Interpelacja w sprawie dofinansowania zakupu 20 lokomotyw spalinowych dla PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. z siedzibą w Zamościu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15340
do ministra infrastruktury
w sprawie dofinansowania zakupu 20 lokomotyw spalinowych dla PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. z siedzibą w Zamościu
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 15-02-2026
Przedmiotowa interpelacja dotyczy możliwości udzielenia wsparcia finansowego dla spółki PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. z siedzibą w Zamościu (PKP LHS) na zakup 20 nowych lokomotyw spalinowych o łącznej szacunkowej wartości ok. 500 mln zł (ok. 25 mln zł za sztukę). PKP LHS zarządza linią kolejową nr 65 (LHS) – najdłuższą w Polsce linią szerokotorową o strategicznym znaczeniu dla krajowego systemu transportowego oraz bezpieczeństwa logistycznego państwa. PKP LHS stanowi kluczowy element korytarza transportowego łączącego Unię Europejską z rynkami wschodnimi i odgrywa istotną rolę w obsłudze transportów kierowanych na Ukrainę. Dzięki temu, że linia jest niezelektryfikowana, realizacja przewozów lokomotywami spalinowymi nie jest uzależniona od kryzysów energetycznych ani od przerw w dostawach energii elektrycznej, co zapewnia ciągłość transportu towarów nawet w sytuacjach awaryjnych i zwiększa odporność łańcuchów logistycznych.
Jednocześnie należy podkreślić, że w ostatnim 1,5 roku sytuacja ekonomiczna i przewozowa PKP LHS uległa istotnemu pogorszeniu. Spadek wolumenów przewozowych, zmiany w strukturze ładunków oraz wzrost kosztów działalności znacząco ograniczyły możliwości inwestycyjne przedsiębiorstwa. Sytuacja taborowa pozostaje krytyczna. Lokomotywy eksploatowane przez PKP LHS pochodzą głównie z lat 70. i 80. XX wieku, a ich średni wiek przekracza 45 lat. Znaczna część parku oparta jest na podzespołach produkcji rosyjskiej, co w warunkach sankcji i ograniczonego dostępu do części zamiennych prowadzi do wyłączania części pojazdów z eksploatacji oraz wydłużania procesów naprawczych. W efekcie realnie zagrożona jest zdolność spółki do utrzymania wymaganej liczby czynnych lokomotyw dla obsługi przewozów na poziomie 10-12 mln ton rocznie.
Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że w 2024 roku proces inwestycyjny dotyczący zakupu nowych lokomotyw i modelu ich finansowania był zaawansowany i przygotowany do realizacji. Wcześniej przeprowadzono dialog techniczny z producentami, opracowano założenia techniczne, przygotowano dokumentację oraz rozpoczęto działania związane z wyborem doradcy technicznego, co było niezbędne do wdrożenia kolejnych etapów procesu zakupowego.
Niestety, po zmianie w zarządzie PKP LHS w czerwcu 2024 roku, nastąpiło znaczne opóźnienie w realizacji zakupu, co trwa do chwili obecnej. Brak decyzji kolejnych zarządów o kontynuacji projektu skutkował wstrzymaniem inwestycji, mimo wcześniejszego postępu prac. Dodatkowo, w wyniku nieudolnego zarządzania w ostatnim okresie sytuacja finansowa spółki uległa dalszemu pogorszeniu. Według mojej wiedzy obecnie PKP LHS nie ma realnej zdolności do sfinansowania zakupu 20 lokomotyw ze środków własnych ani w oparciu o standardowe mechanizmy rynkowe bez wsparcia właścicielskiego lub zewnętrznego.
W związku z planowanym wycofywaniem obecnie eksploatowanych lokomotyw zakup nowych powinien być realizowany sukcesywnie, najpóźniej do 2032 roku. Inwestycja ta ma charakter odtworzeniowo-rozwojowy i jest niezbędna dla:
odbudowy i stabilizacji potencjału przewozowego,
zwiększenia efektywności eksploatacyjnej oraz ograniczenia kosztów utrzymania przestarzałego taboru,
poprawy bezpieczeństwa prowadzenia ruchu,
dostosowania do norm środowiskowych UE (Stage V),
uniezależnienia się od części pochodzenia rosyjskiego.
Brak wsparcia finansowego może w najbliższych latach doprowadzić do dalszego ograniczenia zdolności przewozowych PKP LHS, osłabienia jej pozycji rynkowej oraz utraty znaczenia strategicznego korytarza transportowego.
Ponadto należy podkreślić szczególny, obronny charakter linii kolejowej nr 65 (LHS), zarządzanej przez PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa. W warunkach trwającej wojny na Ukrainie infrastruktura ta nabrała dodatkowego znaczenia strategicznego, stanowiąc jeden z kluczowych kanałów logistycznych umożliwiających transport surowców, sprzętu, materiałów pomocowych oraz ładunków o znaczeniu strategicznym między Unią Europejską a Ukrainą.
Szerokotorowe połączenie bezpośrednio integrujące system kolejowy Ukrainy z infrastrukturą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada unikalny charakter operacyjny – umożliwia prowadzenie transportów bez konieczności przeładunku na granicy, co w sytuacjach kryzysowych ma fundamentalne znaczenie dla szybkości i ciągłości dostaw. W kontekście bezpieczeństwa państwa oraz zobowiązań sojuszniczych w ramach NATO ta linia może pełnić funkcję elementu infrastruktury o podwójnym – cywilno-wojskowym – zastosowaniu (dual-use).
W związku z powyższym zasadne jest rozważenie, czy planowana inwestycja taborowa nie powinna zostać objęta również wsparciem ze środków pozostających w dyspozycji np. Ministerstwa Obrony Narodowej, w szczególności w ramach programów wzmacniania infrastruktury transportowej o znaczeniu obronnym lub projektów związanych z mobilnością wojskową.
Uwzględnienie obronnego wymiaru funkcjonowania linii LHS dodatkowo uzasadnia nadanie inwestycji w nowy tabor charakteru strategicznego projektu państwowego, wymagającego skoordynowanego wsparcia właścicielskiego oraz międzyresortowego.
Mając na uwadze znaczenie PKP LHS dla gospodarki, bezpieczeństwa logistycznego państwa oraz obecne ograniczenia finansowe spółki, zasadne jest pilne podjęcie działań umożliwiających realizację inwestycji.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Czy ministerstwo przewiduje możliwość udzielenia wsparcia finansowego (dotacji celowej, dokapitalizowania, instrumentów dłużnych gwarantowanych przez Skarb Państwa lub środków unijnych) na zakup 20 lokomotyw dla PKP LHS?
Czy ta inwestycja może zostać uznana za projekt o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa transportowego państwa i objęta nadzwyczajnym wsparciem właścicielskim?
Czy są planowane działania naprawcze wobec PKP LHS, które umożliwią równoległe uporządkowanie sytuacji zarządczej oraz realizację kluczowych inwestycji taborowych?
Czy ministerstwo rozważa możliwość współfinansowania zakupu nowych lokomotyw dla PKP LHS ze środków przeznaczonych na cele obronne, w szczególności w kontekście zapewnienia zdolności logistycznych państwa w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa oraz wsparcia działań sojuszniczych?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7201 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.17.2026
Warszawa, 13 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z otrzymaną interpelacją nr 15340 posła na Sejm RP Pana Janusza Kowalskiego,
na wstępie pragnę poinformować, że Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem spółki Linia
Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. z siedzibą w Zamościu (dalej jako Spółka lub PKP LHS)
i nie wykonuje uprawnień właścicielskich ani osobistych z akcji tej Spółki.
Powyższe wpływa na możliwość współfinansowania, dokapitalizowania lub udzielenia
wsparcia finansowego dla PKP LHS z poziomu Ministra Infrastruktury, jako ministra
właściwego ds. transportu reprezentującego Skarb Państwa, którego kompetencje
i właściwości wynikają z ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem
państwowym.
Podzielam spostrzeżenie zawarte w interpelacji, że PKP LHS dysponuje przestarzałymi
lokomotywami produkcji radzieckiej i jest najwyższy czas, aby dokonać wymiany tego
taboru, jednakże nie mogę zgodzić się z twierdzeniem, że „w 2024 roku proces
inwestycyjny dotyczący zakupu nowych lokomotyw i modelu ich finansowania był
zaawansowany i przygotowany do realizacji”.
Jak wskazała PKP LHS, kwestia potrzeby zakupu lokomotyw, będąca konsekwencją
naturalnych procesów amortyzacyjnych znana była wszystkim władzom spółki. W okresie,
kiedy Prezesem PKP LHS był Pan Zbigniew Tracichleb podjęto w tej sprawie jedynie bardzo
wstępne czynności. Prowadzony był tzw. Dialog techniczny, którego finałem było
określenie parametrów technicznych lokomotyw, potencjalnie zgłoszonych do zakupu.
Niestety, w tamtym okresie, nie podjęto żadnych konkretnych rozmów, które wskazałyby
źródła finansowania zakupu lokomotyw i nie rozpoczęto czynności proceduralnych do
tego zmierzających. Dopiero obecny Zarząd rozpoczął działania, których efektem może
być zakup lokomotyw.
Przed 2024 r., pomimo zlecania licznych opracowań i ich ciągłej aktualizacji, proces zakupu
lokomotyw nie doczekał się konkretyzacji pomimo tego, że już w październiku 2020 r.
powstał dokument pn. „Studium Analityczne Potrzeb Taborowych w Świetle Potencjału
Przewozowego Przedsiębiorstwa PKP LHS Sp. z o.o. po 2021 roku” - opracowany przez
Instytut Pojazdów Szynowych Politechniki Krakowskiej Wydział Mechaniczny. Pomimo
posiadania ww. dokumentu, ówczesny Zarząd PKP LHS nie podjął żadnych działań w
zakresie przygotowania procesu inwestycyjnego zakupu nowych lokomotyw, który jak
wiadomo może trwać nawet kilka lat.
Z danych przedstawionych przez PKP LHS wynika, że dysponuje ona 77 lokomotywami
spalinowymi na tor 1520 mm, w tym 59 lokomotywami liniowymi przeznaczonymi do
-- 1 of 3 --
2
pracy przewozowej, liczącymi od 44 do 49 lat. 32 z tych lokomotyw to pojazdy typu M62
(ST4Ks) produkcji rosyjskiej, nie spełniających wymaganych norm emisji spalin.
Proces wycofywania lokomotyw z eksploatacji rozpocznie się od 2029 roku. Spółka
prognozuje, że w pierwszej kolejności z eksploatacji zostanie wycofane 20 szt. lokomotyw
liniowych. Do 2042 roku planowana jest całkowita wymiana parku lokomotyw. Mając na
uwadze fakt, że nowe lokomotywy będą realizować znacznie większą pracę przewozową
niż obecnie eksploatowane, założono, że w pierwszym etapie Spółka zmuszona będzie do
pozyskania co najmniej 10 nowych lokomotyw liniowych.
Decyzja o rozpoczęciu procedury zakupowej i dokonaniu zakupu (pozyskania) nowych
lokomotyw stanowić będzie jedną z najważniejszych inwestycji w historii Spółki. Zakup
nowych lokomotyw przyczyni się do zwiększenia efektywności przewozowej, pozyskania
nowych klientów oraz poprawi bezpieczeństwo prowadzenia ruchu pociągów.
W związku z uwidocznioną potrzebą odnowienia posiadanego parku lokomotyw
związanego z systematycznym upływem okresu żywotności dotychczas posiadanych
lokomotyw, Spółka na przestrzeni ostatnich lat przeprowadziła szereg własnych i
zewnętrznych konsultacji oraz analiz dla wypracowania założeń inwestycyjnych, W tym
określenia swoich rzeczywistych potrzeb taborowych.
W maju 2025 r. w PKP LHS został powołany Zespół zadaniowy do dokonania aktualizacji
potrzeb taborowych.
Rekomendacja Zespołu, zweryfikowana przez lnstytut Pojazdów Szynowych Politechniki
Krakowskiej uwidoczniła, że w pierwszym etapie Spółka powinna pozyskać 12 szt.
lokomotyw spalinowych. Po otrzymaniu pierwotnej analizy potrzeb taborowych Spółki
dokonanej przez lnstytut Pojazdów Szynowych Politechniki Krakowskiej został ogłoszony
przetarg na opracowanie dokumentu pn. ,,Studium Wykonalności dla projektu zakupu 20
szt. lokomotyw spalinowych przeznaczonych na tor 1520 mm", który został rozstrzygnięty,
a studium wykonalności wykonane. W ramach współpracy z Politechniką Krakowską oraz
na podstawie zebranych informacji m.in. z przeprowadzonych dialogów technicznych,
został opracowany opis przedmiotu zamówienia pozyskania lokomotyw.
W związku z planowaną realizacją inwestycji taborowych, które wymagać będą
poniesienia znacznych nakładów inwestycyjnych, Spółka podjęła również działania w
kierunku pozyskania dofinansowania z UE, a także prowadziła szereg rozmów z
podmiotami, które mogłyby dofinansować zakupy taborowe.
Ponieważ przed 2024 r. Spółka nie podejmowała żadnych działań w zakresie ustalenia i
pozyskania źródeł finansowania lub ich zabezpieczenia na potrzeby tak istotnej, a
uwidocznionej w latach wcześniejszych inwestycji, Zarząd zmuszony został do podjęcia
pilnych czynności, w tym zakresie, obejmujących m.in.
1. zgłoszenie zadania do dofinansowania z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności KPO
tj. Zakupu 20 szt. lokomotyw oraz 560 szt. wagonów.
2. spotkania z przedstawicielami Europejskiego Banku Inwestycyjnego w sprawie
ewentualnej możliwości finansowania zakupu lokomotyw.
3. skierowania do Ministra Obrony Narodowej zapytania o możliwości finansowego
wsparcia zakupu lokomotyw w ramach obecnych lub nowo tworzonych programów
rządowych.
4. skierowania do Sił Zbrojnych RP zapytania w sprawie możliwości partycypacji Sił
Zbrojnych w zakupie lokomotyw.
-- 2 of 3 --
3
Niezależnie od tego od dłuższego czasu Spółka prowadzi rozmowy z instytucjami
finansowymi, które w konsekwencji przedstawiły wstępne oferty finansowania
planowanych przedsięwzięć.
Z uwagi na tak duże przedsięwzięcie Spółka zleciła wykonanie opinii niezależnym
podmiotom zewnętrznym, wybranym w drodze zapytań ofertowych, które dokonały
porównania ofert pod względem formy finansowania, warunków oraz całkowitych
kosztów.
Dodatkowo informuję, że kwestia zakupu 20 lokomotyw przez PKP LHS była przedmiotem
wystąpienia Zarządu tej spółki do Ministra Infrastruktury, o objęcie ww. przedsięwzięcia
osłoną antykorupcyjną.
Pod koniec kwietnia 2025 r. Minister Infrastruktury wystąpił z takim wnioskiem do
Koordynatora Służb Specjalnych, który w maju 2025 r. polecił objęcie ww. przedsięwzięcia
osłoną antykorupcyjną.
Zgodnie z wnioskiem Zarządu PKP LHS, zakup 20 lokomotyw planowany jest ze środków
własnych oraz kredytu zwrotnego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --