Interpelacja nr 15362
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej domów pomocy społecznej oraz systemu finansowania pracowników opiekuńczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej domów pomocy społecznej oraz systemu finansowania pracowników opiekuńczych
Interpelacja nr 15362
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra zdrowia
w sprawie sytuacji finansowej domów pomocy społecznej oraz systemu finansowania pracowników opiekuńczych
Zgłaszający: Bartosz Zawieja, Łukasz Horbatowski, Henryk Szopiński, Jacek Niedźwiedzki, Marek Jan Chmielewski, Rafał Siemaszko, Patryk Gabriel, Mariusz Popielarz
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowna Pani Minister!
W trakcie spotkań z wyborcami zwrócono się do mnie w sprawie trudnej sytuacji domów pomocy społecznej (DPS), wynikającej z niewydolności obecnego systemu finansowania pracowników opiekuńczych.
Personel sprawujący bezpośrednią opiekę nad mieszkańcami DPS finansowany jest obecnie ze środków pomocy społecznej, a nie przez Narodowy Fundusz Zdrowia, mimo że w praktyce wykonuje czynności o charakterze medyczno-opiekuńczym. Do ich obowiązków należy m.in. pomoc w czynnościach pielęgnacyjnych, monitorowanie stanu zdrowia mieszkańców, współpraca z personelem medycznym oraz realizacja zaleceń lekarskich.
Taki podział kompetencji i źródeł finansowania powoduje poważne problemy finansowe placówek. Domy pomocy społecznej, prowadzone najczęściej przez jednostki samorządu terytorialnego, zmagają się z rosnącymi kosztami utrzymania oraz niedoborem środków na wynagrodzenia pracowników. Skutkuje to niskim poziomem płac, trudnościami w pozyskiwaniu i utrzymaniu kadry oraz narastającymi brakami kadrowymi.
Obecny system nie odpowiada rzeczywistemu zakresowi obowiązków pracowników DPS i nie uwzględnia faktu, że mieszkańcami tych placówek są w przeważającej mierze osoby w podeszłym wieku, przewlekle chore i niesamodzielne, wymagające stałej opieki o charakterze zbliżonym do świadczeń zdrowotnych. W konsekwencji negatywnie wpływa to na jakość i bezpieczeństwo opieki nad osobami starszymi i niesamodzielnymi.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało możliwość zmiany modelu finansowania pracowników opiekuńczych w domach pomocy społecznej poprzez częściowe lub całościowe włączenie ich finansowania do systemu Narodowego Funduszu Zdrowia?
Czy prowadzone są prace legislacyjne mające na celu doprecyzowanie zakresu świadczeń o charakterze medyczno-opiekuńczym realizowanych w DPS oraz źródeł ich finansowania?
Jakie działania planowane są w celu poprawy sytuacji kadrowej w domach pomocy społecznej, w szczególności w zakresie podniesienia wynagrodzeń pracowników opiekuńczych?
Czy rozważane jest wprowadzenie odrębnego mechanizmu finansowania świadczeń zdrowotnych realizowanych na rzecz mieszkańców DPS?
W jakim terminie możliwe jest przedstawienie kompleksowych rozwiązań systemowych w tym zakresie?
Interpelacja nr 15362
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra zdrowia
w sprawie sytuacji finansowej domów pomocy społecznej oraz systemu finansowania pracowników opiekuńczych
Zgłaszający: Bartosz Zawieja, Łukasz Horbatowski, Henryk Szopiński, Jacek Niedźwiedzki, Marek Jan Chmielewski, Rafał Siemaszko, Patryk Gabriel, Mariusz Popielarz
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowna Pani Minister!
W trakcie spotkań z wyborcami zwrócono się do mnie w sprawie trudnej sytuacji domów pomocy społecznej (DPS), wynikającej z niewydolności obecnego systemu finansowania pracowników opiekuńczych.
Personel sprawujący bezpośrednią opiekę nad mieszkańcami DPS finansowany jest obecnie ze środków pomocy społecznej, a nie przez Narodowy Fundusz Zdrowia, mimo że w praktyce wykonuje czynności o charakterze medyczno-opiekuńczym. Do ich obowiązków należy m.in. pomoc w czynnościach pielęgnacyjnych, monitorowanie stanu zdrowia mieszkańców, współpraca z personelem medycznym oraz realizacja zaleceń lekarskich.
Taki podział kompetencji i źródeł finansowania powoduje poważne problemy finansowe placówek. Domy pomocy społecznej, prowadzone najczęściej przez jednostki samorządu terytorialnego, zmagają się z rosnącymi kosztami utrzymania oraz niedoborem środków na wynagrodzenia pracowników. Skutkuje to niskim poziomem płac, trudnościami w pozyskiwaniu i utrzymaniu kadry oraz narastającymi brakami kadrowymi.
Obecny system nie odpowiada rzeczywistemu zakresowi obowiązków pracowników DPS i nie uwzględnia faktu, że mieszkańcami tych placówek są w przeważającej mierze osoby w podeszłym wieku, przewlekle chore i niesamodzielne, wymagające stałej opieki o charakterze zbliżonym do świadczeń zdrowotnych. W konsekwencji negatywnie wpływa to na jakość i bezpieczeństwo opieki nad osobami starszymi i niesamodzielnymi.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało możliwość zmiany modelu finansowania pracowników opiekuńczych w domach pomocy społecznej poprzez częściowe lub całościowe włączenie ich finansowania do systemu Narodowego Funduszu Zdrowia?
Czy prowadzone są prace legislacyjne mające na celu doprecyzowanie zakresu świadczeń o charakterze medyczno-opiekuńczym realizowanych w DPS oraz źródeł ich finansowania?
Jakie działania planowane są w celu poprawy sytuacji kadrowej w domach pomocy społecznej, w szczególności w zakresie podniesienia wynagrodzeń pracowników opiekuńczych?
Czy rozważane jest wprowadzenie odrębnego mechanizmu finansowania świadczeń zdrowotnych realizowanych na rzecz mieszkańców DPS?
W jakim terminie możliwe jest przedstawienie kompleksowych rozwiązań systemowych w tym zakresie?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16260 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.124.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15362 Pana posła Bartosza Zawieji wraz z grupą posłów,
w sprawie sytuacji kadr medycznych w domach pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2025 r.
poz. 1214, z późn. zm.) domy pomocy społecznej (dps) są jednostkami organizacyjnymi
pomocy społecznej.
W myśl art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, dom pomocy
społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze i wspomagające na poziomie
obowiązującego standardu w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb
jego pensjonariuszy. Domy pomocy społecznej nie świadczą usług medycznych, umożliwiają
jedynie i organizują mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych
przysługujących na podstawie odrębnych przepisów (art. 58 ust. 2 tej ustawy).
W obecnym stanie prawnym nie ma wymogu zatrudniania personelu medycznego w dps,
a zatrudnienie pielęgniarek bądź innych jego członków należy do decyzji jednostek
samorządu terytorialnego prowadzących domy społecznej.
W świetle obowiązujących przepisów prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobom przebywającym w domach
pomocy społecznej, które objęte są powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, na takich
samych zasadach, jak pozostałym świadczeniobiorcom potrzebującym pomocy medycznej
w warunkach domowych. Mieszkańcom dps przysługuje prawo do opieki lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej, a także pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, która
realizuje m.in. pielęgniarską opiekę środowiskową oraz do innych kontraktowanych przez
Narodowy Fundusz Zdrowia świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie z ww. ustawą, prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym
gmin, powiatów oraz samorządu województwa.
Uwzględniając powyższe należy wyjaśnić, że pracownicy domów pomocy społecznej, w tym
pracownicy zatrudnieni na stanowiskach związanych ze świadczeniem usług medycznych,
są pracownikami samorządowymi, a warunki ich wynagradzania regulują przepisy ustawy
z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135) oraz
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania
pracowników samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1638, z późn. zm.).
Kształtowanie całkowitej wysokości ich wynagrodzenia pozostaje zatem w gestii ich
pracodawcy samorządowego. W obecnym stanie prawnym pielęgniarki i inne osoby
wykonujące zawody medyczne i zatrudnione w domach pomocy społecznej są
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
pracownikami samorządowymi, w związku z czym nie dotyczą ich regulacje zawarte w
ustawie o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych.
Ze względu na międzyresortowy charakter zagadnień związanych ze świadczeniem usług
medycznych w domach pomocy społecznej oraz różny status pracowników medycznych
zatrudnionych w tych placówkach i w podmiotach ochrony zdrowia ewentualne zmiany
w tym zakresie wymagają stosownych działań należących do właściwości Ministra Zdrowia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wielokrotnie występowało
do Kierownictwa Ministerstwa Zdrowia, które w piśmie (znak: DLD.054.13.2025.CP)
z 5 lutego 2025 r. wyjaśniło, że dostrzega potrzebę integracji systemów pomocy społecznej
i ochrony zdrowia w kontekście realizacji usług medycznych na rzecz mieszkańców DPS
i finansowania usług świadczonych przez te jednostki w ramach Narodowego Funduszu
Zdrowia, przy czym, biorąc pod uwagę aktualne wyzwania zdrowotne i zasoby finansowe
funduszu, nie widzi w najbliższej przyszłości możliwości zapewnienia finansowania
świadczeń dla mieszkańców domów pomocy społecznej z tego źródła.
