023 r. poz. 20 t.j.). Ocena
uwzględnia rzeczywisty wpływ ograniczeń wynikających ze stopnia ubytku lub utraty
określonych struktur bądź funkcji fizjologicznych w organizmie człowieka. Potrzebę wsparcia
ustala się w zawsze odniesieniu do wszystkich 32 czynności związanych z obszarami
codziennego funkcjonowania. Należy przy tym pamiętać, że ustalenie określonego rodzaju
wsparcia może nastąpić tylko po spełnieniu przesłanek, o których mowa w § 11 ust. 5 ww.
rozporządzenia.
Zapewniam, że kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest
świadome wyzwań, z którymi mierzą się w codziennym życiu osoby cierpiące na dysfunkcję
narządu słuchu oraz ich rodziny. Pragnę też podkreślić, że jako Pełnomocnik Rządu do Spraw
Osób Niepełnosprawnych, dążąc do zagwarantowania najlepszych warunków
organizacyjnych i merytorycznych w procesie wydawania decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia, sprawuję stały nadzór nad jednostkami orzeczniczymi.
Informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej trwają prace związane
z przeglądem stosowania przepisów ustawy i standardów, o których mowa w art. 4b ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przepisów
wydanych na podstawie art. 6b6 ust. 4 tego aktu, a także procedur postępowania w sprawach
dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia. W Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw
Osób Niepełnosprawnych na bieżąco monitorowany jest proces wydawania decyzji
ustalających poziom potrzeby wsparcia oraz organizowane są szkolenia wojewódzkich
1 Przepis § 11 ust. 9 przywołanego rozporządzenia stanowi, że ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w odniesieniu
do danej czynności dokonywane jest na podstawie algorytmu przewidującego, iż wartość punktową potrzeby
wsparcia dla każdej czynności związanej z obszarami codziennego funkcjonowania ustala się jako iloczyn
współczynnika określającego zdolność do samodzielnego wykonywania czynności, rodzaju wymaganego wsparcia,
współczynnika częstotliwości wymaganego wsparcia i wagi przypisanej do danej czynności. Ostatecznie uzyskany
przez osobę zainteresowaną poziom potrzeby wsparcia jest wyrażony wartością punktową stanowiącą sumę 25
najwyższych iloczynów ustalonych dla czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, objęte nadzorem Pełnomocnika Rządu
do Spraw Osób Niepełnosprawnych w zakresie stosowania przepisów, standardów i
procedur postepowania w sprawach dotyczących wydawania decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.137. 2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 15371 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej,
w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz
poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustalanie potrzeby wsparcia i jej poziomu realizowane jest przez wojewódzkie zespoły do
spraw orzekania o niepełnosprawności na podstawie przepisów ustawy
z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm.), a także rozporządzenia Ministra
Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu
potrzeby wsparcia (Dz.U. z 2023 poz. 2581).
Zgodnie z treścią art. 4b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych potrzeba wsparcia jest następstwem braku lub utraty
autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej albo sensorycznej. Przy ustaleniu potrzeby
wsparcia bierze się pod uwagę, adekwatnie do wieku oraz niepełnosprawności fizycznej,
psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej, zdolność osoby do samodzielnego wykonywania
określonych codziennych czynności z uwzględnieniem czasu niezbędnego do ich wykonania
oraz konieczności wsparcia przez inną osobę lub technologię wspomagającą. Oceny poziomu
potrzeby wsparcia dokonują składy złożone z przeszkolonych w tym zakresie specjalistów.
Poziom potrzeby wsparcia jest liczbowym parametrem, który zgodnie z art. 4b ust. 3
wskazanego aktu obrazuje miarę wymaganej przez daną osobę pomocy w skali od 0 do 100
punktów. Zgodnie z § 5 ust. 1. rozporządzenia w sprawie ustalania poziomu potrzeby
wsparcia skład ustalający określa, w jednym miejscu i czasie, poziom potrzeby wsparcia przy
zastosowaniu formularza ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób zaliczonych do
stopnia niepełnosprawności. Ocena dokonywana jest na podstawie: obserwacji,
bezpośredniego wywiadu i oceny, a także informacji wskazanych w kwestionariuszu
samooceny trudności w zakresie wykonywania czynności związanych z funkcjonowaniem.
Potrzeba wsparcia ustalana jest w odniesieniu do 32 precyzyjnie zdefiniowanych czynności,
stanowiących zestaw uniwersalnych aktywności człowieka. Ich listę opracowano w oparciu
o składnik drugi pn. „Aktywność i uczestniczenie” Międzynarodowej Klasyfikacji
Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF).
