Interpelacja nr 15317
Interpelacja w sprawie likwidacji tzw. pułapki rentowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie likwidacji tzw. pułapki rentowej
Interpelacja nr 15317
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie likwidacji tzw. pułapki rentowej
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 13-02-2026
Jednym z istotnych problemów, z jakimi od lat mierzą się osoby z niepełnosprawnościami, jest tzw. pułapka rentowa polegająca na utracie prawa do renty lub jej znacznym obniżeniu w przypadku podjęcia pracy zarobkowej lub przekroczenia określonych progów dochodowych. Nieprzejrzyste zasady oraz skomplikowany system obniżania lub zawieszania świadczeń budzą lęk i niepewność. Sami renciści określili ten mechanizm mianem właśnie „pułapki rentowej“, wskazując, że obecne przepisy zamiast wspierać aktywność zawodową, skutecznie do niej zniechęcają, karzą osoby, które mimo ograniczeń zdrowotnych chcą pracować i pozostać aktywne zawodowo. Zjawisko to dotyczy około 40 proc. osób z niepełnosprawnościami.
Likwidacja tego mechanizmu, umożliwiająca osobom z niepełnosprawnościami pracę bez utraty renty, znalazła się na liście 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów, jednak do tej pory nie doczekała się realizacji.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie znajdują się obecnie analizy prowadzone przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące likwidacji tzw. pułapki rentowej?
Kiedy jest planowane przedstawienie założeń projektu ustawy w tym zakresie oraz rozpoczęcie procesu legislacyjnego?
Czy w prowadzonych analizach są uwzględniane różne rodzaje rent (renta socjalna, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna) oraz zróżnicowanie sytuacji osób z różnym stopniem niepełnosprawności?
Czy ministerstwo prowadziło lub planuje konsultacje społeczne z organizacjami reprezentującymi osoby z niepełnosprawnościami oraz ekspertami rynku pracy w celu wypracowania najbardziej efektywnych rozwiązań?
Interpelacja nr 15317
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie likwidacji tzw. pułapki rentowej
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 13-02-2026
Jednym z istotnych problemów, z jakimi od lat mierzą się osoby z niepełnosprawnościami, jest tzw. pułapka rentowa polegająca na utracie prawa do renty lub jej znacznym obniżeniu w przypadku podjęcia pracy zarobkowej lub przekroczenia określonych progów dochodowych. Nieprzejrzyste zasady oraz skomplikowany system obniżania lub zawieszania świadczeń budzą lęk i niepewność. Sami renciści określili ten mechanizm mianem właśnie „pułapki rentowej“, wskazując, że obecne przepisy zamiast wspierać aktywność zawodową, skutecznie do niej zniechęcają, karzą osoby, które mimo ograniczeń zdrowotnych chcą pracować i pozostać aktywne zawodowo. Zjawisko to dotyczy około 40 proc. osób z niepełnosprawnościami.
Likwidacja tego mechanizmu, umożliwiająca osobom z niepełnosprawnościami pracę bez utraty renty, znalazła się na liście 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów, jednak do tej pory nie doczekała się realizacji.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie znajdują się obecnie analizy prowadzone przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące likwidacji tzw. pułapki rentowej?
Kiedy jest planowane przedstawienie założeń projektu ustawy w tym zakresie oraz rozpoczęcie procesu legislacyjnego?
Czy w prowadzonych analizach są uwzględniane różne rodzaje rent (renta socjalna, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna) oraz zróżnicowanie sytuacji osób z różnym stopniem niepełnosprawności?
Czy ministerstwo prowadziło lub planuje konsultacje społeczne z organizacjami reprezentującymi osoby z niepełnosprawnościami oraz ekspertami rynku pracy w celu wypracowania najbardziej efektywnych rozwiązań?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 11 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.3 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10010 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.132.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15317 Pana Posła Dariusza Piontkowskiego, w sprawie
likwidacji tzw. pułapki rentowej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Celem świadczeń przyznawanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest zapewnienie
środków utrzymania osobom ubezpieczonym, które nie mogą kontynuować pracy
zarobkowej po osiągnięciu wieku emerytalnego lub w wyniku utraty zdolności do pracy
spowodowanej stanem zdrowia. Przepisy ustawy, gwarantując prawo do świadczeń w
przypadku wystąpienia zdarzeń uniemożliwiających lub utrudniających ubezpieczonym
kontynuowanie pracy zarobkowej, nie eliminują możliwości podejmowania przez emerytów
i rencistów zatrudnienia. Prawo do swobodnie wybranej pracy zagwarantowane jest m.in.
artykułem 65 ust. 1 Konstytucji RP oraz artykułem 10 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. –
Kodeks pracy.
Renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem zabezpieczającym przed skutkami
częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, spowodowanej naruszeniem sprawności
organizmu powstałej przed osiągnięciem wieku emerytalnego. W przypadku niezdolności
do pracy z powodu stanu zdrowia - po spełnieniu warunków, do których należą m.in.
określony staż ubezpieczeniowy i data powstania niezdolności do pracy - osobie
ubezpieczonej przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której funkcją jest
zapewnienie świadczeniobiorcy środków finansowych zastępujących niemożliwy do
osiągnięcia ze względów zdrowotnych dochód z pracy.
Niezdolną do pracy w rozumieniu przywołanej ustawy jest osoba, która w wyniku
naruszenia sprawności organizmu całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy
zarobkowej i nie rokuje jej odzyskania po przekwalifikowaniu. Tak precyzyjne
sformułowanie wynika m.in. z potrzeby odróżnienia niezdolności do pracy (art. 12 ustawy o
emeryturach i rentach z FUS) od tzw. czasowej niezdolności do pracy, której stwierdzenie
jest przesłanką do przyznania wynagrodzenia z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku
chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego (art. 92 Kodeksu pracy, art. 6-10 oraz art.
18 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa).
Renta stanowi rodzaj pomocy finansowej państwa kierowanej do osób, które w młodym
wieku doznały naruszenia sprawności organizmu i ze względu na całkowitą niezdolność do
pracy utraciły szansę na samodzielne zarobkowanie.
Należy wyraźnie podkreślić, że polskie prawo nie wyklucza możliwości wypłacania renty
osobie, która pracuje zarobkowo w celu poprawy swojej sytuacji materialnej. Aktywność
zawodowa jest istotnym elementem rehabilitacji oraz integracji społecznej osób
z niepełnosprawnościami, których zatrudnienie w Polsce rośnie. Wzrost udziału
przedstawicieli tej grupy w rynku pracy najlepiej obrazują wyniki Badania Aktywności
Ekonomicznej Ludności (BAEL). Ich porównanie między 2007 a 2025 rokiem pokazuje stały
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pozytywny trend – zauważalnie rośnie zarówno współczynnik aktywności zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, jak i wskaźnik zatrudnienia. W IV kw. 2007 r. współczynnik
aktywności zawodowej w wieku produkcyjnym dla tej grupy wynosił 23,8%, a wskaźnik
zatrudnienia 20,2%. W III kw. 2025 r. współczynnik aktywności zawodowej osiągnął już
36,2%, a wskaźnik zatrudnienia 33,4%. Celem Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej jest zabezpieczenie dalszego wzrostu wskaźnika zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami oraz spadku stopy bezrobocia w obrębie tej grupy.
W polskim ustawodawstwie przyjęto rozwiązanie kompromisowe umożliwiające łączenie
przychodów z pracy z prawem do pobierania świadczenia zarówno rentowego (renty z
tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy), jak i emerytalnego (tzw.
wcześniejszej emerytury), wprowadzając w tym zakresie pewne ograniczenia. Osiąganie
przychodów z pracy zarobkowej przez rencistę lub emeryta może zatem powodować
zmniejszenie lub zawieszenie wypłaty świadczenia. Zasada ta nie jest stosowana wobec
emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla
mężczyzn).
Prawo do świadczeń emerytalno-rentowych ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu
w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał
kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (od
1 marca br. 11 957,20 zł). W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70%
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (od 1 marca br. 6 438,50 zł), nie wyższej
jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie
większą niż kwota maksymalnego zmniejszenia, którą stanowi odpowiednio zwaloryzowana
tzw. część socjalna emerytury lub renty ogłaszana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych (od 1 marca 2026 r. w przypadku emerytury, renty z tytułu całkowitej
niezdolności do pracy jest to 989,41 zł, a w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności
do pracy 742,10 zł).
Limity zarobków powodujące ograniczenie wysokości lub zawieszenie wypłaty świadczeń
emerytalno-rentowych są stosunkowo wysokie i uaktualniane co kwartał wraz ze zmianą
przeciętnego wynagrodzenia. Według najnowszych danych z marca br. próg zawieszenia
świadczenia wynosi 604% minimalnej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i 442%
przeciętnej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, zaś próg zmniejszenia
świadczenia odpowiednio 325% i 238%. Organ rentowy dokonuje rozliczenia prawa do
wypłaty świadczenia systemem miesięcznym albo rocznym w zależności od tego, który z
nich jest dla rencisty korzystniejszy. Przykładowo, osoba w marcu br. pobierająca rentę z
tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości przeciętnej (2 704,45 zł) i zarabiająca
11 900 zł, przy rozliczeniu miesięcznym, otrzymałaby rentę zmniejszoną o 989,411 zł, co
oznacza, że jej przychody za marzec wyniosłyby 13 615,04 zł.
Obowiązujące od 1 stycznia 2022 r. przepisy w zakresie zmniejszenia i zawieszenia renty
socjalnej w przypadku osiągania przychodów są analogiczne jak w przypadku osób
uprawnionych do renty z tytułu niezdolności do pracy czy wcześniejszej emerytury.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają kompleksowe analizy prawne,
ekonomiczne i społeczne, dotyczące celowości dalszego obowiązywania progów
zawieszenia i zmniejszenia świadczeń z tytułu niezdolności do pracy oraz możliwych
konsekwencji zniesienia tych konstrukcji. Prowadzone analizy nie różnicują poziomu
zawieszania oraz zmniejszania świadczeń rentowych ze względu na rodzaj świadczeń
podlegających zawieszeniu lub zmniejszeniu.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zniesienie limitów zawieszania i zmniejszania rent z tytułu niezdolności do pracy i rent
socjalnych spowodowałoby szacunkowy roczny wzrost wydatków wynoszący 155,5 mln zł
po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i 112,9 mln zł ewentualnej dotacji z budżetu
państwa, która uzupełnia jego deficyt, a po stronie Funduszu Solidarnościowego i budżetu
państwa, z którego finansowana jest renta socjalna, 42,6 mln zł (przy założeniu utrzymania
się poziomu liczby świadczeń zmniejszonych lub zawieszonych z lat 2023-2024).
Ocena celowości dalszego obowiązywania progów zawieszenia i zmniejszenia świadczenia
zależy od możliwości realizowania tą drogą celów, którym zniesienie tego rozwiązania ma
służyć (zwiększenie skali aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami), spójności
zmian w tym zakresie z zasadami konstrukcyjnymi prawa zabezpieczenia społecznego
(konieczność pogodzenia zniesienia progów zawieszenia i zmniejszenia świadczenia
z funkcją świadczeń z tytułu niezdolności do pracy), kosztów tych zmian (155 mln zł) oraz
ich możliwych następstw, a także ocen formułowanych według kryteriów
sprawiedliwościowych zarówno przez osoby uprawnione do świadczeń z tytułu
niezdolności do pracy, jak i pozostałych ubezpieczonych i świadczeniobiorców.
Przedstawione zagadnienia należy traktować w sposób szczególny, wyznaczony ich
społeczną wagą. Z powodu kosztów projektowanych zmian niezbędne jest uzyskanie
w przedmiocie zniesienia progów oraz zwiększenia dotacji z budżetu państwa do Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki, który
wskazał, że nie widzi zasadności wprowadzania zmian w obowiązującej regulacji prawnej
w przypadku osiągania przychodów przez emerytów i rencistów. Sprawa ta jest
przedmiotem dialogu pomiędzy Kierownictwem MRPiPS a Kierownictwem Ministerstwa
Finansów i Gospodarki.
Kierownictwo resortu ma świadomość tego, jak ważnym elementem kształtowania rynku
pracy jest wspieranie aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami i na bieżąco
współpracuje z organizacjami zrzeszającymi oraz reprezentującymi osoby
z niepełnosprawnościami oraz z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawie
obowiązujących progów zawieszania i zmniejszania świadczeń oraz możliwości zniesienia
tej konstrukcji. Ze względu na fakt, że osoby z niepełnosprawnościami mogą spotkać się
z wieloma barierami uniemożliwiającymi im wejście na rynek pracy, pracownikom
posiadającym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przysługują dodatkowe
uprawnienia wynikające z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.132.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15317 Pana Posła Dariusza Piontkowskiego, w sprawie
likwidacji tzw. pułapki rentowej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Celem świadczeń przyznawanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest zapewnienie
środków utrzymania osobom ubezpieczonym, które nie mogą kontynuować pracy
zarobkowej po osiągnięciu wieku emerytalnego lub w wyniku utraty zdolności do pracy
spowodowanej stanem zdrowia. Przepisy ustawy, gwarantując prawo do świadczeń w
przypadku wystąpienia zdarzeń uniemożliwiających lub utrudniających ubezpieczonym
kontynuowanie pracy zarobkowej, nie eliminują możliwości podejmowania przez emerytów
i rencistów zatrudnienia. Prawo do swobodnie wybranej pracy zagwarantowane jest m.in.
artykułem 65 ust. 1 Konstytucji RP oraz artykułem 10 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. –
Kodeks pracy.
Renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem zabezpieczającym przed skutkami
częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, spowodowanej naruszeniem sprawności
organizmu powstałej przed osiągnięciem wieku emerytalnego. W przypadku niezdolności
do pracy z powodu stanu zdrowia - po spełnieniu warunków, do których należą m.in.
określony staż ubezpieczeniowy i data powstania niezdolności do pracy - osobie
ubezpieczonej przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której funkcją jest
zapewnienie świadczeniobiorcy środków finansowych zastępujących niemożliwy do
osiągnięcia ze względów zdrowotnych dochód z pracy.
Niezdolną do pracy w rozumieniu przywołanej ustawy jest osoba, która w wyniku
naruszenia sprawności organizmu całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy
zarobkowej i nie rokuje jej odzyskania po przekwalifikowaniu. Tak precyzyjne
sformułowanie wynika m.in. z potrzeby odróżnienia niezdolności do pracy (art. 12 ustawy o
emeryturach i rentach z FUS) od tzw. czasowej niezdolności do pracy, której stwierdzenie
jest przesłanką do przyznania wynagrodzenia z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku
chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego (art. 92 Kodeksu pracy, art. 6-10 oraz art.
18 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa).
Renta stanowi rodzaj pomocy finansowej państwa kierowanej do osób, które w młodym
wieku doznały naruszenia sprawności organizmu i ze względu na całkowitą niezdolność do
pracy utraciły szansę na samodzielne zarobkowanie.
Należy wyraźnie podkreślić, że polskie prawo nie wyklucza możliwości wypłacania renty
osobie, która pracuje zarobkowo w celu poprawy swojej sytuacji materialnej. Aktywność
zawodowa jest istotnym elementem rehabilitacji oraz integracji społecznej osób
z niepełnosprawnościami, których zatrudnienie w Polsce rośnie. Wzrost udziału
przedstawicieli tej grupy w rynku pracy najlepiej obrazują wyniki Badania Aktywności
Ekonomicznej Ludności (BAEL). Ich porównanie między 2007 a 2025 rokiem pokazuje stały
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pozytywny trend – zauważalnie rośnie zarówno współczynnik aktywności zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, jak i wskaźnik zatrudnienia. W IV kw. 2007 r. współczynnik
aktywności zawodowej w wieku produkcyjnym dla tej grupy wynosił 23,8%, a wskaźnik
zatrudnienia 20,2%. W III kw. 2025 r. współczynnik aktywności zawodowej osiągnął już
36,2%, a wskaźnik zatrudnienia 33,4%. Celem Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej jest zabezpieczenie dalszego wzrostu wskaźnika zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami oraz spadku stopy bezrobocia w obrębie tej grupy.
W polskim ustawodawstwie przyjęto rozwiązanie kompromisowe umożliwiające łączenie
przychodów z pracy z prawem do pobierania świadczenia zarówno rentowego (renty z
tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy), jak i emerytalnego (tzw.
wcześniejszej emerytury), wprowadzając w tym zakresie pewne ograniczenia. Osiąganie
przychodów z pracy zarobkowej przez rencistę lub emeryta może zatem powodować
zmniejszenie lub zawieszenie wypłaty świadczenia. Zasada ta nie jest stosowana wobec
emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla
mężczyzn).
Prawo do świadczeń emerytalno-rentowych ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu
w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał
kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (od
1 marca br. 11 957,20 zł). W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70%
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (od 1 marca br. 6 438,50 zł), nie wyższej
jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie
większą niż kwota maksymalnego zmniejszenia, którą stanowi odpowiednio zwaloryzowana
tzw. część socjalna emerytury lub renty ogłaszana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych (od 1 marca 2026 r. w przypadku emerytury, renty z tytułu całkowitej
niezdolności do pracy jest to 989,41 zł, a w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności
do pracy 742,10 zł).
Limity zarobków powodujące ograniczenie wysokości lub zawieszenie wypłaty świadczeń
emerytalno-rentowych są stosunkowo wysokie i uaktualniane co kwartał wraz ze zmianą
przeciętnego wynagrodzenia. Według najnowszych danych z marca br. próg zawieszenia
świadczenia wynosi 604% minimalnej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i 442%
przeciętnej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, zaś próg zmniejszenia
świadczenia odpowiednio 325% i 238%. Organ rentowy dokonuje rozliczenia prawa do
wypłaty świadczenia systemem miesięcznym albo rocznym w zależności od tego, który z
nich jest dla rencisty korzystniejszy. Przykładowo, osoba w marcu br. pobierająca rentę z
tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości przeciętnej (2 704,45 zł) i zarabiająca
11 900 zł, przy rozliczeniu miesięcznym, otrzymałaby rentę zmniejszoną o 989,411 zł, co
oznacza, że jej przychody za marzec wyniosłyby 13 615,04 zł.
Obowiązujące od 1 stycznia 2022 r. przepisy w zakresie zmniejszenia i zawieszenia renty
socjalnej w przypadku osiągania przychodów są analogiczne jak w przypadku osób
uprawnionych do renty z tytułu niezdolności do pracy czy wcześniejszej emerytury.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają kompleksowe analizy prawne,
ekonomiczne i społeczne, dotyczące celowości dalszego obowiązywania progów
zawieszenia i zmniejszenia świadczeń z tytułu niezdolności do pracy oraz możliwych
konsekwencji zniesienia tych konstrukcji. Prowadzone analizy nie różnicują poziomu
zawieszania oraz zmniejszania świadczeń rentowych ze względu na rodzaj świadczeń
podlegających zawieszeniu lub zmniejszeniu.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zniesienie limitów zawieszania i zmniejszania rent z tytułu niezdolności do pracy i rent
socjalnych spowodowałoby szacunkowy roczny wzrost wydatków wynoszący 155,5 mln zł
po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i 112,9 mln zł ewentualnej dotacji z budżetu
państwa, która uzupełnia jego deficyt, a po stronie Funduszu Solidarnościowego i budżetu
państwa, z którego finansowana jest renta socjalna, 42,6 mln zł (przy założeniu utrzymania
się poziomu liczby świadczeń zmniejszonych lub zawieszonych z lat 2023-2024).
Ocena celowości dalszego obowiązywania progów zawieszenia i zmniejszenia świadczenia
zależy od możliwości realizowania tą drogą celów, którym zniesienie tego rozwiązania ma
służyć (zwiększenie skali aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami), spójności
zmian w tym zakresie z zasadami konstrukcyjnymi prawa zabezpieczenia społecznego
(konieczność pogodzenia zniesienia progów zawieszenia i zmniejszenia świadczenia
z funkcją świadczeń z tytułu niezdolności do pracy), kosztów tych zmian (155 mln zł) oraz
ich możliwych następstw, a także ocen formułowanych według kryteriów
sprawiedliwościowych zarówno przez osoby uprawnione do świadczeń z tytułu
niezdolności do pracy, jak i pozostałych ubezpieczonych i świadczeniobiorców.
Przedstawione zagadnienia należy traktować w sposób szczególny, wyznaczony ich
społeczną wagą. Z powodu kosztów projektowanych zmian niezbędne jest uzyskanie
w przedmiocie zniesienia progów oraz zwiększenia dotacji z budżetu państwa do Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki, który
wskazał, że nie widzi zasadności wprowadzania zmian w obowiązującej regulacji prawnej
w przypadku osiągania przychodów przez emerytów i rencistów. Sprawa ta jest
przedmiotem dialogu pomiędzy Kierownictwem MRPiPS a Kierownictwem Ministerstwa
Finansów i Gospodarki.
Kierownictwo resortu ma świadomość tego, jak ważnym elementem kształtowania rynku
pracy jest wspieranie aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami i na bieżąco
współpracuje z organizacjami zrzeszającymi oraz reprezentującymi osoby
z niepełnosprawnościami oraz z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawie
obowiązujących progów zawieszania i zmniejszania świadczeń oraz możliwości zniesienia
tej konstrukcji. Ze względu na fakt, że osoby z niepełnosprawnościami mogą spotkać się
z wieloma barierami uniemożliwiającymi im wejście na rynek pracy, pracownikom
posiadającym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przysługują dodatkowe
uprawnienia wynikające z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --