Interpelacja w sprawie wpływu sytuacji w Grupie Azoty SA na rynek energii i koszty gazu dla przemysłu chemicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15337
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wpływu sytuacji w Grupie Azoty na rynek energii i koszty gazu dla przemysłu chemicznego
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 15-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie wpływu sytuacji sektora chemicznego, w tym zmian zarządczych w Grupie Azoty, na bezpieczeństwo energetyczne przemysłu. Grupa Azoty należy do najbardziej energochłonnych przedsiębiorstw w Polsce. Produkcja nawozów azotowych jest bezpośrednio uzależniona od cen gazu ziemnego, który stanowi kluczowy surowiec technologiczny. W ostatnich latach sektor chemiczny funkcjonuje w warunkach:
dużej zmienności cen gazu,
wysokich kosztów uprawnień do emisji CO2,
presji konkurencyjnej ze strony producentów spoza UE.
W tak wymagającym otoczeniu stabilność zarządzania ma bezpośredni wpływ na zdolność przedsiębiorstw do planowania zakupów energii, zabezpieczania kontraktów długoterminowych oraz realizacji inwestycji modernizacyjnych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak kształtowały się ceny gazu dla dużych odbiorców przemysłowych w latach 2023-2025?
Czy rząd prowadzi analizę wpływu kosztów energii na konkurencyjność sektora chemicznego?
Czy istnieją mechanizmy wsparcia dla przemysłu energochłonnego porównywalne z rozwiązaniami stosowanymi w innych państwach UE?
Czy destabilizacja zarządcza w spółkach energochłonnych była analizowana pod kątem wpływu na bezpieczeństwo energetyczne państwa?
Czy planowane są rozwiązania systemowe stabilizujące koszty energii dla przemysłu chemicznego?
Czy prowadzone są prace nad długoterminową strategią energetyczną dla sektora nawozowego?
Czy analizowano ryzyko trwałej utraty konkurencyjności polskich producentów nawozów wobec producentów spoza UE?
Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13338 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPP-VII.054.2.2026
Warszawa, 24 marca 2026 r.
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Posła na Sejm RP Pana Wiesława Krajewskiego o numerze 15337
w sprawie wpływu sytuacji w Grupie Azoty na rynek energii i koszty gazu dla przemysłu
chemicznego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15337, Pana Wisława Krajewskiego, posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, z 20 lutego 2026 r. w sprawie wpływu sytuacji w Grupie Azoty
na rynek energii i koszty gazu dla przemysłu chemicznego, poniżej przedstawiam stosowne
wyjaśnienia opracowane również w oparciu o wyrażone w sprawie stanowisko Ministra
Energii oraz Ministra Aktywów Państwowych.
1. Jak kształtowały się ceny gazu dla dużych odbiorców przemysłowych w latach 2023–
2025?
Poniżej przedstawiam informacje o cenach paliw gazowych dla dużych odbiorców
niebędących gospodarstwami domowymi w latach 2023-2025 (podane ceny zawierają
wszystkie podatki i opłaty):
1) odbiorcy niebędący gospodarstwami domowymi zużywający paliwa gazowe w ilości
1 000 000–3 999 999 GJ/rok:
2023 r.: 0,402 zł/kWh; 2024 r.: 0,246 zł/kWh; 2025 r. (dane wstępne): 0,237 zł/kWh,
2) odbiorcy niebędący gospodarstwami domowymi zużywający paliwa gazowe w ilości
większej niż 4 000 000 GJ/rok:
2023 r.: 0,296 zł/kWh; 2024 r.: 0,225 zł/kWh; 2025 r. (dane wstępne): 0,246 zł/kWh.
2. Czy rząd prowadzi analizę wpływu kosztów energii na konkurencyjność sektora
chemicznego?
Konkurencyjność polskiego przemysłu energochłonnego, w tym sektora chemicznego,
jest kwestią pilnie śledzoną w Ministerstwie Rozwoju i Technologii szczególnie w kontekście
cen energii.
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polski Instytut Ekonomiczny przygotowuje na zlecenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii
raport analityczny z opisem możliwych mechanizmów obniżenia cen energii dla przemysłu
w Polsce i przeglądem podobnych mechanizmów w krajach Unii Europejskiej.
Projekt raportu analizuje kontekst i uwarunkowania cen energii dla przemysłu i przedstawia
rodzaje wsparcia o charakterze pomocy publicznej dostępne lub planowane w krajach takich
jak Niemcy czy Włochy. W części poświęconej mechanizmom dotyczącym taryf,
opłat i podatków projekt raportu analizuje następujące aspekty takie jak: opłata OZE,
opłata kogeneracyjna, akcyza, definicja odbiorcy specjalnego, opłata mocowa i system
rekompensat EU ETS. Ukończenie raportu planowane jest w połowie 2026 r.
3. Czy istnieją mechanizmy wsparcia dla przemysłu energochłonnego porównywalne
z rozwiązaniami stosowanymi w innych państwach UE?
Tak, w Polsce obowiązuje system rekompensat dla sektorów i podsektorów
energochłonnych, który został wdrożony przepisami ustawy z dnia 19 lipca 2019 r.
o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1215). Ustawa określa zasady, tryb udzielania oraz sposób obliczania wielkości pomocy
publicznej z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji na ceny energii
elektrycznej zużywanej do wytwarzania produktów w sektorach lub podsektorach
energochłonnych. Jego celem jest ograniczenie ryzyka przenoszenia produkcji wrażliwych
branż poza Polskę. W styczniu br. w Ministerstwie Rozwoju i Technologii rozpoczęły
się prace nad przygotowaniem nowelizacji ww. ustawy, która umożliwi wypłatę
rekompensat dla sektorów ujętych w nowelizacji komunikatu Komisji zmieniającego
Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu
uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. [C/2026/196]. Wytyczne Komisji
umożliwiają uznanie pomocy państwa dla określonych branż za zgodną z zasadami rynku
wewnętrznego UE i nie wpływają niekorzystnie na warunki wymiany handlowej w zakresie
sprzecznym ze wspólnym interesem.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje wspierać konkurencyjność polskich
przedsiębiorstw energochłonnych na bazie przyjętego w czerwcu 2025 r. przez Komisję
Europejską komunikatu w zakresie pomocy publicznej – komunikat Komisji Ramy środków
pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu, tzw. CISAF (ramy pomocy
państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu) (Dz. Urz. UE C/2025/3602
z 04.07.2025 r.).
CISAF określa między innymi warunki udzielania wsparcia dla działań służących poprawie
dostępu do przystępnej cenowo energii elektrycznej dla odbiorców energochłonnych.
Dopłata do cen energii dla przemysłu energochłonnego (sekcja 4.5 CISAF) będzie mogła
objąć obniżenie o co najwyżej 50% średniej rocznej hurtowej ceny rynkowej na obszarze
rynkowym, na którym beneficjent jest podłączony, dla nie więcej niż 50% jego rocznego
zużycia energii elektrycznej. Całkowite roczne zużycie energii elektrycznej można mierzyć
albo w roku, w którym powstaje koszt kwalifikowalny, albo w roku poprzednim. Obniżki nie
mogą skutkować ceną poniżej 50 EUR/MWh na kwalifikujące się zużycie. Aby uzyskać
trwały wpływ, beneficjenci będą zobowiązani do dokonywania inwestycji, które przyczynią
się do transformacji przemysłowej i obniżą koszty systemu energetycznego w perspektywie
średnio- i długoterminowej.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Obecnie trwają prace nad projektem ustawy umożliwiającej przygotowanie programu
tymczasowego obniżenia cen energii według założeń opisanych powyżej.
Projektowane rozwiązanie jest w fazie dyskusji i prac przygotowawczych.
Według obecnego harmonogramu planowane jest, aby program był dostępny
dla przedsiębiorstw energochłonnych od 2027 r.
Należy przy tym podkreślić, że przedsiębiorstwa nie mogą korzystać jednocześnie z systemu
rekompensat pośrednich i planowanego mechanizmu CISAF.
4. Czy destabilizacja zarządcza w spółkach energochłonnych była analizowana pod kątem
wpływu na bezpieczeństwo energetyczne państwa?
Kwestia stabilności zarządczej w spółkach o strategicznym znaczeniu dla gospodarki
narodowej, w szczególności w podmiotach energochłonnych, jest przedmiotem stałej
analizy w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego państwa.
Minister Aktywów Państwowych, wykonując prawa z akcji należących do Skarbu Państwa,
realizuje uprawnienia korporacyjne wynikające z Kodeksu spółek handlowych oraz statutów
spółek, mając na względzie nadrzędny interes publiczny. W procesie tym kluczowe
jest monitorowanie czy struktura zarządcza oraz podejmowane przez organy spółek decyzje
gwarantują ciągłość operacyjną zakładów, które stanowią fundament krajowych łańcuchów
dostaw, m.in. w sektorze nawozowym i chemicznym.
Działania nadzorcze podejmowane wobec takich podmiotów jak Grupa Azoty S.A.
są pochodną analizy ich kondycji ekonomicznej oraz wpływu na stabilność rynku
wewnętrznego. Minister Aktywów Państwowych podejmuje wszelkie działania,
w zakresie swojej właściwości, zmierzające do odbudowy kondycji Grupy Azoty,
uznając, że sprawność zarządcza i finansowa tego podmiotu jest bezpośrednio powiązana
z odpornością polskiego przemysłu na globalne napięcia geopolityczne.
Realizacja tych uprawnień, przy zachowaniu ustawowych kompetencji rad nadzorczych
i zarządów, służy nie tylko ochronie wartości majątku Skarbu Państwa, ale przede wszystkim
zabezpieczeniu strategicznych interesów Rzeczypospolitej Polskiej w obszarze
bezpieczeństwa gospodarczego.
5. Czy planowane są rozwiązania systemowe stabilizujące koszty energii dla przemysłu
chemicznego?
W Ministerstwie Energii są podejmowane działania skoncentrowane na wypracowaniu
nowego modelu zasad ustalania taryf (nowe rozporządzenie w sprawie sposobu
kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną)
oraz prace w zakresie przywrócenia obliga giełdowego dla energii elektrycznej
i podwyższenia obliga giełdowego dla gazu ziemnego.
W ramach prac nad nowelizacją rozporządzenia taryfowego Minister Energii powołał Zespół
do spraw poprawy efektywności kształtowania taryf sieciowych energii elektrycznej. Jego celem
jest przeprowadzenie kompleksowej oceny systemu taryf dla energii elektrycznej w zakresie
kalkulacji składnika stałego i zmiennego stawki sieciowej za usługi przesyłania i dystrybucji
energii elektrycznej oraz stawki jakościowej. Prace Zespołu, które rozpoczęły się w dniu 15
stycznia 2026 r., potrwają kilka miesięcy i będą miały charakter horyzontalny oraz zostaną
ukierunkowane na poprawę przejrzystości i efektywności systemu, z uwzględnieniem
potrzeb różnych grup odbiorców, w tym sektora energochłonnego,
zgodnie z obowiązującymi regulacjami i wytycznymi.
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Kolejną inicjatywą legislacyjną Ministra Energii jest projekt ustawy o zmianie ustawy -
Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii (UD284), który zakłada
przywrócenie obliga giełdowego na energię elektryczną w wysokości 80% wytworzonej
energii elektrycznej oraz podniesienie obliga giełdowego na gaz ziemny z obecnych 55%
do 85%. Celem zmian jest poprawa płynności transakcji zakupu energii elektrycznej i gazu
ziemnego, co będzie wynikiem większej dostępności ofert na Towarowej Giełdzie Energii.
Pozwoli to również na poprawę transparentności i wiarygodności indeksów cenowych
na rynkach energii elektrycznej i gazu ziemnego, zwiększając przejrzystość kształtowania się
cen energii elektrycznej i gazu ziemnego oraz sprzyjając naturalnej konkurencji cenowej
między uczestnikami rynku. Spodziewana większa dostępność ofert sprzedaży energii
elektrycznej i gazu ziemnego pozwoli na lepsze odzwierciedlenie kosztów wytworzenia
energii i powinna być czynnikiem wspierającym, m.in. przedsiębiorstwa energochłonne
w optymalnym wyborze kontraktów na dostawy energii elektrycznej oraz gazu ziemnego.
Projekt ustawy został poddany uzgodnieniom, opiniowaniu i konsultacjom, a otrzymane
uwagi są obecnie analizowane.
6. Czy prowadzone są prace nad długoterminową strategią energetyczną dla sektora
nawozowego?
Obecnie na szczeblu krajowym nie jest procedowany odrębny dokument dedykowany
wyłącznie strategii energetycznej sektora nawozowego. Wynika to z faktu, że cele
energetyczne i klimatyczne dla tej branży są integralną częścią strategicznych dokumentów
rządowych o charakterze horyzontalnym, takich jak Aktualizacja Krajowego Planu
w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) oraz Polska Strategia Wodorowa.
Dokumenty te określają ramy dekarbonizacji przemysłu energochłonnego, w tym przejście
na niskoemisyjny wodór oraz wdrożenie technologii wychwytu emisji (CCS).
Jednocześnie Minister Energii monitoruje działania na poziomie unijnym. Komisja
Europejska zapowiedziała na pierwszą połowę 2026 r. ogłoszenie specjalnego planu
działania dotyczącego nawozów. Jego głównym celem ma być zapewnienie strategicznej
autonomii UE w zakresie dostępności i przystępności cenowej nawozów, przy
jednoczesnym promowaniu składników odżywczych pochodzących z recyklingu oraz
alternatywnych metod nawożenia. Na obecnym etapie szczegółowe założenia i instrumenty
finansowe tego planu nie są jeszcze znane.
7. Czy analizowano ryzyko trwałej utraty konkurencyjności polskich producentów
nawozów wobec producentów spoza UE?
Pragną podkreślić, że prowadzę stały monitoring sytuacji rynkowej sektora nawozowego,
opierając się na bieżących danych statystycznych oraz ścisłym dialogu z przedstawicielami
branży. Wyniki tego monitoringu wskazują, że kluczowym wyzwaniem dla konkurencyjności
polskich producentów pozostaje presja ze strony importu z krajów trzecich, w szczególności
z kierunków wschodnich.
W odpowiedzi na te zjawiska, Polska podjęła skuteczne działania na forum Unii Europejskiej,
zmierzające do ochrony unijnego rynku. W szczególności w czasie polskiej prezydencji
doprowadzono do podniesienia o 50% ceł na towary rolne pochodzące z Rosji i Białorusi,
a także do zwiększenia – z dniem 1 lipca 2025 r. – taryf celnych na nawozy importowane
z tych krajów do Unii Europejskiej (rozporządzenie (UE) 2025/1227).
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W praktyce oznacza to, że na nawozy nakładane jest 6,5% cło ad valorem oraz dodatkowa
stawka specyficzna za tonę, która w pierwszym roku (2025–2026) wynosi:
40 €/t dla nawozów azotowych (kod CN 3102),
45 €/t dla nawozów wieloskładnikowych (kod CN 3105).
W kolejnych latach opłata ta będzie stopniowo rosła:
w latach 2026–2027: 60 €/t lub 70 €/t,
w latach 2027–2028: 80 €/t lub 95 €/t,
od 1 lipca 2028 r.: odpowiednio 315 €/t (dla nawozów azotowych) lub 430 €/t (dla
nawozów wieloskładnikowych).
Kluczowym impulsem dla wprowadzenia powyższego rozporządzenia była inicjatywa
Ministra Rozwoju i Technologii z listopada 2024 r., który wraz z ministrami gospodarki Litwy,
Łotwy i Estonii skierował do Komisji Europejskiej wspólny list wzywający
do zdecydowanego podwyższenia ceł na nawozy z Rosji i Białorusi.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
Minister Michał Jaros
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 5 of 5 --