Interpelacja nr 15359
Interpelacja w sprawie dokonania wykładni i przyjęcia jednolitej praktyki interpretacyjnej w zakresie niektórych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w celu ochrony przedsiębiorców i obywateli
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dokonania wykładni i przyjęcia jednolitej praktyki interpretacyjnej w zakresie niektórych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w celu ochrony przedsiębiorców i obywateli
Interpelacja nr 15359
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dokonania wykładni i przyjęcia jednolitej praktyki interpretacyjnej w zakresie niektórych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w celu ochrony przedsiębiorców i obywateli
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 16-02-2026
Pszczyna, dnia 12 lutego 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
docierające do mojego biura poselskiego zapytania i wnioski skłoniły mnie do złożenia niniejszej interpelacji. Z posiadanej wiedzy wynika, że są wątpliwości interpretacyjne w zakresie stosowania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Szczególnie rozbieżności budzi stosowanie art. 6c, 6h, 6i oraz 6m.
Wprowadzona w 2014 r. zmiana określa, że gminy mają prawo pobierać opłaty za odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w przypadku nieruchomości, które są zamieszkiwane lub na których zostanie stwierdzone powstawanie niniejszych odpadów.
Zatem istotny w tym kontekście jest fakt stwierdzenia, czy na danej nieruchomości powstają odpady komunalne, czy też nie.
Przepisy oraz, co za tym idzie, intencje prawodawcy wskazują zatem na cel pobierania opłat od tych właścicieli nieruchomości, które są zamieszkałe lub na których powstają odpady komunalne. Oczywiście, na tym tle dochodzi czasami do nieprawidłowości, ponieważ organy wydają decyzje o naliczeniu opłat, często błędnie uznając, że na danej nieruchomości powstają odpady, chociaż nikt tam nie mieszka i nie produkuje odpadów.
Takie sytuacje prowadzą do sporów również sądowych. Niestety często w tej sytuacji przedsiębiorca lub obywatel ma ograniczone możliwości w sporze z organem.
W związku z powyższym, kierując się słusznym interesem społecznym i wychodząc naprzeciw wnioskom, jakie do mnie docierają, proszę Panią Minister o odpowiedzi na poniższe pytania i przeanalizowanie sprawy:
Jaka jest według ministerstwa właściwa wykładnia przepisów art. 6c, 6h, 6i i 6m niniejszej ustawy?
Czy intencją prawodawcy było objęcie opłatą za odpady komunalne tylko nieruchomości zamieszkałych i takich na których powstają odpady komunalne?
Czy ministerstwo ma informację i monitoruje sytuacje i proces wydawania decyzji w zakresie naliczania opłat za odpady komunalne przez gminy?
Interpelacja nr 15359
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dokonania wykładni i przyjęcia jednolitej praktyki interpretacyjnej w zakresie niektórych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w celu ochrony przedsiębiorców i obywateli
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 16-02-2026
Pszczyna, dnia 12 lutego 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
docierające do mojego biura poselskiego zapytania i wnioski skłoniły mnie do złożenia niniejszej interpelacji. Z posiadanej wiedzy wynika, że są wątpliwości interpretacyjne w zakresie stosowania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Szczególnie rozbieżności budzi stosowanie art. 6c, 6h, 6i oraz 6m.
Wprowadzona w 2014 r. zmiana określa, że gminy mają prawo pobierać opłaty za odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w przypadku nieruchomości, które są zamieszkiwane lub na których zostanie stwierdzone powstawanie niniejszych odpadów.
Zatem istotny w tym kontekście jest fakt stwierdzenia, czy na danej nieruchomości powstają odpady komunalne, czy też nie.
Przepisy oraz, co za tym idzie, intencje prawodawcy wskazują zatem na cel pobierania opłat od tych właścicieli nieruchomości, które są zamieszkałe lub na których powstają odpady komunalne. Oczywiście, na tym tle dochodzi czasami do nieprawidłowości, ponieważ organy wydają decyzje o naliczeniu opłat, często błędnie uznając, że na danej nieruchomości powstają odpady, chociaż nikt tam nie mieszka i nie produkuje odpadów.
Takie sytuacje prowadzą do sporów również sądowych. Niestety często w tej sytuacji przedsiębiorca lub obywatel ma ograniczone możliwości w sporze z organem.
W związku z powyższym, kierując się słusznym interesem społecznym i wychodząc naprzeciw wnioskom, jakie do mnie docierają, proszę Panią Minister o odpowiedzi na poniższe pytania i przeanalizowanie sprawy:
Jaka jest według ministerstwa właściwa wykładnia przepisów art. 6c, 6h, 6i i 6m niniejszej ustawy?
Czy intencją prawodawcy było objęcie opłatą za odpady komunalne tylko nieruchomości zamieszkałych i takich na których powstają odpady komunalne?
Czy ministerstwo ma informację i monitoruje sytuacje i proces wydawania decyzji w zakresie naliczania opłat za odpady komunalne przez gminy?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10026 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.7.2026.IR
4249350.17183261.13943889
Warszawa, 26-02-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Pana Posła Grzegorza Gaży (K10INT15359)
Temat: w sprawie dokonania wykładni i przyjęcia jednolitej praktyki
interpretacyjnej w zakresie niektórych przepisów ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT15359 Pana Posła Grzegorza Gaży, poniżej
przedstawiam odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Jaka jest według Ministerstwa właściwa wykładnia przepisów art. 6c, 6h, 6i i 6m
niniejszej ustawy?
Zakres i konstrukcja obowiązków w systemie gospodarowania odpadami
komunalnymi wynikają w szczególności z następujących przepisów ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach1 (dalej: u.c.p.g.):
Art. 6c u.c.p.g. określa zakres podmiotowy systemu, wskazując, że z mocy
ustawy obejmuje on nieruchomości zamieszkałe, a nieruchomości
niezamieszkałe – wyłącznie wtedy, gdy rada gminy podejmie stosowną
uchwałę.
Art. 6h u.c.p.g. ustanawia obowiązek ponoszenia opłaty przez właścicieli
nieruchomości objętych systemem.
Art. 6i u.c.p.g. reguluje moment powstania obowiązku ponoszenia opłaty
oraz przypadki zmiany gminy właściwej do jej uiszczania.
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r.
poz. 733).
-- 1 of 5 --
Art. 6m u.c.p.g. dotyczy obowiązku składania deklaracji oraz zasad
rozliczania opłaty w przypadku zmiany danych mających wpływ na jej
wysokość.
Przepisy te należy interpretować łącznie i spójnie, z uwzględnieniem celu ustawy,
jakim jest objęcie opłatą wyłącznie nieruchomości faktycznie zamieszkałych lub
takich, na których realnie powstają odpady komunalne.
Charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
Zarówno przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jak i ich
wykładnia dokonywana przez sądy administracyjne, jednoznacznie wskazują, że
opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter funkcjonalny
i ekwiwalentny – jest należna wyłącznie w sytuacji, gdy na danej nieruchomości
faktycznie powstają odpady komunalne.
Czy intencją Prawodawcy było objęcie opłatą za odpady komunalne tylko
nieruchomości zamieszkałych i takich na których powstają odpady komunalne?
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sposób wyraźny rozróżnia
dwa zasadnicze typy nieruchomości objętych regulacją w zakresie gospodarowania
odpadami komunalnymi: nieruchomości zamieszkałe oraz nieruchomości
niezamieszkałe. Rozróżnienie to ma charakter materialnoprawny i bezpośrednio
wpływa zarówno na objęcie nieruchomości gminnym systemem, jak i na sposób
ustalania oraz poboru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Przepisy w zakresie odbierania odpadów komunalnych wskazują, że gminy są
zobowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli
nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy2. Ponadto gmina może
postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na
których nie zamieszkują mieszkańcy, a na których powstają odpady komunalne
w związku z prowadzoną działalnością, użytkowaniem obiektu lub inną
aktywnością3. Do tej kategorii mogą należeć m.in. obiekty usługowe, handlowe,
administracyjne, cmentarze czy inne nieruchomości o charakterze niemieszkalnym.
Jeżeli nieruchomości te objęte są gminnym systemem odbierania
i zagospodarowania odpadów komunalnych, ich właściciele są zobowiązani do
złożenia deklaracji i ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
na zasadach określonych w ustawie, a gmina ma wówczas obowiązek zorganizować
wywóz powstałych tam odpadów. Jeśli natomiast gmina nie zdecyduje o włączeniu
do systemu nieruchomości niezamieszkałych, wówczas właściciel tego typu
nieruchomości ma obowiązek zawarcia umowy z podmiotem uprawnionym do
odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. W takim
przypadku, przepisy omawianej ustawy nakładają obowiązek, aby umowa
2 Art. 6c ust. 1 u.c.p.g.
3 Art. 6c ust. 2 ww. ustawy.
-- 2 of 5 --
obejmowała odbiór wszystkich frakcji odpadów komunalnych4 zgodnie
z wymaganiami określonymi w regulaminie w danej gminie oraz w sposób określony
w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie sposobu selektywnego
zbierania wybranych frakcji odpadów5.
Znaczenie pojęcia „zamieszkiwania” i powstawania odpadów
System gospodarowania odpadami komunalnymi oparty jest na zasadzie, że opłata
za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest ściśle powiązana z faktycznym
powstawaniem odpadów na danej nieruchomości.
Pojęcie „zamieszkiwania” użyte w u.c.p.g. nie jest przy tym tożsame z pojęciem
miejsca zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego6. Założenie takie wynika
z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest
zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których
faktycznie przebywają (bytują) ludzie, a w związku z tym przebywaniem powstają
odpady komunalne. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
celowo nie posłużono się więc kategorią ˝miejsce zamieszkania˝, lecz wyłącznie
pojęciem ˝zamieszkiwania˝. Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem
legislacyjnym wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma
zamiar stałego pobytu, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie osoby na
nieruchomości w danym miesiącu kalendarzowym w sposób umożliwiający
zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych, co skutkuje wytwarzaniem odpadów
komunalnych. Decydujące znaczenie ma zatem koncentracja aktywności życiowej
w danym miejscu, a nie zamiar stałego pobytu czy formalny tytuł prawny7.
Na gruncie ustawy „powstawanie odpadów” oznacza natomiast konsekwencję
faktycznego korzystania z nieruchomości, polegającego na zaspokajaniu bieżących
potrzeb życiowych ludzi albo wykonywaniu czynności generujących odpady
komunalne. Brak takiego korzystania wyłącza co do zasady możliwość obciążenia
właściciela opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Podkreślić należy, że powstawanie odpadów musi być realne, a nie hipotetyczne,
i nie może być domniemywane wyłącznie na podstawie:
samego istnienia budynku,
możliwości zamieszkiwania,
posiadania tytułu prawnego do nieruchomości,
danych meldunkowych lub ewidencyjnych.
4 art. 6 ust. 1c ww. ustawy.
5 Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu
selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. 2021 poz. 906).
6 Art. 25 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.).
7 Patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 maja 2017 r., sygn. I SA/Gl
1160/16
-- 3 of 5 --
Każda praktyka polegająca na naliczaniu opłat wyłącznie w oparciu o domniemania,
bez ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego jest sprzeczna z celem ustawy oraz
zasadami państwa prawa8.
Podstawowym trybem ustalenia opłaty jest deklaracja właściciela9, decyzja
administracyjna określająca wysokość opłaty może być wydana dopiero w razie
niezłożenia deklaracji lub powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jej danych.
Podkreślenia wymaga, że nawet w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.