Zgodnie z § 11 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla
każdej czynności związanej z obszarami codziennego funkcjonowania – jeżeli osoba
zainteresowana nie ma zdolności do samodzielnego jej wykonywania – określa się rodzaj
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezbędnego wsparcia oraz częstotliwość jego udzielania, do których przypisana jest
określona wartość punktowa1.
Standardy w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia są jednolite w odniesieniu do
wszystkich osób ubiegających się o wydanie w tej sprawie decyzji – dotyczy to również osób
z dysfunkcjami narządu słuchu. Ponieważ wskazane akty prawne ustalają obowiązujące
wzorce prawidłowego postępowania w sprawach o wydanie decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia, postępowania te nie są uznaniowe ani dowolne, a rozstrzygnięcia
podejmuje się zawsze w oparciu o aktualny stan faktyczny. W ocenie poziomu potrzeby
wsparcia uwzględniane są wszystkie aspekty funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością
i brane są pod uwagę wszystkie rodzaje niepełnosprawności. Nie ma zatem potrzeby
stosowania w odniesieniu do osób cierpiących na określone schorzenie lub określony rodzaj
niepełnosprawności osobnej skali. W przypadku osób z niepełnosprawnością sensoryczną
(osób głuchych), zgodnie z treścią § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ustalania
poziomu potrzeby wsparcia, przy ocenie zdolności do samodzielnego wykonywania
czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem bierze się pod uwagę, adekwatnie do
wieku, w zakresie niepełnosprawności sensorycznej możliwość odbierania, przekazywania,
przetwarzania i interpretowania zewnętrznych bodźców sensorycznych.
W przypadku dokonywania oceny poziomu potrzeby wsparcia w odniesieniu do osób
głuchych wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zapewnia udział
tłumacza języka migowego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r.
o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2023 r. poz. 20 t.j.). Ocena
uwzględnia rzeczywisty wpływ ograniczeń wynikających ze stopnia ubytku lub utraty
określonych struktur bądź funkcji fizjologicznych w organizmie człowieka. Potrzebę wsparcia
ustala się w zawsze odniesieniu do wszystkich 32 czynności związanych z obszarami
codziennego funkcjonowania. Należy przy tym pamiętać, że ustalenie określonego rodzaju
wsparcia może nastąpić tylko po spełnieniu przesłanek, o których mowa w § 11 ust. 5 ww.
rozporządzenia.
Zapewniam, że kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest
świadome wyzwań, z którymi mierzą się w codziennym życiu osoby cierpiące na dysfunkcję
narządu słuchu oraz ich rodziny. Pragnę też podkreślić, że jako Pełnomocnik Rządu do Spraw
Osób Niepełnosprawnych, dążąc do zagwarantowania najlepszych warunków
organizacyjnych i merytorycznych w procesie wydawania decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia, sprawuję stały nadzór nad jednostkami orzeczniczymi.
Informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej trwają prace związane
z przeglądem stosowania przepisów ustawy i standardów, o których mowa w art. 4b ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przepisów
wydanych na podstawie art. 6b6 ust. 4 tego aktu, a także procedur postępowania w sprawach
dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia. W Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw
Osób Niepełnosprawnych na bieżąco monitorowany jest proces wydawania decyzji
ustalających poziom potrzeby wsparcia oraz organizowane są szkolenia wojewódzkich
1 Przepis § 11 ust. 9 przywołanego rozporządzenia stanowi, że ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w odniesieniu
do danej czynności dokonywane jest na podstawie algorytmu przewidującego, iż wartość punktową potrzeby
wsparcia dla każdej czynności związanej z obszarami codziennego funkcjonowania ustala się jako iloczyn
współczynnika określającego zdolność do samodzielnego wykonywania czynności, rodzaju wymaganego wsparcia,
współczynnika częstotliwości wymaganego wsparcia i wagi przypisanej do danej czynności. Ostatecznie uzyskany
przez osobę zainteresowaną poziom potrzeby wsparcia jest wyrażony wartością punktową stanowiącą sumę 25
najwyższych iloczynów ustalonych dla czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, objęte nadzorem Pełnomocnika Rządu
do Spraw Osób Niepełnosprawnych w zakresie stosowania przepisów, standardów i
procedur postepowania w sprawach dotyczących wydawania decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --