Interpelacja nr 15346
Interpelacja w sprawie zasady proporcjonalności i nieefektywnego wydatkowania ok. 400 mln zł przy przetargu organizowanym przez PKP PLK
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasady proporcjonalności i nieefektywnego wydatkowania ok. 400 mln zł przy przetargu organizowanym przez PKP PLK
Interpelacja nr 15346
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasady proporcjonalności i nieefektywnego wydatkowania ok. 400 mln zł przy przetargu organizowanym przez PKP PLK
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
19 stycznia br. Krajowa Izba Odwoławcza, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez konsorcjum w składzie: Budimex, a także Budimex Kolejnictwo i PORR, nakazała spółce PKP Polskie Linie Kolejowe unieważnić wybór oferty na przebudowę linii kolejowej Rail Baltica między Białymstokiem a Ełkiem. W rezultacie z przetargu zostało wykluczone konsorcjum polskich firm, tj. Torpol-Mirbud, które złożyło najkorzystniejszą finansowo ofertę na przebudowę tego kluczowego odcinka międzynarodowej trasy.
Powodem odwołania była kara 15 tys. złotych, nałożona w 2022 roku na Mirbud, mimo że art. 111 ustawy Prawo zamówień publicznych przewiduje trzyletni okres wykluczenia w przypadku takich kar. W kontekście powyższego należy podkreślić, że konsorcjum Torpol-Mirbud składało ofertę w ww. przetargu po upływie trzyletniego okresu wykluczenia, zatem zarzut naruszenia art. 111 PZP wydaje się być zarzutem chybionym, wobec czego sprawa ma mieć swoją kontynuację w sądzie (https://www.rp.pl/budownictwo/art43769171-mirbud-rusza-do-sadu-stawka-miliardowy-kontrakt-na-rail-baltica).
Co jednak najbardziej bulwersujące, w wyniku unieważnienia wyboru oferty konsorcjum polskich firm, tj. Torpol-Mirbud, PKP PLK zdecyduje o wyborze oferty o 400 mln złotych droższej i złożonej przez konsorcjum, w którym liderem jest spółka składająca odwołanie do KIO, na której – według doniesień prasowych – ciąży wyrok warszawskiego sądu okręgowego za doprowadzenie do zakłócenia konkurencji w jednym z postępowań o zamówienie publiczne na budowę linii wysokiego napięcia (https://www.wnp.pl/budownictwo/batalia-o-przetarg-pse-sad-utrzymal-wyrok,1015851.html).
W kontekście unieważnienia wyboru oferty opiewającej na 4,5 mld zł z powodu kary na 15 tys. zł, nałożonej w 2022 r. (zatem nienaruszającej tzw. okresu wykluczenia), należy odnieść się do zasady proporcjonalności, która wynika zarówno z prawa unijnego, jak i z polskiego Prawa zamówień publicznych. Zgodnie z zasadą proporcjonalności wymagania stawiane wykonawcom mają być adekwatne do przedmiotu zamówienia, sankcje za ewentualne uchybienia mają nie być nadmierne w stosunku do charakteru i wagi naruszenia, środki ingerujące w sytuację wykonawcy mają być najmniej dolegliwe spośród możliwych. W praktyce oznacza to, że ewentualne uchybienia formalne w ofertach powinny być oceniane pod kątem ich rzeczywistego wpływu na wynik postępowania i interes publiczny. Unieważnienie wyboru oferty lub wykluczenie wykonawcy powinno stanowić środek ostateczny – szczególnie gdy skutkiem jest znaczące zwiększenie kosztów dla Skarbu Państwa.
W sytuacji gdy różnica między ofertami wynosi aż 400 mln zł, powstaje zasadnicze pytanie, czy unieważnienie wyboru tańszej oferty z powodu budzącego wątpliwości uchybienia i tym samym wybór oferty droższej o kilkaset milionów złotych pozostaje w zgodzie z zasadą gospodarności, efektywności wydatkowania środków publicznych oraz interesem polskiego podatnika? Dodatkowo należy uwzględnić koszt utraconego czasu – każdy miesiąc opóźnienia inwestycji infrastrukturalnej oznacza wzrost kosztów realizacji, ryzyko utraty finansowania unijnego oraz spowolnienie rozwoju gospodarczego regionów.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy zdaniem Pana Ministra racjonalne jest – zarówno z punktu widzenia interesu społecznego, jaki i interesu finansów publicznych – wykluczenie z przetargu zwycięskiego oferenta z powodu marginalnej kary sprzed trzech lat i wybór oferty o ponad 400 mln złotych droższej, dodatkowo złożonej przez spółkę prawomocnie uznaną za winną zmowy przetargowej w innym postępowaniu?
2. Czy zdaniem Pana Ministra działania państwowej spółki PKP PLK, która skłania się do oferty wyraźnie droższej, nie biorąc pod uwagę nieproporcjonalności kary i pomijając interes społeczny, to przykład nieefektywnego wydatkowania środków publicznych?
3. Czy przeprowadzono analizę skutków finansowych dla budżetu państwa wynikających z wyboru oferty droższej o około 400 mln zł?
4. Czy różnica w cenie (ok. 400 mln zł) została zestawiona z potencjalnym charakterem uchybienia, które stało się podstawą rozstrzygnięcia?
5. Czy Skarb Państwa stać na wybór oferty o 400 mln zł droższej?
6. Czy jest zgoda Pana Ministra na wykluczanie z przetargów polskich firm na rzecz firm kontrolowanych przez zagraniczny kapitał?
7. Czy rząd planuje doprecyzowanie przepisów lub wytycznych, tak aby zasada proporcjonalności była stosowana w sposób zapewniający ochronę interesu finansowego państwa?
8. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów systemowych pozwalających w większym stopniu uwzględniać kryterium wpływu inwestycji na krajowy potencjał gospodarczy?
Interpelacja nr 15346
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasady proporcjonalności i nieefektywnego wydatkowania ok. 400 mln zł przy przetargu organizowanym przez PKP PLK
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 16-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
19 stycznia br. Krajowa Izba Odwoławcza, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez konsorcjum w składzie: Budimex, a także Budimex Kolejnictwo i PORR, nakazała spółce PKP Polskie Linie Kolejowe unieważnić wybór oferty na przebudowę linii kolejowej Rail Baltica między Białymstokiem a Ełkiem. W rezultacie z przetargu zostało wykluczone konsorcjum polskich firm, tj. Torpol-Mirbud, które złożyło najkorzystniejszą finansowo ofertę na przebudowę tego kluczowego odcinka międzynarodowej trasy.
Powodem odwołania była kara 15 tys. złotych, nałożona w 2022 roku na Mirbud, mimo że art. 111 ustawy Prawo zamówień publicznych przewiduje trzyletni okres wykluczenia w przypadku takich kar. W kontekście powyższego należy podkreślić, że konsorcjum Torpol-Mirbud składało ofertę w ww. przetargu po upływie trzyletniego okresu wykluczenia, zatem zarzut naruszenia art. 111 PZP wydaje się być zarzutem chybionym, wobec czego sprawa ma mieć swoją kontynuację w sądzie (https://www.rp.pl/budownictwo/art43769171-mirbud-rusza-do-sadu-stawka-miliardowy-kontrakt-na-rail-baltica).
Co jednak najbardziej bulwersujące, w wyniku unieważnienia wyboru oferty konsorcjum polskich firm, tj. Torpol-Mirbud, PKP PLK zdecyduje o wyborze oferty o 400 mln złotych droższej i złożonej przez konsorcjum, w którym liderem jest spółka składająca odwołanie do KIO, na której – według doniesień prasowych – ciąży wyrok warszawskiego sądu okręgowego za doprowadzenie do zakłócenia konkurencji w jednym z postępowań o zamówienie publiczne na budowę linii wysokiego napięcia (https://www.wnp.pl/budownictwo/batalia-o-przetarg-pse-sad-utrzymal-wyrok,1015851.html).
W kontekście unieważnienia wyboru oferty opiewającej na 4,5 mld zł z powodu kary na 15 tys. zł, nałożonej w 2022 r. (zatem nienaruszającej tzw. okresu wykluczenia), należy odnieść się do zasady proporcjonalności, która wynika zarówno z prawa unijnego, jak i z polskiego Prawa zamówień publicznych. Zgodnie z zasadą proporcjonalności wymagania stawiane wykonawcom mają być adekwatne do przedmiotu zamówienia, sankcje za ewentualne uchybienia mają nie być nadmierne w stosunku do charakteru i wagi naruszenia, środki ingerujące w sytuację wykonawcy mają być najmniej dolegliwe spośród możliwych. W praktyce oznacza to, że ewentualne uchybienia formalne w ofertach powinny być oceniane pod kątem ich rzeczywistego wpływu na wynik postępowania i interes publiczny. Unieważnienie wyboru oferty lub wykluczenie wykonawcy powinno stanowić środek ostateczny – szczególnie gdy skutkiem jest znaczące zwiększenie kosztów dla Skarbu Państwa.
W sytuacji gdy różnica między ofertami wynosi aż 400 mln zł, powstaje zasadnicze pytanie, czy unieważnienie wyboru tańszej oferty z powodu budzącego wątpliwości uchybienia i tym samym wybór oferty droższej o kilkaset milionów złotych pozostaje w zgodzie z zasadą gospodarności, efektywności wydatkowania środków publicznych oraz interesem polskiego podatnika? Dodatkowo należy uwzględnić koszt utraconego czasu – każdy miesiąc opóźnienia inwestycji infrastrukturalnej oznacza wzrost kosztów realizacji, ryzyko utraty finansowania unijnego oraz spowolnienie rozwoju gospodarczego regionów.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy zdaniem Pana Ministra racjonalne jest – zarówno z punktu widzenia interesu społecznego, jaki i interesu finansów publicznych – wykluczenie z przetargu zwycięskiego oferenta z powodu marginalnej kary sprzed trzech lat i wybór oferty o ponad 400 mln złotych droższej, dodatkowo złożonej przez spółkę prawomocnie uznaną za winną zmowy przetargowej w innym postępowaniu?
2. Czy zdaniem Pana Ministra działania państwowej spółki PKP PLK, która skłania się do oferty wyraźnie droższej, nie biorąc pod uwagę nieproporcjonalności kary i pomijając interes społeczny, to przykład nieefektywnego wydatkowania środków publicznych?
3. Czy przeprowadzono analizę skutków finansowych dla budżetu państwa wynikających z wyboru oferty droższej o około 400 mln zł?
4. Czy różnica w cenie (ok. 400 mln zł) została zestawiona z potencjalnym charakterem uchybienia, które stało się podstawą rozstrzygnięcia?
5. Czy Skarb Państwa stać na wybór oferty o 400 mln zł droższej?
6. Czy jest zgoda Pana Ministra na wykluczanie z przetargów polskich firm na rzecz firm kontrolowanych przez zagraniczny kapitał?
7. Czy rząd planuje doprecyzowanie przepisów lub wytycznych, tak aby zasada proporcjonalności była stosowana w sposób zapewniający ochronę interesu finansowego państwa?
8. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów systemowych pozwalających w większym stopniu uwzględniać kryterium wpływu inwestycji na krajowy potencjał gospodarczy?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Jaros
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10791 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-V.054.1.2026
Warszawa, 13 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15346 Pana Posła Jarosława Sachajko w sprawie zasady
proporcjonalności i nieefektywnego wydatkowania ok. 400 mln zł przy przetargu
organizowanym przez PKP PLK, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień do
przedstawionych w interpelacji pytań.
Ad 1.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych
(dalej: ustawa Pzp) to zamawiający jest gospodarzem postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego i to on odpowiada za prawidłowe przygotowanie oraz
przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia, w tym za określenie warunków
udziału w postępowaniu oraz za ocenę ofert i podejmowanie czynności przewidzianych
przepisami ustawy.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło wskazanego w interpelacji
postępowania. Resort nie posiada również kompetencji do ingerowania w przebieg
jednostkowych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonych przez
zamawiających. Weryfikacja prawidłowości czynności zamawiającego należy do
właściwych organów kontrolnych przewidzianych w systemie zamówień publicznych.