6o u.c.p.g. organ gminy ma obowiązek:
ustalić, czy na danej nieruchomości faktycznie powstają odpady,
oprzeć rozstrzygnięcie na dostępnych danych i uzasadnionych szacunkach,
respektować zasadę proporcjonalności i prawdy obiektywnej.
Moment powstania obowiązku naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi
Obowiązek naliczenia i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi powstaje wyłącznie w odniesieniu do tych okresów rozliczeniowych,
w których na danej nieruchomości faktycznie zachodzi zdarzenie uzasadniające
objęcie jej systemem, tj. w szczególności zamieszkiwanie mieszkańca albo realne
powstawanie odpadów komunalnych w związku z prowadzoną działalnością lub
użytkowaniem nieruchomości, przy czym brak złożenia deklaracji skutkuje
ustaleniem opłaty w drodze decyzji na podstawie art. 6o u.c.p.g., według danych
i szacunków przyjętych przez organ, niezależnie od rzeczywistej ilości
wytworzonych odpadów w tym okresie.
Czy Ministerstwo ma informację i monitoruje sytuacje i proces wydawania decyzji
w zakresie naliczania opłat za odpady komunalne przez gminy?
Ministerstwo monitoruje funkcjonowanie gospodarki odpadami komunalnymi
w ujęciu systemowym, analizuje sygnały o nieprawidłowościach, wyjaśnia
wątpliwości interpretacyjne w drodze stanowisk i odpowiedzi, a w razie potrzeby
podejmuje inicjatywy legislacyjne doprecyzowujące przepisy.
Należy zauważyć, że decyzje administracyjne wydawane przez gminy w ramach
zadań własnych podlegają dwuinstancyjnej kontroli (głównie przez Samorządowe
Kolegia Odwoławcze) oraz sądowej kontroli administracyjnej.
Ponadto informuję, że aktualnie procedowany jest projekt zmiany ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach (UD 252), który zakłada doprecyzowanie przepisów,
uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz wprowadzenie
możliwości dla samorządów stworzenia bardziej optymalnego systemu gospodarowania
tymi odpadami, dostosowanego do lokalnych warunków. Obecnie Ministerstwo rozpatruje
uwagi z konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych, oraz
uzgadnia zmiany przepisów wraz z przedstawicielami wszystkich korporacji
8 Art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr
78, poz. 483 ze zm.).
9 Art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 4 of 5 --
samorządowych, tak aby projekt jak najszybciej został przekazany do dalszych etapów prac
w rządowym procesie legislacyjnym
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 5 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.7.2026.IR
4249350.17183261.13943889
Warszawa, 26-02-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Pana Posła Grzegorza Gaży (K10INT15359)
Temat: w sprawie dokonania wykładni i przyjęcia jednolitej praktyki
interpretacyjnej w zakresie niektórych przepisów ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT15359 Pana Posła Grzegorza Gaży, poniżej
przedstawiam odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Jaka jest według Ministerstwa właściwa wykładnia przepisów art. 6c, 6h, 6i i 6m
niniejszej ustawy?
Zakres i konstrukcja obowiązków w systemie gospodarowania odpadami
komunalnymi wynikają w szczególności z następujących przepisów ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach1 (dalej: u.c.p.g.):
Art. 6c u.c.p.g. określa zakres podmiotowy systemu, wskazując, że z mocy
ustawy obejmuje on nieruchomości zamieszkałe, a nieruchomości
niezamieszkałe – wyłącznie wtedy, gdy rada gminy podejmie stosowną
uchwałę.
Art. 6h u.c.p.g. ustanawia obowiązek ponoszenia opłaty przez właścicieli
nieruchomości objętych systemem.
Art. 6i u.c.p.g. reguluje moment powstania obowiązku ponoszenia opłaty
oraz przypadki zmiany gminy właściwej do jej uiszczania.
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r.
poz. 733).
-- 1 of 5 --
Art. 6m u.c.p.g. dotyczy obowiązku składania deklaracji oraz zasad
rozliczania opłaty w przypadku zmiany danych mających wpływ na jej
wysokość.
Przepisy te należy interpretować łącznie i spójnie, z uwzględnieniem celu ustawy,
jakim jest objęcie opłatą wyłącznie nieruchomości faktycznie zamieszkałych lub
takich, na których realnie powstają odpady komunalne.
Charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
Zarówno przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jak i ich
wykładnia dokonywana przez sądy administracyjne, jednoznacznie wskazują, że
opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter funkcjonalny
i ekwiwalentny – jest należna wyłącznie w sytuacji, gdy na danej nieruchomości
faktycznie powstają odpady komunalne.
Czy intencją Prawodawcy było objęcie opłatą za odpady komunalne tylko
nieruchomości zamieszkałych i takich na których powstają odpady komunalne?
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sposób wyraźny rozróżnia
dwa zasadnicze typy nieruchomości objętych regulacją w zakresie gospodarowania
odpadami komunalnymi: nieruchomości zamieszkałe oraz nieruchomości
niezamieszkałe. Rozróżnienie to ma charakter materialnoprawny i bezpośrednio
wpływa zarówno na objęcie nieruchomości gminnym systemem, jak i na sposób
ustalania oraz poboru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Przepisy w zakresie odbierania odpadów komunalnych wskazują, że gminy są
zobowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli
nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy2. Ponadto gmina może
postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na
których nie zamieszkują mieszkańcy, a na których powstają odpady komunalne
w związku z prowadzoną działalnością, użytkowaniem obiektu lub inną
aktywnością3. Do tej kategorii mogą należeć m.in. obiekty usługowe, handlowe,
administracyjne, cmentarze czy inne nieruchomości o charakterze niemieszkalnym.
Jeżeli nieruchomości te objęte są gminnym systemem odbierania
i zagospodarowania odpadów komunalnych, ich właściciele są zobowiązani do
złożenia deklaracji i ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
na zasadach określonych w ustawie, a gmina ma wówczas obowiązek zorganizować
wywóz powstałych tam odpadów. Jeśli natomiast gmina nie zdecyduje o włączeniu
do systemu nieruchomości niezamieszkałych, wówczas właściciel tego typu
nieruchomości ma obowiązek zawarcia umowy z podmiotem uprawnionym do
odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. W takim
przypadku, przepisy omawianej ustawy nakładają obowiązek, aby umowa
2 Art. 6c ust. 1 u.c.p.g.
3 Art. 6c ust. 2 ww. ustawy.
-- 2 of 5 --
obejmowała odbiór wszystkich frakcji odpadów komunalnych4 zgodnie
z wymaganiami określonymi w regulaminie w danej gminie oraz w sposób określony
w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie sposobu selektywnego
zbierania wybranych frakcji odpadów5.
Znaczenie pojęcia „zamieszkiwania” i powstawania odpadów
System gospodarowania odpadami komunalnymi oparty jest na zasadzie, że opłata
za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest ściśle powiązana z faktycznym
powstawaniem odpadów na danej nieruchomości.
Pojęcie „zamieszkiwania” użyte w u.c.p.g. nie jest przy tym tożsame z pojęciem
miejsca zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego6. Założenie takie wynika
z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest
zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których
faktycznie przebywają (bytują) ludzie, a w związku z tym przebywaniem powstają
odpady komunalne. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
celowo nie posłużono się więc kategorią ˝miejsce zamieszkania˝, lecz wyłącznie
pojęciem ˝zamieszkiwania˝. Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem
legislacyjnym wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma
zamiar stałego pobytu, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie osoby na
nieruchomości w danym miesiącu kalendarzowym w sposób umożliwiający
zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych, co skutkuje wytwarzaniem odpadów
komunalnych. Decydujące znaczenie ma zatem koncentracja aktywności życiowej
w danym miejscu, a nie zamiar stałego pobytu czy formalny tytuł prawny7.
Na gruncie ustawy „powstawanie odpadów” oznacza natomiast konsekwencję
faktycznego korzystania z nieruchomości, polegającego na zaspokajaniu bieżących
potrzeb życiowych ludzi albo wykonywaniu czynności generujących odpady
komunalne. Brak takiego korzystania wyłącza co do zasady możliwość obciążenia
właściciela opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Podkreślić należy, że powstawanie odpadów musi być realne, a nie hipotetyczne,
i nie może być domniemywane wyłącznie na podstawie:
samego istnienia budynku,
możliwości zamieszkiwania,
posiadania tytułu prawnego do nieruchomości,
danych meldunkowych lub ewidencyjnych.
4 art. 6 ust. 1c ww. ustawy.
5 Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu
selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. 2021 poz. 906).
6 Art. 25 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.).
7 Patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 maja 2017 r., sygn. I SA/Gl
1160/16
-- 3 of 5 --
Każda praktyka polegająca na naliczaniu opłat wyłącznie w oparciu o domniemania,
bez ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego jest sprzeczna z celem ustawy oraz
zasadami państwa prawa8.
Podstawowym trybem ustalenia opłaty jest deklaracja właściciela9, decyzja
administracyjna określająca wysokość opłaty może być wydana dopiero w razie
niezłożenia deklaracji lub powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jej danych.
Podkreślenia wymaga, że nawet w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.
6o u.c.p.g. organ gminy ma obowiązek:
ustalić, czy na danej nieruchomości faktycznie powstają odpady,
oprzeć rozstrzygnięcie na dostępnych danych i uzasadnionych szacunkach,
respektować zasadę proporcjonalności i prawdy obiektywnej.
Moment powstania obowiązku naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi
Obowiązek naliczenia i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi powstaje wyłącznie w odniesieniu do tych okresów rozliczeniowych,
w których na danej nieruchomości faktycznie zachodzi zdarzenie uzasadniające
objęcie jej systemem, tj. w szczególności zamieszkiwanie mieszkańca albo realne
powstawanie odpadów komunalnych w związku z prowadzoną działalnością lub
użytkowaniem nieruchomości, przy czym brak złożenia deklaracji skutkuje
ustaleniem opłaty w drodze decyzji na podstawie art. 6o u.c.p.g., według danych
i szacunków przyjętych przez organ, niezależnie od rzeczywistej ilości
wytworzonych odpadów w tym okresie.
Czy Ministerstwo ma informację i monitoruje sytuacje i proces wydawania decyzji
w zakresie naliczania opłat za odpady komunalne przez gminy?
Ministerstwo monitoruje funkcjonowanie gospodarki odpadami komunalnymi
w ujęciu systemowym, analizuje sygnały o nieprawidłowościach, wyjaśnia
wątpliwości interpretacyjne w drodze stanowisk i odpowiedzi, a w razie potrzeby
podejmuje inicjatywy legislacyjne doprecyzowujące przepisy.
Należy zauważyć, że decyzje administracyjne wydawane przez gminy w ramach
zadań własnych podlegają dwuinstancyjnej kontroli (głównie przez Samorządowe
Kolegia Odwoławcze) oraz sądowej kontroli administracyjnej.
Ponadto informuję, że aktualnie procedowany jest projekt zmiany ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach (UD 252), który zakłada doprecyzowanie przepisów,
uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz wprowadzenie
możliwości dla samorządów stworzenia bardziej optymalnego systemu gospodarowania
tymi odpadami, dostosowanego do lokalnych warunków. Obecnie Ministerstwo rozpatruje
uwagi z konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych, oraz
uzgadnia zmiany przepisów wraz z przedstawicielami wszystkich korporacji
8 Art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr
78, poz. 483 ze zm.).
9 Art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 4 of 5 --
samorządowych, tak aby projekt jak najszybciej został przekazany do dalszych etapów prac
w rządowym procesie legislacyjnym
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 5 --