Jednocześnie w piśmie z 18 czerwca 2025 r. (znak: DLD.412.86.2025.CP) Kierownictwo
Ministerstwa Zdrowia przedstawiło możliwości w zakresie zatrudniania pielęgniarek
w omawianych jednostkach, zwracając uwagę, iż w ramach struktury organizacyjnej
podmiotu leczniczego może zostać wydzielona jednostka organizacyjna, w celu udzielania
świadczeń zdrowotnych mieszkańcom domów pomocy społecznej (…) zlokalizowana na
terenie tych podmiotów.
Z przytoczonego przepisu wynika, że podmiot zewnętrzny (wobec DPS), będący podmiotem
leczniczym, może w ramach swojej struktury organizacyjnej wydzielić jednostkę
organizacyjną, w celu udzielania świadczeń zdrowotnych (m.in.) mieszkańcom domów
pomocy społecznej czyli na terenie DPS-u (niebędącego podmiotem leczniczym
i nieudzielającym świadczeń zdrowotnych) może funkcjonować jednostka organizacyjna
podmiotu leczniczego, której pracownicy udzielają świadczeń zdrowotnych mieszkańcom
DPS.
Aby mogła zaistnieć taka sytuacja, musi istnieć podmiot leczniczy, który (w porozumieniu
z DPS-em) będzie chciał udzielać ww. świadczeń. W przypadku zatrudnienia w nim
pielęgniarek zatrudnionych dotychczas w DPS-ie, obie strony, tj. podmiot leczniczy i ww.
pielęgniarki musieliby wyrazić wolę takiej współpracy.
Informuję ponadto, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjął działania nad
opracowaniem rozwiązań systemowych w zakresie wsparcia finansowego wynagrodzeń
pracowników służb społecznych ze środków budżetu państwa – również tych
zatrudnionych w domach pomocy społecznej.
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie przez
Radę Ministrów uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027".
W ramach programu zatrudnieni na podstawie umowy o pracę pracownicy dps nabyli prawo
do dodatku motywacyjnego w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie w okresie od 1 lipca
2024 r. do 31 grudnia 2027 r. Na wypłaty dodatków motywacyjnych dla pracowników
domów pomocy społecznej w roku 2025 wydatkowano ogółem ok. 769,5 mln zł.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Wojewodowie jako dysponenci środków mają obecnie w budżetach zapewnione środki
finansowe na wypłatę dodatków motywacyjnych dla pracowników domów pomocy
społecznej w pierwszym półroczu 2026 r. w wysokości ok. 395,4 mln zł.
Informuję również, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołano
Zespół do spraw reformy systemu pomocy społecznej, w skład którego weszli eksperci,
praktycy oraz osoby ze świata nauki. Członkowie zespołu analizują rozwiązania prawne
i organizacyjnym w systemie pomocy społecznej, by poprzez wyznaczenie
odpowiednich kierunków zmian wypracować rozwiązania obszar ten reformujące - także
w zakresie dotyczącym warunków pracy i płacy pracowników dps.
Wyjaśniam ponadto, że na zlecenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dokonano
przeglądu opieki długoterminowej w Polsce. Na gruncie realizowanej reformy nr A 4.6 KPO
założono realizację kamienia milowego A70G - Wejście w życie nowelizacji odpowiednich
aktów prawnych w celu wdrożenia priorytetów reform określonych w wyżej wspomnianym
strategicznym przeglądzie opieki długoterminowej w Polsce. W jego ramach zaplanowano:
— wskazanie organów odpowiedzialnych za koordynację systemu opieki długoterminowej
i ogół działań w zakresie monitorowania i ewaluacji jakości oraz działalność
informacyjną;
— przegląd wydatków publicznych w celu oceny efektywności finansowania opieki
długoterminowej ze środków publicznych;
— przyjęcie dokumentu, w którym zaproponowany zostanie zintegrowany system
monitorowania i ewaluacji jakości, a także gromadzenia i wykorzystywania danych.
Za realizację wskazanych działań odpowiedzialna jest w głównej mierze Kancelaria Prezesa
Rady Ministrów, przy udziale Kierownictwa Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej. Wdrażana reforma opieki długoterminowej jest okazją do
dokonania przeglądu rozwiązań dotyczących zarówno funkcjonowania placówek
świadczących opiekę długoterminową, jak i kadr działających i świadczących wsparcie w
tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.58.2026.AJ
Warszawa, 23 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15362 Pana Posła Bartosza Zawiei wraz z grupą posłów,
w sprawie sytuacji finansowej domów pomocy społecznej oraz systemu finansowania
pracowników opiekuńczych, skierowaną do Ministerstwa Zdrowia, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
W Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace związane z finansowaniem domów
pomocy społecznej (dalej:
DPS), wynagrodzeń pracowników tych placówek oraz świadczeń
opieki zdrowotnej dla mieszkańców DPS. Ministerstwo Zdrowia nie analizowało możliwości
zmiany modelu finansowania pracowników opiekuńczych w domach pomocy społecznej
poprzez częściowe lub całościowe włączenie ich finansowania do systemu Narodowego
Funduszu Zdrowia (dalej:
NFZ). Resort Zdrowia nie prowadzi również prac legislacyjnych
mających na celu doprecyzowanie zakresu świadczeń o charakterze medyczno-
opiekuńczym realizowanych w DPS oraz źródeł ich finansowania.
Uzasadniając powyższe, informuję, że NFZ zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r.
poz. 1461 ze zm.) finansuje świadczenia opieki zdrowotnej na podstawie zawartej ze
świadczeniodawcą umowy.
DPS jest placówką stacjonarną stanowiącą miejsce pobytu/ zamieszkania osoby
niesamodzielnej, ale nie prowadzi działalności leczniczej w rozumieniu ustawy z dnia
15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2026 r. poz. 156). W związku
z powyższym, DPS nie jest podmiotem leczniczym przez co nie może być stroną umowy o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia.
W celu włączenia pracowników pomocy społecznej do systemu opieki zdrowotnej
należałoby rozważyć m.in. zmianę przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach
opieki długoterminowej (Dz.U. z 2026 r. poz. 250), w części opisującej świadczenia
realizowane w warunkach domowych. Dodatkowo, należy w taki sposób określić warunki
realizacji świadczeń, aby zapobiec udzielaniu i finansowaniu świadczeń pielęgniarskich o
tożsamym zakresie, realizowanych na podstawie trzech różnych umów z NFZ (pielęgniarki
podstawowej opieki zdrowotnej, dalej:
POZ, pielęgniarskiej opieki długoterminowej
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
domowej oraz ewentualnego nowego świadczenia dla pensjonariuszy DPS). Ustrzegłoby to
przed sporami kompetencyjnymi pomiędzy poszczególnymi pielęgniarkami udzielającym
świadczeń u trzech różnych świadczeniodawców na rzecz tej samej grupy osób
i podwójnemu finansowaniu świadczeń. Jednocześnie należy podkreślić, że samo wpisanie
nowego świadczenia do koszyka świadczeń gwarantowanych nie rozwiązuje problemu
finansowania i realizacji świadczeń w domach pomocy społecznej. Dom pomocy społecznej,
jako jednostka niebędąca podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności
leczniczej, nie może zawrzeć umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Oznacza to, że
nawet po ewentualnym rozszerzeniu koszyka, finansowanie mogłoby następować
wyłącznie za pośrednictwem świadczeniodawców posiadających status podmiotu
leczniczego i zawartą umowę z NFZ. Prace zmierzające w tym kierunku nie są prowadzone
w Ministerstwie Zdrowia.
Ostatecznie jednak należy wziąć pod uwagę skutki finansowe. Środki, jakimi dysponuje
Fundusz są niewystarczające, aby w pełni zabezpieczyć obecne już potrzeby zdrowotne
w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych, czego efektem są kolejki do
pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej wynoszące około 4 000 osób i ZOL/ZPO
ponad 21 000 osób. Zaciąganie przez NFZ dodatkowych zobowiązań w celu finansowania
świadczeń zabezpieczanych obecnie w sektorze pomocy społecznej pogłębi istniejący
problem z dostępnością do opieki.
Należy mieć na uwadze, że na podstawie art. 58 ustawy o pomocy społecznej1 na domy
pomocy społecznej został nałożony obowiązek umożliwienia i zorganizowania pomocy
mieszkańcom w dostępie do korzystania ze świadczeń zdrowotnych przysługujących im na
podstawie przepisów o świadczeniach z ubezpieczenia zdrowotnego. Na kierownika DPS
został nałożony obowiązek umożliwienia mieszkańcowi dokonania wyboru lekarza
i pielęgniarki, w celu korzystania ze świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ.
W ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)
opieka pielęgniarska jest realizowana po złożeniu przez świadczeniobiorcę deklaracji
wyboru. Pielęgniarka POZ planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską w zakresie
promocji zdrowia i profilaktyki chorób, świadczeń pielęgnacyjnych, świadczeń
diagnostycznych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Świadczenia
pielęgniarki POZ są udzielane w warunkach ambulatoryjnych, a w przypadkach
uzasadnionych medycznie w domu świadczeniobiorcy, dotyczy to również świadczeń
w domu pomocy społecznej, który jest jednocześnie miejscem zamieszkania w nim
przebywających. Opiekę pielęgniarską nad zadeklarowanymi świadczeniobiorcami, którzy
ze względu na problemy zdrowotne wymagają udzielania systematycznych świadczeń
pielęgniarskich realizowanych w warunkach domowych, pielęgniarka POZ sprawuje
zgodnie z ustalonymi dla tych świadczeniobiorców indywidualnymi planami opieki.
Ponadto, mieszkańcy domów pomocy społecznej, którzy w skali Barthel uzyskali
40 punktów lub mniej, mogą korzystać ze świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń
pielęgnacyjno‑opiekuńczych w ramach domowej pielęgniarskiej opieki długoterminowej.
Świadczenia te są realizowane na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza
ubezpieczenia zdrowotnego i obejmują m.in.: świadczenia udzielane przez pielęgniarkę;
przygotowanie świadczeniobiorcy i jego rodziny do samoopieki oraz samopielęgnacji, w tym
rozwijanie umiejętności radzenia sobie z niepełnosprawnością; świadczenia pielęgnacyjne
zgodne z procesem pielęgnowania; edukację zdrowotną pacjenta i członków jego rodziny;
wsparcie w rozwiązywaniu problemów zdrowotnych utrudniających samodzielne
funkcjonowanie w środowisku domowym; pomoc w pozyskiwaniu niezbędnego sprzętu
medycznego i rehabilitacyjnego do właściwej opieki i rehabilitacji w domu. W ramach
1 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
sprawowanej opieki zapewnia się dostępność od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–
20:00, w soboty i święta — w medycznie uzasadnionych przypadkach, a wizyty odbywają się
nie rzadziej niż cztery razy w tygodniu.
Ponadto informuję, że osoby, które ze względu na stan zdrowia potrzebują wzmożonej
opieki medycznej, lecz nie wymagają hospitalizacji w oddziale szpitalnym, na podstawie
art. 33a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
są kierowane do zakładów opiekuńczo‑leczniczych. Placówki te zapewniają świadczenia
gwarantowane dostosowane do aktualnych potrzeb zdrowotnych pacjentów. Zasada ta
obejmuje również mieszkańców domów pomocy społecznej — w przypadku pogorszenia
stanu zdrowia, po otrzymaniu skierowania, mieszkaniec może zostać przeniesiony do
zakładu opiekuńczo‑leczniczego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.124.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15362 Pana posła Bartosza Zawieji wraz z grupą posłów,
w sprawie sytuacji kadr medycznych w domach pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2025 r.
poz. 1214, z późn. zm.) domy pomocy społecznej (dps) są jednostkami organizacyjnymi
pomocy społecznej.
W myśl art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, dom pomocy
społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze i wspomagające na poziomie
obowiązującego standardu w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb
jego pensjonariuszy. Domy pomocy społecznej nie świadczą usług medycznych, umożliwiają
jedynie i organizują mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych
przysługujących na podstawie odrębnych przepisów (art. 58 ust. 2 tej ustawy).
W obecnym stanie prawnym nie ma wymogu zatrudniania personelu medycznego w dps,
a zatrudnienie pielęgniarek bądź innych jego członków należy do decyzji jednostek
samorządu terytorialnego prowadzących domy społecznej.
W świetle obowiązujących przepisów prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobom przebywającym w domach
pomocy społecznej, które objęte są powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, na takich
samych zasadach, jak pozostałym świadczeniobiorcom potrzebującym pomocy medycznej
w warunkach domowych. Mieszkańcom dps przysługuje prawo do opieki lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej, a także pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, która
realizuje m.in. pielęgniarską opiekę środowiskową oraz do innych kontraktowanych przez
Narodowy Fundusz Zdrowia świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie z ww. ustawą, prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym
gmin, powiatów oraz samorządu województwa.
Uwzględniając powyższe należy wyjaśnić, że pracownicy domów pomocy społecznej, w tym
pracownicy zatrudnieni na stanowiskach związanych ze świadczeniem usług medycznych,
są pracownikami samorządowymi, a warunki ich wynagradzania regulują przepisy ustawy
z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135) oraz
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania
pracowników samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1638, z późn. zm.).
Kształtowanie całkowitej wysokości ich wynagrodzenia pozostaje zatem w gestii ich
pracodawcy samorządowego. W obecnym stanie prawnym pielęgniarki i inne osoby
wykonujące zawody medyczne i zatrudnione w domach pomocy społecznej są
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
pracownikami samorządowymi, w związku z czym nie dotyczą ich regulacje zawarte w
ustawie o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych.
Ze względu na międzyresortowy charakter zagadnień związanych ze świadczeniem usług
medycznych w domach pomocy społecznej oraz różny status pracowników medycznych
zatrudnionych w tych placówkach i w podmiotach ochrony zdrowia ewentualne zmiany
w tym zakresie wymagają stosownych działań należących do właściwości Ministra Zdrowia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wielokrotnie występowało
do Kierownictwa Ministerstwa Zdrowia, które w piśmie (znak: DLD.054.13.2025.CP)
z 5 lutego 2025 r. wyjaśniło, że dostrzega potrzebę integracji systemów pomocy społecznej
i ochrony zdrowia w kontekście realizacji usług medycznych na rzecz mieszkańców DPS
i finansowania usług świadczonych przez te jednostki w ramach Narodowego Funduszu
Zdrowia, przy czym, biorąc pod uwagę aktualne wyzwania zdrowotne i zasoby finansowe
funduszu, nie widzi w najbliższej przyszłości możliwości zapewnienia finansowania
świadczeń dla mieszkańców domów pomocy społecznej z tego źródła.
Jednocześnie w piśmie z 18 czerwca 2025 r. (znak: DLD.412.86.2025.CP) Kierownictwo
Ministerstwa Zdrowia przedstawiło możliwości w zakresie zatrudniania pielęgniarek
w omawianych jednostkach, zwracając uwagę, iż w ramach struktury organizacyjnej
podmiotu leczniczego może zostać wydzielona jednostka organizacyjna, w celu udzielania
świadczeń zdrowotnych mieszkańcom domów pomocy społecznej (…) zlokalizowana na
terenie tych podmiotów.
Z przytoczonego przepisu wynika, że podmiot zewnętrzny (wobec DPS), będący podmiotem
leczniczym, może w ramach swojej struktury organizacyjnej wydzielić jednostkę
organizacyjną, w celu udzielania świadczeń zdrowotnych (m.in.) mieszkańcom domów
pomocy społecznej czyli na terenie DPS-u (niebędącego podmiotem leczniczym
i nieudzielającym świadczeń zdrowotnych) może funkcjonować jednostka organizacyjna
podmiotu leczniczego, której pracownicy udzielają świadczeń zdrowotnych mieszkańcom
DPS.
Aby mogła zaistnieć taka sytuacja, musi istnieć podmiot leczniczy, który (w porozumieniu
z DPS-em) będzie chciał udzielać ww. świadczeń. W przypadku zatrudnienia w nim
pielęgniarek zatrudnionych dotychczas w DPS-ie, obie strony, tj. podmiot leczniczy i ww.
pielęgniarki musieliby wyrazić wolę takiej współpracy.
Informuję ponadto, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjął działania nad
opracowaniem rozwiązań systemowych w zakresie wsparcia finansowego wynagrodzeń
pracowników służb społecznych ze środków budżetu państwa – również tych
zatrudnionych w domach pomocy społecznej.
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie przez
Radę Ministrów uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027".
W ramach programu zatrudnieni na podstawie umowy o pracę pracownicy dps nabyli prawo
do dodatku motywacyjnego w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie w okresie od 1 lipca
2024 r. do 31 grudnia 2027 r. Na wypłaty dodatków motywacyjnych dla pracowników
domów pomocy społecznej w roku 2025 wydatkowano ogółem ok. 769,5 mln zł.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Wojewodowie jako dysponenci środków mają obecnie w budżetach zapewnione środki
finansowe na wypłatę dodatków motywacyjnych dla pracowników domów pomocy
społecznej w pierwszym półroczu 2026 r. w wysokości ok. 395,4 mln zł.
Informuję również, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołano
Zespół do spraw reformy systemu pomocy społecznej, w skład którego weszli eksperci,
praktycy oraz osoby ze świata nauki. Członkowie zespołu analizują rozwiązania prawne
i organizacyjnym w systemie pomocy społecznej, by poprzez wyznaczenie
odpowiednich kierunków zmian wypracować rozwiązania obszar ten reformujące - także
w zakresie dotyczącym warunków pracy i płacy pracowników dps.
Wyjaśniam ponadto, że na zlecenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dokonano
przeglądu opieki długoterminowej w Polsce. Na gruncie realizowanej reformy nr A 4.6 KPO
założono realizację kamienia milowego A70G - Wejście w życie nowelizacji odpowiednich
aktów prawnych w celu wdrożenia priorytetów reform określonych w wyżej wspomnianym
strategicznym przeglądzie opieki długoterminowej w Polsce. W jego ramach zaplanowano:
— wskazanie organów odpowiedzialnych za koordynację systemu opieki długoterminowej
i ogół działań w zakresie monitorowania i ewaluacji jakości oraz działalność
informacyjną;
— przegląd wydatków publicznych w celu oceny efektywności finansowania opieki
długoterminowej ze środków publicznych;
— przyjęcie dokumentu, w którym zaproponowany zostanie zintegrowany system
monitorowania i ewaluacji jakości, a także gromadzenia i wykorzystywania danych.
Za realizację wskazanych działań odpowiedzialna jest w głównej mierze Kancelaria Prezesa
Rady Ministrów, przy udziale Kierownictwa Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej. Wdrażana reforma opieki długoterminowej jest okazją do
dokonania przeglądu rozwiązań dotyczących zarówno funkcjonowania placówek
świadczących opiekę długoterminową, jak i kadr działających i świadczących wsparcie w
tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.58.2026.AJ
Warszawa, 23 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15362 Pana Posła Bartosza Zawiei wraz z grupą posłów,
w sprawie sytuacji finansowej domów pomocy społecznej oraz systemu finansowania
pracowników opiekuńczych, skierowaną do Ministerstwa Zdrowia, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
W Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace związane z finansowaniem domów
pomocy społecznej (dalej:
DPS), wynagrodzeń pracowników tych placówek oraz świadczeń
opieki zdrowotnej dla mieszkańców DPS. Ministerstwo Zdrowia nie analizowało możliwości
zmiany modelu finansowania pracowników opiekuńczych w domach pomocy społecznej
poprzez częściowe lub całościowe włączenie ich finansowania do systemu Narodowego
Funduszu Zdrowia (dalej:
NFZ). Resort Zdrowia nie prowadzi również prac legislacyjnych
mających na celu doprecyzowanie zakresu świadczeń o charakterze medyczno-
opiekuńczym realizowanych w DPS oraz źródeł ich finansowania.
Uzasadniając powyższe, informuję, że NFZ zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r.
poz. 1461 ze zm.) finansuje świadczenia opieki zdrowotnej na podstawie zawartej ze
świadczeniodawcą umowy.
DPS jest placówką stacjonarną stanowiącą miejsce pobytu/ zamieszkania osoby
niesamodzielnej, ale nie prowadzi działalności leczniczej w rozumieniu ustawy z dnia
15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2026 r. poz. 156). W związku
z powyższym, DPS nie jest podmiotem leczniczym przez co nie może być stroną umowy o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia.
W celu włączenia pracowników pomocy społecznej do systemu opieki zdrowotnej
należałoby rozważyć m.in. zmianę przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach
opieki długoterminowej (Dz.U. z 2026 r. poz. 250), w części opisującej świadczenia
realizowane w warunkach domowych. Dodatkowo, należy w taki sposób określić warunki
realizacji świadczeń, aby zapobiec udzielaniu i finansowaniu świadczeń pielęgniarskich o
tożsamym zakresie, realizowanych na podstawie trzech różnych umów z NFZ (pielęgniarki
podstawowej opieki zdrowotnej, dalej:
POZ, pielęgniarskiej opieki długoterminowej
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
domowej oraz ewentualnego nowego świadczenia dla pensjonariuszy DPS). Ustrzegłoby to
przed sporami kompetencyjnymi pomiędzy poszczególnymi pielęgniarkami udzielającym
świadczeń u trzech różnych świadczeniodawców na rzecz tej samej grupy osób
i podwójnemu finansowaniu świadczeń. Jednocześnie należy podkreślić, że samo wpisanie
nowego świadczenia do koszyka świadczeń gwarantowanych nie rozwiązuje problemu
finansowania i realizacji świadczeń w domach pomocy społecznej. Dom pomocy społecznej,
jako jednostka niebędąca podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności
leczniczej, nie może zawrzeć umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Oznacza to, że
nawet po ewentualnym rozszerzeniu koszyka, finansowanie mogłoby następować
wyłącznie za pośrednictwem świadczeniodawców posiadających status podmiotu
leczniczego i zawartą umowę z NFZ. Prace zmierzające w tym kierunku nie są prowadzone
w Ministerstwie Zdrowia.
Ostatecznie jednak należy wziąć pod uwagę skutki finansowe. Środki, jakimi dysponuje
Fundusz są niewystarczające, aby w pełni zabezpieczyć obecne już potrzeby zdrowotne
w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych, czego efektem są kolejki do
pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej wynoszące około 4 000 osób i ZOL/ZPO
ponad 21 000 osób. Zaciąganie przez NFZ dodatkowych zobowiązań w celu finansowania
świadczeń zabezpieczanych obecnie w sektorze pomocy społecznej pogłębi istniejący
problem z dostępnością do opieki.
Należy mieć na uwadze, że na podstawie art. 58 ustawy o pomocy społecznej1 na domy
pomocy społecznej został nałożony obowiązek umożliwienia i zorganizowania pomocy
mieszkańcom w dostępie do korzystania ze świadczeń zdrowotnych przysługujących im na
podstawie przepisów o świadczeniach z ubezpieczenia zdrowotnego. Na kierownika DPS
został nałożony obowiązek umożliwienia mieszkańcowi dokonania wyboru lekarza
i pielęgniarki, w celu korzystania ze świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ.
W ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)
opieka pielęgniarska jest realizowana po złożeniu przez świadczeniobiorcę deklaracji
wyboru. Pielęgniarka POZ planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską w zakresie
promocji zdrowia i profilaktyki chorób, świadczeń pielęgnacyjnych, świadczeń
diagnostycznych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Świadczenia
pielęgniarki POZ są udzielane w warunkach ambulatoryjnych, a w przypadkach
uzasadnionych medycznie w domu świadczeniobiorcy, dotyczy to również świadczeń
w domu pomocy społecznej, który jest jednocześnie miejscem zamieszkania w nim
przebywających. Opiekę pielęgniarską nad zadeklarowanymi świadczeniobiorcami, którzy
ze względu na problemy zdrowotne wymagają udzielania systematycznych świadczeń
pielęgniarskich realizowanych w warunkach domowych, pielęgniarka POZ sprawuje
zgodnie z ustalonymi dla tych świadczeniobiorców indywidualnymi planami opieki.
Ponadto, mieszkańcy domów pomocy społecznej, którzy w skali Barthel uzyskali
40 punktów lub mniej, mogą korzystać ze świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń
pielęgnacyjno‑opiekuńczych w ramach domowej pielęgniarskiej opieki długoterminowej.
Świadczenia te są realizowane na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza
ubezpieczenia zdrowotnego i obejmują m.in.: świadczenia udzielane przez pielęgniarkę;
przygotowanie świadczeniobiorcy i jego rodziny do samoopieki oraz samopielęgnacji, w tym
rozwijanie umiejętności radzenia sobie z niepełnosprawnością; świadczenia pielęgnacyjne
zgodne z procesem pielęgnowania; edukację zdrowotną pacjenta i członków jego rodziny;
wsparcie w rozwiązywaniu problemów zdrowotnych utrudniających samodzielne
funkcjonowanie w środowisku domowym; pomoc w pozyskiwaniu niezbędnego sprzętu
medycznego i rehabilitacyjnego do właściwej opieki i rehabilitacji w domu. W ramach
1 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
sprawowanej opieki zapewnia się dostępność od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–
20:00, w soboty i święta — w medycznie uzasadnionych przypadkach, a wizyty odbywają się
nie rzadziej niż cztery razy w tygodniu.
Ponadto informuję, że osoby, które ze względu na stan zdrowia potrzebują wzmożonej
opieki medycznej, lecz nie wymagają hospitalizacji w oddziale szpitalnym, na podstawie
art. 33a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
są kierowane do zakładów opiekuńczo‑leczniczych. Placówki te zapewniają świadczenia
gwarantowane dostosowane do aktualnych potrzeb zdrowotnych pacjentów. Zasada ta
obejmuje również mieszkańców domów pomocy społecznej — w przypadku pogorszenia
stanu zdrowia, po otrzymaniu skierowania, mieszkaniec może zostać przeniesiony do
zakładu opiekuńczo‑leczniczego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --