Interpelacja w sprawie ryzyka upadłości zakładów przetwórstwa rybnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15329
do ministra finansów i gospodarki, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ryzyka upadłości zakładów przetwórstwa rybnego
Zgłaszający: Marek Gróbarczyk, Czesław Hoc, Małgorzata Golińska, Marek Subocz, Dariusz Matecki, Artur Szałabawka, Michał Jach
Data wpływu: 13-02-2026
Szanowni Panowie Ministrowie,
zwracamy się z interpelacją w sprawie, która stanowi jaskrawy przykład biurokratycznej patologii, zagrażającej istnieniu firm z branży przetwórstwa rybnego w województwie zachodniopomorskim (sprawa nr OR16-6520.13-OR1600001/20).
Zachodniopomorski Oddział Regionalny ARiMR, opierając się na audycie Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, żąda od konsorcjum polskich firm zwrotu ponad 7 mln zł dotacji. Podstawą tego żądania jest interpretacja, wedle której surowiec (ryba) zakupiony w celu przeprowadzenia testów technologicznych, powinien podlegać "zasadzie trwałości projektu" przez okres 5 lat - analogicznie jak maszyny, hale fabryczne czy linie produkcyjne.
Jest to interpretacja urągająca zasadom logiki, ekonomii oraz bezpieczeństwa sanitarnego żywności.
Urzędnicy uznają, że beneficjent naruszył umowę, zbywając produkty wytworzone w ramach testów, zamiast... no właśnie – co miał z nimi zrobić? Z opinii Morskiego Instytutu Rybackiego wynika wprost, że termin przydatności tych produktów to maksymalnie kilkanaście dni (chłodzone) lub do 2 lat (mrożone). Wymóg przechowywania ich przez 5 lat (zasada trwałości) oznaczałby nakaz magazynowania biologicznych odpadów niebezpiecznych, co narusza przepisy weterynaryjne.
Przedsiębiorcy wskazują, że Izba Administracji Skarbowej nie doręczyła im sprawozdania z audytu, pozbawiając ich konstytucyjnego prawa do obrony i złożenia wyjaśnień (naruszenie art. 97a ustawy o KAS). Decyzja o zwrocie milionowych kwot zapadła de facto "za plecami" podatników.
Jak informuje przedsiębiorstwo na etapie wniosku o dofinansowanie Agencja była informowana o modelu biznesowym (dystrybucja produktów po testach) i go zaakceptowała. Obecna zmiana interpretacji, po kilku latach, narusza zasadę zaufania obywatela do państwa.
W związku z powyższym, oczekujemy od Panów Ministrów pilnej interwencji i odpowiedzi na następujące pytania:
Do ministra finansów i gospodarki (w zakresie działań KAS):
Czy Ministerstwo Finansów podtrzymuje stanowisko, że surowiec spożywczy (ryba, mięso, owoce) zakupiony w ramach dotacji na cele obrotowe/testowe, stanowi "infrastrukturę lub inwestycję produkcyjną" w rozumieniu art. 71 rozporządzenia UE nr 1303/2013 i podlega obowiązkowi fizycznego zachowania przez 5 lat?
Jeśli odpowiedź na pyt. 1 jest twierdząca – w jaki sposób beneficjenci mają realizować ten obowiązek bez naruszania przepisów sanitarnych i ustawy o odpadach? Czy KAS oczekuje od polskich firm tworzenia magazynów przeterminowanej żywności?
Dlaczego Izba Administracji Skarbowej w Szczecinie w przedmiotowej sprawie nie doręczyła audytowanym podmiotom sprawozdania, uniemożliwiając im odniesienie się do ustaleń? Czy taka praktyka jest standardem w KAS?
Czy zostanie przeprowadzona kontrola w Izbie Administracji Skarbowej w Szczecinie w zakresie rzetelności przeprowadzenia tego konkretnego audytu oraz poszanowania praw strony?
Do ministra rolnictwa i rozwoju wsi (w zakresie działań ARiMR):
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi akceptuje sytuację, w której ARiMR domaga się zwrotu dotacji za to, że przedsiębiorca nie zmagazynował psującej się ryby na 5 lat, lecz wprowadził ją do obrotu zgodnie z celem gospodarczym i przepisami sanitarnymi?
Na czym polega "trwałość operacji" w projektach badawczo-rozwojowych dotyczących technologii żywności? Czy na utrzymaniu surowca, czy na utrzymaniu zdolności do produkcji w oparciu o opracowaną technologię?
Czy ministerstwo podejmie działania w celu wstrzymania egzekucji tych środków do czasu wyjaśnienia wątpliwości interpretacyjnych między przepisami unijnymi a zdrowym rozsądkiem i prawem sanitarnym, aby zapobiec upadłości firm zatrudniających 200 osób w regionie o wysokim bezrobociu?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
28925 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 4 marca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 15329
Znak sprawy: DAS8.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedzi na pytania postawione w interpelacji poselskiej nr 15329
z 20 lutego 2026 r.
1. Czy Ministerstwo Finansów podtrzymuje stanowisko, że surowiec
spożywczy (ryba, mięso, owoce) zakupiony w ramach dotacji na cele
obrotowe/testowe, stanowi "infrastrukturę lub inwestycję produkcyjną"
w rozumieniu art. 71 Rozporządzenia UE nr 1303/2013 i podlega
obowiązkowi fizycznego zachowania przez 5 lat?
2. Jeśli odpowiedź na pyt. 1 jest twierdząca – w jaki sposób beneficjenci mają
realizować ten obowiązek bez naruszania przepisów sanitarnych i ustawy
o odpadach? Czy KAS oczekuje od polskich firm tworzenia magazynów
przeterminowanej żywności?
Celem Projektu było ulepszenie przetwórstwa i obrotu produktami rybnymi oraz
przestawienie działalności w wybranych zakładach przetwórczych na przetwórstwo
innowacyjnych dla nich gatunków ryb do postaci półproduktów handlowych (tusze,
filety i polędwice) i produktów (dania gotowe). Operacja nie przewidywała zakupu
nowego wyposażenia do zakładów przetwórczych będących członkami Konsorcjum.
Głównym kosztem kwalifikowalnym operacji (zgodnie z Wnioskiem
o dofinansowanie) był zakup surowca umożliwiającego testy w zakresie
przestawienia zakładów konsorcjantów na prowadzenie innowacyjnego procesu
przetwórczego. Zakupiony w ramach realizacji operacji surowiec (ryby) powinien
służyć, zgodnie z założeniami zawartymi we Wniosku o dofinansowanie,
do sprawdzenia możliwości jego innowacyjnego zastosowania przetwórczego
-- 1 of 4 --
2/4
w zakładach Konsorcjantów, a więc do celów naukowo-badawczych nie zaś do
wprowadzenia go do obrotu z zamiarem sprzedaży.
W ramach Projektu nastąpiła zmiana sposobu przeznaczenia surowca. Wg danych
pozyskanych w trakcie audytu konsorcjanci zakupili 322.349,14 kg ryb, z czego już
na moment audytu 169.668,28 kg zostało sprzedanych, a tylko ok. 60 kg
(tj. ok. 0,02% wszystkich zakupionych ryb) objęto badaniem przez Instytut
Badawczy. Wynika z tego, że surowiec został zakupiony jako materiał/środek
obrotowy w przedsiębiorstwach produkcyjnych Konsorcjantów.
Zaznaczyć należy, że w załączniku nr 3 pn. „Zestawienie rzeczowo – finansowe
operacji” do Umowy o dofinansowanie beneficjent wyszczególnił zakres rzeczowy –
„Zakup surowca do sprawdzenia możliwości zastosowania innowacyjnego
przetwórczego w zakładach Konsorcjantów”. Ponadto, we Wniosku o płatność
(dotyczący I etapu realizacji) w zakresie zrealizowanego etapu operacji, beneficjent
wskazał, m.in. że: „W pierwszym etapie operacji konsorcjanci zakupili część
z planowanej ilości surowca i przeprowadzili na nim próby technologiczne
przetwórstwa przemysłowego (…)”.
Sprzedaż była „istotną zmianą”, która podważała pierwotne cele Projektu.
Beneficjent w żadnym z dokumentów na etapie aplikacji i realizacji Projektu (I etap)
nie wskazał, że zakupiony surowiec (ryba) zostanie sprzedany i beneficjent osiągnie
z tego tytułu przychody.
W sporządzonych dokumentach podsumowujących prace Instytucji Audytowej (IA),
tj. w Protokole z czynności i Podsumowaniu ustaleń, IA nie użyła stwierdzenia
„że surowiec spożywczy (ryba, mięso, owoce) zakupiony w ramach dotacji na cele
obrotowe/testowe, stanowi "infrastrukturę lub inwestycję produkcyjną"
w rozumieniu art. 71 Rozporządzenia UE nr 1303/2013 i podlega obowiązkowi
fizycznego zachowania przez 5 lat”.
Niemniej jednak, art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
1303/2013 może dotyczyć surowca, o ile jest on niezbędnym elementem osiągnięcia
celów projektu, np. innowacyjne wykorzystanie zakupionego surowca.
Dodatkowo podkreślam, że IA nie zaleciła potrzeby tworzenia magazynów
przeterminowanej żywności.
Zgodnie z art. 5.1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora
rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (ustawa
o EFMiR)1 minister właściwy do spraw rybołówstwa pełni funkcję instytucji
zarządzającej (IZ), o której mowa w art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013
(rozporządzenie UE)2.
1 Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Euro
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego
wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego
Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006pejskiego Funduszu
Morskiego i Rybackiego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2140).
-- 2 of 4 --
3/4
Zgodnie z art. 123 ust 3 IZ odpowiedzialna jest za ustanowienie odpowiedniego
systemu zarządzania i kontroli, w tym opracowania odpowiednich procedur
wyboru/kontroli a także zapewnienie, że beneficjent otrzymał dokument
określający warunki wsparcia dla każdej operacji, w tym szczegółowe wymagania
dotyczące produktów lub usług, które mają być dostarczone w ramach operacji, plan
finansowy oraz termin realizacji.
W związku z powyższym, IA nie jest właściwą merytorycznie do wypowiedzenia się
w kwestii, w jaki sposób beneficjenci mają realizować ten obowiązek bez naruszania
przepisów sanitarnych i ustawy o odpadach.
IA podczas audytu zobowiązana jest m.in. do sprawdzenia czy beneficjent realizuje
projekt zgodnie z prawem unijnym oraz krajowym, w tym z warunkami zawartej
umowy.
W ocenie IA beneficjent podpisując umowę na dofinansowanie projektu
zaakceptował wszystkie wymogi wskazane w umowie, w tym również wymóg
nieprzenoszenia prawa własności rzeczy nabytych w ramach realizacji operacji oraz
niezmieniania sposobu ich wykorzystania.
Mając na uwadze brak nowych informacji/dokumentów np. wyjaśnień/zastrzeżeń
przedkładanych przez audytowanego w trakcie procedury kontradyktoryjnej, IA nie
miała podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w Podsumowaniu ustaleń.
3. Dlaczego Izba Administracji Skarbowej w Szczecinie w przedmiotowej
sprawie nie doręczyła audytowanym podmiotom sprawozdania,
uniemożliwiając im odniesienie się do ustaleń? Czy taka praktyka jest
standardem w KAS?
W omawianym przypadku audytowanym była instytucja pośrednicząca tj. Agencja
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ustalenia dokonane w trakcie audytu
ww. projektu zostały przekazane w formie Podsumowania ustaleń
do audytowanego tj. do instytucji, z którą beneficjent podpisał umowę
o dofinansowanie (Zachodniopomorski Oddział Regionalny Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ZOR ARiMR)).
W piśmie przy którym przekazano podsumowanie ustaleń, wskazano 14 dniowy
termin na wypowiedzenie się co do ustaleń w nich zawartych oraz zobowiązano OR
ARiMR do przekazania beneficjentowi informacji o ustaleniach dokonanych
w odniesieniu do badanego projektu.
4. Czy zostanie przeprowadzona kontrola w Izbie Administracji Skarbowej
w Szczecinie w zakresie rzetelności przeprowadzenia tego konkretnego
audytu oraz poszanowania praw strony?
Na podstawie art. 8 ustawy o EFMiR funkcję IA sprawuje Szef Krajowej
Administracji Skarbowej (Szef KAS), działający w oparciu o ustawę o Krajowej
Administracji Skarbowej3.
Szef KAS w zakresie pełnienia funkcji IA wykonuje swoje zadania przy pomocy
komórki organizacyjnej w Ministerstwie Finansów oraz 16 Izb Administracji
Skarbowej (IAS), w tym Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie.
3 Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tj. Dz.U. 2025 r. poz. 1131 ze zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
W ramach ww. projektu przeprowadzony audyt gospodarowania środkami
pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej w ramach PO RiM, został zrealizowany
na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 i 1 a ustawy o KAS w związku z art. 127 ust. 1
rozporządzenia UE. Zgodnie z ustawą o KAS audyt przeprowadzony może być m.in.
w instytucji pośredniczącej.
Mając na uwadze powyższe, audyt przeprowadzono zgodnie z ustawą o KAS, przy
zachowaniu odpowiednich wymagań dotyczących dokumentowania czynności oraz
informowania audytowanego o dokonanych ustaleniach. W związku z powyższym,
nie ma podstaw do przeprowadzenia kontroli w Izbie Administracji Skarbowej
w Szczecinie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 11 marca 2026 r.
Znak sprawy: RYB.rpp.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 15329 Interpelacja w sprawie ryzyka upadłości zakładów
przetwórstwa rybnego
Szanowny Panie Marszałku,
działając na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (1),
przedstawiam poniżej odpowiedź na skierowaną przez grupę posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej: Marka Gróbarczyka, Czesława Hoca, Małgorzatę Golińską, Marka
Subocza, Dariusza Mateckiego, Artura Szałabawkę oraz Michał Jacha interpelację nr 15329
w sprawie ryzyka upadłości zakładów przetwórstwa rybnego, w której posłowie zarzucają
„jaskrawy przykład biurokratycznej patologii, zagrażającej istnieniu firm z branży przetwórstwa
rybnego w województwie zachodniopomorskim (sprawa nr OR16-6520.13-OR1600001/20)”.
I. Treść interpelacji:
Posłowie wskazują, że Zachodniopomorski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), opierając się na audycie Izby Administracji Skarbowej
w Szczecinie, żąda od konsorcjum polskich firm zwrotu ponad 7 mln zł dotacji. Podstawą tego
żądania jest interpretacja, wedle której surowiec (ryba) zakupiony w celu przeprowadzenia
testów technologicznych, powinien podlegać "zasadzie trwałości projektu" przez okres 5 lat –
analogicznie jak maszyny, hale fabryczne czy linie produkcyjne. Na tej podstawie posłowie
konstatują, że jest to interpretacja urągająca zasadom logiki, ekonomii oraz bezpieczeństwa
sanitarnego żywności. Urzędnicy uznają, że beneficjent naruszył umowę, zbywając produkty
wytworzone w ramach testów. Z opinii Morskiego Instytutu Rybackiego wynika wprost, że
-- 1 of 9 --
Strona 2 z 9
termin przydatności tych produktów to maksymalnie kilkanaście dni (chłodzone) lub do 2 lat
(mrożone). Wymóg przechowywania ich przez 5 lat (zasada trwałości) oznaczałby nakaz
magazynowania biologicznych odpadów niebezpiecznych, co narusza przepisy weterynaryjne.
Przedsiębiorcy wskazują, że Izba Administracji Skarbowej nie doręczyła im sprawozdania z
audytu, pozbawiając tym samym konstytucyjnego prawa do obrony i złożenia wyjaśnień
(naruszenie art. 97a ustawy o KAS). Decyzja o zwrocie milionowych kwot zapadła de facto "za
plecami" podatników. Jak informują przedsiębiorcy, na etapie wniosku o dofinansowanie
Agencja była informowana o modelu biznesowym (dystrybucja produktów po testach) i go
zaakceptowała. Obecna zmiana interpretacji, po kilku latach, narusza zasadę zaufania
obywatela do państwa.
Interpelacja została skierowana do Ministra Finansów – w zakresie działań KAS oraz do
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – w zakresie działań ARiMR.
W związku z powyższym, posłowie oczekują od Ministrów pilnej interwencji i odpowiedzi na
skierowane pytania.
II. Podjęte czynności i stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 23 lutego 2026 r. znak
RYB.rpp.058.1.2026 wystąpiło do ARiMR o pilne nadesłanie wyjaśnień lub dokumentów,
w związku ze skierowaną interpelacją.
ARiMR udzieliła odpowiedzi w sprawie pismem z dnia 26 lutego 2026 r. znak DWR-6520.13-
OR1600001/20.
Zgodnie z ww. pismem, interpelacja dotyczy umowy o dofinansowanie w ramach działania
1.13 „Innowacje, objętego Priorytetem 1. „Promowanie rybołówstwa zrównoważonego
środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy”,
zawartego w Programie Operacyjnym „Rybactwo i Morze”, zwanej dalej: umową o
dofinansowanie. Na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie, beneficjent zobowiązał się
do realizacji dwuetapowej operacji pn. „Zastąpienie produkcji wyrobów z dorsza bałtyckiego
nowymi produktami z innych gatunków ryb w zakładach przetwórstwa rybnego w związku z
wprowadzeniem rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1248 dotyczącego zakazu
połowu dorsza na Morzu Bałtyckim od 22 lipca 2019 r.”. Zgodnie z zestawieniem rzeczowo-
-- 2 of 9 --
Strona 3 z 9
finansowym, stanowiącym załącznik nr 3 do umowy o dofinansowanie, obydwa etapy operacji
obejmowały zakup surowca do sprawdzenia możliwości zastosowania innowacyjnego
przetwórstwa w zakładach konsorcjantów, a także opracowanie procedury postępowania i
instrukcji stanowiskowych, przeprowadzenie audytu stosowanych procesów oraz ewentualną
weryfikację.
Instytucja audytowa Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” - Szef Krajowej
Administracji Skarbowej, działając przez przedstawicieli Izby Administracji Skarbowej w
Szczecinie Wydział Audytu Środków Pochodzących z Budżetu Unii Europejskiej oraz
Niepodlegających Zwrotowi Środków Pochodzących z Pomocy Udzielanej przez Państwa
Członkowskie EFTA – ICE, w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdziła w rocznym
sprawozdaniu z kontroli, przekazanym do Komisji Europejskiej, iż w przypadku ww. operacji
doszło do niewykonania zobowiązań zgodnie z zawartą umową o dofinansowanie z uwagi na
zbycie produktów rybnych wytworzonych z surowca zakupionego w ramach realizacji
pierwszego etapu operacji.
W związku ze stwierdzoną przez instytucje audytową nieprawidłowością w realizacji
przedmiotowej operacji, instytucja zarządzająca Programem Operacyjnym „Rybactwo i
Morze”- minister właściwy do spraw rybołówstwa – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
wystąpiła do ARiMR o podjęcie niezbędnych działań w celu przeprowadzenia dodatkowej
weryfikacji i kontroli projektu, przekazanie do instytucji zarządzającej wyników kontroli na
miejscu oraz informacji o podjętych przez ARiMR czynnościach, mających na celu
kompleksowe wyjaśnienie sprawy, w tym również przekazanie pełnej dokumentacji będącej
następstwem stwierdzonych lub potwierdzonych nieprawidłowości występujących w
badanym projekcie.
W wyniku przeprowadzonej przez ARiMR kontroli na miejscu, ustalenia dotyczące sprzedaży
produktów powstałych z zakupionego surowca zostały potwierdzone także w odniesieniu do
drugiego etapu realizacji operacji.
ARiMR wszczęła więc postępowanie administracyjne mające na celu odzyskanie
nieprawidłowo wykorzystanych środków, które – jak wynika z przedstawionych przez ARiMR
wyjaśnień – jest kwestionowane przez beneficjenta.
Aktualnie, w ramach toczącego się postępowania w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu,
ARiMR wystosowała do beneficjenta (konsorcjantów) informację poprzedzająca wydanie
-- 3 of 9 --
Strona 4 z 9
decyzji o zwrocie środków – o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się
co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Beneficjent zwrócił się do ARiMR z wnioskiem o wstrzymanie wydania decyzji, bądź
zawieszenia czynności w sprawie do czasu wyjaśnienia przez niego wątpliwości prawnych w
zakresie legalności audytu Krajowej Administracji Skarbowej - Izby Administracji Skarbowej w
Szczecinie (dalej: IAS KAS) i uzyskania stanowiska IAS KAS, w przedmiocie ważności ustaleń
rzeczonego audytu. Jednocześnie, do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministra
Finansów i Gospodarki została skierowana niniejsza interpelacja, zawierająca m.in. żądanie
udzielenia przez instytucję zarządzającą odpowiedzi na zadane w niej pytania, w tym
dotyczące działań ARiMR.
Odpowiadając na skierowane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pytania, należy wyjaśnić
podstawy prawne realizacji operacji, objętej umową o dofinansowanie.
Na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie, beneficjent zobowiązał się do realizacji
operacji zgodnie z: Programem Operacyjnym „Rybactwo i Morze” (zwanym dalej: programem),
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013
r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego
na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego
oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego
Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.) (zwanym dalej: rozporządzeniem
1303/2013), rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15
maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające
rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr
791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz. Urz.
UE L 149 z 20.05.2014, str. 1, z późn. zm.) (zwanym dalej: rozporządzeniem 508/2014),
ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z
udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2140) (zwaną
dalej: ustawą EFMR), rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z
dnia 27 lipca 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania i wypłaty
pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. Promowanie rybołówstwa
zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i
-- 4 of 9 --
Strona 5 z 9
opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. z 2018
r. poz. 1493, z późn. zm.) (zwanym dalej: rozporządzenie dla Priorytetu 1), oraz
postanowieniami umowy o dofinansowanie.
Zgodnie z art. 26 ust. 1-3 rozporządzenia nr 508/2014, w celu motywowania do innowacji w
sektorze rybołówstwa, wsparcie w ramach Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego
mogły otrzymać operacje mające na celu rozwijanie lub wprowadzanie nowych lub
ulepszonych produktów i sprzętu, nowych lub ulepszonych procesów i technik oraz nowych
lub ulepszonych systemów zarządzania i organizacji, również na poziomie przetwarzania i
obrotu. Operacje finansowane na podstawie niniejszego artykułu prowadzone były przez
uznany przez państwo członkowskie lub Unię organ naukowy lub techniczny. Wyniki operacji
finansowanych na podstawie niniejszego artykułu były odpowiednio upowszechniane przez
państwo członkowskie.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia dla Priorytetu 1, działanie 1.13 Innowacje, w ramach
którego przyznana została pomoc w przedmiotowej sprawie, było ukierunkowane na
opracowanie, testowanie i wdrożenie nowych lub ulepszonych rozwiązań technicznych i
technologicznych oraz nowych lub ulepszonych systemów zarządzania i organizacji mających
na celu m.in. ulepszenie przetwórstwa i obrotu produktami rybnymi (§ 46 pkt 6
rozporządzenia dla Priorytetu 1).
Operacje realizowane w ramach przedmiotowego działania miały charakter naukowo-
badawczy, a rezultaty takich operacji sprowadzały się do stworzenia innowacyjnych
rozwiązań, z których korzyści mogli czerpać wszyscy zainteresowani uczestnicy danego
sektora działalności rybackiej, w tym przypadku - przetwórstwa produktów rybnych.
O naukowo-badawczym charakterze operacji świadczy chociażby wymóg sporządzenia
analizy naukowej operacji zawierającej m.in. wykazanie innowacyjnego charakteru operacji,
opis wykonalności technicznej badań prowadzonych w ramach operacji, wskazanie miejsca
prowadzenia badań oraz miejsca wdrażania wyników przeprowadzonych badań (§ 10 ust. 1
pkt 7-9 rozporządzenia dla Priorytetu 1.). Z kolei, dokonując oceny analizy naukowej operacji
organ opiniodawczo-doradczy powołany na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy EFMR, brał
pod uwagę m.in. planowany zakres wykorzystania rezultatów planowanej operacji oraz
przewidywany okres użytkowania wypracowanych rozwiązań, a także czy operacja
wprowadzała innowacyjne rozwiązania i jakie były możliwości zastosowania lub wdrożenia
rezultatów tej operacji w praktyce (§ 10 ust. 3 pkt 3 i 4 rozporządzenia dla Priorytetu 1).
Równie istotnym był warunek, że przedmiotowa pomoc mogła być przyznana podmiotom
-- 5 of 9 --
Strona 6 z 9
prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie wykonywania rybołówstwa komercyjnego
lub działalność w zakresie chowu lub hodowli ryb lub innych organizmów wodnych, lub
przetwórstwa produktów rybnych jedynie w przypadku, gdy realizowały operację wspólnie z
instytutem badawczym lub instytutem naukowym, powiązanymi ze sobą umową konsorcjum
(§ 9 pkt 3 rozporządzenia dla Priorytetu 1). Wyniki realizacji operacji w ramach działania 1.13
Innowacje powinny być udostępniane na stronie internetowej beneficjenta przez okres co
najmniej 3 lat od dnia dokonania płatności końcowej oraz upubliczniane w szczególności na
konferencjach lub wystawach o tematyce związanej z rybołówstwem morskim, rybactwem
śródlądowym lub przetwórstwem produktów rybnych (§ 11 ust. 2 rozporządzenia dla
Priorytetu 1).
Biorąc zatem pod uwagę naukowo-badawczy charakter realizowanych operacji, jak również
konieczność upowszechniania ich wyników dla wszystkich zainteresowanych odbiorców,
należy stwierdzić, że operacje realizowane w ramach działania 1.13 Innowacje nie służyły
finansowaniu bieżącej działalności komercyjnej przedsiębiorców biorących udział w realizacji
operacji.
Jak wynika z wyjaśnień ARiMR, w przedmiotowej sprawie konsorcjanci zakupili surowiec
rybny w celu opracowania innowacji dotyczącej zastąpienia produkcji wyrobów z dorsza
bałtyckiego nowymi produktami z innych gatunków ryb w zakładach przetwórstwa rybnego,
to właśnie w tym celu zakupiony surowiec powinien być wykorzystany. Chodziło zatem o
stworzenie, testowanie i wdrożenie innowacyjnej metody przetwarzania surowca, do czego
miał służyć surowiec sfinansowany w 100% ze środków publicznych, co w przyszłości
pozwalałoby na korzystanie z tej innowacji w działalności komercyjnej prowadzonej w
przedsiębiorstwach konsorcjantów, przy czym rezultaty stworzenia takiej innowacji powinny
być w równym stopniu dostępne dla innych uczestników sektora przetwórstwa ryb.
Przesłanką do dochodzenia przez ARiMR zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków
jest naruszenie przez beneficjenta § 6 ust. 1 pkt 3 lit. b umowy o dofinansowanie, na
podstawie którego to postanowienia umownego beneficjent zobowiązał się do zapewnienia,
w trakcie realizacji operacji oraz przez 5 lat od dnia dokonania płatności końcowej, trwałości
operacji, o której mowa w art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013, w tym do nieprzenoszenia
prawa własności rzeczy nabytych w ramach realizacji operacji oraz niezmieniania sposobu ich
wykorzystania.
-- 6 of 9 --
Strona 7 z 9
Wątpliwości interpretacyjne, o których mowa w interpelacji dotyczą wspominanego art. 71
rozporządzenia nr 1303/2013. W ramach interpelacji podniesiono także, że na etapie wniosku
o dofinansowanie ARiMR była informowana o modelu biznesowym przedsięwzięcia, tj. o
dystrybucji produktów po testach.
Jak wskazuje ARiMR, kluczową pozostaje kwestia stosowania zasady trwałości operacji i
wypływającego z niej zobowiązania do niezmieniania sposobu wykorzystania rzeczy nabytych
w ramach realizacji projektu. Produkty końcowe, wytworzone w wyniku innowacji miały
stanowić przedmiot dystrybucji, zgodnie z informacjami podanymi w dokumentacji
aplikacyjnej, celem przetestowania innowacji. Tymczasem zostały wprowadzone do obrotu
rynkowego, a więc sprzedane, w celu osiągnięcia zysku z surowca, który został już wcześniej
sfinansowany ze środków publicznych.
Na tym tle nie można zgodzić się z tezami interpelacji, że ARiMR, powołując się na zasadę
trwałości wyrażoną w art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz wskazane wyżej
postanowienia umowy o dofinansowanie, domaga się od beneficjenta zwrotu dotacji za to, że
nie zmagazynował psującej się ryby na okres 5 lat.
ARiMR, powołując się na zapis § 6 ust. 1 pkt 3 lit. b umowy o dofinansowanie, mówiący o
zapewnieniu w trakcie realizacji operacji oraz przez 5 lat od dnia dokonania płatności
końcowej trwałości operacji, o której mowa w art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013, w żaden
sposób nie sugerowała konieczności utrzymania przez ten czas surowca – co wielokrotnie
próbował podnosić beneficjent, a co, jak słusznie wskazują posłowie, byłoby wymogiem
wręcz absurdalnym. Naruszenie zapisów art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013 polegało na
zbyciu (wprowadzeniu do obrotu rynkowego) zakupionego w ramach projektu surowca, który
zgodnie z założeniami działania 1.13 Innowacje powinien służyć wyłącznie celom naukowo-
badawczym dla zapewnienia lub utrzymania zdolności produkcyjnych beneficjenta, w oparciu
o technologię opracowaną w ramach realizowanej operacji.
Wskazać w tym miejscu należy, iż finansowaniu ze środków EFMR mogą podlegać tylko te
koszty, które zostały poniesione na cele naukowo-badawcze lub rozwojowe, a więc służące
m.in. określeniu kryteriów jakościowych, parametrów fizykochemicznych dla – w tym
przypadku – nowych, dotychczas nieprzetwarzanych przez beneficjenta, surowców rybnych
oraz wytwarzanych z nich półproduktów, wyrobów gotowych, zastosowania odpowiednich
procedur, procesów, operacji technologicznych, określeniu przydatności linii
technologicznych, maszyn, urządzeń, sprzętów przewidzianych do wykorzystania podczas
-- 7 of 9 --
Strona 8 z 9
produkcji nowych wyrobów, a więc te koszty, które służyłyby wdrożeniu rozwiązań
technologiczno-technicznych i organizacyjnych w zakładzie przetwórczym beneficjenta, by
umożliwić mu produkcję nowych wyrobów z innych gatunków ryb niż dorsz bałtycki na
odpowiednio wysokim poziomie w zakresie wydajności oraz jakości, zgodnie ze
współczesnymi standardami w zakresie dobrej praktyki produkcyjnej (o czym zresztą
wspomniał sam beneficjent w sprawozdaniu z realizacji projektu zamieszczonym na swojej
stronie internetowej).
Zgodnie z art. 32 ustawy EFMR oraz przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.), Prezes ARiMR jest zobowiązany
dochodzić zwrotu dofinansowania w przypadku stwierdzonej nieprawidłowości w realizacji
umowy o dofinansowanie, wydając decyzję określającą kwotę do zwrotu. Po wydaniu przez
Prezesa ARiMR decyzji w sprawie określenia kwoty do zwrotu, beneficjentowi będzie
przysługiwało odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wówczas Minister będzie
uprawnionym, jako organ II instancji, do merytorycznego zbadania sprawy.
Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez posłów kwestii ewentualnych działań
Ministerstwa „w celu wstrzymania egzekucji środków do czasu wyjaśnienia wątpliwości
interpretacyjnych między przepisami unijnymi a zdrowym rozsądkiem i prawem sanitarnym,
aby zapobiec upadłości firm zatrudniających 200 osób w regionie o wysokim bezrobociu”,
wyjaśnienia wymaga, że obecnie nie jest prowadzona egzekucja wobec beneficjenta.
Z wyjaśnień ARiMR wynika, że obecnie toczy się dopiero postępowanie w przedmiocie
określenia kwoty środków do zwrotu, które nie zostało jeszcze zakończone wydaniem decyzji
w sprawie. Jeżeli decyzji organu I instancji zostałby nadany rygor natychmiastowej
wykonalności, wówczas decyzja ARiMR będzie wykonalna i ARiMR będzie uprawniona
wszcząć egzekucję. W przeciwnym wypadku, a więc jeśli nie zostanie decyzji nadany rygor
natychmiastowej wykonalności, jak również jeśli beneficjent zaskarży decyzję w toku instancji,
decyzja ta nie będzie prawomocna i nie będzie podlegała wykonaniu, a więc egzekucji.
Zgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy EFMR, dochodzenie zwrotu pomocy pobranej nienależnie lub
w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z odsetkami,
następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie ze wskazanymi przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Minister
nie jest uprawnionym do podejmowania działań w postepowaniu egzekucyjnym.
-- 8 of 9 --
Strona 9 z 9
Uprawnionymi do podjęcia działań w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest
wierzyciel, a więc ARiMR oraz organ egzekucyjny, a więc organ administracji skarbowej.
Minister będzie uprawnionym, jako organ II instancji, do zbadania sprawy, po wpłynięciu
odwołania od decyzji organu I instancji, a więc decyzji Prezesa ARiMR.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) art. 193 Regulaminu Sejmu rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 9 of 9 --