Należy również zaznaczyć, że wykonawca, którego oferta została wykluczona, wniósł
skargę do Sądu Zamówień Publicznych. Oznacza to, że sprawa jest w toku, a ostateczna
ocena prawidłowości czynności zamawiającego będzie należała do sądu.
Jednocześnie, odnosząc się do kwestii, że w postępowaniu udział wzięła spółka
prawomocnie uznana za winną zmowy przetargowej w innym postępowaniu, należy
wskazać co następuje.
Zgodnie z art. 110 ustawy Pzp instytucja samooczyszczenia może mieć zastosowanie
w przypadku części przesłanek wykluczenia określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub
w art. 109 ust. 1 pkt 2–5 i 7–10 ustawy Pzp. Dotyczy to m.in. sytuacji skazania za
określone przestępstwa, zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji
lub wystąpienia niektórych fakultatywnych podstaw wykluczenia. Wykonawca, wobec
którego zachodzą takie okoliczności, może przedstawić zamawiającemu dowody
potwierdzające, że podjął środki wystarczające do wykazania swojej rzetelności. Kluczowe
znaczenie ma przy tym inicjatywa wykonawcy, który powinien sam ujawnić zaistniałe
okoliczności oraz przedstawić działania naprawcze podjęte w celu wyeliminowania ich
skutków.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ocena skuteczności przedstawionych przez wykonawcę środków należy do
zamawiającego i dokonywana jest każdorazowo z uwzględnieniem okoliczności konkretnej
sprawy, w tym charakteru naruszenia, jego skutków oraz zakresu wdrożonych działań
naprawczych. Instytucja samooczyszczenia pełni tym samym istotną funkcję
równoważącą. Z jednej strony chroni interes zamawiających, z drugiej zaś umożliwia
przedsiębiorcom naprawienie wcześniejszych uchybień i dalsze funkcjonowanie na rynku
zamówień publicznych.
Ad 2.
W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, że w wyniku rozstrzygnięcia KIO zamawiający
został zobowiązany do unieważnienia wcześniejszego wyboru oraz ponownego dokonania
czynności w postępowaniu. W tej sytuacji zamawiający wykonuje obowiązki wynikające z
przepisów prawa oraz z rozstrzygnięcia właściwego organu, którym w tym przypadku jest
KIO.
Warto ponownie zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie wykonawca skorzystał ze
swojego prawa i złożył skargę do Sądu Zamówień Publicznych, który dokona ostatecznej
oceny prawidłowości rozstrzygnięcia.
Ad 3-5.
Odpowiedzialność za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania, w tym badanie
i ocenę ofert oraz zabezpieczenie środków finansowych na realizację zamówienia,
spoczywa na zamawiającym.
Ustawa Pzp przewiduje instrumenty pozwalające zamawiającemu unieważnić
postępowanie w sytuacji, gdy cena oferty najkorzystniejszej przekracza jego możliwości
finansowe. Jeżeli zatem po wyroku KIO i przeprowadzeniu ponownego badania oraz
oceny ofert zamawiający dokonał ponownego wyboru najkorzystniejszej oferty, droższej o
ponad 400 mln zł, należy uznać, że cena ta mieściła się w pierwotnie przewidzianej kwocie
przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia albo że po dokonanej analizie zamawiający
uznał, iż posiada odpowiednie możliwości finansowe zwiększenia środków do poziomu
ceny tej oferty.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie przeprowadza analiz dotyczących jednostkowych
postępowań o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonych przez zamawiających.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej,
minister właściwy do spraw gospodarki nie jest organem nadzorującym przedmiotowe
postępowanie ani organem, któremu podlega zamawiający prowadzący to postępowanie.
Ad 6.
Rynek zamówień publicznych w państwach członkowskich Unii Europejskiej stanowi
element wspólnego rynku, w związku z czym postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego muszą być prowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z prawa Unii
Europejskiej, w szczególności zasad równego traktowania wykonawców, niedyskryminacji
oraz uczciwej konkurencji. Zasady te znajdują odzwierciedlenie w szczególności w art. 16
ustawy Pzp. W konsekwencji w systemie zamówień publicznych nie jest dopuszczalne
preferowanie wykonawców wyłącznie ze względu na kraj pochodzenia kapitału, o ile
pochodzą oni z państw członkowskich Unii Europejskiej.
W tym kontekście podjęto szereg działań legislacyjnych i systemowych mających na celu
zwiększenie możliwości udziału polskich przedsiębiorstw w rynku zamówień publicznych.
Przykładem jest ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. 2025
poz. 1165), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego skutki orzecznictwa
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroku z dnia 22
października 2024 r. w sprawie C-652/22 (sprawa Kolin) oraz wyroku z dnia 13 marca
2025 r. w sprawie C-266/22 CRRC (sprawa Qingdao). Orzeczenia te potwierdziły
możliwość ograniczania udziału w postępowaniach wykonawców z tzw. państw trzecich,
które nie są związane z Unią Europejską odpowiednimi umowami międzynarodowymi
dotyczącymi dostępu do rynku zamówień publicznych. Nowelizacja doprecyzowała zasady
udziału takich wykonawców w postępowaniach, dając zamawiającym możliwość
dopuszczenia do udziału w postępowaniu także wykonawców z innych państw trzecich,
nieobjętych międzynarodowymi umowami – ale tylko pod warunkiem wyraźnego
określenia tego w ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia.
Jednocześnie, zgodnie z zapowiedziami Prezesa Rady Ministrów dotyczącymi wzmacniania
udziału polskiego kapitału w gospodarce, prowadzone są prace nad rozwiązaniami
mającymi na celu zwiększenie obecności polskich przedsiębiorstw w kluczowych
sektorach gospodarki, w tym w zamówieniach publicznych. W tym zakresie istotną rolę
odgrywają również działania podejmowane przez Ministerstwo Aktywów Państwowych,
w szczególności w ramach Zespołu ds. Udziału Komponentu Krajowego w Kluczowych
Procesach Inwestycyjnych, którego celem jest m.in. zdefiniowanie pojęcia komponentu
krajowego i określenie metodologii pomiaru udziału komponentu krajowego, po to by
skutecznie wykorzystywać mechanizmy tzw. local content w realizacji dużych inwestycji
publicznych.
Istotnym dokumentem strategicznym w tym obszarze będzie przygotowywana
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Polityka zakupowa państwa na lata 2026–2029,
która określa kierunki dalszego rozwoju systemu zamówień publicznych w Polsce.
Dokument ten będzie uwzględniał działania sprzyjające wzmacnianiu potencjału
krajowych przedsiębiorstw, zwiększaniu udziału sektora MŚP w rynku zamówień
publicznych oraz promowaniu innowacyjności i wysokiej jakości realizowanych inwestycji,
przy jednoczesnym zachowaniu zasad wynikających z prawa Unii Europejskiej. Szczególnie
istotne w tym względzie będzie zobowiązanie zamawiających do szczególnej analizy
wpływu przygotowywanego przez nich postepowania na sektor przedsiębiorstw MŚP,
tzw. Test MŚP, czy też podejmowanie dalszych działań edukacyjno-szkoleniowych.
Ad 7-8.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii, we współpracy z Urzędem Zamówień Publicznych,
prowadzi przegląd funkcjonowania przepisów ustawy Pzp. Analizy te mają na celu ocenę
praktycznego funkcjonowania systemu zamówień publicznych oraz identyfikację obszarów
wymagających doprecyzowania lub dalszego usprawnienia, stąd także przedmiotowa
sprawa – bez względu na kierunek jej ostatecznego rozstrzygnięcia – zostanie poddana
analizie pod kątem funkcjonowania mechanizmów systemu zamówień publicznych,
w szczególności w zakresie zapewnienia wyboru ofert najkorzystniejszych ekonomicznie.
Jeżeli analizy funkcjonowania obowiązujących przepisów w prowadzonym przeglądzie
wykażą potrzebę wprowadzenia zmian legislacyjnych, zostaną przygotowane propozycje
odpowiednich rozwiązań. W szczególności może to dotyczyć kwestii związanych ze
stosowaniem zasady proporcjonalności, relacji pomiędzy charakterem i zakresem
naruszenia poszczególnych obowiązków, a skutkami w postaci wykluczenia wykonawcy
z postępowania, zakresem nakładanych sankcji oraz zgodności krajowych regulacji
z przepisami dyrektyw unijnych w obszarze zamówień publicznych.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Należy jednocześnie podkreślić, że obowiązujące przepisy ustawy Pzp już obecnie
przewidują szereg instrumentów pozwalających na uwzględnianie w postępowaniach
o udzielenie zamówienia publicznego szerszych celów gospodarczych i społecznych.
Zamawiający mogą w szczególności stosować kryteria oceny ofert odnoszące się do
jakości, innowacyjności, aspektów środowiskowych lub społecznych, a także rozwiązania
sprzyjające zwiększaniu udziału małych i średnich przedsiębiorstw w rynku zamówień
publicznych.
Działania te są również elementem szerszej polityki państwa ukierunkowanej na
wzmacnianie potencjału krajowych przedsiębiorstw oraz zwiększanie udziału krajowego
komponentu w realizacji inwestycji publicznych, a istotnym dokumentem strategicznym
w tym obszarze będzie wspomniana już wyżej Polityka zakupowa państwa na lata 2026–
2029, której przyjęcie przewidziane jest w I kwartale 2026 roku.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-V.054.1.2026
Warszawa, 13 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15346 Pana Posła Jarosława Sachajko w sprawie zasady
proporcjonalności i nieefektywnego wydatkowania ok. 400 mln zł przy przetargu
organizowanym przez PKP PLK, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień do
przedstawionych w interpelacji pytań.
Ad 1.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych
(dalej: ustawa Pzp) to zamawiający jest gospodarzem postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego i to on odpowiada za prawidłowe przygotowanie oraz
przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia, w tym za określenie warunków
udziału w postępowaniu oraz za ocenę ofert i podejmowanie czynności przewidzianych
przepisami ustawy.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło wskazanego w interpelacji
postępowania. Resort nie posiada również kompetencji do ingerowania w przebieg
jednostkowych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonych przez
zamawiających. Weryfikacja prawidłowości czynności zamawiającego należy do
właściwych organów kontrolnych przewidzianych w systemie zamówień publicznych.
Należy również zaznaczyć, że wykonawca, którego oferta została wykluczona, wniósł
skargę do Sądu Zamówień Publicznych. Oznacza to, że sprawa jest w toku, a ostateczna
ocena prawidłowości czynności zamawiającego będzie należała do sądu.
Jednocześnie, odnosząc się do kwestii, że w postępowaniu udział wzięła spółka
prawomocnie uznana za winną zmowy przetargowej w innym postępowaniu, należy
wskazać co następuje.
Zgodnie z art. 110 ustawy Pzp instytucja samooczyszczenia może mieć zastosowanie
w przypadku części przesłanek wykluczenia określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub
w art. 109 ust. 1 pkt 2–5 i 7–10 ustawy Pzp. Dotyczy to m.in. sytuacji skazania za
określone przestępstwa, zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji
lub wystąpienia niektórych fakultatywnych podstaw wykluczenia. Wykonawca, wobec
którego zachodzą takie okoliczności, może przedstawić zamawiającemu dowody
potwierdzające, że podjął środki wystarczające do wykazania swojej rzetelności. Kluczowe
znaczenie ma przy tym inicjatywa wykonawcy, który powinien sam ujawnić zaistniałe
okoliczności oraz przedstawić działania naprawcze podjęte w celu wyeliminowania ich
skutków.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ocena skuteczności przedstawionych przez wykonawcę środków należy do
zamawiającego i dokonywana jest każdorazowo z uwzględnieniem okoliczności konkretnej
sprawy, w tym charakteru naruszenia, jego skutków oraz zakresu wdrożonych działań
naprawczych. Instytucja samooczyszczenia pełni tym samym istotną funkcję
równoważącą. Z jednej strony chroni interes zamawiających, z drugiej zaś umożliwia
przedsiębiorcom naprawienie wcześniejszych uchybień i dalsze funkcjonowanie na rynku
zamówień publicznych.
Ad 2.
W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, że w wyniku rozstrzygnięcia KIO zamawiający
został zobowiązany do unieważnienia wcześniejszego wyboru oraz ponownego dokonania
czynności w postępowaniu. W tej sytuacji zamawiający wykonuje obowiązki wynikające z
przepisów prawa oraz z rozstrzygnięcia właściwego organu, którym w tym przypadku jest
KIO.
Warto ponownie zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie wykonawca skorzystał ze
swojego prawa i złożył skargę do Sądu Zamówień Publicznych, który dokona ostatecznej
oceny prawidłowości rozstrzygnięcia.
Ad 3-5.
Odpowiedzialność za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania, w tym badanie
i ocenę ofert oraz zabezpieczenie środków finansowych na realizację zamówienia,
spoczywa na zamawiającym.
Ustawa Pzp przewiduje instrumenty pozwalające zamawiającemu unieważnić
postępowanie w sytuacji, gdy cena oferty najkorzystniejszej przekracza jego możliwości
finansowe. Jeżeli zatem po wyroku KIO i przeprowadzeniu ponownego badania oraz
oceny ofert zamawiający dokonał ponownego wyboru najkorzystniejszej oferty, droższej o
ponad 400 mln zł, należy uznać, że cena ta mieściła się w pierwotnie przewidzianej kwocie
przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia albo że po dokonanej analizie zamawiający
uznał, iż posiada odpowiednie możliwości finansowe zwiększenia środków do poziomu
ceny tej oferty.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie przeprowadza analiz dotyczących jednostkowych
postępowań o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonych przez zamawiających.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej,
minister właściwy do spraw gospodarki nie jest organem nadzorującym przedmiotowe
postępowanie ani organem, któremu podlega zamawiający prowadzący to postępowanie.
Ad 6.
Rynek zamówień publicznych w państwach członkowskich Unii Europejskiej stanowi
element wspólnego rynku, w związku z czym postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego muszą być prowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z prawa Unii
Europejskiej, w szczególności zasad równego traktowania wykonawców, niedyskryminacji
oraz uczciwej konkurencji. Zasady te znajdują odzwierciedlenie w szczególności w art. 16
ustawy Pzp. W konsekwencji w systemie zamówień publicznych nie jest dopuszczalne
preferowanie wykonawców wyłącznie ze względu na kraj pochodzenia kapitału, o ile
pochodzą oni z państw członkowskich Unii Europejskiej.
W tym kontekście podjęto szereg działań legislacyjnych i systemowych mających na celu
zwiększenie możliwości udziału polskich przedsiębiorstw w rynku zamówień publicznych.
Przykładem jest ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. 2025
poz. 1165), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego skutki orzecznictwa
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroku z dnia 22
października 2024 r. w sprawie C-652/22 (sprawa Kolin) oraz wyroku z dnia 13 marca
2025 r. w sprawie C-266/22 CRRC (sprawa Qingdao). Orzeczenia te potwierdziły
możliwość ograniczania udziału w postępowaniach wykonawców z tzw. państw trzecich,
które nie są związane z Unią Europejską odpowiednimi umowami międzynarodowymi
dotyczącymi dostępu do rynku zamówień publicznych. Nowelizacja doprecyzowała zasady
udziału takich wykonawców w postępowaniach, dając zamawiającym możliwość
dopuszczenia do udziału w postępowaniu także wykonawców z innych państw trzecich,
nieobjętych międzynarodowymi umowami – ale tylko pod warunkiem wyraźnego
określenia tego w ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia.
Jednocześnie, zgodnie z zapowiedziami Prezesa Rady Ministrów dotyczącymi wzmacniania
udziału polskiego kapitału w gospodarce, prowadzone są prace nad rozwiązaniami
mającymi na celu zwiększenie obecności polskich przedsiębiorstw w kluczowych
sektorach gospodarki, w tym w zamówieniach publicznych. W tym zakresie istotną rolę
odgrywają również działania podejmowane przez Ministerstwo Aktywów Państwowych,
w szczególności w ramach Zespołu ds. Udziału Komponentu Krajowego w Kluczowych
Procesach Inwestycyjnych, którego celem jest m.in. zdefiniowanie pojęcia komponentu
krajowego i określenie metodologii pomiaru udziału komponentu krajowego, po to by
skutecznie wykorzystywać mechanizmy tzw. local content w realizacji dużych inwestycji
publicznych.
Istotnym dokumentem strategicznym w tym obszarze będzie przygotowywana
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Polityka zakupowa państwa na lata 2026–2029,
która określa kierunki dalszego rozwoju systemu zamówień publicznych w Polsce.
Dokument ten będzie uwzględniał działania sprzyjające wzmacnianiu potencjału
krajowych przedsiębiorstw, zwiększaniu udziału sektora MŚP w rynku zamówień
publicznych oraz promowaniu innowacyjności i wysokiej jakości realizowanych inwestycji,
przy jednoczesnym zachowaniu zasad wynikających z prawa Unii Europejskiej. Szczególnie
istotne w tym względzie będzie zobowiązanie zamawiających do szczególnej analizy
wpływu przygotowywanego przez nich postepowania na sektor przedsiębiorstw MŚP,
tzw. Test MŚP, czy też podejmowanie dalszych działań edukacyjno-szkoleniowych.
Ad 7-8.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii, we współpracy z Urzędem Zamówień Publicznych,
prowadzi przegląd funkcjonowania przepisów ustawy Pzp. Analizy te mają na celu ocenę
praktycznego funkcjonowania systemu zamówień publicznych oraz identyfikację obszarów
wymagających doprecyzowania lub dalszego usprawnienia, stąd także przedmiotowa
sprawa – bez względu na kierunek jej ostatecznego rozstrzygnięcia – zostanie poddana
analizie pod kątem funkcjonowania mechanizmów systemu zamówień publicznych,
w szczególności w zakresie zapewnienia wyboru ofert najkorzystniejszych ekonomicznie.
Jeżeli analizy funkcjonowania obowiązujących przepisów w prowadzonym przeglądzie
wykażą potrzebę wprowadzenia zmian legislacyjnych, zostaną przygotowane propozycje
odpowiednich rozwiązań. W szczególności może to dotyczyć kwestii związanych ze
stosowaniem zasady proporcjonalności, relacji pomiędzy charakterem i zakresem
naruszenia poszczególnych obowiązków, a skutkami w postaci wykluczenia wykonawcy
z postępowania, zakresem nakładanych sankcji oraz zgodności krajowych regulacji
z przepisami dyrektyw unijnych w obszarze zamówień publicznych.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Należy jednocześnie podkreślić, że obowiązujące przepisy ustawy Pzp już obecnie
przewidują szereg instrumentów pozwalających na uwzględnianie w postępowaniach
o udzielenie zamówienia publicznego szerszych celów gospodarczych i społecznych.
Zamawiający mogą w szczególności stosować kryteria oceny ofert odnoszące się do
jakości, innowacyjności, aspektów środowiskowych lub społecznych, a także rozwiązania
sprzyjające zwiększaniu udziału małych i średnich przedsiębiorstw w rynku zamówień
publicznych.
Działania te są również elementem szerszej polityki państwa ukierunkowanej na
wzmacnianie potencjału krajowych przedsiębiorstw oraz zwiększanie udziału krajowego
komponentu w realizacji inwestycji publicznych, a istotnym dokumentem strategicznym
w tym obszarze będzie wspomniana już wyżej Polityka zakupowa państwa na lata 2026–
2029, której przyjęcie przewidziane jest w I kwartale 2026 roku.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --